༄༅།། ལྷར་བཅས་འགྲོ་བའི་འདྲེན་མཆོག་སྲིད་ཞིའི་གཙུག་རྒྱན་

སྤྱི་ནོར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ྋརྒྱལ་བའི་དབང་

པོ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་

ཆེན་པོའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་

རྒྱ་ཆེན་སྙིང་རྗེའི་རོལ་མཚོ་

རླབས་འཕྲེང་བརྒྱ་ལྡན་ཞེས་

བྱ་བ་བཞུགས་སོ།།

གླེགས་བམ་བཅུ་པ།

ནོར་གླིང་མཛད་རྣམ་སྡེ་ཚན་ནས་རྩོམ་སྒྲིག་དང༌།

ནོར་གླིང་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་གཅེས་སྐྱོང་ཁང་ནས་དཔར་སྐྲུན་ཞུས།

ནོར་གླིང་མཛད་རྣམ་སྡེ་ཚན། ༢༠༡༥
The Official Biography of His Holiness the Dalai Lama Norbulingka Institute

དཔར་ཐེངས་དང་པོ། དེབ་གྲངས་ལྔ་ཚན་ ༥༠༠

First Edition:500 copies.

ནོར་གླིང་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་གཅེས་སྐྱོང་ཁང་ནས་ཡིག་ཐོག་བཀའ་འཁྲོལ་མེད་པར་དེབ་འདི་ཆ་ཚང་ངམ། ཆ་ཤས་ཙམ་ཡང་ཐབས་རྣམ་ཅི་རིགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་དབྱིན་ཡིག་སོགས་སྐད་ཡིག་འདྲ་མིན་གང་གི་ཐོག་ཏུའང་ཕབ་བསྒྱུར་དང་དཔར་སྐྲུན་ཞུ་འགྲེམས་མི་ཆོག
Copyright © 2015 Norbulingka Institute. All rights reserved, including the right to reproduce or translate this book or portions thereof in any form whatsoever.
For information and permission, please contact The Director, Norbulingka Institute.

ནོར་གླིང་མཛད་རྣམ་སྡེ་ཚན་ནས་རྩོམ་སྒྲིག་དང༌།
ནོར་གླིང་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་གཅེས་སྐྱོང་ཁང་ནས་དཔར་སྐྲུན་དང་འགྲེམས་སྤེལ་ཞུས།
Editorial Team: Kalon Trisur Kalsang Yeshi, Namgyal Dorjee, Sherab Gyamso, Yeshi Gawa, Karma Dorjee, Lakshay, Gendun, Sonam Tsering, Kalsang Tsultrim

Published by:
Norbulingka Institute
PO Sidhpur-176057 Dharamsala
Distt. Kangra, HP India
Tel:+91 1892 246502 /246405
E-mail:info@norbulingka.org

ISBN: 978-81-93187-80-7

Printed at Archana Ph: 011 26810747 / 48
www.archanapress.com

༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོའི་རླབས་ཆེན་ཆོས་སྲིད་ཀྱི་མཛད་པར་ཐུགས་སྣང་ལྡན་པའི་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་གི་རེ་འདོད་སྐོང་ཕྱིར། ནོར་གླིང་མཛད་རྣམ་སྡེ་ཚན་ནས་རྩོམ་སྒྲིག་གནང་བའི་མཛད་རྣམ་རྒྱ་ཆེན་སྙིང་རྗེའི་རོལ་མཚོའི་པོད་ཕྲེང་རྣམས། ཀུན་གྱིས་གཟིགས་བདེའི་སླད་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་གསུང་འབུམ་ཕྱོགས་སྒྲིག་ཁང་ནས་འཕྲུལ་དེབ་ཏུ་བསྒྲིགས་པ་ཡིན་ལ། ཡིག་གཟུགས་རྙིང་པ་ནས་ Unicode ལ་སྒྱུར་སྐབས་ཆད་ལྷག་ནོར་འཁྲུལ་རེ་ཟུང་བྱུང་ཡོད་སྲིད་པས། རྒྱ་ཆེའི་ཀློག་པ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ནོར་འཁྲུལ་ཡོ་བསྲང་གི་དགོངས་ཚུལ་ལྷུག་པོར་གསུང་བའི་རེ་བ་ཞུ།

དཔེ་སྐྲུན་གསལ་བཤད།

དུས་རབས་ཉེར་གཅིག་པ་འདིའི་ནང་སྤྱི་འགྲོས་ལྟར་སྙན་གྲགས་ཅན་གྱི་མི་སྣ་མང་པོ་ཞིག་གི་སྐུ་ཚེའི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ལམ་དུ་བཀོད་པའི་དེབ་ཕྲེང་མུ་ཏིག་གི་ཕྲེང་བ་བསྟར་ལ་བརྒྱུས་པ་ལྟར་བྱུང་དང་འབྱུང་འགྱུར་ནི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཁྱད་ཡོན་ཞིག་ཡིན། རང་རེ་གངས་ལྗོངས་པར་མཚོན་ན་ྋརྒྱལ་མཆོག་བཅུ་བཞི་པའི་མཛད་རྣམ་འགོད་སྒྲིག་ཞུ་རྒྱུ་ནི་གལ་འགངས་ཆེ་བའི་གནས་ལུགས་ཤིག་དང༌། དེ་ཡང་འཛམ་གླིང་ཡུལ་གྲུ་གང་ལའང་མེད་པའི་ལྷ་སྐལ་དུ་རྒྱལ་བློན་སེམས་དཔའ་དུ་མ་དང༌། སྡོམ་བརྩོན་ངུར་སྨྲིག་འཛིན་པས་གསེར་འཁོར་ཕྱག་མཚན་དུ་བཞེས་པ་རིམ་པར་བྱུང་བ་དང༌། ྋརྒྱལ་དབང་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོ་དོན་གྱི་སླད་དུ་མཚན་ནས་སྨོས་ན་རྗེ་བཙུན་འཇམ་དཔལ་ངག་དབང་བློ་བཟང་ཡེ་ཤེས་བསྟན་འཛིན་རྒྱ་མཚོ་སྲིད་གསུམ་དབང་སྒྱུར་མཚུངས་པ་མེད་པའི་སྡེ་དཔལ་བཟང་པོ་མཆོག་བོད་འབངས་གཉན་འཕྲང་ཅན་གྱི་དུས་སྐབས་འདིར་བོད་ཆོས་སྲིད་གཉིས་ཀྱི་དགེ་ཕན་བླ་མཐོར་སྤེལ་སླད་ཐུགས་བསྐྱེད་ལྟར་དུས་དང་འཚམས་པར་ཁ་ལྗོངས་པད་མའི་འདབ་མ་དགོད་པའི་ལྟེ་གནས་སུ། མཚན་དཔེའི་གེ་སར་གྱི་ཕྲ་ཚོམ་དགོད་པ་དང༌། ཚུལ་འདི་ཉིད་བདག་ཅག་བོད་འབངས་ཀྱི་བསོད་ནམས་ཡོལ་གོར་ཐོབ་པ་ནི། བོད་ཀྱི་ལུགས་གཉིས་ཀྱི་བདེ་རྩ་སླར་གསོ་ཐུབ་པའི་སྡོང་པོའི་རྩ་བ་ཚུགས་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་ལོས་ཡིན།

གང་གི་རླབས་ཆེན་གྱི་མཛད་པ་བསྟན་དང་འགྲོ་བའི་བདེ་རྩ་གཅིག་ཉིད་དུ་འཕྱན་པའི་ཁྲོད་ནས། གླིང་འདིར་ཞི་དབྱིངས་ཀྱི་ངང་ཚུལ་བདོ་ཞིང༌། ཁ་ལྗོངས་ཆོས་སྲིད་ཀྱི་དགེ་ཕན་བླ་མཐོར་སྤེལ་བའི་འཕྲིན་ལས་ནི་ཟེགས་མ་རེ་ཡང་བརྗོད་ནུས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལས་འགོངས་པ་རྒྱལ་དང་རྒྱལ་སྲས་ཀྱི་མངོན་འཕགས་ཀྱི་མཛད་པའི་གཤིས་སུ་གྲུབ་པ་ཞིག་ཡིན།

འོན་ཏང༌། གང་གི་མཚན་མཛད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཐར་པ་རྣམས་ཐུན་མོང་གདུལ་བྱའི་བློ་འཚམས་གང་ནུས་འགོད་པར་བྱེད་པའི་རྣམ་དཀར་ལེགས་ཚོགས་གསེར་གྱི་ཆོས་སྡོང་ཆེན་པོ་མཐོར་འདེགས་དང་ལྷན། ལྔ་རིག་ནོར་བུའི་ཕྲ་རྒྱན་འགོད་པའི་དགའ་སྟོན་དེ་ནོར་གླིང་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་གཅེས་སྐྱོང་ཁང་གི་རྣམ་དཔྱོད་ཀྱི་ཟོང་ལས་བསྐྲུན་རྒྱུའི་སྐལ་བར་ཐོབ་པ་དེ་ནི། དེ་བས་ལྷག་པའི་མངོན་འཕགས་ཀྱི་ཁྱད་ནོར་མེད་པའི་རྨད་བྱུང་གི་བགྱི་ཁུར་ཞིག་ཡིན་པ་སྨོས་ཅི་དགོས།

མཛད་རྣམ་ཞབས་ཞུ་བ་རྣམས་མཐོང་རྒྱ་དང་ཐོས་རྒྱ་མཛངས་པའི་འབྲི་རྩོམ་ཞུ་རྒྱུའི་མྱོང་བྱང་དང༌། དཔྱད་འཇོག་གི་རྣམ་དཔྱོད་ལས་བལྟམས་པའི་ཁྱད་ཡོན་ནི་ཤིག་ལ་རུས་མེད་ཀྱི་དཔེ་ལྟར་གྱུར་པ་དང༌། ཡང་ཕྱོགས་གཞན་ཞིག་ནས་ཡུལ་དུས་གནས་སྐབས་ཀྱི་རང་བཞིན་བདོ་བའི་ཁོར་ཡུག་གི་རྐྱེན་པས་མགོན་པོ་གང་ཉིད་སྐུ་ཆུང་སྲིད་ནས་བཙན་བྱོལ་དུ་ྋཞབས་སོར་འཁོད་མ་ཐག་པར་རྒྱུ་ཆ་ལག་སོན་དཀའ་བའི་གནས་བབ་ཀྱང་བྱུང༌། དེ་ལྟའི་ངལ་ཚེགས་ལ་གདོང་ལེན་གྱིས་སོ་མེད་རྐན་འགྲས་ཀྱི་ངང་ཚུལ་ནས་ད་ལམ་མཛད་རྣམ་རྒྱ་ཆེན་སྙིང་རྗེའི་རོལ་མཚོ་ (ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༠ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༦ ཡན་གྱི་མཛད་རྣམ) རླབས་འཕྲེང་ལྔ་བཅུའི་བདག་ཉིད་ཅན་འདི་དཔར་སྐྲུན་ཐུབ་ཙམ་བྱུང་བ་ནི་བློ་སྤོབས་མངོན་མཐོའི་ཆ་རྐྱེན་དམ་པར་སྨན་པ་ཞིག་ཅིས་ཀྱང་བྱུང༌།

འབྲི་རྩོམ་ཞུ་སྟངས་ལ་འགྱུར་བ་མང་པོ་བྱུང་བ་དང་ྋརྒྱལ་བའི་མཛད་རྒྱ་ཆེ་ཞིང་ཞིབ་ཚགས་གང་ཐུབ་ཀྱི་ལས་དབང་གིས་ད་ལམ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་མཆོག་ཏུ་ཐུགས་བསྐྱེད་ཚུལ་ནས། ྋརྒྱལ་དབང་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་གསུམ་པའི་བར་གླེགས་བམ་གཅིག་དང༌། ྋརྒྱལ་དབང་སྐུ་འཕྲེང་འདི་ཉིད་སྐུ་ཆུང་སྲིད་ནས་བཙན་བྱོལ་གཞུང་དབུ་ཚུགས་ཏེ་བོད་ཕྲུག་སློབ་གྲྭ་བུ་གསོ་ཁང་གསར་འཛུགས་བསྐྱངས་པའི་བར་གླེགས་བམ་ལྔ། ༡༩༦༠ ཟླ་ ༨ ཚེས་ ༡༧ ནས་ ༡༩༦༤ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༢༣ བར་གླེགས་བམ་གཉིས། མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་སུ་བོད་དོན་ཞུ་སྐུལ་སྙན་ཞུ་ཕུལ་ཚུལ་དང་གྲོས་ཆོད་སྔ་རྗེས་ཇི་ལྟར་འཇོག་གནང་མཛད་པའི་སྐོར་གླེགས་བམ་གཅིག ༡༩༦༤ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༢༤ ནས་ ༡༩༨༠ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༦ བར་གླེགས་བམ་ལྔ་བཅས་ཁྱོན་ད་བར་གླེགས་བམ་བཅུ་བཞི་རྩོམ་སྒྲིག་དཔར་སྐྲུན་ཞུས་ཡོད།

ད་དུང་བློ་ཤེད་མེད་ཀྱང་ཁ་ཕོ་ཆེ་བའི་དཔེ་ལྟར། ད་ཡོད་རགས་ཟིན་ཁག་དང༌། འབྱུང་འགྱུར་འབྲི་རྩོམ་ཞུ་རྒྱུ་བཅས་འོས་འཚམས་ཕྱོགས་སྒྲིག་གིས་དཔར་སྐྲུན་ཞུ་རྒྱུའི་ལས་ཁུར་ལ་བརྩོན་བཞིན་པ་ཡིན།

ཐེངས་འདིར་ང་ཚོས་རྒྱུ་ཆ་ཁྱོན་བསྡོམས་ ༡༥༩ ལ་ལྟ་ཞིབ་བྱས་པ་དང༌། ད་ལྟའི་འབྲི་རྩོམ་ཟིན་པ་རྣམས་མི་རེ་ངོ་རེས་ལྟ་ཀློག་དང༌། སྣོན་འཕྲི་ལན་མང་ཞུས་ཁར་མཁས་དབང་གཞན་ལའང་གཟིགས་དཔྱད་དུ་ཕུལ་ཏེ། མདོར་ན་མིང་ཚིག་གི་དག་ཆ་ཚུན་ལའང་གྲོས་བསྡུར་དགོས་རིགས་གང་ཐུབ་ཞུས་ཁུལ་ཡིན།

དེབ་གཟུགས་ཀྱི་ཆ་རྐྱེན་ཡང༌། འཛད་གྲོན་ལ་དགོས་མེད་གཙིགས་སུ་མ་བྱས་པར་ཤོག་བུ་དང༌། རྒྱབ་ཤ་སོགས་གང་ལེགས་ཡོང་ཐབས་ཀྱི་འབད་བརྩོན་ཞུས་ཏེ་སྤུས་ཚད་ཧ་ཅང་མཐོ་བའི་དེབ་གྲངས་བརྒྱ་དང༌། དེ་འོག་དེབ་གྲངས་བཞི་བརྒྱ་བཅས་དཔར་སྐྲུན་ཞུས་ཡོད།

མཐའ་དོན། ནོར་གླིང་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་གཅེས་སྐྱོང་ཁང་གི་ལས་བྱེད་དང༌། ལས་མི་འགོ་མང་ཡོངས་ཀྱིས་དཔལ་འབྱོར་གྱི་ལས་གཉེར་བྱས་པའི་སྙིང་པོར་མཛད་རྣམས་ཞབས་ཞུ་བ་རྣམས་ལས་ཁུར་རྒྱུན་མཐུད་བླང་ཐུབ་པ་བྱུང་བས་དམ་པ་རྣམས་ཀྱི་འདི་ཕྱི་དགེ་བའི་སྐྱབས་འཇུག་གི་རྒྱ་ལས་མ་འགོངས་པ་ཞེས་གསོལ་འདེབས་ཞུ་རྒྱུ་དང༌། མཛད་དེབ་འདི་དག་ལ་སྐྱོན་དང་ནོར་འཁྲུལ་མང་པོ་ཡོད་པ་གདོན་མི་ཟ་བས་དམ་པ་བཟོད་པའི་རང་བཞིན་ལ་བརྟེན། ཐུགས་མི་ཁྲེལ་བའི་ངང་ནས་དགོངས་འཆར་བཀའ་སློབ་ལྷུག་པོར་འཇོ་བ་ཞུ་རྒྱུ་བཅས། ནོར་གླིང་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་གཅེས་སྐྱོང་ཁང་ནས་ངེས་སྟོན་པ་བཀའ་བློན་ཁྲི་ཟུར་སྐལ་བཟང་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས།

དམིགས་བསལ་གསལ་བཤད།

མཛད་རྣམ་གྱི་དཔེ་སྐྲུན་གསལ་བཤད་དེང་ཕན་དཔར་སྐྲུན་ཟིན་ཁག་ཏུ་ཡོད་པར་ཅུང་ཟད་སྣོན་འཕྲི་དགོས་རིགས་ཕུད་འདོན་ཐེངས་སོ་སོར་འགོད་འགྲེམས་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། ད་ལམ་འདིར་ཆེད་དུ་ཞུ་རྒྱུ་གཞན་ཞིག་ལ། གླེགས་བམ་འདིར་ཕྱི་རྒྱལ་དང་རྒྱ་གར་བའི་མིང་འདོན་ཞུས་པ་རྣམས་རྒྱུ་ཆ་ལག་སོན་བྱུང་ཁག་ལ་བོད་ཡིག་ཏུ་སྒྲ་གདངས་ཡོད་པ་ཙམ་ལས་དབྱིན་ཇི་དང་ཧིན་དཱིའི་ཡི་གེར་མེད་སྟབས། དྲ་རྒྱ་སོགས་ཀྱི་ལམ་ནས་འཚོལ་ཞིབ་གང་ཡོང་ཞུས་པ་ཡིན། འོན་ཀྱང༌། ཞིབ་འཇུག་གི་ཁྲོད་དུ་དབྱིན་སྐད་སོགས་ཀྱི་ནང་མཚན་དངོས་འབྲི་སྲོལ་རྙེད་སོན་མ་བྱུང་བ་རྣམས་རང་སོར་འཇོག་རྒྱུ་ལས་ཞུ་ཐབས་གཞན་མ་བྱུང་བར་བཟོད་གསོལ་ཞུ་རྒྱུ།

མཛད་རྣམ་ནི་ྋགོང་ས་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོ་མཆོག་གི་ཐུགས་བསྐྱེད་དང་འབྲེལ་བའི་མཛད་འཕྲིན་ཐང་མར་བརྡལ་བའི་བཀའ་དྲིན་ལས་བོད་ཀྱི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང༌། ཆབ་སྲིད་དང་བཅས་པ་འདས་པའི་རང་རེའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དུས་རབས་ནང་བྱུང་མ་མྱོང་བའི་མཛད་རྗེས་ཀྱི་བསྡོམས་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡིན་པ་གོར་མ་ཆག

མགོན་པོ་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་ང་ཚོའི་དུས་རབས་ནང་བྱུང་མེད་ན། བོད་ཅེས་མིང་གི་ལྷག་མ་ཙམ་དུ་འགྱུར་རྒྱུར་གདོན་མི་ཟ་ཞིང༌། དེས་ན་མཛད་རྣམ་ལྗགས་ཀློག་གནང་མཁན་ཚོས་ཚུལ་འདི་ཉིད་མཁྱེན་བརྟས་དགོས་པ་ཅིས་ཀྱང་གལ་ཆེ་ཞེས་ཞོར་འཕྲོས་ཀྱི་སྐུལ་གླེང་དང་བཅས་ནོར་གླིང་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་གཅེས་སྐྱོང་ཁང་ནས་ངེས་སྟོན་པ་བཀའ་བློན་ཁྲི་ཟུར་སྐལ་བཟང་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༢ ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༡༠ ལ།

མཛད་རྣམ་རྩོམ་སྒྲིག་ཞབས་ཞུ་བ་ཐུན་མོང་གི་གསལ་བཤད།

སྙིགས་དུས་འགྲོ་བའི་འདྲེན་མཆོག་རིགས་གསུམ་གཅིག་བསྡུས་ལྷ་གཅིག་ྋརྒྱལ་དབང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོའི་མཛད་པའི་ཆ་ཤས་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་བོད་ཡིག་ཐོག་བརྩམས་བསྒྲིགས་དཔར་ཐོན་དང་པོ་ཡིན་ཞིང༌། མུ་མཐུད་གླེགས་བམ་རིམ་འཐོན་ཡོང་རྒྱུ་བཅས་ལ་ལྟ་ཀློག་གནང་མཁན་བོད་མི་གཞོན་སྐྱེས་དང༌། ཕྱི་རྒྱལ་བའང་ཧ་ཅང་མང་པོ་ཡོང་རྒྱུར་བརྟེན། དེ་རྣམས་ལ་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་གི་རྩ་བའི་སྤྲུལ་གཞི་འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཡིན་པའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་སྙིང་བསྡུས་ཤིག་མཛད་རྣམ་རྒྱ་ཆེན་སྙིང་རྗེའི་རོལ་མཚོ་རླབས་འཕྲེང་བརྒྱ་ལྡན་ཞེས་བྱ་བའི་ནང་སྔོན་འགྲོའི་ལོ་རྒྱུས་སུ་ངོ་སྤྲོད་བྱ་དགོས་པ་ཤིན་ཏུ་གནད་ཆེ་བར་མངོན།

དེའི་ཕྱིར་གླེགས་བམ་དང་པོའི་ནང་མཛད་རྣམ་འདིའི་མཆོད་བརྗོད་དང༌། སྔོན་གླེང་དུ་རྒྱ་གར་འཕགས་པའི་ཡུལ་དུ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་རྣམ་སྤྲུལ་རིམ་བྱོན་གྱིས་གང་ལ་གང་འདུལ་གྱི་མཛད་པ་སྣ་ཚོགས་བཞེས་ཚུལ་མདོ་ཙམ་བཅས། རླབས་འཕྲེང་དང་པོ་ནས་གསུམ་པ་བར་གྱིས་བསྡུས་ཡོད་པ་དང༌། དེ་ཡང༌། འོ་སྐོལ་གྱི་འདྲེན་མཆོག་བླ་ན་མ་མཆིས་པ་སྤྱི་ནོར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ྋརྒྱལ་བའི་དབང་པོ་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོའི་སྤྲུལ་གཞི་འཕགས་མཆོག་མིག་མི་འཛུམ་གྱིས་ཐོག་མར་བྱང་ཆུབ་མཆོག་ཏུ་ཐུགས་ཇི་ལྟར་བསྐྱེད་པ་ནས། གང་གི་གདུལ་བར་བྱ་བའི་ཞིང་བོད་ཁ་བ་གངས་ཅན་གྱི་སྣོད་བཅུད་ཆགས་རབས་དང༌། བོད་ཡུལ་དུ་འཕགས་མཆོག་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཡོན་ཏན་འཕྲིན་ལས་ཀྱི་རྣམ་སྤྲུལ་རིམ་དང་ཅིག་ཅར་དུ་བྱོན་ནས་འགྲོ་དོན་མཛད་པའི་སྐོར་སོགས་ངོ་སྤྲོད་སྙིང་བསྡུས་དང༌། ལྷག་པར་ྋརྒྱལ་དབང་བཅུ་གསུམ་པའི་མཛད་པའི་སྐོར་ཅུང་ཟད་རྒྱས་པར་བསྟན་པའི་སྒོ་ནས་མཇུག་བསྡུས་ཡོད་ཅིང༌། ཞར་བྱུང་དུ། སྐབས་འབྲེལ་དགོས་ངེས་ཀྱི་ཡིག་ཆ་དང༌། མི་སྣ་ངོ་སྤྲོད། དཔྱད་གཞི། ཚིག་མཛོད་ནང་གསལ་ཁ་མེད་པའི་མིང་ཚིག་རིགས་ཀྱི་ཚིག་འགྲེལ་སོགས་ཚན་པ་ཞེ་གཉིས་ཙམ་ཟུར་སྣོན་ཁོངས་ཆེད་འགོད་བྱས་ཡོད། ད་དུང་གླེགས་བམ་འདིའི་ནང་བབ་འབྲེལ་གྱི་སྐུ་པར་གྲངས་ ༡༨ དང༌། ཁྱོན་བསྡོམས་ཤོག་ངོས་ ༦༧༢ བཅས་ཡོད།

འདི་དག་ནི་སྔར་ཡོད་ྋརྒྱལ་དབང་སྐུ་འཕྲེང་རིམ་བྱོན་གྱི་འཁྲུངས་རབས་དང༌། ཆོས་འབྱུང༌། རྒྱལ་རབས། ཕྱིས་ཐོན་བོད་ཀྱི་སྲིད་དོན་རྒྱལ་རབས་སོགས་ལས་བཏུས་པ་གང་ཞིག་ལ། སཱར་ ཅཱལ་སེ་ འབེལ་ (Sir Charles Bell) དང༌། ཧྱིའུ་ རི་ཅར་ཌ་སན་ (Hugh Richardson) གྱིས་བརྩམས་བྲིས་ལ་སོགས་པའི་དབྱིན་ཡིག་དང༌། དེ་མིན་འབྲེལ་ཡོད་རྒྱ་བོད་སོག་གསུམ་དང་ཨུ་རུ་སུ་བཅས་པའི་ཡིག་ཆ་གསར་རྙིང་ཁག་ལ་ཉམས་ཞིབ་བགྱིས་པ་ལས་གསར་རྙེད་དོན་གནད་ཁག་དང༌། བོད་ཡུལ་ཆགས་རབས་སོགས་ལ་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོའི་དགོངས་ཚུལ་གྱིས་མཚོན་པའི་དངོས་དོན་གསར་རྟོགས་བྱུང་བ་ཁག་ཀྱང་བསྣན་ཡོད་པས། དེ་དོན་ཚང་མས་དམིགས་བསལ་དོ་སྣང་དང་དཔྱད་ཞིབ་ཀྱང་གནང་དགོས་ཞུ་རྒྱུ།

གླེགས་བམ་གཉིས་པ་ནི། ྋརྒྱལ་དབང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོའི་མཛད་རྣམ་དངོས་གཞི་འདི་ནས་དབུ་འཛུགས་བྱས་ཤིང༌། རླབས་འཕྲེང་བཞི་པ་ནས་བདུན་པ་བར་གྱིས་བསྡུས་ཡོད་པ་དང༌། བརྗོད་དོན་གྱི་ཐད་ནས། ཡང་སྲིད་མཆོག་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེ་ཚུལ་ཇི་ལྟར་རྩད་གཅོད་ཞུས་པ་ནས། མཆོག་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེ་རྒྱལ་ས་ལྷ་སར་གདན་དྲངས་པ་དང༌། ཡོངས་འཛིན་བགྲེས་གཞོན་བསྐོ་གཞག དགེ་བསྙེན་གྱི་བསླབ་སྡོམ་འབུལ་བཞེས། གསེར་ཁྲིར་མངའ་གསོལ། ཡི་གེ་གསན་སྦྱོང་གནང་ཚུལ་སོགས་གཙོར་བཟུང་ཐོག སྐབས་དེའི་བོད་བསྟན་པ་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་འགྱུར་འགྲོས་དང་ཡུལ་གོམས་རིག་གནས་དག་ཀྱང་ཅུང་ཞིབ་པར་འགོད་ཐབས་བྱས་ཡོད། དགོས་ངེས་ཀྱི་ཟུར་སྣོན་ཁོངས་མི་སྣ་དང་དགོན་སྡེ་ངོ་སྤྲོད་སོགས་སྡེ་ཚན་མི་འདྲ་བ་བཞི་བཅུ་ཐམ་པ། སྐུ་པར་གྲངས་ ༡༢ ཤོག་ངོས་ ༥༤༤ བཅས་ཡོད།

གླེགས་བམ་གསུམ་པ་ནི། རླབས་འཕྲེང་བརྒྱད་པ་ནས་བཅུ་གཅིག་པའི་བར་ཏེ་རླབས་འཕྲེང་བཞིས་བསྡུས་ཡོད་པ་དང༌། ནང་དོན་གྱི་ཐད་ནས། ༡༩༤༢ ལོར་ྋགོང་ས་མཆོག་གིས་རབ་བྱུང་སྡོམ་བཞེས་དང༌། སྨོན་ལམ་ཆེན་མོའི་ཚོགས་མགོན་དུ་ཐེངས་དང་པོ་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱངས་པ་ནས་བོད་རྒྱའི་དབར་གྲོས་མཐུན་དོན་ཚན་བཅུ་བདུན་ཟེར་བར་མིང་རྟགས་བཀོད་པའི་བར་གཙོར་བཟུང་ཐོག་ཆུ་རྟ་ལོའི་ཆོ་འཕྲུལ་སྨོན་ལམ་ཆེན་མོ་དང་འབྲེལ་བའི་ཆོས་སྲིད་ཀྱི་ཞུ་སྒོ་དུས་སྟོན་ཁག་སྟེ། ཡུལ་གོམས་རིག་གནས་སོགས་ཀྱང་སྐབས་འབྲེལ་བབ་བསྟུན་གྱིས་གསལ་སྟོན་གང་ཐུབ་བྱས་ཡོད། ཞར་བྱུང་དུ། གླེགས་བམ་གཞན་དག་དང་སྤྱི་མཚུངས་ལྟར་ཚིག་མཛོད་སོགས་སུ་ཁ་གསལ་མེད་པའི་བརྡ་ཆད་ཀྱི་ཚིག་འགྲེལ་དང༌། འདྲེན་རྟགས་ལ་སོགས་པའི་མཚོན་དོན་འགྲེལ་བཤད། ཕྱི་རྒྱལ་སྐད་ཡིག་གི་མིང་ཚིག་བོད་ཡིག་ཐོག་སྒྲ་སྒྱུར་དག་ཆ་འགྲོ་ལུགས་སོགས་ཟུར་སྣོན་ཁོངས་ཆེད་འགོད་དང༌། སྐུ་པར་གྲངས་ ༡༡ ཤོག་ངོས་ ༦༠༢ བཅས་མཆིས།

གླེགས་བམ་བཞི་པ་ནི། རླབས་འཕྲེང་བཅུ་གཉིས་པ་ནས་བཅུ་བཞི་པའི་བར་ཏེ། རླབས་འཕྲེང་གསུམ་གྱིས་བསྡུས་ཤིང༌། བརྗོད་དོན་གྱི་ཐད་ནས། ༡༩༥༡ ལོར་ྋགོང་ས་མཆོག་གྲོ་མོ་ནས་རྒྱལ་ས་ལྷ་ལྡན་དུ་ཕྱིར་ཕེབས་ནས། ལེགས་བཅོས་ལས་ཁུངས་གསར་འཛུགས་བསྐྱངས་པ་དང༌། རྒྱ་དཀར་ནག་གཉིས་སུ་ཆིབས་བསྒྱུར། གསེར་ཁྲི་འདེགས་འབུལ་དང་འབྲེལ་དུས་འཁོར་དབང་ཆེན་སྩལ་བའི་བར་གྱི་མཛད་པ་ཁག་ཞིབ་བརྗོད་ཐོག སྐབས་དེའི་བོད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་དག་ཀྱང་མཚོན་པར་བྱས་ཡོད། གཞན་ཡང༌། དུས་དེར་ྋགོང་ས་མཆོག་དངོས་སུ་ཆིབས་བསྒྱུར་གནང་མྱོང་བའི་དགོན་སྡེ་གྲགས་ཅན་རིགས་དང༌། གལ་ཆེའི་གནད་ཡོད་མི་སྣ་ཁག་གཅིག་སྟེ་ཚན་པ་མི་འདྲ་བ་བཅོ་བརྒྱད་བཅས་ཟུར་སྣོན་ཁོངས་ནས་ཆེད་དུ་ངོ་སྤྲོད་ཞུས་ཡོད། སྐུ་པར་གྲངས་ ༢༩ དང༌། ཁྱོན་བསྡོམས་ཤོག་ངོས་ ༦༡༨ བཅས་ཡོད།

གླེགས་བམ་ལྔ་པ་ནི། རླབས་འཕྲེང་བཅོ་ལྔ་པ་ནས་བཅོ་བརྒྱད་པའི་བར་ཏེ་རླབས་འཕྲེང་བཞིས་བསྡུས་པ་དང༌། ནང་དོན་གྱི་ཐད་ནས། ྋགོང་ས་མཆོག་གིས་གཞུང་ཆེན་བཀའ་པོད་ལ་ཟབ་དཀྱེལ་ཆེ་བཞེས་ཀྱིས་གསན་སྦྱོང་དང༌། གདན་ས་ཆེན་པོ་གསུམ་དུ་གྲྭ་སྐོར་དམ་འཇོག ལྷ་རམས་དམ་བཞེས་ཀྱི་མཛད་སྒོ། རྒྱ་དམར་གྱིས་བཙན་འཛུལ་ཉེན་ཁའི་འོག་ྋགོང་ས་མཆོག་རང་ས་ལྷོ་ཁའི་ཕྱོགས་སུ་ཆིབས་བསྒྱུར་དང༌། དེ་ནས་རྒྱ་གར་དུ་རེ་ཞིག་བཙན་བྱོལ་ལ་ཆིབས་བསྒྱུར་མི་གནང་ཀ་མེད་བྱུང་བ་སོགས་ཀྱིས་གཙོས་སྐབས་དེའི་བོད་བསྟན་པ་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་འཕོ་འགྱུར་ཁག་དང༌། བོད་མི་མང་ནས་རྒྱ་རྒོལ་གསུམ་བཅུ་སྒེར་ལངས་ཐོག་མར་ཇི་ལྟར་བརྩམས་པའི་བྱུང་རྐྱེན་དང་བརྒྱུད་རིམ་བཅས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་དངོས་སོགས་ཞིབ་འགོད་བྱས་ཡོད།

གདན་ས་ཆེན་པོ་གསུམ་དང་བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོ། དེ་མིན་སྐབས་དེའི་གནད་ཡོད་མི་སྣ་འགའི་ངོ་སྤྲོད་སོགས་ཚན་པ་མི་འདྲ་བ་ཉེར་དྲུག་བཅས་ཟུར་སྣོན་ཁོངས་སུ་ཆེད་འགོད་དང༌། སྐུ་པར་གྲངས་ ༡༩ ཤོག་ངོས་ ༦༥༢ ཡོད།

གླེགས་བམ་དྲུག་པ་ནི། རླབས་འཕྲེང་བཅུ་དགུ་པ་ནས་ཉེར་གཉིས་པའི་བར་ཏེ་རླབས་འཕྲེང་བཞིས་བསྡུས་ཤིང༌། བརྗོད་དོན་ཐད་ནས། ༡༩༥༩ ཟླ་ ༦ ཚེས་ ༢༠ ཉིན་མ་སུ་རི་ནས་ྋགོང་ས་མཆོག་གིས་བོད་རྒྱ་ཞི་གྲོས་བསྐྱར་མཐུད་ཡོང་ཐབས་སུ་བོད་དོན་སྲིད་བྱུས་གསལ་བསྒྲགས་བསྐྱངས་པ་ནས། མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་སུ་བོད་དོན་ཞུ་སྐུལ་དང༌། བཙན་བྱོལ་བོད་མི་རྣམས་གཞིས་ཆགས་ཐུབ་ཐབས། སློབ་གྲྭ་གསར་འཛུགས། བོད་ཕྲུག་བུ་གསོ་ཁང་གསར་འཛུགས་བསྐྱངས་པའི་བར་གྱི་མཛད་པ་རྣམས་ཞིབ་གསལ་གྱི་ལམ་ནས་བསྟན་ཡོད། ཟུར་སྣོན་ཁོངས་སུ་ ༡༩༥༠ ལོར་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་སུ་ཕུལ་བའི་སྙན་ཞུ་དང༌། ༡༩༥༩ ལོར་རྒྱལ་ཚོགས་སུ་བསྐྱར་སྐུལ་ཞུ་གཏུག་སྙན་ཞུ་སོགས་གལ་ཆེའི་ཡིག་ཆ་ཁག་དང༌། ྋགོང་ས་མཆོག་རྒྱ་གར་དུ་བཙན་བྱོལ་དུ་ཕེབས་རྗེས་ཐེངས་དང་པོར་གནས་གཟིགས་སུ་ཕེབས་པའི་གནས་ཆེན་ཁག་གི་ངོ་སྤྲོད་སོགས་ཚན་པ་མི་འདྲ་བ་སོ་གསུམ་ཙམ་ཆེད་འགོད་བྱས་ཡོད། སྐུ་པར་ ༡༡ དང༌། ཤོག་ངོས་ ༦༥༠ ཡོད།

གླེགས་བམ་བདུན་པ་ནི། རླབས་འཕྲེང་ཉེར་གསུམ་ནས་ཉེར་དྲུག་བར་ཏེ་རླངས་འཕྲེང་བཞིས་བསྡུས་ཤིང༌། བརྗོད་དོན་ཐད་ནས། ༡༩༦༠ ཟླ་ ༨ ཚེས་ ༡༦ ཉིན་བུ་གསོ་ཁང་ཆ་ཚང་གནས་སྤོ་ཐུབ་པ་ནས་བཟུང་རྒྱལ་ཁབ་འདྲ་མིན་ནང་བོད་ཀྱི་བུ་ཚབ་དང་སློབ་ཕྲུག་གཏོང་གནང་མཛད་ཅིང༌། བོད་མིའི་གཞིས་ཆགས་ཁག་གཏན་འཇགས་རྒྱ་བསྐྱེད་ཡོང་བའི་འབད་བརྩོན་བསྐྱངས་སྐོར་དང༌། ཆོས་སྲིད་གཉིས་ལྡན་གྱི་མང་གཙོའི་ལམ་སྲོལ་གསར་བཏོད་ཀྱིས་མཚོན། བོད་མིའི་སློབ་གྲྭ་ཟུར་འཛུགས་དང༌། གནད་ཡོད་མི་སྣ་ཁག་མཇལ་བཅར་གསུང་འཕྲོས་སོགས་མཛད་པ་རྣམས་ཞིབ་གསལ་གྱི་ལམ་ནས་བསྟན་ཡོད། ཟུར་སྣོན་ཁོངས་སུ་རྡོར་གདན་དུ་ཆོལ་གསུམ་སེར་སྐྱ་ཡོངས་ནས་ཕུལ་བའི་མནའ་གན་མཐུ་མོ་ཆེ་དང༌། མང་གཙོ་དབུ་བརྙེས་སྐབས་ས་དབང་ཟུར་ཁང་ནས་ཚོགས་འདུ་སྒོ་དབྱེའི་གསུང་བཤད་སོགས་གལ་ཆེའི་ཡིག་ཆ་ཁག་དགུ་ཆེད་འགོད་དང་ཤོག་ངོས་ ༤༣༡ ཡོད།

གླེགས་བམ་བརྒྱད་པ་ནི་རླབས་འཕྲེང་ཉེར་བདུན་ནས་སུམ་ཅུ་བར་ཏེ་རླབས་འཕྲེང་བཞིས་བསྡུས་ཤིང༌། བརྗོད་དོན་ཐད་ནས། བོད་མིའི་གཞིས་སྒར་ཁག་གཅིག་ཏུ་ཆིབས་བསྒྱུར་དང༌། ངོས་ཀྱི་ཡུལ་དང་ངོས་ཀྱི་མི་མང་ཞེས་པའི་རང་རྣམ་དཔར་ཐོན་བྱུང་བ། མ་སུ་རིའི་བུ་ཁྱིམ་གསར་འཛུགས་དང་མང་གཙོའི་རྩ་ཁྲིམས་ཡོངས་ཁྱབ་གསལ་བསྒྲགས་བསྐྱངས་པ། རིས་མེད་ཆོས་བརྒྱུད་ཁག་གི་ཚོགས་ཆེན་དང་པོ་དང་ཤེས་རིག་ཚོགས་ཆེན་ཐེངས་དང་པོར་དབུ་བཞུགས་ཀྱིས་མཚོན། རྒྱ་གར་དཔོན་རིགས་ཁག་མཇལ་འཕྲད་དང་སྦག་ས་ཆོས་སྒར་མཐོ་སློབ་ཏུ་བསྒྱུར་དགོས་པའི་ལམ་སྟོན་བར་གྱི་མཛད་པ་རྣམས་ཞིབ་གསལ་གྱིས་བསྟན་ཡོད། ཟུར་སྣོན་ཁོངས་སུ་སུད་སིར་བོད་མིའི་གཞིས་ཆགས་མུ་མཐུད་གཏོང་རྒྱུའི་ཐུགས་འདོད་ཡོད་སྐོར་འཁོད་པའི་བཀའ་ཡིག་དང༌། བླ་སྤྲུལ་དགེ་བཤེས་ཁག་གཅིག་ལ་ནང་ཆོས་ངོ་སྤྲོད་སྐོར་གྱི་བཀའ་སློབ་སོགས་གལ་ཆེའི་ཡིག་ཆ་ཁག་དང༌། གནད་ཡོད་མི་སྣ་འགའ་ངོ་སྤྲོད་སོགས་ཚན་པ་མི་འདྲ་བ་བཅོ་ལྔ་ཆེད་འགོད་བྱས་ཡོད། ཤོག་ངོས་ ༥༣༧ ཡོད།

གླེགས་བམ་དགུ་པ་ནི་རླབས་འཕྲེང་སོ་གཅིག་པ་སྟེ་རླབས་འཕྲེང་གཅིག་གིས་བསྡུས་ཤིང༌། བརྗོད་དོན་ཐད་ནས། རྒྱ་དམར་གུང་ཁྲན་གྱིས་བོད་ལ་བཙན་འཛུལ་བྱས་རྗེས་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་སུ་བོད་དོན་ཞུ་སྐུལ་སྙན་ཞུ་ཕུལ་ཚུལ་དང༌། གྲོས་ཆོད་སྔ་རྗེས་ཇི་ལྟར་འཇོག་གནང་མཛད་པའི་སྐོར་ཞིབ་གསལ་གྱིས་བསྟན་ཡོད། ཟུར་སྣོན་ཁོངས་སུ་བཀའ་ཟུར་ས་འདུ་རིན་ཆེན་མཆོག་ལ་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་སུ་བོད་དོན་ཞུ་སྐུལ་གནང་ཕྱོགས་སྐོར་བཅར་འདྲི་ཞུས་པའི་བཀའ་ལན། རྒྱལ་སྤྱིའི་ཁྲིམས་དོན་མཁས་པའི་ལྷན་ཚོགས་ངོ་སྤྲོད། ༡༩༥༩ དང་ ༡༩༦༠ སོ་སོར་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཁྲིམས་དོན་མཁས་པའི་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་སྙན་ཐོའི་བརྗོད་བྱ་ཟུར་འདོན་བཅས་གལ་ཆེའི་ཡིག་ཆ་ཁག་བཞི་ཆེད་འགོད་དང་ཤོག་ངོས་ ༥༣༩ ཡོད།

གླེགས་བམ་བཅུ་པ་ནི་ ༡༩༦༤ ཟླ་ ༨ ཚེས་ ༢༤ ནས་ ༡༩༦༧ ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༢༢ བར་གྱི་མཛད་པ་ཞིབ་འགོད་ཞུས་ཡོད་ལ། རླབས་འཕྲེང་སོ་གཉིས་པ་ནས་སོ་ལྔ་པའི་བར་གྱིས་བསྡུས་ཡོད། ཟུར་སྣོན་ཁོངས་གལ་ཆེའི་ཡིག་ཆ་ཁག་བཅུ་གཉིས་ཆེད་འགོད་དང་ཤོག་ངོས་ ༥༡༠ ཡོད།

གླེགས་བམ་བཅུ་གཅིག་པ་ནི་ ༡༩༦༧ ཟླ ༩ ཚེས་ ༢༣ ནས་ ༡༩༧༢ ཟླ་ ༡ ཚེས་ ༡ བར་གྱི་མཛད་པ་ཞིབ་འགོད་ཞུས་ཡོད་ལ། རླབས་འཕྲེང་སོ་དྲུག་པ་ནས་བཞི་བཅུ་པའི་བར་གྱིས་བསྡུས་ཡོད། ཟུར་སྣོན་ཁོངས་གལ་ཆེའི་ཡིག་ཆ་ཁག་དྲུག་ཆེད་འགོད་དང་ཤོག་ངོས་ ༤༤༠ ཡོད།

གླེགས་བམ་བཅུ་གཉིས་པ་ནི་ ༡༩༧༢ ཟླ་ ༡ ཚེས་ ༣ ནས་ ༡༩༧༥ ཟླ་ ༢ ཚེས་ ༡༠ བར་གྱི་མཛད་པ་ཞིབ་འགོད་ཞུས་ཡོད་ལ། རླབས་འཕྲེང་ཞེ་གཅིག་པ་ནས་ཞེ་གསུམ་པའི་བར་གྱིས་བསྡུས་ཡོད། ཟུར་སྣོན་ཁོངས་གལ་ཆེའི་ཡིག་ཆ་ཁག་བཅུ་ཆེད་འགོད་དང་ཤོག་ངོས་ ༤༣༢ ཡོད།

གླེགས་བམ་བཅུ་གསུམ་པ་ནི་ ༡༩༧༥ ཟླ་ ༢ ཚེས་ ༡༡ ནས་ ༡༩༧༨ ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༡༦ བར་གྱི་མཛད་པ་ཞིབ་འགོད་ཞུས་ཡོད་ལ། རླབས་འཕྲེང་ཞེ་བཞི་པ་ནས་ཞེ་བདུན་པའི་བར་གྱིས་བསྡུས་ཡོད། ཟུར་སྣོན་ཁོངས་གལ་ཆེའི་ཡིག་ཆ་ཁག་བཅུ་ཆེད་འགོད་དང་ཤོག་ངོས་ ༥༣༠ ཡོད།

གླེགས་བམ་བཅུ་བཞི་པ་ནི་ ༡༩༧༨ ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༡༧ ནས་ ༡༩༨༠ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༦ བར་གྱི་མཛད་པ་ཞིབ་འགོད་ཞུས་ཡོད་ལ། རླབས་འཕྲེང་ཞེ་བརྒྱད་པ་ནས་ལྔ་བཅུ་པའི་བར་གྱིས་བསྡུས་ཡོད། ཟུར་སྣོན་ཁོངས་གལ་ཆེའི་ཡིག་ཆ་ཁག་དྲུག་ཆེད་འགོད་དང་ཤོག་ངོས་ ༥༣༢ ཡོད།

འདི་དག་ནི། ྋགོང་ས་མཆོག་ཉིད་ཀྱིས་མཛད་པའི་རང་རྣམ་‘ངོས་ཀྱི་ཡུལ་དང༌། ངོས་ཀྱི་མི་མང་’དང༌། ཁེ་སྨད་བསོད་ནམས་དབང་འདུས་ཀྱིས་བརྩམས་པའི་ྋགོང་ས་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་གསུམ་པ་ཆེན་པོའི་ཡང་སྲིད་མཆོག་སྤྲུལ་ངོས་འཛིན་གདན་ཞུས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་‘རང་མྱོང་མ་བཅོས་ལྷུག་པོར་བཀོད་པའི་བདེན་གཏམ་རྣ་བའི་བདུད་རྩི་’ཞེས་པ། དེ་བཞིན་ཡང་སྲིད་རྩད་གཅོད་གདན་ཞུའི་ཁོངས་ཡོད་རྩེ་དྲུང་ལས་ཚན་མཁྱེན་རབ་བསྟན་འཛིན་གྱི་སྤུན་གཡོག་བློ་བཟང་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་དངོས་མཐོང་དངོས་མྱོང་གླེང་བཤད་སྒྲ་བཅུག་དང༌། ཟིན་ཐོ་ཁག མཛད་རྣམ་འབྲེལ་ཡོད་གནས་ཚུལ་འཚོལ་ཞིབ་དོགས་གཅོད་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་ཆ་གསར་བསྒྲུབས་ཁག་དང༌། གལ་ཆེའི་གནད་དོན་བློ་དོགས་ཆོད་མིན་རིགས་བཀའ་འཁྲོལ་སྔོན་ཐོབ་ལྟར་ྋགོང་ས་མཆོག་ལ་སྐབས་མཚམས་དགོངས་སྐོར་བཀའ་སློབ་ཞུས་སྩལ་ཁག ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོས་བཀའ་རྩོམ་མཛད་པའི་ྋརྒྱལ་བའི་ཡོངས་འཛིན་ཆེ་བ་གླིང་ཁྲི་ཆེན་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་‘ནོར་བུའི་དོ་ཤལ་’ཞེས་བྱ་བ་དང༌། ྋརྒྱལ་བའི་ཡོངས་འཛིན་ཆུང་བ་ཁྲི་བྱང་རྡོ་རྗེ་འཆང་མཆོག་གི་རང་རྣམ་‘འཕྲུལ་སྣང་སྒྱུ་མའི་ཟློས་གར།’འབྲས་སྤྱི་བློན་ཆེན་སཱར་འབའ་སིལ་ཇེའེ་འགུའུལ་ཌ (Sir Basil J. Gould) ཡིས་བྲིས་པའི་དབྱིན་དེབ་Discovery, Recognition and Enthronement of the 14th Dalai Lama‘ྋརྒྱལ་དབང་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་གསུམ་པ་ཆེན་པོའི་ཡང་སྲིད་ངེས་རྙེད་དང་གསེར་ཁྲིར་མངའ་གསོལ་’ཞེས་པ་དང༌། ཧེན་རིག་ ཧར་རར་ (Heinrich Harrer) གྱིས་ཕྱོགས་བསྒྲིགས་སྐུའི་གཅེན་པོ་ལྟག་མཚེར་རིན་པོ་ཆེ་ཐུབ་བསྟན་འཇིགས་མེད་ནོར་བུ་མཆོག་གི་གསུང་རྩོམ་དབྱིན་དེབ་Tibet is My Country‘བོད་ནི་ངོས་ཀྱི་ལུང་པ་ཡིན་’ཞེས་པ། སྟག་ལྷ་ཕུན་ཚོགས་བཀྲ་ཤིས་ཀྱིས་བརྩམས་པའི་‘མི་ཚེའི་བྱུང་བ་བརྗོད་པ།’ ཧྱིའུ་ཨིའི་རི་ཅར་ཌ་སན་ (Hugh Richardson) གྱིས་བརྩམས་པའི་དབྱིན་དེབ་Tibet and Its History‘བོད་དང༌། དེའི་རྒྱལ་རབས་’ཞེས་པ། དེ་མིན་དེབ་འདིའི་མཇུག་ཏུ་འཁོད་པའི་རྒྱུ་ཆ་འབྱུང་ཁུངས་བོད་དབྱིན་ཡིག་ཆ་དེ་དག་ལ་གཞི་བཅོལ་གྱིས་རྩོམ་སྒྲིག་ཞུས་པ་ཡིན།

མཛད་རྣམ་འདིའི་བརྗོད་བྱ་འབྲི་སྟངས་སམ། རྩོམ་གཤིས་ཀྱི་རྣམ་པ་ནི། ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོའི་བཀའ་སློབ་ནང༌། སྔར་ལམ་བོད་གཞུང་གི་ཡིག་ཆ་འབྲི་སྲོལ་གཞི་རྩར་བཟུང་ནས། སྤྱིར་བཏང་བོད་ཡིག་ཤེས་མཁན་ཚང་མས་ཀློག་བདེ་ལ། གོ་དོན་རྟོགས་སླ་བ་ཞིག་འབྲི་བ་ལས། གོ་དཀའ་བའི་སྙན་ངག་གི་རྒྱན་སྤྲོས་རྒྱས་བཤད་དང༌། འཆར་ཅན་མཛད་སྒོ་སོགས་སྔར་ལམ་ཡིག་བརྗོད་ལེབ་བཤུ་བྱེད་པ། དེ་བཞིན་རབ་བཏགས་ཚིག་ཚོགས་ཀྱི་ལོ་མས་དོན་གྱི་འབྲས་བུ་སྒྲིབ་པ་དེ་རིགས་མིན་པར། དངོས་བྱུང་ལོ་རྒྱུས་ལྷུག་པོར་འགོད་པ་དང༌། ཕྱི་རྒྱལ་ཡིག་ཁག་ཏུ་སྒྱུར་སྐབས་དཀའ་རྙོག་ཆུང་ཐབས་སོགས་དེང་རབས་ཀྱི་འགྲོ་ལུགས་ལའང་བསམ་ཞིབ་བྱ་དགོས་ཞེས་ལམ་སྟོན་མཛད་པ་དེ་དོན་སྙིང་བཅངས་ཀྱི་ཐོག་ནས་འབྲི་རྩོམ་ཞུས་པ་ཡིན།

གཞི་རྩའི་རྩོམ་སྒྲིག་ཞུ་ཕྱོགས་གོང་གསལ་ཐོག ྋརྒྱལ་དབང་སྐུ་འཕྲེང་གོང་རིམ་གྱི་མཛད་པ་རྣམ་ཐར་གྱིས་མཚོན་པའི་སྔར་གྱི་ཕྱག་དཔེ་ཁག་དང༌། དེང་གི་དཔེ་དེབ་འདྲ་མིན་ཁག གཞུང་སྒེར་གྱི་ཡིག་ཆ་གསར་རྙིང་ཁག་བཅས་པའི་ནང༌། ཚིག་དོན་གཅིག་ལ་དག་ཆ་མི་འདྲ་བ་གཉིས་གསུམ་བཞི་སོགས་འཁོད་པ་དང༌། འགའ་རེའི་ནང་དུས་གསུམ་གྱི་འགྲོ་ལུགས་ཀྱང་ངེས་མེད་ལྟ་བུར་སྣང༌།

མཛད་རྣམ་འདིའི་ནང་ཚིག་དོན་གཅིག་ལ་དག་ཆ་གཅིག་ཉིད་དང༌། དུས་གསུམ་གྱི་འགྲོ་ལུགས་དང་མཐུན་པའི་ཚིག་སྦྱོར་གཅིག་གྱུར་འགོད་ཐབས་ལ་དོ་སྣང་ཅི་ཐུབ་ཞུས་ཡོད་ཅིང༌། དེ་ཡང་རྩ་བའི་བརྡ་སྤྲོད་ཀྱི་གཞུང་དང་དངོས་སྤྱོད་དཔེ་མཚོན་རྒྱུ་མཚན་དང་འབྲེལ་བའི་བགྲོ་གླེང་རྩོད་བསྡུར་གྱི་ལམ་ནས་གཞི་རྩའི་གཏན་འཁེལ་བྱུང་ཐོག ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་མི་མིང་དང་ས་མིང་ལ་སོགས་པའི་མིང་ཚིག་སྒྲ་སྒྱུར་གྱི་དག་ཆ་འབྲི་ལུགས་འདྲ་མིན་སྣ་ཚོགས་འདུག་པ་དེ་དག་ཀྱང་གཅིག་གྱུར་ཞིག་བཟོས་ཡོད། དེ་འབྲེལ་དམིགས་བསལ་ངོ་སྤྲོད་གསལ་ཁ་འདོན་དགོས་ཀྱི་ཚིག་དང༌། ཚིག་གྲུབ་སོགས་ལ་ཚིག་འགྲེལ་དགོས་ངེས་ཀྱང་གསལ་བར་བཀོད་པ་ཞིག་གླེགས་བམ་འདིའི་ཟུར་སྣོན་ཡིག་ཆའི་ཁོངས་སུ་ཡོད།

མཛད་རྣམ་འདིའི་ནང་རླབས་འཕྲེང་དང་ས་བཅད་དབྱེ་བའི་འགོ་བརྗོད་དང༌། བརྗོད་གཞི་དབྱེ་བའི་དུམ་མཚམས་འཕྲེང་འབེབས་ (paragraph) མང་བ་དང༌། དཔྱད་ཞིབ་བདེ་བའི་གཤམ་མཆན་ཡང་ཤོག་ངོས་སོ་སོར་འཁོད་པ། དབྱིན་ཡིག་གིས་མཚོན་པའི་ཕྱི་རྒྱལ་ཡིག་ཁག་ཏུ་འགོད་སྲོལ་དར་ཁྱབ་ཆེ་བ་འདྲེན་རྟགས་ཉིས་གཤིབས་” “དང༌། གཅིག་རྐྱང་‘ ’། གྲུ་རྟགས།[ ]དང་གུག་རྟགས་ () ། བརྗོད་ཚིག་བསྡུས་རྟགས་ ་་་་་་ དང་ཤོག་གྲངས་བསྡུས་རྟགས ་་་ ། འབྲེལ་ཡོད་ཚིག་དོན་འདྲ་མིན་དབྱེ་མཚམས་སེག་རྟགས་ / འདི་ལྟར་འཁོད་པ་སོགས་དེང་རབས་སྲོལ་གསར་དངོས་སྤྱོད་ཀྱི་རྣམ་པ་དོད་པའི་ཐོག བོད་རང་གི་སྔར་ལུགས་ཤོག་ལྡེབས་རྒྱབ་མདུན་བསྡུས་ཡིག་ བ དང་ ན འགོད་སྲོལ་ཡང་བཀོད་ཡོད།

གང་ལྟར་ཡང་མཛད་རྣམ་རྩོམ་སྒྲིག་དང༌། རྩོམ་ཞིབ། རྩོམ་བཅོས། ཡིག་ཆ་འཚོལ་སྒྲུབ་དང༌། ཕྱོགས་སྒྲིག གློག་ཀླད་ལས་རིགས་ལ་སོགས་པའི་ཞུ་བྱ་འགན་ཡོད་སོ་སོ་དང༌། སློབ་སྟོན་པ་བཅས་ཚང་མས་ལོ་ནས་ལོ་བསྟུད་དོན་མཐུན་རྒྱ་མཚོར་ཞུགས་པ་ཇི་བཞིན་གྱི་ཁུར་འགན་མཉམ་ལེན་ཞུས་པ་ལ་བརྟེན་ནས། འཕགས་མཆོག་འཇིག་རྟེན་མགོན་པོའི་འཁྲུངས་རབས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་སུ་གྱུར་པ་མཛད་རྣམ་རྒྱ་ཆེན་སྙིང་རྗེའི་རོལ་མཚོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི། ད་གཟོད་གླེགས་བམ་བཅུ་བཞི་བརྩམས་གྲུབ་དཔར་འགྲེམས་ཐུབ་པ་བྱུང་ཞིང༌། དེ་ལྟ་ནའང་ས་ཕག་ (༡༩༥༩) ལོ་ཕན་གྱི་བོད་གཞུང་གི་ཡིག་ཆ་དགོས་ངེས་ཁག་དང༌། ལྷག་པར་ྋརྒྱལ་བའི་མཛད་རྣམ་འདི་རྩོམ་སྒྲིག་ཞུ་བྱར་མེད་དུ་མི་རུང་བ་རྩེ་འགག་གི་འགག་དེབ་ཅེས་པ་ྋགོང་ས་ཆེན་པོའི་ཉིན་རེའི་མཛད་ཐོ་གསལ་འཁོད་དེབ་ཆེན་རྣམས་འདི་གར་མེད་སྟབས། རྒྱུས་མངའ་ཅན་རྒན་གྲས་དང་བགྲེས་སོང་གི་དྲན་གསོའི་ངག་ལམ་གསུང་འཕྲོས་ལ་བརྟེན་དགོས་པ་སོགས་ཀྱིས་ཟླ་ཚེས་དང༌། དོན་ལ་ནོར་འཁྲུལ། མཛད་སྒོ་འཚེམས་ལུས་ཀྱིས་མཚོན་པའི་སྐྱོན་ཆ་ཡོད་སྲིད་པ་དང༌། དེ་བཞིན་རྒྱ་དཀར་ནག་ལ་སོགས་པའི་ཕྱི་རྒྱལ་ཡིག་ཐོག་འབྲེལ་ཡོད་ལོ་རྒྱུས་ཇི་འཁོད་འཚོལ་སྒྲུབ་དང༌། ལྟ་ཞིབ་བྱ་སྒོར་ནུས་པས་མ་ལྡང་པ་དང༌། ལས་ཁུར་ཞུ་བ་པོ་བདག་ཅག་གི་ཤེས་ཚད་དང་ཉམས་མྱོང་དམན་པའི་སྐྱོན་ཆའང་མཆིས་ངེས་པས། མ་འོངས་པར་ཁ་སྐོང་དང༌། ཞིབ་བཅོས་ཞུ་དགོས་ལ་སྨན་པའི་ཆེད་དུ། མཁྱེན་ལྡན་ཁག་ནས་དགེ་འདོན་སྐྱོན་སེལ་གྱི་དགོངས་འཆར་ཟོལ་མེད་ལྷུག་པོར་སྩོལ་གནང་ཞུ་རྒྱུ།

མཐའ་དོན། བོད་ཕྱི་ནང་གི་མཁས་པ་རྣམ་པས་ད་ལམ་གསར་དུ་དཔར་ཐོན་ྋརྒྱལ་བའི་མཛད་རྣམ་འདི་ཐོག་ད་དུང་བོད་ཡིག་སྨོས་ཅི། རྒྱ་ཡིག་དང་དབྱིན་ཡིག་ལ་སོགས་པའི་ཕྱི་རྒྱལ་ཡིག་ཁག་ནས་ཀྱང་འབྲེལ་ཡོད་ཡིག་ཆ་ཞིབ་གསལ་རྙེད་འཐོན་ཡོང་ངེས་དེ་དག་ལས་བརྗོད་སྣོན་དང་འབྲེལ། མདོ་རྒྱུད་ཀྱི་གཞུང་དང༌། སྙན་ངག་གི་ཚིག་བརྗོད་ཟབ་ལ་བརྗིད་ཆགས་པས་བརྒྱན་པ་མཛད་བརྒྱ་དཔག་བསམ་འཁྲི་ཤིང་དང༌། སློབ་དཔོན་རྟ་དབྱངས་ཀྱིས་མཛད་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྙན་ངག་ཆེན་མོ་ལྟ་བུའི་ཚིགས་བཅད་དང༌། ཚིག་ལྷུག་འབྲི་སྲོལ་བཟང་པོའི་སྲོལ་རྒྱུན་དམ་འཛིན་གྱི་ཐོག་ནས། དེང་རབས་ཀྱི་ཚད་མའི་སྟོན་པ་བླ་ན་མེད་པ། ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ྋརྒྱལ་དབང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་སྲིད་ཀྱི་མཛད་འཕྲིན་རླབས་ཆེ་དབྱར་གྱི་ཆུ་གཏེར་ལྟར་རྒྱས་བཞིན་པའི་རྣམ་ཐར་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་གླེགས་བམ་མང་པོ་བརྩམ་པར་བྱ་བ་ལ་དངོས་སུ་ཞུགས་ཏེ། མཁས་པའི་མཁྱེན་སྟོབས་རྣམ་དཔྱོད་ཀྱི་ནུས་རྩལ་འགྲན་པར་འཕྲལ་ནས་མྱུར་དུ་འབད་པར་མཛོད་ཅིག་ཅེས་བཅོས་མིན་རེ་བའི་ཐལ་མོ་སྦྱོར་བཞིན་འབོད་སྐུལ་ཞུ་རྒྱུ་བཅས་སོ།།

མཛད་རྣམ་ཞབས་ཞུ་བ།

མཛད་རྣམ་རྒྱ་ཆེན་སྙིང་རྗེའི་རོལ་མཚོ་གླེགས་བམ་དང་པོ་ནས་བཅུ་བཞི་པ་བར་གྱི་སློབ་སྟོན་པ་དང་བཅས་པའི་ཞབས་ཞུ་བ་ཇི་ཡོད་ངོ་སྤྲོད།

ཀ༽ ཐོག་མར་བཀའ་ཤག་ནས་ ༡༩༨༤ ལོར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོར་འཆར་ཕུལ་ཕྱག་རྟགས་ཐོན་པ་དེའི་ནང༌། མཛད་རྣམ་རྩོམ་སྒྲིག་ཞུ་བྱའི་སྔོན་འགྲོ་རྒྱུ་ཆ་གསོག་སྒྲུབ་དང༌། ལས་དོན་འཐུས་ཚང་བསྒྲུབ་རྒྱུའི་བཀོད་བྱུས་སློབ་སྟོན་དང་སྟངས་འཛིན་འགན་ཡོད་ཚོགས་ཆུང་འཛུགས་པ། རྒྱུན་དུ་སྐུལ་ལྕག་དང༌། ལྟ་རྟོག གྲོས་འདོན་བྱ་རྒྱུའི་འགན་འཁུར་བ་སོགས་བསྐོ་གཞག་ཐོག རྒྱུ་ཆ་གསོག་སྒྲུབ་ཟིན་མཚམས་རྩ་བའི་མཛད་རྣམ་རྩོམ་སྒྲིག་ཚོགས་ཆུང་ཞིག་འཛུགས་དགོས་ཞེས་སོགས་འཁོད་ཡོད་ཅིང༌། འོན་ཀྱང་དངོས་དོན་ཞུ་སྒོ་ལག་བསྟར་སྐབས་འཆར་གཞི་དོན་ལ་གནས་དང་མ་གནས་ཀྱི་གནས་སྟངས་དངོས་བྱུང་རྩ་བཟུང་ངོ་སྤྲོད་ཞུ་བ་ལ། རྟ་ར་བ་བསྟན་འཛིན་ཆོས་ཉིད་ (བཀའ་བློན་ཕྱག་རོགས་ཀྱི་གནས་རིམ་ཅན་སྐུ་སྒེར་དྲུང་གཙོ། བོད་དུ་སྐུ་སྒེར་ནང་མ་ཁང་གི་མཁན་ཆུང་མདོ་སྔགས་མཐར་ཕྱིན) དང༌། རྡོ་འབུམ་སྤྲུལ་སྐུ་བློ་བཟང་བསྟན་འཛིན་འཕེལ་རྒྱས་ (སྐུ་སྒེར་དྲུང་ཆེ་ཟུར་པ། ལྡི་ལི་བོད་ཁང་གི་འགན་འཛིན་) སྣར་སྐྱིད་ངག་དབང་དོན་གྲུབ་ (བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་གྲོས་ཚོགས་སྐབས་དང་པོའི་ཚོགས་དྲུང་དང་པོ་དང་ཕྱི་སྲིད་དྲུང་ཆེ་གཅིག་ལྕོགས་ཟུར་པ། བོད་དུ་ལས་ཚན་གནས་ལྔ་པ། ལྷ་ས་གཉེར་ཚང་བ) རྒྱ་མཚོ་བཀྲ་ཤིས་བྱམས་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་ (སྐུ་སྒེར་ཡིག་ཚང་གི་བོད་དྲུང་ཟུར་པ། བོད་དུ་ལས་ཚན་གནས་ལྔ་པ། རྩེ་མགྲོན་) བཅས་དང༌།

ཁ༽ བཀའ་ཤག་གི་འཆར་གསལ་མིན་པའི་ལས་ཁུར་ཞུ་བ་པོ་རིམ་པར་བྱུང་བ་དང༌། ལོ་དུས་གང་ནས་གང་བར། ལྷ་སྡིངས་བློ་བཟང་ཆོས་འཕེལ་ ༡༩༨༥ ནས་ ༡༩༨༨ བར། (བོད་དུ་ལས་ཚན་གནས་ལྔ་པ། ཡིག་ཚང་གཉེར་པ) དང༌། ལྷའུ་རྟ་ར་བསྟན་འཛིན་རྒྱལ་མཚན་ ༡༩༨༨ ནས་ ༡༩༩༩ བར། (བོད་དུ་ལས་ཚན་གནས་ལྔ་པ། རྩེ་མགྲོན) ཐོན་ཟུར་བློ་བཟང་བསྟན་འཛིན་ ༡༩༩༣ ནས་ ༡༩༩༩ བར། (བོད་དུ་ལས་ཚན་གནས་ལྔ་པ། ཚོ་བྱང་སྤྱི་ཁྱབ་གཞོན་པ) པདྨ་རིག་འཛིན་ ༡༩༩༤ ནས ༢༠༡༡ བར། (ཤེས་རིག་ལྷན་ཁང་གི་སློབ་དེབ་རྩོམ་སྒྲིག་འགན་འཛིན་ཟུར་པ) གཉལ་བློ་བཟང་བསྟན་འཛིན་ ༡༩༩༤ ནས་ ༢༠༠༣ བར། ཨ་མཆོག་སྤྲུལ་སྐུ་བློ་བཟང་ཐུབ་བསྟན་མཁྱེན་རབ་ཡེ་ཤེས་རྒྱ་མཚོ་ ༡༩༩༦ ནས་ ༢༠༠༠ བར། (དགའ་ལྡན་ཤར་རྩེ་མཁན་ཟུར། དྷ་ས་བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང་གི་འགན་འཛིན་ཟུར་པ) དགའ་བྲང་བློ་བཟང་བསྟན་འཛིན་ ༢༠༠༠ ནས་ ༢༠༠༨ བར། (འོས་བསྡུ་ལས་ཁང་གི་སྡེ་ཚན་འགན་འཛིན་ཟུར་པ་) བཅས་སོ།།

གོང་གསལ་མཛད་རྣམ་ཞབས་ཞུ་བ་རྣམས་མཛད་རྣམ་སྡེ་ཚན་ནོར་གླིང་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་གཅེས་སྐྱོང་ཁང་དུ་ཟླ་སྒྲིལ་མ་བསྐྱངས་བར་རང་རང་ལས་བགོས་གཞིར་བཟུང་ཞབས་ཞུར་ཁུར་འགན་ལེན་མཁན་རྣམས་ཡིན། ཟླ་སྒྲིལ་ཟིན་པ་ནས་ལས་བྱེད་འཕར་སྣོན་དང་འཕོ་འགྱུར་རིམ་སོང་ལ་བརྟེན། སྐབས་འབྲེལ་ལས་བྱེད་ངོ་སྤྲོད་ཞུ་རྒྱུ་སྐབས་དོན་དང༌།

དེ་ཡང་སྔོན་དུ་མཛད་རྣམ་སྡེ་ཚན་ནོར་གླིང་དུ་ཟླ་སྒྲིལ་བསྐྱངས་ཚུལ་ཅུང་ཟད་གླེང་ན། ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོའི་གསང་གསུམ་མཛད་འཕྲིན་གྱི་ཟེགས་མ་རེའང་བསྟན་འགྲོ་སྤྱི་དང༌། བྱེ་བྲག་འཛམ་གླིང་རྫས་མཚོན་གྱི་དུས་འདིར་མི་རྣམས་ཞི་བས་འཚོ་བའི་སེམས་ཁམས་ཀྱི་ཆ་རྐྱེན་རིང་དུ་བྲལ་ཞིང༌། འདོད་སྡང་རྣམ་གཡེང་གི་དབང་དུ་ནར་མར་འཕྱན་ཏེ་སེམས་རྒྱུད་བདེ་སྐྱིད་ཀྱིས་ཕོངས་པའི་སྙིགས་ལྔའི་རང་མདངས་ཆེས་ཆེར་བདོ་བའི་གནས་སྐབས་ཤིག་དང༌། དེས་ན་སྙིགས་དུས་འདིར་དུས་གསུམ་ྋརྒྱལ་བའི་ཐུགས་རྗེའི་བདག་ཉིད་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་གང་ཉིད་གླིང་འདིའི་ཞི་བདེའི་དེད་དཔོན་ཆེན་པོའི་ངོ་བོར་ཟློས་ཤིང་མངའ་གསོལ་བ་དང༌། གང་གི་ཐུགས་བསྐྱེད་འཕྲིན་ལས་མངོན་པར་མཐོ་བའི་བསིལ་ཟེར་བྱེ་བའི་འཕྲོ་འདུ་ལས་འཛམ་གླིང་ས་ཆེན་པོ་འདིར་འཚེ་མེད་ཞི་དབྱིངས་ཀྱི་ངང་ཚུལ་བརྡལ་བའི་མཛད་པ་བླ་ན་མཐོ་ཞིང༌། བོད་ཆོས་སྲིད་གཉིས་ཀྱི་བདེ་རྩར་ྋརྒྱལ་བ་ཀུན་གྱི་མཛད་པ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་སྤུངས་པས་ཀྱང་དོ་ཟླ་མེད་པའི་རླབས་ཆེན་གྱི་མཛད་འཕྲིན་ཇི་བསྐྱངས་བཅས་ཡིག་ལམ་དུ་འགོད་རྒྱུ་ནི་ད་སྐབས་རང་རེའི་མི་རབས་འདིར་འཁྲི་བའི་ལས་འགན་གྱི་གཙོ་གནད་ཅིག་ཆགས་ཡོད།

དེར་བརྟེན་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༤ ནས་མཛད་རྣམ་སྡེ་ཚན་ཟུར་འཛུགས་བསྐྱངས་པ་དེ་ལྟར་ཡང༌། སྐུ་སྒེར་ཡིག་ཚང་དུ་ཞབས་ཞུའི་ཚན་པ་མང་བའི་མངོན་ཚུལ་དང༌། ནོར་གླིང་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་གཅེས་སྐྱོང་ཁང་འདི་ཉིད་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་བདག་གཉེར་བྱེད་པའི་ལྟེ་གནས་ཤིག་ཡིན་སྟབས། ལས་དོན་ངོ་བོ་འབྲེལ་ཆགས་ཀྱི་ཚུལ་ནས་མཛད་རྣམ་སྡེ་ཚན་ནོར་གླིང་དུ་ཟླ་སྒྲིལ་བསྐྱང་རྒྱུ་འོས་འཚམས་སུ་གཟིགས་ཤིང༌། དེ་དོན་བཀའ་འབྲེལ་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༠ ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༡༥ ཉིན་ནས་སྡེ་ཚན་འདི་ཉིད་ནོར་གླིང་དུ་ཟླ་སྒྲིལ་བསྐྱངས། འདི་གར་འབྲེལ་ཡོད་རྣམས་ཤེས་ཚད་མྱོང་རྒྱུས་གང་ཐད་ནས་མགོན་པོ་གང་གི་གསང་གསུམ་ལས་འཕྲོས་པའི་འབྲི་རྩོམ་ཞབས་ཞུར་བརྩོན་རྒྱུ་ནམ་མཁའི་པད་མོའི་མཆེད་ཟླར་འགྲན་པའི་ཚུལ་ཙམ་ཡིན་པ་ནི་ཞུ་ཅི་དགོས། འོན་ཀྱང༌། ད་སྐབས་འདིར་མཁས་མྱོང་ཅན་མང་པོ་ཞིག་ཞིང་གཤེགས་དང༌། འཚོ་བཞུགས་ཡོད་པ་དག་ཀྱང་རང་རང་ལེགས་བྱང་གི་མཛད་ཁུར་བཞེས་མུས་ཀྱི་བརྒྱུད་རིམ་ཁྲོད་མཛད་བརྟས་མ་གྱུར་པའི་གནས་བབ་ཆགས་མུས་ལ་སུས་ཀྱང་བསྙོན་དུ་མེད།

འོན་ཀྱང༌། སྤྱིར་བྱེས་ཁྲོད་དུ་རིག་གཞུང་གི་སྡེ་ཁག་མང་པོ་ཞིག་ཡོད་ཀྱང༌། དེ་དག་གི་ནང་ནས་འདི་གར་དམིགས་བསལ་བོང་བ་གསེར་གཟིགས་བསྐྱངས་པའི་བཀའ་དྲིན་ནི་གཞལ་དཀའི་གནས་སུ་མཆིས་ཞེས་ལག་སོར་པད་འདབ་སྤྱི་གཙུག་ཏུ་བཀོད་དེ་སྤྲོ་དགས་དྲངས་པའི་ངང་ཚུལ་ནས་གསོལ་འདེབས་ཞུ་རྒྱུ་དང༌། གཞན་ཡང་མགོན་པོ་གང་གི་མཚན་ཙམ་བརྗོད་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་གཞལ་དུ་མེད་ན། མཛད་པའི་རྣམ་གྲངས་རང་བློས་གང་ལྕོགས་རགས་རིམ་ཀུ་ཤའི་རྩེ་མོ་ཙམ་ལས་འགོད་ནུས་བྲལ་ཡང་དེའི་བསོད་ནམས་ནི་སྟོང་གསུམ་རིན་ཆེན་གྱི་ཕུང་པོ་སྤུངས་པའི་རི་རབ་ལས་ཀྱང་ཆེས་མཐོ་བ་ཞིག་འབྱུང་བ་སྨོས་ཅི་དགོས། དོན་དེའི་ཕྱིར་ན་ཚུལ་འདི་ཉིད་བདག་ཅག་སྐལ་བཟང་གི་ཡོལ་གོར་བལྟམས་པར་དགའ་དད་སྤྲོ་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་བཀའ་དོན་ཐོད་བཅིངས་ཞུ་རྒྱུའི་ཡིད་དམ་འཆའ་བ་ལགས་པ་བཅས་འཕྲོས་དོན་ཙམ་དང༌། སྐབས་འབྲེལ་ཞབས་ཞུ་བ་རྣམས་ཀྱི་ངོ་སྤྲོད་སྙིང་བསྡུས་ཤིག་འགོད་པ་ལ།

༡༽ ནོར་གླིང་ངེས་སྟོན་པ་སྐལ་བཟང་ཡེ་ཤེས། (བཀའ་བློན་ཁྲི་ཟུར) ༢༠༠༠།༣།༡༥ ནས་མུ་མཐུད།

༢༽ ཞེ་བོ་བློ་བཟང་དར་རྒྱས། (ཁྲིམས་ཞིབ་པ་དང་བཀའ་བློན་ཟུར་པ) ༢༠༠༠།༣།༡༥ ནས་ ༢༠༠༨།༨།༣༠ བར།

༣༽ སྣར་སྐྱིད་ངག་དབང་དོན་གྲུབ། (བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་གྲོས་ཚོགས་དང་པོའི་ཚོགས་དྲུང་དང་པོ་དང་ཕྱི་སྲིད་དྲུང་ཆེ་གཅིག་ལྕོགས་ཟུར་པ) ༢༠༠༠།༣།༡༥ ནས་ ༢༠༠༤།༣།༢ བར།

༤༽ པདྨ་རིག་འཛིན། (ཤེས་རིག་ལྷན་ཁང་གི་སློབ་དེབ་རྩོམ་སྒྲིག་འགན་འཛིན་ཟུར་པ) ༢༠༠༠།༣།༡༥ ནས་ ༢༠༡༡།༡།༢༣ བར།

༥༽ གཉལ་བློ་བཟང་བསྟན་འཛིན། ༢༠༠༠།༣།༡༥ ནས་ ༢༠༠༣།༤ བར།

༦༽ དགའ་བྲང་བློ་བཟང་བསྟན་འཛིན། ༢༠༠༠།༣།༡༥ ནས་ ༢༠༠༨།༡༠།༣༠བར།

༧༽ ཤེལ་གླིང་ཚེ་དབང་རྣམ་རྒྱལ། ༢༠༠༠།༥།༡ ནས་ ༢༠༠༡།༦།༣༠ བར།

༨༽ མཛེས་བཅུ་ཚང་བསོད་ནམས་སྟོབས་རྒྱལ། (བཀའ་བློན་ཁྲི་ཟུར་) ༢༠༠༢།༤།༢༥ ནས་ ༢༠༡༢ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༢༠ བར།

༩༽ ཞོ་ར་བསྟན་པ་དར་རྒྱས། ༢༠༠༢།༤ ནས་ ༢༠༠༥།༨།༡ བར།

༡༠༽ གྲགས་པ་བསྟན་དར། ༢༠༠༣།༡༠།༡ ནས་ ༢༠༠༦ བར།

༡༡༽ བཀྲས་ཁང་རྣམ་རྒྱལ་རྡོ་རྗེ། (གཞུང་ཞབས་འདེམས་ལྷན་དང་འོས་བསྡུ་ལྷན་ཁང་གི་ཚོགས་གཙོ་ཟུར་པ་) ༢༠༠༥།༤།༡ ནས་མུ་མཐུད།

༡༢༽ རྣམ་སྤེལ་ཚང་བློ་བཟང་སྦྱིན་པ། (སྐུ་སྒེར་དྲུང་ཟུར་) ༢༠༠༧།༤།༡ ནས་༢༠༠༩།༤།༢ བར།

༡༣༽ ཨ་ཚོགས་བསྟན་འཛིན་འཇམ་དབྱངས། ༢༠༠༨།༡༡།༥ ནས་ ༢༠༡༠།༡༢།༡ བར།

༡༤༽ ཁྲི་ཀ་དཀོན་མཆོག་བཀྲ་ཤིས། ༢༠༠༣།༡༠།༡། ནས་ ༢༠༠༩།༡།༢༧ བར།

༡༥༽ ཁ་སྒང་ཤེས་རབ་རྒྱ་མཚོ། ༢༠༠༩།༡།༢༨ ནས་མུ་མཐུད།

༡༦༽ འབའ་པ་དགེ་བཤེས་ཡེ་ཤེས་དགའ་བ། ༢༠༠༩།༨།༡༧ ནས་མུ་མཐུད།

༡༧༽ རེབ་གོང་ལེགས་བཤད། ༢༠༡༠།༡༢།༡ ནས་མུ་མཐུད།

༡༨༽ གུ་གེ་ཤང་རྩེ་བ་ཀརྨ་རྡོ་རྗེ། ༢༠༡༡།༡།༢༣ ནས་མུ་མཐུད།

༡༩༽ ཆོས་རྫོང་བསྟན་པ་རྒྱ་མཚོ། ༢༠༡༢།༥།༥ ནས་ ༢༠༡༣།༤།༡༣ བར།

༢༠༽ ཨ་རིག་བཀའ་བཅུ་མའི་དགེ་འདུན། ༢༠༡༣།༤།༢༥ ནས་མུ་མཐུད།

༢༡༽ མཁར་སྟེང་འབར་རོ་བསོད་ནམས་ཚེ་རིང༌།༢༠༡༣།༩།༡ནས་༢༠༡༥།༡།བར།

༢༢༽ བྱ་གཞུང་སྐལ་བཟང་ཚུལ་ཁྲིམས། ༢༠༡༤།༤།༡༡ ནས་མུ་མཐུད།

རླབས་འཕྲེང་སོ་གཉིས་པ།

བོད་མིའི་ཤེས་རིག་ལྷན་ཚོགས་དང་མཛད་གཙོ་རྣམས་བཀའ་བསྡུར། ྋཀུན་གཟིགས་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེའི་གནས་སྟངས། གནས་ཆུང་ཆོས་རྒྱལ་ཆེན་པོའི་བཀའ་ལུང༌། གཞུང་དམངས་སྤྱི་མགྲིན་ནས་བརྟན་བཞུགས་བསྟར་འབུལ། སྒྲོལ་དཀར་ཡིད་བཞིན་འཁོར་ལོའི་ཚེ་དབང་སོགས་ཀྱི་སྐོར།

ས་བཅད་དང་པོ།

ལྡི་ལི་གསར་པར་ཆེད་སྐོང་གནང་བའི་བོད་མིའི་ཤེས་རིག་ལྷན་ཚོགས།

༡༩༥༩ ལོར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ཁྱིམ་མཚེས་རྒྱལ་ཁབ་རྒྱ་གར་དུ་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱངས་པ་ནས་བཟུང་བོད་ལྗོངས་རང་དབང་གསར་བཞད་དང་ཞི་བདེ་ཕུན་ཚོགས་ཀྱི་འོད་སྣང་ས་ཆེན་ཀུན་ཏུ་སྤེལ་སླད་བཀའ་སློབ་ཟབ་མོ་སྔ་བར་ཕྱི་གསུམ་རིམ་སྩལ་སྤྱི་སིྨན་བྱུང་བ་མ་ཟད། མ་འོངས་བོད་ཀྱི་མང་གཙོའི་རྩ་ཁྲིམས་རིན་པོ་ཆེ་གཏན་འབེབས་ཁྱབ་བསྒྲགས་དང༌། བོད་མི་རྣམས་ལ་མ་ཡིས་བུ་ལ་བྱམས་བརྩེས་སྐྱོང་བ་ཇི་བཞིན་འགྲོ་འཆག་ཉལ་འདུག་གིས་མཚོན་སྒོ་གསུམ་གྱི་བླང་དོར་བྱེད་སྒོའི་ལམ་སྟོན་ཕུགས་འཕེར་སྲ་བརྟན་ཡོང་ཆེད་ལས་ཁུངས་ཁག་གསར་འཛུགས་བཅས་བསྐྱངས་ཤིང༌། དེ་བཞིན་རྒན་གསོ་ཁང་དང༌། གཞིས་ཆགས། སློབ་གྲྭ། བུ་གསོ་ཁང༌། ཆོས་སྒར་སོགས་བསམ་བརྗོད་བྲལ་བའི་མཛད་བཟང་གི་འོ་མཚོ་མཁའ་ལ་འཕྱུར་བའི་གཟི་བྱིན་གྱིས་བོད་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་ཕྱོགས་གང་ཐད་ནས་ཡར་རྒྱས་གོང་འཕེལ་དུ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་པ་ལྟར།

ད་ལམ་བོད་མིའི་སློབ་གྲྭ་ཁག་གི་སློབ་ཕྲུག་རྣམས་ལ་ཤེས་ཡོན་སློབ་སྦྱོང་སྤྲོད་སྟངས་སྐོར་དང༌། སློབ་གྲྭའི་འཛིན་སྐྱོང་བྱེད་ཕྱོགས་ཀྱིས་མཚོན་ལེགས་སྤེལ་ཉེས་འགོག་བཅས་ཀྱི་སླད། ༡༩༦༤ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༢༤ ནས་ ༣༡ བར་རྒྱ་གར་རྒྱལ་ས་ལྡི་ལི་གསར་པར་ཉིན་བདུན་རིང་ཚོགས་འདུ་བསྟར་ཆགས་སུ་གནང༌། ཚོགས་འདུ་དབུ་འཛུགས་ཀྱི་གསུང་བཤད་དུ་ཚོགས་གཙོ་བོད་མིའི་ཤེས་རིག་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་དྲུང་ཆེ་ཤམ་ནཱ་རཱ་ཡན (Shyam Narayan) ནས་ཚོགས་འདུའི་ལས་རིམ་སྙན་སྒྲོན་རྗེས། ཚོགས་འདུའི་དབུ་བཞུགས་རྒྱ་གར་རྒྱལ་ཡོངས་དབུས་ཤེས་རིག་ལྷན་ཁང་གི་དྲུང་ཆེ་ནསྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གི་བཀའ་ཡིག་རིན་པོ་ཆེ་སྒྲོགས་སྦྱང་གནང་བའི་དགོངས་དོན། “རྒྱ་གར་གཞུང་ནས་བོད་མིའི་བུ་ཕྲུག་གི་ཤེས་ཡོན་ཡར་རྒྱས་འབྱུང་ཐབས་ཐུགས་ཁུར་ཆེ་བཞེས་ཀྱིས་ད་ཆ་སློབ་གྲྭ་ཁག་བདུན་གསར་འཛུགས་གནང་གྲུབ་ཡོད།

ད་རེས་ཀྱི་དུས་སྐབས་འདིའི་ཐོག་ལ་ངོས་ནས་རྒྱ་གར་གཞུང་དང༌། ལས་དོན་འདིའི་སྐོར་ལ་འབྲེལ་བ་ཡོད་པའི་ཕྱག་ལས་གནང་མཁན་ཚང་མའི་བཀའ་དྲིན་དྲན་གྱི་ཡོད། སློབ་སྦྱོང་གི་སྐོར་ལོ་ཤས་རིང་གྲུབ་འབྲས་མི་དམན་ཙམ་བྱུང་ཡོད། ཡིན་ན་ཡང་ད་རེས་སློབ་གྲྭ་ཁག་གི་འགོ་འཛིན་རྣམས་ལྡི་ལིར་ལྷན་ཚོགས་གནང་བ་འདིའི་ཐོག་གང་ཅིའི་སྐོར་ལེགས་བཅོས་གནང་ཕྱོགས་གྲོས་བསྡུར་གནང་རྒྱུ་འདིས་ཕྱིན་ཆད་ཀྱི་ལས་དོན་ཡར་རྒྱས་ཡོང་རྒྱུར་ཡིད་ཆེས་བརྟན་པོ་ཡོད།

ད་རེས་རྒྱ་གར་གཞུང་ནས་རོགས་རམ་བཟང་པོ་ཞིག་གནང་བའི་སྐབས་འདིར་ངོས་ནས་སློབ་སྤྱི་རྣམ་པ་དང༌། དགེ་ཆེ་རྣམ་པ། དགེ་རྒན་བཅས་ལ་ཞུ་རྒྱུར། བོད་རིགས་ཕྲུ་གུ་དེ་ཚོར་དེང་སྐབས་ཀྱི་སློབ་སྲོལ་དང་མཐུན་པའི་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་མུས་འདིའི་ཐོག་བོད་ཀྱི་ཆོས་དང༌། ཤེས་རིག་ཀྱང་གོང་འཕེལ་འགྲོ་ཐབས་བྱས་ཏེ་མ་འོངས་པར་ཤེས་ཡོན་ལྡན་པའི་བོད་མི་གོ་ཆོད་ཅིག་ཆགས་ཐུབ་པ་དགོས་ཀྱི་རེད།” ཅེས་བཀའ་བཟང་སྤྱི་ཕེབས་བསྐྱངས། ཕྱི་ཉིན་ནས་རྒྱ་གར་ཕྱི་སྲིད་དྲུང་ཆེ་ཨེམ་འཇིའི་ཀོལ་ (M.G.Kaul) དང་རང་གཞུང་ཕྱི་སྲིད་བཀའ་བློན་རྒྱལ་ལོ་དོན་གྲུབ་རྣམ་གཉིས་གཙོས་གནད་ཡོད་མི་སྣ་ཁག་གིས་ཉིན་རེ་བཞིན་ཚོགས་འདུའི་དགོངས་དོན་རྣམས་གསལ་བཤད་དང་སྦྲགས་སོ་སོའི་བླང་དོར་ཞུ་སྒོའི་གསུང་བཤད་ཞིབ་ལྷུག་གནང༌།

ཉིན་མཐའ་མར་རང་གཞུང་ལྡི་ལི་སྐུ་ཚབ་དོན་གཅོད་ཁང་གིས་རྒྱ་གར་དང་བོད་པའི་སློབ་སྤྱི་རྣམ་པས་མཚོན་འབྲེལ་ཡོད་ཚོགས་མི་རྣམས་ལ་མཛའ་བརྩེའི་གསོལ་ཚིགས་འདེགས་འབུལ་ཞུས་མཇུག དབུས་སྐྱོབ་གསོའི་ལས་ཁུངས་སུ་མཇུག་སྡོམ་མཛད་སྒོ་ཚོགས་ཤིང༌། དེར་ཨ་རི་ཛ་དྲག་སྐྱོབ་གསོའི་དབུ་འཛིན་གཞོན་པ་སྐུ་ཞབས་ཝལ་ཀྲར་ཨེ་ཆི་འཇུ་ཌ་ (Walter H Judd) ནས་བོད་ཕྲུག་རྣམས་ཀྱི་ཤེས་ཡོན་ཡར་རྒྱས་གཏོང་ཕྱོགས་སྐོར་གསུང་བཤད་དང༌། སློབ་སྤྱི་རྣམས་རྒྱ་གར་ཤེས་རིག་བློན་ཆེན་མཆོག་མཇལ་འཕྲད་གནང་བ་སོགས་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོའི་བཀའ་དགོངས་ལྟར་ཚོགས་འདུ་ལེགས་པར་ཚོགས་གནང་ཐུབ་པ་བཅས།

གཞུང་སྲིད་དཔྱིད་ཀྱི་དགའ་སྟོན་རྒྱས་པའི་གནས།།

ལྡི་ལི་ཞེས་བྱའི་གྲོང་ཁྱེར་འདབས་རོལ་ན།།

དོན་ལྡན་ཤེས་རིག་འཁོར་ལོའི་མུ་ཁྱུད་ལ།།

མཁྱེན་རླབས་བདག་པོའི་སྣང་བ་ཀུན་ཏུ་གསལ།།

ལེགས་བཤད་གླིང་བུར་བསྒྱུར་བའི་སྒྲ་དབྱངས་ཀྱིས།།

མི་ཟད་དོན་བཟང་དོན་དུ་སྟོན་པ་ལ།།

དགའ་བསྐྱེད་མཁས་པའི་གྲོས་རར་བློ་གྲོས་ཀྱི།།

འཇུག་པ་ཡངས་པའི་མངོན་དགའ་གསར་པ་རྒྱས།།

གང་ལ་གངས་ཅན་མགོན་པོའི་མཁྱེན་པའི་རླབས།།

གར་སྟབས་བསྒྱུར་བའི་གསུང་དབྱངས་གྲོལ་བའི་དོན།།

འཕགས་ཡུལ་དགེ་ལེགས་ལས་ཀྱི་བྱེད་པོ་ལ།།

དྲིན་དུ་ཆེ་བའི་བདུད་རྩིའི་ཐིགས་ཕྲེང་གཡོ།།

སྣ་ཚོགས་ཐབས་ཀྱི་ལང་ཚོ་དར་བའི་ངོགས།།

ཆོས་སྲིད་འཕྲིན་ལས་མཐོ་བའི་དགྱེས་མགུའི་དཔལ།།

ཡིད་བཞིན་འཇོ་བའི་ཟེགས་མ་འབུམ་སྤྲོས་པས།།

འགྲོ་བའི་དབུགས་འབྱིན་ཆེན་པོར་ཕྱོགས་ཀྱིས་གླེང༌།།

ས་བཅད་གཉིས་པ།

མཛད་གཙོ་རྣམས་བཀའ་བསྡུར་དང་གསུང་ཆོས། པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེའི་གནས་སྟངས།

༡༽ མཛད་གཙོ་རྣམས་བཀའ་བསྡུར་དང་གསང་འདུས་རིམ་གཉིས་ཀྱི་བཀའ་ཁྲིད།

༡༩༦༥ ཟླ་ ༡ ཚེས་ ༡༠ ཉིན་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་དབུས། དཔལ་འབྱོར་བཀའ་བློན་དགའ་བྲང་བློ་བཟང་རིག་འཛིན་དང༌། ཆོས་དོན་བཀའ་བློན་ཀུན་གླིང་འོད་ཟེར་རྒྱལ་མཚན། ཤེས་རིག་བཀའ་བློན་འཇང་ཚ་ཚེ་རིང་མགོན་པོ། ནང་སྲིད་བཀའ་བློན་དབང་འདུད་རྡོ་རྗེ། ཕྱི་སྲིད་དྲུང་ཆེ་བསྟན་འཛིན་དོན་གྲུབ་བཅས་འཆར་ཅན་ལྟར་མིག་དམར་ལྷན་ཚོགས་བསྐྱངས་ཏེ། ལས་ཁུངས་ཁག་གི་ལས་བྱེད་མང་ཉུང་གི་དགེ་སྐྱོན་དང༌། དབྱིན་ཡིག་ཤེས་པའི་ལས་བྱེད་གསར་བསྡུ་གནང་སྟངས། བོད་ཀྱི་སྨན་སྦྱོར་དང༌། སྨན་ཁང་ཡར་རྒྱས་གཏོང་ཕྱོགས། བོད་མི་སྡོད་སྒར་ཁག་ལ་དྲིལ་བསྒྲགས་སློབ་གསོ་གཏོང་ཕྱོགས། གློག་བརྙན་སྟོན་པ་དང་གློག་བརྙན་དཔར་འདེབས་བཟོ་སྟངས། མདོ་དབུས་ཁམས་གསུམ་ནས་དཀའ་བ་ཁྱད་བསད་ཀྱིས་རྒྱ་གར་ནང་བཙན་བྱོལ་དུ་རིམ་འབྱོར་བོད་རིགས་ལ་དངོས་མྱོང་ལོ་རྒྱུས་ཀྱིས་མཚོན་པས་གནས་ཚུལ་འདྲི་ཞིབ་འཚོལ་བསྡུ་གསོག་གཉེར་བྱེད་ཕྱོགས། ཟློས་གར་ཁོངས་ན་གཞོན་རྣམ་རིག་བཀྲ་བ་རྣམས་རྒྱ་གར་ནང་ཁུལ་ཟློས་གར་ལེགས་གྲས་ལ་ལྟ་སྐོར་ཁྲིད་ཕྱོགས། བོད་མི་གཞིས་ཆགས་ཁག་ལ་འགོ་འཛིན་དབྱིན་ཡིག་ཤེས་མཁན་འཚོལ་གཏོང་དགོས་གལ་སོགས་ཀྱི་སྐོར་བཀའ་བསྡུར་ཞིབ་ལྷུག་བསྐྱངས།

དེ་ནས་རྣམ་རྒྱལ་གྲྭ་ཚང་འདུས་མང་གཙོས། བཞུགས་སྒར་ཁུལ་གཏན་བཞུགས་བླ་སྤྲུལ་དགེ་བཤེས་སོགས་མི་གྲངས་ལྔ་བཅུ་སྐོར་ལ་དཔལ་གསང་བ་འདུས་པའི་དབང་དང༌། གསང་འདུས་རིམ་གཉིས་ཀྱི་བཀའ་ཁྲིད་དངོས་གཞི་དང་མཇུག་ཏུ་ཡར་ངོའི་དུས་འབྲེལ་གསོ་སྦྱོང་བཅས་བསྐྱངས།

དུས་མཚུངས་གློ་བོ་ཁུལ་གནས་སྡོད་ཆུ་སྒང་ནས་རྣམ་གྲྭ་ཚོགས་ཡོངས་ལ་བསྙེན་བཀུར་དང༌། ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོར་བརྟན་བཞུགས་བསྟར་འབུལ། བཞུགས་སྒར་དུ་གཉུག་མར་གནས་པ་དང་བལ་ཡུལ་སོགས་ཕྱོགས་མཐའ་ཁག་ནས་ལྷགས་འབྱོར་བོད་མི་དང༌། མོན་པ། གཞན་ཡང་རྒྱ་གར་བ་བཅས་མི་གྲངས་བདུན་བརྒྱ་སྐོར་ཐོག་མར་མཇལ་བཅར་འདུས་འཛོམས་ལ་བརྟེན། ས་གནས་གང་ནས་ཡོང་མིན་བཀའ་རྩད་བསྐྱངས་པ་དང་སྦྲགས་ཕེབས་སྒོའི་སྙིང་པོར། “དེང་སང་ང་ཚོ་ཚང་མར་དེ་སྔ་ཕན་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་རབས་ལོ་རྒྱུས་སུ་བྱུང་མ་མྱོང་བའི་ཁག་པོ་ཞིག་བྱུང་ཡོད། སྔར་རྗེ་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་གསུམ་པའི་སྐབས་བོད་དུ་དབྱིན་དམག་དང༌། ཆུ་བྱི་རྒྱ་དམག་སོགས་བོད་དུ་ལྷགས་འབྱོར་བྱུང་ཡོད་རུང་བོད་ཡོངས་རྫོགས་བཙན་འོག་ཏུ་མནན་པའི་ཐལ་ཆ་ཆེན་པོ་དང༌། བོད་རྒྱལ་ཁབ་ཏུ་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་སྤྱི་བྱིངས་ལ་བཙན་གནོན་ད་ལྟ་ནང་བཞིན་དཀའ་ངལ་མ་བྱུང་བ་རེད།” ཅེས་དང༌།

ཡང༌། “དཔེར་ན། དགེ་ལུགས་དང་རྙིང་མའི་དབར་ཕྱི་པ་ནང་པ་ལྟ་བུའི་སྡང་འཛིན་ཆེན་པོ་བྱེད་པ་དེ་ཚོ་ཧ་ཅང་གི་ཐབས་སྡུག་པོ་རེད། ཆོས་ལུགས་ཁག་ཕྱོགས་འཐེན་གྱིས་དགོན་པ་ཕན་ཚུན་རྩོད་པ་དང༌། དབུས་པ་ཁམས་ལ་སླེབས་དུས་འདི་ཚོས་ཁ་བདེ་མགོ་སྐོར་གཏོང་གི་རེད་ཟེར་བ་དང༌། ཁམས་པ་དབུས་ལ་སླེབས་དུས་ཁམས་པ་གླེན་རྟགས་འདི་ཚོས་རྒྱ་འདྲེ་རྒྱག་གི་རེད་སོགས་ཟེར་བ་ལྟ་བུ།” ཞེས་དང༌། “བར་ལམ་རང་མི་ཁ་ཤས་ནས་རྩ་བ་གོ་མིང་ཏང་གི་སྲིད་བྱུས་ཡིན་མིན་མ་ངེས་ཀྱང༌། གོ་མིང་ཏང་ཁ་འཁྱེར་རྒྱུས་ཉོས་པའི་ཕོགས་ཟན་ཡོད་པ་དེ་ཚོས་རང་སྐྱོན་ངོས་ལེན་གྱིས་ཕྱིན་ཆད་བཞག་ན་ཡག་ཤོས་རེད། དེ་མིན་ཡོངས་གྲགས་གོ་མིང་ཏང་ཕྱོགས་སུ་ཕྱིན་ན་འགྲིགས་རྒྱུ་ལས། བཀག་འགོག་བྱེད་མཁན་ཡོང་གི་མ་རེད།” ཅེས་དང༌།

ཡང༌། “རྒྱ་གར་ནི་ང་ཚོའི་ལོ་བརྒྱ་ཕྲག་གོང་གི་ཤིན་ཏུ་མཛའ་བའི་གྲོགས་པོ་ཡིན་ཡང༌། རྒྱ་གར་དང༌། བོད་པའི་ལས་དོན་སོ་སོར་ཡོད། པེ་ཅིན་གཞུང་གི་བྱེད་སྟངས་འགའ་ཤས་ང་ཚོས་དཔེ་ལེན་འོས་པ་ཡོད། དེར་བརྟེན། དགྲ་གཉེན་མགོན་གསུམ་ངོ་ཤེས་ནོར་འཛོལ་མ་སོང་བ་བྱ་དགོས།” ཞེས་དང༌། “གཙོ་ཆེ་སྒྲིག་འཛུགས་ལ་དགའ་པོའི་ཐོག་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་ལམ་ཕྱོགས་དེའི་ནང་ཤར་བསྐྱོད་ཀྱིས་མི་རིགས་འཛུགས་སྐྲུན་སོགས་གང་ཅིར་ཡར་རྒྱས་ཤུགས་ནུས་ཐོན་པ་ཞིག་དགོས། ང་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་ཞེས་མི་གཅིག་གིས་འབྱོན་ཚད་གང་ཡང་མེད་ཀྱང༌། ངས་བཤད་པ་དང་མཛུབ་སྟོན་བྱེད་པའི་རྒྱབ་དཔུང་དུ་ཁྱེད་ཚོ་ལངས་ན་རྒྱལ་ཁ་ཐོབ་ཐུབ་རྒྱུ་རེད།”1 ཅེས་སོགས་བླང་དོར་བྱེད་སྒོའི་བཀའ་སློབ་ལམ་སྟོན་མཛད།

༢༽ རྒྱ་ནག་གི་གདུག་རྩུབ་དང་ྋཀུན་གཟིགས་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེའི་གནས་སྟངས།

ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ཕྱི་རྒྱལ་རང་དབང་ལུང་པར་བཙན་བྱོལ་དུ་ཆིབས་ཞབས་བསྐྱངས་པ་ནས་བཟུང༌། ྋཀུན་གཟིགས་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་གིས་ཉིན་མཚན་དུས་དྲུག་ཏུ་གཞིས་ལུས་བོད་མིའི་བཟོད་དཀའི་གནས་སྟངས་དང༌། མེ་མདའི་འོག་གི་འཇིགས་སྐྲག བཀྲེས་སྐོམ་གྲང་གསུམ་གྱི་སྡུག་བསྔལ། དངོས་ཡོད་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་རྡོག་རོལ་བཏང་བའི་སྐྱོ་གནས་དེ་རིགས་ངེས་པར་སེལ་ཐབས་དགོས་ལ། དེ་ཡང་ཐབས་ལམ་གཅིག་ཉིད་ནི་རྒྱ་དམར་གྱི་འགོ་གཙོ་རྣམས་ལ་དེ་དོན་གསལ་བཤད་ཀྱིས་ཞུ་འབོད་གནང་དགོས་དགོངས་ཏེ། ༡༩༦༠ ཟླ་ ༩ པར་པེ་ཅིན་དུ་རྒྱལ་སྟོན་ཐེངས་བཅུ་གཅིག་པ་ཟེར་བར་ཕེབས་སྐབས། སྲིད་བློན་ཀྲུའུ་ཨན་ལན་དང་འཐབ་ཕྱོགས་གཅིག་གྱུར་ཁང་གི་གཙོ་འཛིན་ལི་ཝི་ཧན་ (ཁོང་ནི་གྲོས་མཐུན་དོན་ཚན་ ༡༧ ཟེར་བ་འཇོག་སྐབས་རྒྱ་ནག་གི་སྐུ་ཚབ་གཙོ་བོ་དེ་ཡིན།) གཉིས་ལ་བོད་ཀྱི་ས་ཁུལ་དུ་བོད་མི་མང་གིས་མྱོང་བཞིན་པའི་དཀའ་སྡུག་སྐོར་གསུངས་ཡོད།

༡༩༦༢ ལོར་ཡིག་འབྲུ་ཁྲི་བདུན་ཡོད་པའི་བོད་ཀྱི་སྐྱོ་གནས་འཁོད་པའི་ཡིག་ཆ་དེ་སྲིད་བློན་ཀྲུའུ་ཨན་ལན་སོགས་རྒྱ་ནག་དམར་གཞུང་གི་འགོ་ཁྲིད་ཚོར་ཕུལ་ཡོད། དེ་ཙམ་མ་ཟད་ངོ་བཤུས་ཆ་ཚང་ཞིག་བཀྲས་ལྷུན་གྱི་ཞབས་སྡོད་པ་རྩེ་དྲུང་ཞིག་ལ་ལམ་གྲོན་གསེར་ཊམ་ལྔ་དང་བཅས་ྋགོང་ས་མཆོག་ལ་འབུལ་བར་བཏང་བར་འབྲུག་ས་མཚམས་ནས་འཛིན་བཟུང་གིས་ཡིག་ཆ་དང་བཅས་རྒྱ་དམར་ལ་རྩིས་སྤྲོད་བྱས་རྗེས་སུ་གསང་ཡིབ་ཏུ་བཙོན་ཁང་ནང་མཉམ་ཡོད་ལྷ་རྒྱ་རི་ཁྲི་ཆེན་རྣམ་རྒྱལ་རྒྱ་མཚོས་དངོས་མཐོང་ལོ་རྒྱུས་འདུག

གཡོ་སྒྱུ་དང་གདུག་རྩུབ་ལ་ཡིད་རྟོན་པའི་རྒྱ་མིའི་འགོ་ཁྲིད་ཚོས་དོན་དམ་རང་སྐྱོན་ངོས་ལེན་བྱེད་མི་སྲིད་སྟབས། ༡༩༦༢ ཟླ་ ༡༠ པར་བོད་ལྗོངས་ལས་དོན་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གི་འགན་འཛིན་གྱིས”པཎ་ཆེན་གྱི་ཉེ་ལམ་གསུང་བཤད་ཁག་ཏུ་ནོར་འཁྲུལ་ཆེན་པོ་བྱུང་ཡོད”ཅེས་བརྗོད་པ་དང༌། ལོ་དེའི་ལོ་མཇུག་ནས་ ༡༩༦༤ བར་ྋཀུན་གཟིགས་རིན་པོ་ཆེ་གཞིས་རྩེར་རྒྱ་དམར་གཞུང་གིས་ཆེད་བཟོས་ཁང་ཆུང་ཞིག་ཏུ་བཟང་བཙོན་བཀག་ཉར་བྱས།

༡༩༦༤ ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༡༨ ཉིན་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་གྲ་སྒྲིག་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གི་ཐེངས་བཞི་པའི་རྒྱས་འཛོམས་ཚོགས་ཆེན་ཟེར་བ་ཚོགས་ཐོག་ནས་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་ལ་དགག་པ་རྒྱག་རྒྱུ་དེ་ཚོགས་འདུའི་ལས་དོན་གྱི་གཙོ་བོར་བཟུང༌། ྋཀུན་གཟིགས་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་ཐུགས་གཤིས་ཤིན་ཏུ་དྲང་ཚུགས་ཆེ་ཁར་དཔའ་མཛངས་ཕུལ་ཕྱིན་ཐུགས་སྟོབས་ཅན་ཞིག་ལ་བརྟེན། འཐབ་རྩོད་དང་འཇིགས་སྐུལ་ཁ་རྡུང་ཇི་ལྟར་བཏང་ཡང་སྐྱོན་བརྗོད་རེ་རེ་བཞིན་བདེན་དོན་རྒོལ་ལན་སློག་པར་ཉམ་ང་བག་ཚ་ཅི་ཡང་མ་མཛད་པར་བརྟེན། གུང་ཁྲན་གྱི་བརྗོད་སྲོལ་ལྟར་བསྒྱུར་བཅོས་བྱེད་རྒྱུའི་རྣམ་འགྱུར་མི་ལེགས་པས་བསྒྱུར་བཀོད་འགོག་ཐབས་བྱེད་པའི་ནག་ཉེས་ཀྱི་ཞྭ་མོ་ཆེན་པོ་དེ་བཙན་ཤེད་ཀྱིས་གཡོགས།

ལོ་དེའི་ལོ་མཇུག་ཏུ་རྒྱ་ནག་རྒྱལ་ཡོངས་མི་དམངས་འཐུས་མི་ཚོགས་ཆེན་ཐེངས་དང་པོ་ཟེར་བའི་ཐོག་སྲིད་བློན་ཀྲུའུ་ཨན་ལན་གྱིས་ཏྭ་ལའི་བླ་མའི་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་གྲྭ་སྒྲིག་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གི་འགན་འཛིན་གྱི་ལས་གནས་མེད་པ་བཟོས་པ་དང༌། པཎ་ཆེན་གྱི་འགན་འཛིན་ལས་ཚབ་དང་འཐུས་མིའི་ལས་གནས་མེད་པ་བཟོས་པའི་ཁྱབ་བསྒྲགས་བྱས།

༡༩༦༥ ནས་བཟུང་ྋཀུན་གཟིགས་རིན་པོ་ཆེ་མི་དམངས་དཀྱུས་མའི་གནས་བབ་ཏུ་བཞུགས་དགོས་བྱུང་ལ། དུས་ཚིགས་ངེས་མེད་མངོན་ལྐོག་གཉིས་སྦྲེལ་ཐོག་ཉེས་མེད་དགག་རྒྱག་རྒོལ་རྡུང་གི་དཀའ་ཚེགས་དང་དུ་བཞེས་དགོས་བྱུང་བ་མ་ཟད། ༡༩༦༦ ལོར་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་བྱུང་མྱོང་མེད་པའི་རིག་གནས་གསར་བརྗེ་ཆེན་པོ་ཞེས་རླུང་འཚུབ་ཆེན་པོ་དེ་ལངས་སྐབས་ཏཱ་ལའི་རུ་ཚོགས་དང་པཎ་ཆེན་རུ་ཚོགས་ལ་འཐབ་རྩོད་བྱེད་པའི་ལས་འགུལ་གྱི་ངོ་བོར་བསྒྱུར་ཏེ། ྋཀུན་གཟིགས་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེར་ངོ་རྒོལ་འཐབ་རྩོད་ཀྱིས་མི་ལོ་བཅུ་བཞི་ལྷག་རིང་བཙོན་ཁང་དུ་བཅུག་སྟེ་བོད་བསྟན་སྲིད་མི་རིགས་ཀྱི་དོན་དུ་མཛད་རྗེས་ལ་གེགས་བར་གྱི་སྐུ་ངལ་ཚད་ལས་བརྒལ་བ་བྱུང་ཡོད།2

འདི་སྐོར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་ཕེབས་གསལ། “༡༩༦༤ ལོ་འགོར་ྋཀུན་གཟིགས་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་ནས་དག་སེལ་ཡོང་ཐབས་གོ་སྐབས་ཤིག་ཕུལ་ཏེ། ལོ་དེ་གའི་ནང་ལྷ་སའི་སྨོན་ལམ་ཆེན་མོ་བསྐྱར་གསོ་ལྟ་བུས་ཉིན་གཅིག་རང་གཅིག་ཚོགས་རྒྱུ་བྱས་པའི་ཐོག་མི་མང་ལ་གསལ་བཤད་དགོས་ཞེས་ཞུས་པར། ཁོང་གིས་དེ་ལྟར་གནང་རྒྱུའི་ཞལ་བཞེས་གནང་ཡང༌། ཧ་ལས་དགོས་པ་ཞིག་ལ་ཁོང་གིས་ྋརྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་ནི་བོད་མིའི་དབུ་ཁྲིད་ངོ་མ་དེ་ཡིན། ཁོང་སྐུ་ཚེ་ཡུན་རིང་བརྟན་པར་ཤོག ཅེས་སྐད་གསང་མཐོན་པོས་གསུང་སྐབས་གློ་བུར་འཛིན་བཟུང་བྱས།

དེ་རྗེས་གསང་བའི་ཞུ་ལན་ཉིན་བཅུ་བདུན་རིང་བྱས་རྗེས་ཁོང་མི་རྣམས་ཀྱི་མིག་ལམ་ནས་མཐོང་རྒྱུ་མེད་པར་གྱུར། སྐབས་དེར་མི་མང་པོ་ཞིག་གི་བསམ་པར། ཁོང་ཡང་སྐུ་བཀྲོངས་པ་མིན་ནམ་སྙམ་པའི་འཇིགས་སྣང་ཆེན་པོ་བྱུང༌། འོན་ཀྱང༌། ང་ཚོས་ཤེས་གསལ་ལ། དང་ཐོག་ཁོང་བཟང་བཙོན་ལྟ་བུའི་འོག་བཞག་སྟེ། རྒྱ་ནག་གི་བཙོན་ཁང་བཙན་ཤོས་ཤིག་ཏུ་བཙོན་འཇུག་བྱས་ཤིང༌། མ་ཟད། ཆབ་སྲིད་སློབ་གསོ་དང་སྦྲགས་གདུག་རྩུབ་མནར་གཅོད་ཚད་མེད་བཏང༌། བཙོན་ཁང་གི་ཆ་རྐྱེན་ཧ་ཅང་ངན་རྩུབ་ཆེ་བས་རང་གི་སྐུ་སྲོག་འདོར་ཐབས་ཐེངས་མང་གནང་འདུག”3 ཅེས་གསུངས།

བཀའ་ཡི་འཕྱིང་སང་མདུན་ན་འདོན་དང་ལྷན།།

དགེ་ལེགས་ཀུན་གྱི་རྩ་བ་ཚུགས་པའི་དོན།།

གྲོས་སྟོན་ཟབ་བརླིང་བདུད་རྩིའི་ཀློང་གྲོལ་ཏེ།།

ཆ་ཤས་རྫོགས་པའི་ཟླ་སྣང་ཀུན་ཏུ་འགྱེད།།

གང་གི་ཟབ་གསུང་བསྐྱིལ་བའི་པད་མའི་རྫིང༌།།

དྲི་བྲལ་དྲི་བསུང་འཐུལ་བའི་དབྱངས་སྙན་པོས།།

ན་གཞོན་སྐད་གཉིས་སྨྲ་བ་སྐྱོང་བ་དང༌།།

འཚོ་བྱེད་སྨན་སྦྱོར་དགེ་སྐོར་བཀའ་མཆིད་སྩལ།།

རྣམ་པར་རྒྱལ་བ་ཕན་བདེ་ལེགས་བཤད་གླིང༌།།

འདུས་པ་སྤྱི་དང་བླ་སྤྲུལ་ཞབས་བསྙེན་པར།།

རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་གསང་བ་འདུས་པ་ཡི།།

དབང་བསྐུར་རིམ་གཉིས་ཁྲིད་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་སྩལ།།

འཇིགས་བྲལ་གདོང་ལྔ་འགྱིངས་པའི་ཆུ་སྒང་སྡེ།།

གློ་ཁུལ་གནས་སྡོད་འདུས་པ་སྤྱི་ཡོངས་ནས།།

ལྷར་བཅས་འགྲོ་བའི་སྐྱབས་གཅིག་གངས་རིའི་མགོན།།

མི་ཤིགས་བརྟན་བཞུགས་རྡོ་རྗེའི་ཁམས་སུ་བསྟར།

1 བཀའ་སློབ་ཆ་ཚང༌། ‘མི་མང་ལ་སྩལ་བའི་བཀའ་སློབ་ཕྱོགས་བསྡེབས་’པོད་དང་པོ། ཤོག་ངོས་ ༢༡༣ ནས་ ༢༡༩ བར་གསལ། བོད་གཞུང་ཕྱི་དྲིལ་ལས་ཁུངས་ནས་དཔར་སྐྲུན་ཞུས།

2 རི་འབུར་སྤྲུལ་སྐུས་བརྩམས་པའི་‘དགེ་སྡིག་ལས་ཀྱི་མྱོང་བ་’ཞེས་པའི་ཤོག་གྲངས་ ༡༤༧ ནས་ ༡༦༥ བར་གསལ།

3 རང་རྣམ་དབྱིན་དེབ་‘བཙན་བྱོལ་ནང་གི་རང་དབང༌།’ ཤོག་ངོས་ ༢༥༧ ནང་གསལ།

ས་བཅད་གསུམ་པ།

གནས་ཆུང་གི་བཀའ་ལུང་དང་གསུམ་དུས་ཐེངས་དྲུག་པ། བརྟན་བཞུགས་བསྟར་འབུལ།

༡༽ གནས་ཆུང་ཆོས་རྒྱལ་ཆེན་པོའི་བཀའ་ལུང་དང༌། ྋགོང་ས་མཆོག་དང་རྒྱ་གར་སྲིད་བློན་ཕན་ཚུན་སྩལ་བའི་བཀའ་ཡིག

༡༩༦༥ ཟླ་ ༢ ཚེས་ ༣ ཉིན་གནས་ཆུང་དང་དགའ་གདོང་གཟིམ་ཆུང་དུ་སྤྱན་འདྲེན་ཐོག་བདེ་སྲུང་བཀའ་བློན་དགའ་བྲང་བློ་བཟང་རིག་འཛིན་དང་ཆོས་དོན་བཀའ་བློན་ཀུན་གླིང་འོད་ཟེར་རྒྱལ་མཚན་གཉིས་ནས་འདི་ལོར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོའི་སྐུ་ཕྱྭར་ངན་དོགས་ཡོད་མེད་ལུང་འདྲི་ཞུས་པར་གནས་ཆུང་ཆོས་རྒྱལ་ཆེན་པོའི་བཀའ་ལུང་དུ། “ཞིང་གཞན་ཕེབས་རྒྱུའི་ཉེན་ཁ་ཡོད་”ཅེས་ནན་ཆེར་ཕེབས་པ་བཞིན། ཚེས་ ༩ ཉིན་བཀའ་བློན་ལྷན་རྒྱས་སླར་ཡང་མཇལ་བཅར་ཐོག་གནས་ཆུང་ཆོས་རྒྱལ་ཆེན་པོའི་བཀའ་ལུང་ཕེབས་དགོངས་དང༌། སྐུ་ཕྱྭའི་ཞབས་རིམ་དང་བླང་དོར་ཞུ་སྒོ་བཀའ་དགོངས་འགལ་མེད་ཞུ་ཕྱོགས་ཚོགས་གྲོས་བྱེད་བཞིན་ཡོད་ན། རིམ་བཞིན་སྙན་གསོལ་ཆོག་པ་དང་སྔ་འཕྲོས་ཕྱི་ནང་འགལ་རྐྱེན་མཐའ་དག་ལྷག་མེད་ཞི་ཆེད་ྋགོང་སྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་ཚེ་ལྷ་གང་རུང་གི་ལྗགས་བསྙེན་བཅད་རྒྱ་ཞིག་སྐྱབས་འཇུག་ལྷ་དགོངས་སུ་འཛིན་པ་ཞེས་སྙན་སེང་ཞུས་འབྲེལ། ཆོས་དོན་ལྷན་ཁང་ནས་བོད་མིའི་གཞིས་སྒར་ཁག་དང་ཚོགས་སྡེ་སོ་སོར་མགོན་པོ་གང་གི་མཛད་འཕྲིན་རྒྱས་ཐབས་དང༌། བོད་མིའི་རེ་དོན་གྱི་སྙིང་པོ་རང་བཙན་བདེན་པའི་འཐབ་རྩོད་གང་ཅིར་ལམ་ལྷོང་འབྱུང་སླད་འཕྲལ་མྱུར་ཞབས་རིམ་རྒྱ་ཆེ་སྨིན་བསྒྲུབ་དགོས་པའི་བཀོད་རྒྱ་ཆེད་གཉེར་གནང༌།

དེ་ནས་ཕོ་བྲང་འདབས་རོལ་ཏུ་ཉེ་དུས་བལ་ཡུལ་ནས་གསར་འབྱོར་དང༌། འབྲུག ལ་དྭགས། ཁུ་ནུ། རྒྱ་གར་བ། བོད་རིགས་བཅས་དད་མཇལ་ཞུ་མི་ཕོ་མོ་དགུ་བརྒྱ་སྐོར་མཇལ་བཅར་ལ་ཐོག་མར་འབྲུག་དང་ཁུ་ནུ་བ་རེ་ཟུང་ལ་བཀའ་འདྲི་གསུང་གླེང་དང་སྦྲགས། བླང་དོར་བཀའ་སློབ་ཕེབས་དགོངས་སུ། “རང་རེ་རྣམས་རྒྱལ་ཁབ་དང་མི་རིགས་ཁག་ཁག་ཡིན་ཡང༌། ཆོས་ཀྱི་ཐོག་ལ་སྐྱབས་འགྲོ་བྱ་མཁན་གཅིག་མཚུངས་ཡིན་པས་འདིར་མཉམ་འཛོམས་བྱུང་བ་ཡག་པོ་རེད་” ཅེས་དང༌།

ཡང༌། “དེང་སྐབས་རྒྱལ་ཁབ་ཕན་ཚུན་དབར་ས་མཚམས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ཡོད་པ་བཞིན་ཆོས་ཕྱོགས་སུ་སྐྱབས་འགྲོ་ཡོད་མེད་ནང་པ་ཡིན་མིན་གྱི་ས་མཚམས་ཡིན། དེ་མིན་དོན་འགག་རྩ་གཅིག་ལ་ཐུག་དུས་མི་དགེ་བ་སྣ་ཚོགས་བྱས་ཏེ་སྐྱབས་འགྲོ་བརླག་པ་ལྟ་བུར་མ་སོང་བར་བླ་མ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ངོ་ཤེས་ནས་ལམ་དེར་འགྲོ་ཐུབ་པ་དང་ལས་འབྲས་ལ་བརྩི་སྲུང་བྱེད་དགོས། ལས་འབྲས་ནི་ཚིག་གཞན་ཞིག་ནས་བཤད་ན། ཡག་པོ་བྱས་ན་ཡག་པོ་དང༌། སྡུག་པོ་བྱས་ན་སྡུག་པོ་ཡོང་རྒྱུ་ལྟ་བུ་རེད།” ཅེས་དང༌། “རྒྱ་མིས་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་རླུང་འཕྲིན་ཉན་པ་དང༌། ཚགས་པར་ལྟ་བ་སོགས་མི་ཆོག་ཅེས་འགོག་གི་ཡོད་པ་དེ་ནི་རྩ་བ་རང་ལ་བདེན་པ་མེད་པས་བཀག་པ་རེད། རྒྱ་གར་ནང་དམིགས་བསལ་བཀག་དགོས་པ་འགའ་ཞིག་ལས། དེ་མིན་ཡུལ་ལུང་གང་གི་རླུང་འཕྲིན་དང་ཚགས་ཤོག་ལྟ་ཀློག་བྱེད་ཆོག་པ་དེ་ནི་རྩ་བ་བདེན་པ་ཡོད་པའི་དབང་གིས་རེད།

དེ་བཞིན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱང་བདེན་པ་ཡོད་པས་བཤད་ཆོག་པ་ཙམ་མ་ཟད། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གསུངས་པའི་ནང་པའི་ཆོས་དང་དེང་སྐབས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་མཐུན་གྱི་ཡོད་པ་དེ་ལ་ཡིད་ཆེས་ཆོག་པ་ཞིག་རེད།” ཅེས་དང༌། “ན་ཚ་དང་རྐྱེན་ངན་ཞིག་ཡོང་སྐབས་བླ་མར་དངུལ་དང་འབུལ་བ་ཕུལ་བ་དེས་བླ་མ་ཡག་པོ་ཡིན་ན་ཕྲན་བུ་ཕན་ཐོགས་ཡོད་ན་མ་གཏོགས་ཧ་ཅང་ཕན་པ་དཀའ། དེ་ལས་ལྷག་པའི་སངས་རྒྱས། ཆོས། དགེ་འདུན་ཏེ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་སྐྱབས་སུ་བཟུང་སྟེ། སྐྱབས་འགྲོའི་བསླབ་བྱ་ལས་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་བླང་དོར་མ་ནོར་བ་བྱས་ན། དེ་ཕན་ཐོགས་ཆེ་བ་ཡིན།

དཔེར་ན། བོད་རང་བཙན་གནམ་ནས་ཟག་གི་མ་རེད། དེ་བཞིན་ཨ་རི་སོགས་ནས་མི་སྤྲོད། སོ་སོ་རང་ནས་བསྒྲུབ་དགོས་པ་ལྟ་བུ་རེད། གསེར་ཕྱེའི་ནང་ལ་བྱེ་མ་འདྲེས་པ་ལྟ་བུ་མིན་པར་ཆོས་སྲིད་གང་ཅིར་གཙང་མ་སྤུས་དག་བྱ་དགོས་”4སོགས་ཆོས་སྲིད་བླང་དོར་གྱི་བཀའ་སློབ་ཞིབ་རྒྱས་སྩལ།

དེ་རྗེས་ནང་སྲིད་བཀའ་བློན་ལས་རོགས་སྙན་བཅར་ཐོག་ལྡེ་ར་ལྡོང་ (Dehradun) གཞིས་ཆགས་ལ་མིང་ཞིག་གནང་སྩལ་ཡོང་བ་ཞུས་པར། དོན་འགྲུབ་གླིང་ཞེས་སྩལ།

ཚེས་ ༢༣ ཉིན་བལ་ཡུལ་ནས་འབྱོར་དང་འབྱོར་མུས་བོད་མི་རྣམས་རྒྱ་གར་གཞུང་ནས་བཀག་འགོག་མི་འབྱུང་སླད་རྒྱ་གར་སྲིད་བློན་ལལ་བྷ་དུར་ཤཱསྟྲི་ (Lal Bahadur Shashtri) མཆོག་ལ་བཀའ་ཡིག་སྩལ་དོན།

ྋ མི་རྗེ་མཆོག་ལ།

ངོས་ནས་མི་རྗེ་མཆོག་གི་ཤིན་ཏུ་རྩ་ཆེའི་དུས་ཚོད་ཆུད་ཟོས་སུ་བཏང་བར་དགོངས་སེལ་ཞུ་བ་དང༌། གང་ཉིད་སྐུ་ཁམས་གསལ་བཞུགས་ཡོད་པའི་ཡིད་ཆེས་ཡོད། ངོས་རང་མལ་སོར་དང་ཨོ་རི་ས་ཁུལ་གྱི་བོད་མིའི་གཞིས་ཆགས་སུ་ལྟ་སྐོར་ཟིན་པའི་རྗེས་སུ་ཕུལ་བའི་ཞུ་ཡིག་ལ་ཐུགས་དགྱེས་བརྩེ་ཧ་ཅང་ཆེན་པོས་ལན་གསལ་གནང་བར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།

ཉེ་ཆར་བལ་ཡུལ་ནས་བོད་མི་སྐྱབས་བཅོལ་བ་རྣམས་རྒྱ་གར་དུ་འབྱོར་བར་བརྟེན། ངོས་ནས་སྐུ་ཉིད་ལ་ཁོ་ཚོའི་ཆེད་གཤམ་གསལ་གནད་དོན་ཐོག་བཀའ་སློབ་ལམ་སྟོན་དང་རོགས་རམ་ཡོང་ཐབས་ཞུ་རྒྱུ་ནི་ཁུར་དུ་འཁྲི་བའི་སྐབས་བབས་ཀྱི་ལས་འགན་ཡིན་པར་སྙམ། བལ་ཡུལ་ནང་བོད་མི་རྣམས་ཀྱི་ཉམ་ཐག་པའི་གནས་སྟངས་སྐོར་དང༌། ཡུལ་ལུང་དེ་བཞག་སྟེ་རྒྱ་གར་དུ་བྲོས་བྱོལ་དུ་མི་ཡོང་ཀ་མེད་གྱུར་དགོས་པའི་གནས་ལུགས་རྒྱུ་རྐྱེན་སྐུ་ཉིད་ཀྱི་དགོངས་པར་མངའ་གསལ་ཡིན་པ་གོར་མ་ཆག བོད་མི་དེ་ཚོ་བལ་ཡུལ་དུ་དཀའ་རྙོག་བསམ་བརྗོད་ལས་འདས་པ་ཞིག་བྱུང་འདུག་པར་བརྟེན་སླར་ཡང་རྒྱ་གར་ནང་སྡེབ་ཐོན་བྱ་དགོས་གྱུར།

འོན་ཀྱང༌། དཀའ་ངལ་ཇི་ཡིན་སྐུ་ཉིད་ལ་དངོས་སུ་ཞུ་གཏུག་མ་བྱས་གོང་ངོས་ནས་གོ་སྐབས་འདི་བླང་ཆོག་པ་ཞེས་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། དེ་ཡང༌། གལ་སྲིད་བལ་ཡུལ་ས་གནས་རང་དུ་བོད་མི་རྒན་གྲས་རྣམས་ལ་རང་གི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང༌། མི་རིགས་དང་བཅས་མི་ཉམས་རྒྱུན་འཛིན་ཆེད་གཞིས་ཆགས་ཀྱི་མཐུན་རྐྱེན་འཐོབ་ཐབས་དང༌། རྒྱ་གར་ནང་ཡོད་པ་བཞིན་གཞོན་སྐྱེས་རྣམས་ལ་ཤེས་ཡོན་གྱི་གོ་སྐབས་ཆ་ཚང་བ་འཐོབ་ཐབས་བྱུང་ན་བསམས་པ་ནི་ངའི་རྒྱུན་གཏན་གྱི་རེ་བ་ཆེ་ཤོས་དེ་ཡིན། འོན་ཀྱང༌། ཤིན་ཏུ་བློ་ཕམ་པ་ཞིག་ལ་ངོས་ནས་བལ་ཡུལ་གཞུང་ལ་དེ་སྔ་ལོ་དྲུག་རིང་བོད་མི་སྐྱབས་བཅོལ་བ་རྣམས་གཞིས་ཆགས་འཐོབ་ཐབས་སྙན་སེང་བསྟུད་མར་ཞུས་པ་དེར་མ་འོངས་པར་གྲུབ་འབྲས་གང་ཡང་ཐོན་རྒྱུ་མིན་པའི་རྟགས་མཚན་གསལ་པོ་མངོན་ཞིང༌། ངས་ཞུ་ཧམ་དུ་གྱུར་པར་དགོངས་ཚེ་བཟོད་བཞེས་ཡོང་བ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། འོན་ཀྱང༌། སྐུ་ཉིད་ཀྱི་གཞུང་ཕྱོགས་ནས་ཤུགས་རྐྱེན་བེད་སྤྱད་པའི་བརྒྱུད་རིམ་ནས་གནད་དོན་འདི་བཞིན་བལ་ཡུལ་གཞུང་ལ་རེ་སྐུལ་ཞུ་ཐབས་འདྲ་ཨེ་ཡོད་ཅེས་བཀའ་འདྲི་ཞུ་འཐུས་ཆོག་པ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།

གལ་སྲིད། གཤམ་གསལ་གནད་དོན་ཁག་གི་སྐོར་ལ་ཞུ་འཐུས་ཆོག་པའི་གནང་བ་ཐོབ་ཚེ་དངོས་འབྲེལ་གནས་ཚུལ་ཇི་ཡིན་མི་རྗེ་མཆོག་གིས་མཁྱེན་རྟོགས་ཡོང་རྒྱུ་ཡིན་པ་ངོས་རང་ལ་ཡིད་ཆེས་བརྟན་པོ་ཡོད།

༡༽ ༡༩༥༩ ལོ་ནས་བཟུང་བལ་ཡུལ་ཕྱོགས་སུ་སྐྱབས་བཅོལ་དུ་འབྱོར་བའི་བོད་མི་ཕལ་ཆེ་བ་བལ་བོད་ས་མཚམས། དཔེར་ན། བཙུམ་དང༌། (Tsum) ནུར་སྦི། (Nurbi) མུ་སེ་ཏང༌། (Mustang) སོ་ལོ་ཁུམ་བུ། (Solu-khumbu) ཝ་ལུང་ (Walung) བཅས་སུ་གནས་སྡོད་བྱས་ཤིང༌། དེ་བྱིངས་རྒྱལ་ས་ཀ་ཐ་མན་གྲུ་དང་དེའི་ཉེ་འདབས་སུ་གནས་སྡོད་བྱེད་མུས་ཡིན།

༢༽ ད་ལྟའི་ཆར་བལ་ཡུལ་ནང་བོད་མི་སྐྱབས་བཅོལ་བ་གྲངས་འབོར་ཕལ་ཆེར་ ༡༡་༠༠༠ ཙམ་ཡོད་པའི་ཁོངས་བལ་ཡུལ་ནང་གི་རོགས་སྐྱོར་ཚོགས་པའི་ཕྱོགས་ནས་རོགས་རམ་ཐོབ་བཞིན་པའི་གྲངས་འབོར་ནི་ ༣༠༠༠ ཙམ་མ་གཏོགས་མེད། མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཡན་ལག་སྐྱབས་བཅོལ་ལྟ་རྟོག་ལས་ཁུངས་ཀྱི་སྐུ་ཚབ་སྐུ་ཞབས་འཇེ་ཀེ་ལི་ (Mr.J.Kelly) ནས་བལ་ཡུལ་ནང་དངོས་སུ་ཞིབ་འཇུག་གནང་རྗེས་སྙན་ཐོའི་ནང་དུའང་འདི་སྐོར་གསུངས་ཡོད།

བོད་མིའི་ཆེད་རོགས་སྐྱོར་ཚོགས་པ་འདྲ་མིན་གྱིས་རོགས་རམ་མང་ཙམ་བྱ་རྒྱུའི་ལས་འཆར་ཡོད་རུང༌། འགྲོ་ལམ་ཞན་པའི་སྟབས་ཀྱིས་སྐྱེལ་འདྲེན་གྱི་དཀའ་ངལ་འཕྲད་ཅིང༌། དེ་མཚུངས་རྐྱེན་གཞན་པའི་དབང་གིས་ད་བར་ཁ་ཡོད་ལག་ཡོད་ཀྱི་གྲུབ་འབྲས་ཐོན་པ་བྱུང་མེད། དེ་འཕྲོས་རོགས་སྐྱོར་འཆར་གཞིའི་ཁོངས་སུ་མ་ཚུད་པའི་བོད་མི་ ༨༠༠༠ ཙམ་ཡོད་པ་རྣམས་ནི་དཀའ་ངལ་ཤིན་ཏུ་ཆེན་པོའི་ནང་ལྷུང་བསྡད་ཡོད། བོད་མི་ཕལ་མོ་ཆེ་གནས་སྡོད་བྱེད་སའི་ས་ཆ་དེ་ཚོ་ནི་ས་བབས་གནས་སྟངས་ཀྱི་ཆ་ནས་འགྲུལ་བཞུད་དང་ཆ་འཕྲིན་གྱི་དཀའ་ངལ་གྱིས་རྐྱེན་པས་ཟས་རིགས་སྐྱེལ་འདྲེན་སོགས་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་དོ་ཕོག་ཆེན་པོ་ཐེབས་བཞིན་འདུག

༣༽ བཙན་བྱོལ་དུ་འབྱོར་བའི་བོད་མི་འགས་ཐོག་མར་སྒེར་གྱི་དངོས་ཟོག་རེ་ཟུང་དང༌། སྒོ་ཕྱུགས་སེམས་ཅན་ཁ་ཤས་མཉམ་འཁྲིད་བྱས་ཏེ་ད་བར་གྱི་འཚོ་བའི་མཐུན་རྐྱེན་ཐོག་ཕན་ཐོགས་ཕྲན་བུ་བྱུང་ཡོད་གཤིས། འགའ་ཤས་ནི་ས་གནས་ས་ཐོག་གི་ཞིང་པའི་ལས་རོགས་སམ། ཡང་ན་ངལ་རྩོལ་རྒྱུགས་ནས་བསྡད་ཀྱི་ཡོད། སྒེར་གྱི་དངོས་ཟོག་ཚོང་བསྒྱུར་བྱས་ཏེ་ཉིན་རེའི་འཚོ་བའི་ཆེད་བེད་སྤྱོད་བྱ་དགོས་བྱུང་རྐྱེན་ད་ཆ་དེ་རྣམས་ཅི་ཡང་མེད་པར་བཀོལ་ཟད་དུ་གྱུར་ཟིན་འདུག ངལ་རྩོལ་རྒྱུགས་མཁན་རྣམས་ལ་གཏན་འཇགས་ལས་ཀ་ཞིག་རག་གི་མེད་པ་མ་ཟད། ས་གནས་དེ་གའི་མང་ཚོགས་རྣམས་ཀྱང་ཉམ་ཐག་འབའ་ཞིག་ཡིན་ཁར་ཟས་རིགས་ཀྱི་རིན་གོང་ཉིན་རེ་བཞིན་ཇེ་འཕར་དུ་འགྲོ་བཞིན་པ་རེད།

༤༽ བོད་མི་ ༡༠༠༠ སྐོར་ཞིག་ཡོད་པའི་ཤོག་ཁག་གཞན་པ་ཁག་གཅིག ༡༩༦༣ ལོའི་ནང་ཀྲི་ཤུ་ལིར་ (Trishuli) འབྱོར་ཡོད། ས་གནས་འདི་ནི་ཀ་ཐ་མན་གྲུ་ནས་ནུབ་བྱང་ཕྱོགས་ལེ་དབར་ ༤༥ མཚམས་སུ་ཡོད། བོད་མི་འདི་རྣམས་ཀྱང་དཀའ་སྡུག་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་མྱངས་དགོས་བྱུང་འདུག དབྱར་ཚ་དྲོད་ཀྱིས་རྐྱེན་པས་ ༡༩༦༤ ལོ་གཅིག་པུར་བོད་མི་ ༡༣༥ སྐོར་ཞིག་འཆི་སྐྱོན་བྱུང་འདུག གོང་ཞུས་དཀའ་སྡུག་འདི་ཚོས་རྐྱེན་པས་བལ་ཡུལ་ས་མཚམས་དང༌། ས་ཁུལ་གཞན་ནས་བོད་མི་ཁྱོན་ཆེ་རང་ཡུལ་དུ་ཕྱིར་ལོག་མི་བྱེད་ཀ་མེད་གྱུར་འདུག

འདི་ནི་རྒྱ་དམར་གྱིས་རང་གི་དྲིལ་བསྒྲགས་རྫུན་མ་སྤེལ་རྒྱུར་ལག་ཆ་ལྟ་བུའི་བདེན་དཔང་གི་གནས་ཚུལ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་བཞིན་ཡོད་པ་དང༌། དེས་མ་ཟད། བོད་ལུས་རྒྱ་ཆེའི་མང་ཚོགས་དང་ཕྱིའི་ཡུལ་གྲུར་རང་གི་ཉིན་རེའི་འཚོ་བའི་ཐོག་གདོང་ལེན་བྱེད་བཞིན་པའི་བོད་མིའི་སེམས་ཤུགས་ཆགས་གཞིའི་རྐྱེན་བྱེད་སྲིད་པ་རེད། ད་ནི་ང་ཚོའི་རེ་ལྟོས་བཅོལ་ས་རྒྱ་གར་གཅིག་པུ་མ་གཏོགས་མེད། ད་ལྟའི་ཆར་ང་ཚོར་རྒན་བྱིས་གྲངས་ ༥༤༢ དང༌། རང་ལོ་ ༨ ནས་ ༡༥ བར་ཡིན་པའི་ཕྲུ་གུ་ ༣༠༦ བཅས་ཉེ་ཆར་བལ་ཡུལ་ནས་གསར་དུ་འབྱོར་ཡོད།

༥༽ རྒྱ་གར་ས་ཐོག་ཏུ་འབྱོར་བཞིན་པའི་སྐྱབས་བཅོལ་བོད་མི་ཚོའི་ཐོག་ལ་རྒྱ་གར་གཞུང་ཕྱོགས་ནས་གདོང་ལེན་གནང་སྟངས་དེར་ང་ཚོས་བསྔགས་བརྗོད་དང་ཡི་རང་ཆེན་པོ་ཞུ་བཞིན་ཡོད། རྒྱ་གར་དུ་ཡོད་པའི་སྐྱབས་བཅོལ་བོད་མི་ ༤༠་༠༠༠ རྣམས་གཞིས་ཆགས་བྱེད་པའི་ས་ཆ་གཏན་འཇགས་ཤིག་ད་དུང་ཡང་མ་ཐོབ་པར་དཀའ་ངལ་ཅི་ཆེའི་ངང་གནས་བཞིན་པར་སོང༌། བལ་ཡུལ་དུ་བོད་མི་སྐྱབས་བཅོལ་བ་དེ་རྣམས་བལ་ཡུལ་ས་ཐོག་རང་དུ་གཞིས་ཆགས་ཡོང་ཐབས་ཀྱི་འབད་བརྩོན་གང་ཡོང་བྱས་པ་ཡིན་ཞེས་མི་རྗེ་མཆོག་ལ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།

དེ་འདྲ་སོང་ཙང༌། རྒྱ་གར་ནང་བོད་མི་མང་པོ་སྡེབ་གཅིག་ལ་སྐྱབས་བཅོལ་དུ་འབྱོར་བའི་རྐྱེན་གྱིས་རྒྱ་གར་གཞུང་ལ་མཛད་དཀའ་ཞིག་འཕྲད་རྐྱེན་བྱེད་པས་མ་ཚད། ང་ཚོ་ལའང་གདོང་ལེན་འཕར་མ་ཞིག་བྱ་དགོས་གྱུར། འོན་ཀྱང༌། ངོས་ཀྱི་མི་མང་ཚོས་རང་ཉིད་ཀྱི་དཀའ་ངལ་ངོས་ཀྱི་རྩར་ཤོད་པར་སླེབས་དུས་ཁོ་ཚོའི་ཆེད་དུ་རོགས་རམ་ཞུ་ཡུལ་ནི་མི་རྗེ་མཆོག་གི་སྲིད་གཞུང་མ་གཏོགས་བྱ་ཐབས་གཞན་གང་ཡང་ལྷག་མེད་པའི་གནས་སུ་གྱུར།

རྒྱ་གར་ཕྱི་སྲིད་ལས་ཁུངས་ནས་ངོས་ལ་སྐྱབས་བཅོལ་བོད་མི་བརྒྱ་ཕྲག་འགའ་ཤས་ཡོད་པ་རྣམས་རང་འཇགས་བལ་ཡུལ་དུ་ཕྱིར་སློག་བྱ་དགོས་པའི་བརྡ་ཁྱབ་འབྱོར་ཞིང༌། འོན་ཀྱང༌། བོད་མི་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཤིན་ཏུ་ཡ་ང་བའི་དཀའ་ངལ་གནས་སྟངས་ལ་ལྟ་སྐབས་ངོས་ནས་མི་རྗེ་མཆོག་གིས་ཁོང་ཚོའི་དངོས་འབྲེལ་གནས་ཚུལ་མཁྱེན་རྟོགས་སླད་གཟིགས་ཞིབ་བསྐྱར་དུ་ཡོང་བ་ཞེས་རེ་སྐུལ་མི་ཞུས་ཀ་མེད་གྱུར།

བདེ་འཇགས་ཀྱི་གནས་སྟངས་ཐད་ངོས་རང་ལའང་བློ་འཚབ་ཡོད་མུས་བཞིན་དངོས་འབྲེལ་སྐྱབས་བཅོལ་སུ་ཡིན་མིན་ཐོག་ལ་ང་ཚོས་དོ་ནན་ཐོག་ནས་དབྱེ་ཞིབ་ཆ་ཚང་བྱས་པ་ཡིན། ད་དུང་རྒྱ་གར་གཞུང་ཕྱོགས་ནས་སྐྱབས་བཅོལ་བ་དེ་ཚོའི་ཐོག་ལ་བརྟག་ཞིབ་བསྐྱར་ནན་དང་འབྲེལ་ལམ་བཟོའི་ཁོངས་ལོགས་སུ་བཞག་འཐུས་ཀྱང་ཆོག་པ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། ངོས་ནས་སྐུ་ཉིད་ཀྱི་སྲིད་གཞུང་ལ་མཛད་དཀའ་མི་ཡོང་བའི་ཁས་ལེན་ཆ་ཚང་ཞུ་གི་ཡིན།

མ་འོངས་སྐབས་གཅིག་རིང་བལ་ཡུལ་ཁུལ་གྱི་བོད་མིའི་གནས་སྟངས་ལ་འགྱུར་བ་ཞིག་ཡོང་བཟོ་མེད་པར་མཐོང་གི་འདུག་པས་བོད་མི་སྐྱབས་བཅོལ་བ་གང་མང་རྒྱ་གར་དུ་ཡོང་ཆོག་པའི་རེ་སྒུག་བྱེད་བཞིན་ཡོད།

ང་ཚོའི་གནད་དོན་འདིར་མི་རྗེ་མཆོག་གི་ལམ་སྟོན་བཀའ་སློབ་ཞུ་རྒྱུས་མཚོན་རྒྱ་གར་ཕྱི་སྲིད་ལྷན་ཁང་གི་འབྲེལ་ཡོད་དཔོན་རིགས་དང་ལྷན་དུ་གནས་ལུགས་ཞིབ་ཕྲ་འགྲེལ་བརྗོད་ཞུ་ཆེད་འདི་ནས་ངོས་ཀྱི་སྐུ་ཚབ་ཏུ་དབང་འདུད་རྡོ་རྗེ་ཆེད་གཏོང་ཞུས་པ་ལྟར་བཅར་རྒྱུར་དེ་དོན་དགོངས་བཞེས་ཡོང་བ།

ཆེས་གུས་བཏུད་དང་འཚམས་འདྲི་བཅས། ཏཱ་ལའི་བླ་མས། རྒྱ་གར་པན་འཇབ་དྷ་རམ་ས་ལ་ནས་ ༡༩༦༥ ཟླ་ ༢ ཚེས་ ༢༣ ཉིན། ཞེས་སྩལ་བར་རྒྱ་གར་སྲིད་བློན་མཆོག་གིས་གནས་ལན་ཕུལ་འབྱོར་དུ།

ྋ གོང་ས་མཆོག་ལ།

༡༽ ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་ ༡༩༦༥ ཟླ་ ༢ ཚེས་ ༢༣ ཉིན་བལ་ཡུལ་ནང་གནས་སྡོད་བོད་མི་ཚོའི་སྐོར་ལ་གནང་བའི་བཀའ་ལན་ཕྲན་ནས་རྗེས་སུ་བསྐྱར་དུ་འབུལ་འཐུས་ཞེས་ ༡༩༦༥ ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༢ ཉིན་ཕུལ་བའི་ཡི་གེར་གསལ་ཡོད།

༢༽ ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་བལ་ཡུལ་ནང་བོད་མི་མང་པོ་ཞིག་གི་དཀའ་སྡུག་ཐོག་ཐུགས་ཁུར་ཆེ་བཞེས་གནང་བར་ཡི་རང་བསྔགས་བརྗོད་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། ཉེ་བའི་བདུན་ཕྲག་འགའ་ཤས་ནང་བོད་མི་རྒན་གྲས་ ༧༠༠ སྐོར་དང༌། བུ་ཕྲུག་ ༣༠༠ སྐོར་རྒྱ་གར་ནང་འབྱོར་ཡོད་པ་དང༌། དེ་ཁོངས་ནས་གང་འཚམས་ཤིག་དྷ་རམ་ས་ལར་ཡོད་ཚོད་འདུག ྋགོང་ས་མཆོག་གིས་མཁྱེན་གསལ་བཞིན། ལོ་ཤས་རིང་འདིར་གནས་བཞིན་པའི་བོད་མི་ཡོངས་རྫོགས་ལ་ད་དུང་ཡང་གཞིས་ཆགས་ཀྱི་མཐུན་རྐྱེན་སྦྱར་ཐུབ་མེད། བལ་ཡུལ་ནང་བོད་མི་ཚོར་དཀའ་ངལ་ཡོད་ཤག་ཀྱང༌། དུས་ཚོད་མ་རན་པར་རྒྱ་གར་ནང་ཡོང་ནས་གནས་ཚུལ་དྲག་ཏུ་འགྲོ་བཟོ་མེད་པ་ཞིག་ཏུ་མཐོང་གི་འདུག

༣༽ ཕྲན་གྱིས་ཤེས་རྟོགས་ལ། གསར་དུ་ཡོང་མཁན་ཕལ་ཆེ་བ་ཀྲི་ཤུ་ལི་ནས་ཡིན་ཚོད་འདུག ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་མཁྱེན་ཆུབ་བཞིན་རྒྱ་གར་གཞུང་ནས་བལ་ཡུལ་ཀྲི་ཤུ་ལིར་ཆུ་ཤུགས་གློག་འདོན་གྱི་ལས་འཆར་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཞིག་གི་ཐོག་ལ་རོགས་རམ་བྱ་རྒྱུ་ཡིན་གཤིས། དེ་འདྲའི་ལས་གྲྭ་དེར་ལས་མི་ལྡང་ངེས་མེད་སྟབས་བོད་མི་ཚོས་དེར་ལས་ཀ་བྱས་ནས་བསྡད་ན་ད་དུང་ལོ་གཉིས་གསུམ་རིང་ལས་ཀ་ལས་སླ་པོར་འཐོབ་རྒྱུ་ཡིན་ཞིང༌། ལས་གྲྭ་དེའི་ལས་མི་ཚོར་ཟས་ཕོགས་ཀྱང་སྤྲོད་ཀྱི་ཡོད་ཚོད་འདུག ཕྱོགས་གཞན་ནས་བཤད་ན། ཁོང་ཚོར་རྒྱ་གར་ནང་དགོས་ངེས་ཀྱི་མཐུན་རྐྱེན་རྣམས་ལས་སླ་པོར་འཐོབ་དཀའ་བས། ཕྲན་ངོས་ནས་བསམས་ན། ཁོང་ཚོ་ཀྲི་ཤུ་ལིར་ཕྱིར་ལོག་གིས་ལས་ཀ་འཐོབ་ཐབས་འབྲེལ་ཡོད་ལ་ཞུ་སྐུལ་བྱས་ན་ལེགས་གནས་སྙམ།

༤༽ ང་ཚོས་བལ་ཡུལ་རྒྱལ་པོའི་གཞུང་ལ་བོད་མི་བལ་ཡུལ་དུ་ཡོད་པ་རྣམས་གཏན་འཇགས་ཀྱི་གཞིས་ཆགས་བྱེད་དགོས་ལུགས་ཡང་ནས་ཡང་དུ་ཞུས་ཡོད། གཅིག་བྱས་ན། བལ་ཡུལ་གཞུང་ལ་དེ་འདྲའི་མཐུན་རྐྱེན་ལྡང་བ་མེད་ཤས་ཆེ། འོན་ཀྱང༌། བལ་ཡུལ་གཞུང་ནས་བོད་མིའི་དཀའ་ངལ་ལ་སེམས་ཁུར་མ་བླངས་པའི་རྒྱུ་མཚན་མཐོང་གི་མི་འདུག ཕྲན་གྱིས་ཤེས་རྟོགས་ལ། བཙན་བྱོལ་བའི་ཆེད་དུ་བཙུགས་པའི་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་སྐུ་ཚབ་ནས་བལ་ཡུལ་ནང་བོད་མིར་རོགས་རམ་བྱ་རྒྱུ་ཤུགས་ཆེ་རུ་གཏོང་དགོས་པའི་བཀོད་ཁྱབ་གཏོང་གི་ཡོད་ཚོད་ལ། ྋགོང་ས་མཆོག་གི་དོན་གཅོད་ལས་ཁུངས་ནས་ཀྱང་བོད་དོན་ལ་དོ་སྣང་ཡོད་མཁན་རོགས་ཚོགས་ཚང་མར་བལ་ཡུལ་ནང་གི་བོད་མིར་རོགས་རམ་བྱ་ཐབས་དགོས་པའི་འབོད་སྐུལ་གནང་ན་སྙམ།

༥༽ བལ་ཡུལ་ནས་བོད་མི་འབོར་ཆེན་ཞིག་གློ་བུར་དུ་འབྱོར་སྟབས་བདེ་སྲུང་དང་འཆར་གཞི་གཞན་དག་ལ་འཁྲུག་རྐྱེན་ཡོང་གི་ཡོད་པ་དགོངས་མངའ་མཁྱེན་རྟོགས་ལྟར། འདི་གར་གཞིས་ཆགས་ཀྱི་ལས་གཞི་ཁག་དངུལ་རྩིས་ཀྱི་འཆར་ཚད་ནང་ཚུད་པར་བྱེད་དགོས་པས་གློ་བུར་དུ་ལྷགས་པའི་གསར་འབྱོར་བའི་ཆེད་དུ་དགོས་མཁོ་རྣམས་ལས་སླ་པོར་བསྐྲུན་ཐུབ་ཐབས་མེད།

གལ་སྲིད། ང་ཚོའི་དོ་སྣང་དེ་གསར་དུ་འབྱོར་བའི་བོད་མིའི་ཐོག་མུ་མཐུད་མགོ་འཁོར་ནས་བསྡད་པ་ཡིན་ན། འདི་གར་ཡུན་རིང་གནས་བཞིན་པ་ཚོའི་འཚོ་ཐབས་ཐོག་ལ་གནོད་རྐྱེན་ཡོང་གི་རེད། དེ་རིགས་མི་འབྱུང་བའི་ཆེད་ང་ཚོའི་འདོད་འཆར་ལ་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་ཐུགས་མོས་དགོངས་མཐུན་གནང་རྒྱུར་ཡིད་ཆེས་ཡོད། གཞན་དག་ཚང་མ་མིན་རུང༌། རྒན་པ་རྣམས་བལ་ཡུལ་དུ་ཕྱིར་ལོག་གཏོང་རྒྱུར་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་ཐུགས་བཞེས་གནང་བའི་རེ་འདུན་ཆེན་པོ་ཡོད་ཅིང༌། གོང་ཞུས་ལྟར་ཀྲི་ཤུ་ལིར་བོད་མི་ཚོར་ལས་ཀ་མ་ཐོབ་པའི་དཀའ་ངལ་ཡོང་གི་མ་རེད། གལ་སྲིད། ཀྲི་ཤུ་ལིའི་ལས་བྱེད་པ་ཚོར་བོད་མི་གླ་ཉར་དམིགས་བསལ་དགོས་ལུགས་བརྗོད་དགོས་བྱུང་ཡང་དགའ་པོའི་ངང་བརྗོད་འཐུས།

༦༽ རྒྱ་གར་ནང་ཡོད་བོད་ཕྲུག་ཚང་མར་ད་དུང་ཡང་སློབ་གྲྭར་འགྲོ་ཡུལ་ས་མིག་ཐོབ་མེད་ཀྱང༌། ྋགོང་ས་མཆོག་གི་ཕྱག་བྲིས་ནང་བུ་ཕྲུག་ ༣༠༦ གསལ་བ་རྣམས་ང་ཚོའི་སློབ་གྲྭའི་ནང་ས་མིག་འཐོབ་ཐབས་འབད་བརྩོན་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། ང་ཚོར་མཐུན་རྐྱེན་འཛོམ་པོ་ཞིག་ཡོད་ན་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་ཇི་གསུངས་ལ་འཕྲལ་དུ་ཁས་ལེན་ཞུ་འདོད་ཆེ་ཡང༌། ད་ལྟའི་ཆར་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ཐོག་ནས་ཞུ་ཐབས་སྟབས་འགྲིགས་ཤིག་མ་མཆིས་ལགས། འཚམས་འདྲི་བཅས། སྲིད་བློན་ལལ་བྷ་དུར་གྱིས་ ༡༩༦༥ ཟླ་ ༤ ཚེས་ ༡༤ ལ་ཕུལ། ཞེས་གསལ།

༢༽ བོད་ཤིང་སྦྲུལ་གནམ་ལོ་གསར་བཞད་ཀྱི་མཛད་སྒོ་དང་ཕྱི་ནང་དད་ལྡན་ཁག་གཅིག་མཇལ་བཅར།

༡༩༦༥ ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༤ བོད་ཤིང་སྦྲུལ་ཟླ་ ༡ ཚེས་ ༡ ཉིན་གནམ་ལོ་གསར་བཞད་ཀྱི་ཐོ་རེངས་སྔ་ཆར་ྋགོང་ས་མཆོག་རྒྱུན་གྱི་ཐུགས་དམ་ཉམས་བཞེས་གྲུབ་བསྟུན། ཆོས་སྲིད་གཉིས་ལྡན་བོད་རྒྱལ་ཁབ་ཆེན་པོའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་དགེའི་མཛད་ལམ་ལྟར། ཕོ་བྲང་ཚོམས་ཆེན་དུ་མཆོད་སྤྲིན་གྱིས་ཁེངས་ཤིང༌། ྋགོང་ས་མཆོག་དབུ་བཞུགས་ཐོག་སྐུ་བཅར་རྣམ་གྲྭ་ཕན་བདེ་ལེགས་བཤད་གླིང་གྲྭ་ཚང་གི་གསུང་ཞབས་དང་བཅས་པས་ཚེ་གཏོར་གསུང་བསྐང་རྒྱས་འབུལ་དང༌། མ་གཅིག་འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་མ་མཆོད་ཅིང་བསྟོད་དེ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཆེན་པོ་ཞི་བསིལ་བདེ་སྣང་གིས་ཁྱབ་པའི་རོལ་དབྱངས་དང་བཅས་ཤིང་སྦྲུལ་གནམ་ལོ་གསར་བཞད་ཀྱི་སྒོ་འཕར་ཡངས་པོར་དབྱེ་བའི་གསུང་ཆོག་གི་རིམ་པ་རྣམས་ལེགས་པར་བསྐྱངས་མཇུག སྲིད་ཟུར་བདེ་མཁར་བ་དང༌། རྒྱལ་ཡུམ་ཆེན་མོ། བཀའ་བློན་རྣམ་པས་མཚོན་སྤྱི་འཐུས་ཚོགས་གཙོ་བགྲེས་གཞོན་དང་གཞུང་ཞབས་ལས་བྱེད་ཁོངས་གཏོགས་དང་བཅས་པས་ྋགོང་ས་ཆེན་པོར་མཇལ་ཕྱག གསོལ་ཇ་བཞེས་འབྲས་ཕེབས་རྗེས་གསུང་ཆོག་འཕྲོ་སྐྱོང་རིམ་པ་རྣམས་མཛད།

ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོས་བོད་ཕྱི་ནང་དུ་གནས་འཁོད་བོད་རིགས་སུ་གཏོགས་པ་ཡོངས་ལ་ཤིང་སྦྲུལ་གནམ་ལོ་གསར་བཞད་ཀྱི་བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས་འཚམས་འདྲི་དང་འབྲེལ། འཇིག་རྟེན་གྱི་དངོས་པོ་མཐའ་དག་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་འབྱུང་གི་གནས་ལུགས་ལས་འདའ་མི་སྲིད་པ་བཞིན་རང་ཅག་བོད་མིའི་དཀའ་སྡུག་གི་ལོ་ཟླ་འདི་ཡང་རྒྱུ་རྐྱེན་མེད་པར་ལྟོས་མེད་གློ་བུར་ཐོལ་བྱུང་གི་གནས་ཚུལ་ཞིག་མིན་པའི་སྐོར་སོགས་གསུང་འཕྲིན་སྩལ་དོན། “ལས་དབང་སྒྱུ་མའི་ཟློས་གར་གངས་ཅན་ལྗོངས་སུ་བསྒྱུར་ཅིང༌། ཐུབ་གསུང་བདུད་རྩིའི་སྙིང་པོས་རྣ་བ་བསྐལ་བཟང་དུ་བྱས་པའི་བོད་རིགས་སུ་གཏོགས་པ་ཡོངས་ལ། ཆེད་བསྲིངས། དེང་བོད་མང་བཀུར་རྒྱལ་ཁབ་དབུ་བརྙེས་ནས་ལོ་ ༢༠༩༢ འཁོར་བའི་ཤིང་སྦྲུལ་གནམ་ལོ་གསར་དུ་ཚེས་པའི་སྐབས་འདིར། ངེད་ནས་ཁྱེད་ཅག་རྣམས་ལ་བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས་ཀྱི་ཤིས་པ་བརྗོད་པ་དང་ཆབས་ཅིག བྱུང་དང་འབྱུང་འགྱུར་གྱི་རྟེན་འབྲེལ་བསླུ་བ་མེད་པའི་ངང་ཚུལ་མདོ་ཙམ་སྨྲོས་ན།

བདག་ཅག་གི་སྟོན་པ་ཐབས་མཁས་ལ། ཐུགས་རྗེ་ཆེ་བ། འཇིག་རྟེན་མཁྱེན་པ་དེས་འཇིག་རྟེན་ན་བདེ་སྡུག་འབྱོར་རྒུད་གང་ཞིག་བྱུང་བ་ཐམས་ཅད་རང་རང་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ལན་གཅིག་མ་ཡིན་པར་གསུངས་པའི་བདེན་དོན་ནི་ལུང་རིགས་ཀྱིས་བསྒྲུབས་པ་སོགས་ལ་ལྟོས་མ་དགོས་པ་མངོན་སུམ་མཐོང་ཆོས་མྱོང་གྲུབ་ཀྱི་གནས་ཚུལ་རང་ཅག་གི་མིག་སྔར་ཡོད་པ་འདི་རང་ཡིན་ཞིང༌། དེ་ཡང་ཆེ་བ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་སྒྲུབ་པ་ནས། ཆུང་བ་ཟས་ཐུན་གཅིག་ཙམ་ཡན་གྱི་ལེགས་ཚོགས་མཐའ་དག་དེ་དང་དེའི་རྒྱུ་ཚོགས་ཚང་བར་བསྒྲུབ་པའི་འབད་རྩོལ་ལ་ལྟོས་པ་ཁོ་ན་ལས། རྒྱུ་མེད་ཀྱི་འབྲས་བུ་རང་བཞིན་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་འབྱུང་མི་སྲིད་ལ། མི་མཐུན་པའི་རྒྱུ་ལས་འབྱུང་བ་ཡང་མིན།

རྒྱུ་ཚོགས་ཚང་བའི་འབྲས་བུ་ནི་སུས་ཀྱང་འགོག་པར་མི་ནུས་པ་ཆོས་ཉིད་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་ནུས་མཐུ་ཟབ་མོ་ཡིན་པས། ཚུལ་འདི་ལ་གོ་རྟོགས་ངེས་རྙེད་ནན་ཏན་བྱ་གལ་ཆེ། བདེ་སྐྱིད་དང་རང་དབང་ནི་བླང་འོས་དགེ་བའི་ལས་བཟང་པོའི་རྗེས་འབྲང་དང༌། སྡུག་བསྔལ་དང་གཞན་དབང་ནི་འདོར་འོས་མི་དགེ་བའི་ལས་ངན་པའི་རྗེས་འབྲང་ཡིན་ཞིང༌།

དེས་ན། རང་རིགས་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་རྣམས་བཟོད་དཀའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མུན་ཁྲོད་ནས་ཐར་བ་དང༌། ཆོས་སྲིད་བདེ་སྐྱིད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་བོད་རང་དབང་འབྱུང་བ་ཡང༌། རང་ཅག་རྣམས་ནས་དེའི་རྒྱུ་ཚོགས་ཚུལ་བཞིན་སྒྲུབ་པའི་འབད་བརྩོན་ལ་རག་ལུས་གཤིས། བློ་མཆོག་གསུམ་ལ་བཀལ། ལག་ལེན་ལས་འབྲས་ལ་བྱེད། ཞུ་དག་རང་སེམས་ལ་བཏང་སྟེ་ཚང་མས་ངོ་ལྐོག་མེད་པའི་ལྷག་བསམ་དམ་ཚིག་གཅིག་སྒྲིལ་ལེགས་བརྒྱའི་རྒྱུ་ཚོགས་བསྒྲུབ་པའི་འབད་བརྩོན་རྒྱུན་བསྲིང་བགྱིས་ན། འཕྲལ་ཕུགས་ཀྱི་འདོད་དོན་གང་ཡང་འགྲུབ་ངེས་པས་བླང་དོར་རྩིས་གཞི་མ་འཁྲུལ་བ་ཅིས་ཀྱང་བྱེད། ངེད་ནས་སྤྱི་སྒོས་བསྟན་འགྲོའི་དོན་དུ་ལྷག་བསམ་ངལ་ཁུར་དང་ལེན་སྒོ་ཀུན་ནས་བགྱིད་བཞིན་དུ་མཆིས། རྒྱ་གར་པན་འཇབ་དྷ་རམ་ས་ལ་ནས། ཏཱ་ལའི་བླ་མས། ༡༩༦༥ ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༤ བོད་ཤིང་སྦྲུལ་ཟླ་ ༡ ཚེས་ ༡ བཟང་པོ་ལ།” ཞེས་ལམ་སྟོན་གསུང་འཕྲིན་སྩལ་བར་དེར་འདུས་ཡོངས་ཀྱིས་བཀའི་ཕེབས་དགོངས་བཞིན་བསྒྲུབ་པའི་འབད་བརྩོན་ཞུ་རྒྱུ་དང༌། མགོན་པོ་གང་ཉིད་ཀྱང་གདུལ་བྱ་འདུལ་བྱེད་ཡ་བྲལ་མེད་པར་སྐུ་ཚེ་ཞབས་པད་རྡོ་རྗེ་ཆོས་བདུན་གྱི་ངོ་བོར་བརྟན་ཅིང་དད་དམ་གཡོ་བ་མེད་པའི་གསོལ་འདེབས་ཞུ་བཞིན་དུ་མཛད་སྒོ་གྲོལ།

ཚེས་ ༦ དགུང་གསར་ཚེས་གསུམ་ཉིན་འཆར་ཅན་མཚན་གཟིམ་ལྷ་མོ་ཁང་དུ་དཔལ་ལྡན་འདོད་ཁམས་བདག་མོའི་སྐུ་ཐང་གསུང་བྱོན་མའི་སྤྱན་སྔར་ལྷ་མོ་གཙོ་གྱུར་དཀར་ཕྱོགས་སྐྱོང་བའི་ལྷ་སྲུང་རྣམས་ལ་གཟབ་གསོལ་རྒྱས་པ་བསྐྱངས་པའི་ཚོགས་མགོན་དུ་ཕེབས་བཞུགས་ཐུགས་སྨོན་དང་འབྲེལ་མ་གཅིག་འདོད་ཁམས་བདག་མོའི་སྤྱན་སྔར་ཚེས་གསུམ་ཟན་བརྟག་སྔར་ལམ་ལྟར་བསྐྱངས།

༣༽ གསུམ་དུས་ཐེངས་དྲུག་པ་སྲུང་བརྩི་དང༌། དེང་དུས་ཀྱི་བོད་ཅེས་པའི་བཀའ་རྩོམ།

༡༩༦༥ ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༡༠ ཉིན་ ༡༩༥༩ ལོར་རྒྱལ་ས་ལྷ་སར་བོད་རྒྱལ་ཁབ་ཆེན་པོའི་རང་དབང་སླར་གསོའི་དོན་དུ་ལུས་སྲོག་ལོངས་སྤྱོད་དང་བཅས་པ་ཕངས་མེད་དུ་བཏང་བའི་རྒྱལ་གཅེས་དཔའ་བོ་དཔའ་མོ་རྣམས་ལ་རྗེས་དྲན་བྱེད་འགོ་ཚུགས་ནས་མི་ལོ་ཧྲིལ་པོ་དྲུག་སོང་བའི་དུས་དྲན་མཛད་སྒོ་ཚུགས།

ཐོག་མར་ཕོ་བྲང་གི་སྡིངས་ཆའི་དབུས་སུ་ྋགོང་ས་མཆོག་གི་བཞུགས་ཁྲི་དང༌། གཡས་གཡོན་དུ་བཀའ་བློན་རྣམ་པ་དང༌། རྒྱལ་ཡུམ་ཆེན་མོས་དབུས་གནད་ཡོད་ཁག སྡིངས་ཆའི་གཤམ་དུ་བོད་གཞུང་ལས་བྱེད་སྤྱི་བྱིངས་རྣམས་སྔར་ལམ་ལྟར་གྲལ་དུ་འཁོད་མཚམས། རྣམ་གྲྭ་གསུང་ཞབས་པས་དུང་རྒྱའི་སྙན་སེང་དང༌། གསོལ་གཟིམ་རྣམ་པས་ྋགོང་ས་མཆོག་གདན་ཞུས་ལྟར་ཞབས་ཀྱི་པདྨོ་བཞུགས་ཁྲིར་འཁོད་བསྟུན། མཛད་རིམ་སྙན་སྒྲོན་ཞུས་པའི་དང་པོར། ཚང་མ་སྐུ་བཞེངས་ཐོག་ཤེས་རིག་ཟློས་གར་བས་རྔ་རོལ་དང་བཅས་བོད་རྒྱལ་ཁབ་ཆེན་པོའི་རྒྱལ་གླུ་བཏང་བ་དང་དུས་མཚུངས་བཀའ་བློན་བགྲེས་པས་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་དར་མཁའ་དབྱིངས་སུ་སྒྲེང་འཛུགས་གནང༌།

རྒྱ་ནག་སྲིད་གཞུང་གིས་བོད་ས་བཙན་འཕྲོགས་བྱས་པ་ནས་བོད་མི་ཁྲི་ཕྲག་མང་པོ་དམར་གསོད་དང་བཙོན་འཇུག་མནར་གཅོད་འོག་དཀའ་སྡུག་མྱངས་དང་མྱོང་བཞིན་པ་རྣམས་དང༌། བོད་མི་རིགས་ཀྱི་རང་དབང་སླར་གསོ་དང༌། བོད་ཀྱི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་གི་དོན་དུ་གཅེས་པའི་ལུས་སྲོག་དང་བཅས་པ་ཕངས་མེད་བཏང་བ་རྣམས་ལ་རྗེས་དྲན་ངག་བཅད་མྱ་ངན་གུས་འདུད་དང་ཐུགས་སྨོན་གནང༌།

དེ་རྗེས་ཚང་མ་བཞུགས་གྲལ་དུ་འཁོད་མཚམས་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་བོད་མི་མང་གིས་མྱོང་བཞིན་པའི་དཀའ་སྡུག་དང༌། འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་སོགས་ཀྱི་སྐོར་གསུམ་བཅུའི་དུས་དྲན་གྱི་གསུང་འཕྲིན་5ཞིབ་རྒྱས་སྩལ་མཇུག་སླར་ཡང་མི་མང་ལ་ལམ་སྟོན་བཀའ་སློབ་སྩལ་དོན། “ད་ལྟ་འདིར་སྙིང་ནས་བརྩེ་བའི་བོད་མི་ཕོ་མོ་རྒན་གཞོན་རྣམས་དང་ལས་བྱེད་པ་སོགས་ཚང་མར་ཞུ་རྒྱུར། དེ་རིང་ནས་བརྩིས་པའི་ལོ་དྲུག་སོང་བའི་གོང་བོད་ས་ཕག་ཟླ་ ༢ ཚེས་ ༡ ཕྱི་ལོ་ ༡༩༥༩ ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༡༠ ཉིན་རང་རེའི་དཔལ་གྱི་ཆོས་འཁོར་ལྷ་ས་ཞེས་ཆོས་ཀྱི་འཚོ་བས་འཚོ་ཞིང༌། རྣམ་ཀུན་འབུ་སྲིན་ཕྲ་མོ་ཞིག་གི་སྲོག་ལ་ཡང་བརྩེ་སེམས་བྱེད་པའི་བག་ཆགས་བཟང་པོ་ཡོད་པའི་གནས་དེར། ཡ་ང་བ་ཞིག་ལ་མི་གསོད་ཁྲག་སྦྱོར་གྱི་གནས་ཚུལ་ཐབས་སྡུག་པོ་ཞིག་ཡོང་རྒྱུ་འགོ་ཚུགས།

དེའི་གནས་ཚུལ་ཇེ་ཞན་ཇེ་སྡུག་ཏུ་ཕྱིན་ནས་མཐའ་མའི་མཚམས་སུ་སླེབས་པའི་ཚེ་བོད་མི་ཚོ་འུ་ཐུག་ཐབས་ཟད་དུ་གྱུར་ཏེ། བར་དེར་ལོ་མང་པོའི་རིང་རྒྱ་མི་དང་མཉམ་དུ་འདྲེས་ནས་སྡོད་པའི་སྐབས་ང་ཚོ་མེས་རྒྱལ་ཁྱིམ་ཚང་ཆེན་པོའི་ནང་དུ་ལོག་པར་དགའ་པོ་ཡོད་ཟེར་བ་དང༌། མེས་རྒྱལ་ཁྱིམ་ཚང་ཆེན་པོའི་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་དང་མཉམ་དུ་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་འཛུགས་སྐྲུན་བྱ་རྒྱུ་ལ་དགའ་པོ་ཡོད་ཅེས་ཁ་ནས་ཚིག་དེ་འདྲ་ཞིག་ཤོད་ཀྱིན་ཤོད་ཀྱིན་ལ་སྙིང་གི་དཀྱིལ་དུ་ཚིག་གཅིག་སྦས་ཡོད། ཤིན་ཏུ་རྩ་ཆེའི་ཚིག་དེ་ལོ་བརྒྱད་དགུའི་རིང་ང་ཚོའི་སྙིང་གི་དཀྱིལ་དུ་སྦ་འདོད་མེད་བཞིན་དུ་སྦས་དགོས་བྱུང༌།

འོན་ཀྱང༌། ཐ་མ་གནས་ཚུལ་ཐབས་སྡུག་པོ་དང་ཛ་དྲག་གི་མཚམས་སུ་སླེབས་སྐབས་ལོ་མང་སྙིང་གི་དཀྱིལ་དུ་སྦས་པའི་ཚིག་དེ་སྦས་ནས་དགོས་པ་མེད་པར་གསལ་པོར་འདོན་པའི་དུས་སུ་སླེབས་སྟབས། ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༡༠ ཉིན་མོ་དེར་ཚིག་དེ་བཏོན་པ་རེད། ཚིག་དེ་གང་ཡིན་ནམ་སྙམ་ན། བོད་རང་དབང་རང་བཙན་ཞེས་པ་འདི་ཡིན། རྒྱ་མི་བོད་ནས་ལོག་དགོས། བོད་ཡུལ་གྱི་བདག་པོ་བོད་མི་ཡིན་གྱི་རྒྱ་མི་མིན། བོད་ནི་རང་དབང་རང་བཙན་ཡིན། རྒྱ་མི་རྒྱ་ནག་ཏུ་ལོག་དགོས། ཞེས་སྐད་གསང་མཐོན་པོས་བསྒྲགས་པ་རེད།

འཛམ་གླིང་འདིའི་སྟེང་མི་ཡོན་ཏན་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན་ཡང་རུང༌། མེད་པ་ཞིག་ཡིན་ཡང་རུང༌། རང་དབང་ཞེས་པ་དེ་ནི་ཚང་མས་དགའ་སྤྲོ་དང་བརྩི་འཇོག་བྱ་ཡུལ་ཞིག་རེད། རང་དབང་གི་དོན་དུ་བོད་ཀྱི་ཁྱིམ་མཚེས་རྒྱ་གར་ཡུལ་ལ་མཚོན་ན་ཡང་མི་ཁྲི་ཕྲག་འབུམ་ཐེར་མང་པོས་སྲོག་བློས་བཏང་ཡོད། རྒྱ་ནག་རང་ལ་མཚོན་ན་ཡང་རང་དབང་གི་དོན་ལ་མི་འབུམ་ཐེར་ས་ཡ་མང་པོས་སྲོག་བློས་བཏང་ཡོད། དེ་བཞིན་དེང་དུས་ཨ་ཕྷི་རི་ཀ་དང༌། ལྷོ་ཨ་རི། ཡོ་རོབ། ཤར་དཀྱིལ་སོགས་རྒྱལ་ཁབ་དང་ས་གནས་གང་འདྲ་ཞིག་དང༌། གནས་ཚུལ་གང་འདྲ་ཞིག་ལ་བལྟས་ན་ཡང༌། རང་དབང་ཞེས་པ་ནི་དཔེ་མི་སྲིད་པའི་རྩ་བ་ཆེན་པོར་འཛིན་བཞིན་ཡོད། དེའི་དོན་དུ་མི་སྟོང་ཕྲག་མང་པོ་དང༌། གྲངས་ལས་འདས་པས་སྲོག་བློས་བཏང་བ་ལ་སྤོབས་པ་དང་བཅས་ཞུམ་པ་མེད་པའི་ཐོག་ནས་བློས་གཏོང་བཞིན་པ་རེད།

དེ་ལྟར་རྩ་བ་ཆེན་པོར་བྱེད་པའི་རང་དབང་ངེད་ཚོར་དྲང་འབྲེལ་ཐོབ་ཐང་ཡོད་པ་དེ་རྒྱ་མིས་ཁྱུར་མིད་བཏང་བ་རེད། འོན་ཀྱང་རྒྱ་ནག་ནི་སྟོབས་ཆེན་ཞིག་རེད། ང་ཚོ་བོད་ཡུལ་ནི་ཧ་ཅང་གི་སྙོམས་ཆུང་ཞིག་ཡིན་སྟབས་མི་སུ་འདྲ་ཞིག་གིས་ཀྱང་རྩ་ཆེར་འཛིན་པའི་རང་དབང་དེ་རྒྱ་མིས་ཁྱུར་མིད་གཏོང་བ་ང་ཚོས་ཤེས་ཀྱི་ཡོད་པ་དང༌། ང་ཚོས་བཟོད་ཐབས་མེད་པ་ཞིག་ཡིན་བཞིན་དུ་མི་གསོད་ཁྲག་སྦྱོར་གྱི་ལས་ངན་ཐབས་སྡུག་རིགས་མ་བྱུང་ཙམ་ཞིག་ཨེ་ཡོང་བསམ་པའི་རེ་བས་ལོ་དགུའི་རིང་སྡུག་སྒོམ་བྱས་ནས་བསྡད་པ་རེད།”6 ཅེས་བོད་མི་རིགས་ཆགས་འཇིག་གི་གནས་སྟངས་དེ་རྒྱ་ནག་དམར་གཞུང་གིས་དབང་ཡོད་རྐང་བརྐྱངས་ལག་བརྐྱངས་བྱས་པས་བྱུང་བ་ལས། ཁ་བཤད་དོན་མཐུན་གྱི་ལག་ལེན་བསྟར་ཡོད་ན་དེ་འདྲའི་ཐབས་སྡུག་གི་གནས་སུ་ལྷུང་དགོས་མེད་པའི་ལམ་སྟོན་བཀའ་སློབ་སྩལ།

དེ་རྗེས་བཀའ་བློན་ཀུན་གླིང་འོད་ཟེར་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་བཀའ་ཤག་གི་སྐུ་ཚབ་ཐོག་ནས་དུས་དྲན་གསུང་བཤད་དང༌། ཚོགས་གཙོ་ནས་སྤྱི་འཐུས་ཀྱི་གསུང་བཤད་བཅས་གནང་རྗེས་ཤེས་རིག་ཟློས་གར་བས་གསུམ་བཅུའི་དྲན་གླུ་དང་གླུ་དབྱངས་ཞབས་བྲོ་སོགས་ཕུལ་ཏེ་གསུམ་བཅུའི་དུས་དྲན་ཐེངས་དྲུག་པའི་མཛད་སྒོ་གྲོལ།

གཞན་ཡང༌། ཉིན་དེར་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་ལྡི་ལིའི་གསར་དེབ་ཁང་དུ་དེང་དུས་ཀྱི་བོད་ཅེས་བརྗོད་གཞིའི་ཐོག་བཀའ་རྩོམ་སྩལ་དོན།

བོད་ནང་མི་བསད་ཁྲག་སྦྱོར་གྱིས་ཁེངས་ཤིང༌། རང་བཙན་གྱི་རྗེས་ཤུལ་མཐའ་མ་དེའང་རྩ་མེད་དུ་བཏང་སོང༌། པེ་ཅིན་བཙན་རྒྱལ་སྲིད་གཞུང་གིས་ལོག་སྤྱོད་པ་རྣམས་མིང་གི་ལྷག་མ་ཙམ་ཡང་མེད་པར་བཟོས་ཏེ་བོད་རང་སྐྱོང་གི་གནས་བབས་སྲུང་སྐྱོབ་བྱ་རྒྱུ་ཞེས་པའི་གདོང་འབག་དེ་ཡོངས་སུ་དབྲལ་ཡོད་པ་རེད། ངོས་རང་བྲོས་བྱོལ་དུ་ཕྱིན་པའི་དུས་དེ་ནས་བཟུང་རྒྱ་དམར་སྲིད་གཞུང་གསར་པས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་ནི་བཙན་འཁྲིད་བྱས་པ་དང༌། མགྱོགས་མྱུར་ཕྱིར་ལོག་རྒྱག་གི་རེད། ཅེས་མ་ཡིན་ཡིན་ཚུལ་གྱི་བཅོས་མའི་རྣམ་འགྱུར་བསྟན་ཡོད། ངོས་རང་གྱེན་ལོག་པས་དོ་དམ་བཀག་ཉར་བྱས་པའི་དུས་ཡུན་དེའི་རིང་ངོས་ཀྱི་ལས་ཚབ་ཏུ་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་ཁོ་ན་མ་གཏོགས་གཞན་ཚོགས་གཙོར་བསྐོ་གཞག་བྱས་མེད་ཚུལ་བཤད་ཡོད།

ངོས་རང་བོད་ནས་བཙན་བྱོལ་དུ་འབྱོར་རྗེས་ ༡༩༦༣ ལོར་མ་འོངས་བོད་ཀྱི་རྩ་ཁྲིམས་ཀྱིས་མཚོན་གསལ་བསྒྲགས་ཀྱི་ལས་འགུལ་གང་སྤེལ་རུང༌། དེ་ནི་ཨ་རི་བཙན་རྒྱལ་རིང་ལུགས་དང་རྒྱ་གར་རྒྱ་བསྐྱེད་རིང་ལུགས་པ་གཉིས་ཀྱིས་རྒྱ་ནག་གི་བོད་ཀྱི་ས་མཚམས་བཙན་བཟུང་བྱ་རྒྱུར་དམིགས་པ་ཞིག་རེད་ཅེས་སྐྱོན་འཛུགས་བྱས་ཡོད།

དེ་ལྟར་ནའང༌། ད་ལྟའི་ཆར་བོད་རང་དབང་བཙན་འཕྲོག་བྱེད་མཁན་ཚོས་མ་ཡིན་ཡིན་ཁུལ་གྱི་སྒོ་ནས་བཅོས་མའི་ཡིད་ཆེས་བྱེད་དུ་བཅུག་པ་དེའང་རྩིས་མེད་བཏང་སྟེ། ཉེ་ཆར་སཱ་ར་ནཱ་ཐ་ (Sarnath) རུ་རྒྱལ་ཡོངས་ཚོགས་ཆེན་ཐེངས་བདུན་པའི་ཐོག་ངོས་རང་མཉམ་ཞུགས་བྱས་པར་འཛམ་གླིང་ནང་པའི་མཉམ་འབྲེལ་ཚོགས་འདུའི་ཐོག་དང༌། རྒྱ་གར་གཞུང་ལ་ངོ་རྒོལ་གྱིས་ངོས་ལ་བོད་མིའི་གྱེན་ལོག་པའི་འགོ་ཁྲིད་གཏེ་དཔོན་ཡིན་པའི་མིང་སྨོས་སྐྱོན་འཛུགས་དང༌། ཅང་ཀེ་ཤེག་ (Chiang Kai - shek) གི་ཕྱོགས་གཏོགས་པ་ཞེས་བཤད་ཡོད།

༡༩༦༤ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༡༧ ཉིན་ངོས་ལ”བཙན་རྒྱལ་རིང་ལུགས་པ་དང་ལོག་སྤྱོད་པའི་རྒྱུག་ཁྱི”ཞེས་མིང་འདོགས་བྱས་པས་མ་ཚད། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཆེས་མཐོའི་འཛིན་སྐྱོང་ལྷན་ཚོགས་ཟེར་བའི་བརྒྱུད་རིམ་ནས་མེས་རྒྱལ་ས་མཚམས་སུ་བརྡབ་གསིག་ཟིང་ཆ་སློང་ཆེད་དུ་ཕྱི་རྒྱལ་ཡུལ་གྲུར་གྱར་བའི་རྐུན་ཇག་ཚོགས་པ་ཞིག་གི་གོ་སྒྲིག་འོག་གོ་མཚོན་ཐོགས་ཤིང༌། གསར་བརྗེར་ངོ་རྒོལ་ཚབས་ཆེན་བྱེད་པ། བཙན་བྱོལ་གཞུང་རྫུན་མ་ཞིག་བཙུགས་པ། རྩ་ཁྲིམས་གསར་པ་རྫུན་མ་ཞིག་བཟོ་སྐྲུན་བྱས་པ། ཞེས་སྐྱོན་འཛུགས་བྱས་ཡོད། དེར་བརྟེན། ངོས་རང་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་གྲ་སྒྲིག་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གི་ཚོགས་གཙོའི་ལས་འགན་དང༌། ཚོགས་མིའི་ཁོངས་ནས་ཕྱིར་འབུད་བཏང་བ་རེད།

ལས་འགུལ་དེ་ནི་བོད་མི་མང་ཚོགས་ཀྱིས་དགོས་འདུན་བཏོན་པ་གཞིར་བཟུང་བྱས་པ་ཡིན་ཚུལ་ང་ཚོར་བཤད་པ་འདི་ནི་རྒྱུ་མཚན་དང་ཡོངས་སུ་མི་ལྡན་པའི་སྐད་ཆ་རེད། དེ་འདྲའི་གནས་ཚུལ་ཡིན་པར་ཆ་བཞག་པའི་དབང་དུ་བཏང་ན། བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་གྲ་སྒྲིག་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གི་ཚོགས་མིའི་གྲས་ནས་ཕྱིར་འབུད་བཏང་མེད་ནའང༌། ཚོགས་གཙོའི་ལས་ཚབ་དང༌། ཚོགས་གཞོན་གྱི་ལས་གནས་ནས་ཕྱིར་འབུད་བཏང་བའི་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་ལ་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གི་ཚོགས་འདུ་རྒྱ་བསྐྱེད་ཐེངས་བདུན་པ་འདིའི་ཐོག་ནས་གྱེན་ལོག་པ་དང་མངའ་བདག་ཤོག་ཁག་གི་དབུར་བཞུགས་ནས་འཆར་གཞི་དང་ལྡན་པའི་ཐོག་ནས་མང་ཚོགས་ལ་རྒྱབ་འགལ་གྱི་ལས་འགུལ་བརྩམས་ཡོད་པ་རེད། ཅེས་པའི་སྐྱོན་འཛུགས་དེ་བྱེད་དགོས་དོན་མེད།

དེ་ལྟར་ནའང༌། འདི་ལོ་ཟླ་ ༡ ཚེས་ ༢ ཉིན་མོར་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་གིས་མང་ཚོགས་དང་མེས་རྒྱལ། སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ལས་དོན་བཅས་ལ་རྒྱབ་འགལ་བྱས་པའི་གནད་དོན་ཐད་རྒྱ་ནག་མི་དམངས་ཆབ་སྲིད་ཅུས་ཀྱི་ཚོགས་འདུའི་སྟེང་རང་ཉིད་ཀྱིས་སྔོན་འགྲོའི་དཔྱད་ཞིབ་ཅིག་གནང་ཡོད་པ་རེད། ཅེས་གསལ་བསྒྲགས་བྱས་ཡོད།

དང་ཐོག་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་ལ་ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་དབུ་ཁྲིད་ཙམ་ཞིག་ལས་གཞན་པའི་དབང་ཆ་གང་ཡང་མེད་ནའང༌། རྒྱ་ནག་དམར་གཞུང་གི་རྒྱབ་སྐྱོར་འོག་ཁོང་ལ་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་དབང་ཆ་ཡང་སྤྲད་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དྲན་ཞིག་བྱེད་ཆོག

འོན་ཀྱང༌། རྒྱ་དམར་གྱིས་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་སྐབས་གཅིག་རིང་བེད་སྤྱོད་བྱས་པའི་རྗེས་སུའང༌། ཁོང་ནི་གྱེན་ལོག་པ་ཞིག་རང་ཡིན་པ་ལས་གཞན་པའི་གནས་ཚུལ་གང་ཡང་རྙེད་མེད།

མང་ཚོགས་བྱིངས་ཀྱི་གནད་དོན་ལ་ཆ་བཞག་ན། ༡༩༦༤ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༡༣ ཉིན་རྒྱ་ནག་གསར་སྤེལ་ལས་ཁང་གིས་བྲན་གཡོག་ལམ་ལུགས་བསྐྱར་གསོ་བྱེད་དང༌། ཡང་ན། དེ་འདྲའི་བསྐྱར་གསོའི་ལས་འགུལ་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱེད། མ་རྩ་རིང་ལུགས་ངང་ཤུགས་ཀྱིས་ཁྱབ་གདལ་དུ་འགྲོ་བར་དམ་བསྒྲགས་བྱེད་དང༌། ཡང་ན། དེ་འདྲའི་དམ་བསྒྲགས་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་པའི་ལས་འགུལ་དེ་ནི་སླད་དུས་ཡུན་བསྲིངས་ཐབས་དང༌། རྙོག་གྲ་ཚ་རུ་གཏོང་ཐབས་ཡིན་པ་རེད། ཅེས་གཏམ་བཤད་བྱས་ཡོད།

༡༩༥༦ ལོ་ནས་བཟུང་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་གྲ་སྒྲིག་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གི་ཚོགས་གཙོ་གཞོན་པ་ཀྲང་གོ་ཧ་ (Zhang Kuo Hua) གཞིར་བཟུང་བྱས་ན། ཚོགས་པའི་ཚོགས་འདུ་ཞིག་གི་སྐབས་སུ་ཁོང་གིས། འདི་ནི་སྐབས་རེར་དྲག་ཐབས་བེད་སྤྱོད་བྱ་དགོས་ཤར་ཡང༌། གྲལ་རིམ་འཐབ་རྩོད་དེ་ཡུན་བསྲིང་དགོས་པའི་གནས་དོན་ཞིག་ཡིན་པ་རེད། ཅེས་བཤད་ཡོད།

ལྷ་སར་ ༡༩༦༤ ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༡༨ ཉིན་ནས་ཚོགས་པའི་མཇུག་བསྡོམས་ཚོགས་འདུའི་སྟེང་ཀྲང་གོ་ཧ་ཡིས་ནན་བརྗོད་བྱས་དོན། དངོས་འབྲེལ་བྱས་ན། འདི་ནི་གསར་བརྗེ་བྱེད་དང༌། ཡང་ན། གསར་བརྗེར་ངོ་རྒོལ། མདུན་བསྐྱོད་བྱེད་དང༌། ཕྱིར་འཐེན་བྱེད། དམངས་གཙོའི་བཅོས་བསྒྱུར་ཆ་ཚང་བ་ཞིག་བཏང་བའམ། ཡང་ན། ཞིང་བྲན་ལམ་ལུགས་བསྐྱར་ལོག་རྒྱག་རྒྱུ་བཅས་ཀྱི་ལས་འགུལ་ཞིག་རེད། ཅེས་དང༌། མདོར་བསྡུས་ཏེ་བཤད་ན། འདི་ནི་མེས་རྒྱལ་གོང་བུའི་ནུས་པ་སྲ་བརྟན་དུ་གཏོང་བའམ། ཡང་ན། ཁ་འཐོར་དུ་གཏོང་བའི་ལས་འགུལ་ཞིག་རེད། ཅེས་ལྷ་ས་རླུང་འཕྲིན་ཁང་ནས་རྒྱང་བསྲིངས་བྱས་ཡོད།

བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོགས་གྲ་སྒྲིག་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གི་སྤྱི་ཁྱབ་དྲུང་ཆེ་དང༌། ཚོགས་གཙོ་གཞོན་པ་ང་ཕོད་ངག་དབང་འཇིགས་མེད་ཀྱིས་ཀྱང་མཇུག་བསྡུའི་ཚོགས་འདུའི་སྐབས་གྲལ་རིམ་འཐབ་རྩོད་དཔྱིས་ཕྱིན་པ་ཞིག་དང་ཞིང་བྲན་ལམ་ལུགས་བསྐྱར་ལོག་རྒྱག་རྒྱུར་དམིགས་པའི་བྱ་སྤྱོད་ཚང་མར་གནད་དུ་ཁེལ་བའི་ཕམ་ཉེས་ཤིག་གཏོང་དགོས་པ་རེད། ཅེས་དགོས་འདུན་བཏོན་ཡོད། རྒྱ་ནག་གསར་སྤེལ་ལས་ཁང་གིས་ཀྱང་སྤྱང་ཀིས་མཐའ་མར་མི་ཤ་ཟ་བ་དང༌། གྲལ་རིམ་གྱི་དགྲ་བོ་ཚོས་མཐར་བསྐྱར་གསོའི་ལས་འགུལ་ལ་འཇུག་ཐབས་བྱེད་ཀྱི་རེད། དེས་ན་ང་ཚོས་ཡིད་གཟབ་དང༌། དྲང་པོའི་ལམ་ཁོ་ནས་ངལ་རྩོལ་རྒྱུག་ཏུ་འཇུག་དགོས་ཤིང༌། ལུས་ངག་གི་སྤྱོད་པ་དང༌། རྣམ་འགྱུར་ངན་པའི་རིགས་ངེས་པར་དུ་བཀག་སྡོམ་བྱ་དགོས། ཞེས་བསམ་འཆར་བཏོན་ཡོད།

དེ་འདྲ་སོང་ཙང༌། མི་མང་ཐོག་གདུག་རྩུབ་མནར་གཅོད་ད་དུང་ཛ་དྲག་ཏུ་གཏོང་དགོས་པ་དང༌། དེས་རྐྱེན་པས་རྐུན་ཇག་གསར་པའི་སྲིད་གཞུང་གི་བྲན་གཡོག་འོག་རང་གི་བླ་སྲོག་ཡོངས་རྫོགས་རྩ་མེད་ཀྱིས་གུང་ཁྲན་རིང་ལུགས་སུ་བསྒྱུར་ཏེ་མི་རབས་ནས་རང་དབང་ཅི་དགར་སྤྱོད་པའི་གནས་བབས་ལ་ཅི་ཡང་མི་སྨྲ་བར་སྡོད་དགོས་ཀྱི་ཡོད།

ཡ་ང་བའི་གནས་སྟངས་འདི་ལྟ་བུ་ཉེ་ཆར་རྒྱ་གར་ནང་གསར་དུ་འབྱོར་བའི་གཞིས་ཀ་རྩེ་བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོའི་དགོན་པ་ནས་རང་ལོ་ང་གཅིག་ ཡིན་པ་གྲྭ་ངག་དབང་མཐུ་སྟོབས་ཀྱིས་འགྲེལ་བརྗོད་བྱས་པའི་གནས་ཚུལ་དེས་བསྐྱར་དུ་དན་རྟགས་གསལ་པོ་ཞིག་བསྟན་པ་རེད། ཁོང་གིས་བོད་མིས་གདུག་རྩུབ་མནར་གཅོད་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་མྱངས་སྐོར་དང༌། པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེའི་སྐུ་སྲོག་ལ་ཉེན་ཁ་ཚབས་ཆེ་འཕྲད་སྐོར་གྱི་གནས་ཚུལ་མུ་མཐུད་འགྲེལ་བརྗོད་བྱས་ཡོད།

མཐུ་སྟོབས་ཀྱིས་བསྒྲགས་གཏམ་ཞིག་སྤེལ་བའི་ནང་དེང་སྐབས་བོད་ནང་ཞི་བའི་མི་མང་གྲངས་འབོར་ ༢༠༠་༠༠༠ ཙམ་ཡོད་ཁར་རྒྱུན་ལྡན་དྲག་ཆས་དམག་མིའི་གྲངས་འབོར་ ༣༠༠་༠༠༠ ལས་མང་བ་འདུ་སྡོད་ཀྱིས་ཁྱིམ་མཚེས་རྒྱལ་ཁབ་ཚོའི་ཐོག་ལ་དྲག་ལས་སྤེལ་རྒྱུའི་དམིགས་ཡུལ་ངན་པ་བཅངས་བཞིན་འདུག ཅེས་ཉེན་བརྡ་བཏང་ཡོད། ནང་པའི་ཆོས་ཀྱིས་བོད་ཡོངས་རྫོགས་རྒྱའི་དབང་འོག་ཏུ་འཇུག་རྒྱུར་འགོག་རྐྱེན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་ཡིན་ཙང༌། དགོན་སྡེ་ལྷ་ཁང་ཁྱོན་ཆེ་གཏོར་བཤིག་བཏང་སྟེ་དྲག་ཆས་དམག་མིའི་སྡོད་ཁང་ངམ། ཞི་བའི་ལས་ཁུངས་སུ་ཁ་བསྒྱུར་བྱས་ཡོད།

གསེར་དངུལ་ལས་གྲུབ་པའི་རིན་ཐང་བྲལ་བའི་སྐུ་བརྙན་དང༌། ཆེས་དཀོན་པའི་བྲིས་ཐང་རྩ་ཆེའི་དངོས་རིགས་རྣམས་འཕྲོག་བཅོམ་གྱིས་རྒྱ་ནག་ཏུ་འོར་འདྲེན་བྱས་ཡོད། གསེར་དངུལ་མ་ཡིན་པའི་སྐུ་བརྙན་ཁག་དང༌། ཤིན་ཏུ་དཀོན་པའི་མཉམ་བསྲེས་ལྕགས་རིགས་ལས་གྲུབ་པའི་དངོས་རིགས་ཁག་བོད་རང་དུ་མེར་བསྲེགས་བཏང་ཡོད། འཇིམ་སྐུ་ལས་གྲུབ་པའི་རྩ་ཆེའི་སྐུ་བརྙན་གཞན་པའི་རིགས་བཙོག་ཆུའི་ནང་སྡེབ་སྤུངས་བྱས་ཤིང༌། དམ་པའི་གསུང་རབ་རྣམས་མེར་བསྲེགས་སོགས་བྱས་ནས་རྩ་མེད་བཟོས་ཡོད། དཔེ་ཆ་མཐུག་པོའི་རིགས་ལྷམ་ཀྲད་ཆེད་དུ་བེད་སྤྱོད་བྱས་ཤིང༌།

ལྷ་སའི་ཉེ་འདབས་སུ་ཆགས་པའི་འབྲས་སྤུངས་དང༌། སེ་ར། དགའ་ལྡན་དགོན་པ་བཅས་སུ་ཁྱོན་གྲྭ་པ་ཉིས་ཁྲི་ཙམ་ཡོད་པ་ནས་རྒས་ཤིང་འཁོགས་པའི་གྲྭ་པ་སུམ་བརྒྱ་ཙམ་ཕྱི་རྒྱལ་ཡུལ་སྐོར་སྤྲོ་འཆམ་པ་ཚོའི་མིག་ལམ་དུ་སྟོན་རྒྱུའི་ཆེད་བཀག་ཉར་བྱས་ཡོད་རུང༌། ཁོ་ཚོའི་ཐོག་ལའང་བཙན་ཤེད་ཀྱིས་ངལ་རྩོལ་རྒྱུག་དགོས་ཀྱི་ཡོད། མང་པོ་ཞིག་ནི་ངལ་རྩོལ་བསྒྱུར་བཀོད་ར་བའི་ནང་བཙན་སྐུལ་འོག་འདས་གྲོངས་སུ་གྱུར་ཡོད།

དེ་དང་ཕྱོགས་མཚུངས་གཞིས་ཀ་རྩེ་བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོ་དགོན་པའི་ནང་ཁྱོན་གྲྭ་པ་དང་བླ་མ་བཞི་སྟོང་ཙམ་ཡོད་པ་ནས་གྲྭ་པ་དགུང་ལོ་བགྲེས་པ་ཉིས་བརྒྱ་ཙམ་དགོན་པར་བཞག་པ་ལས་དེ་བྱིངས་ངལ་རྩོལ་བསྒྱུར་བཀོད་ར་བའི་ནང་བཙན་འདེད་བྱས་ཤིང༌། བཙུན་མ་ཁྱོན་ཆེ་ཞིག་ལ་སྡུག་སྦྱོང་གཅིག་མཚུངས་བཏང་ཡོད། བཙུན་མ་དང་གྲྭ་པ་རྣམས་བཙན་ཤེད་ཀྱིས་གཉེན་སྒྲིག་བྱེད་དུ་བཅུག་པ་དང༌། བཙུན་དགོན་དང་བཅས་པའི་དགོན་སྡེ་རྣམས་ཀྱི་ཐོག་འབར་མདེལ་འཕངས་ཏེ་ཤུལ་མེད་བཟོས་ཡོད།

རྒྱ་ནག་གིས་ ༡༩༦༠ ལོར་བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོའི་གྲྭ་པ་ཡོངས་རྫོགས་ ༡༩༥༩ ལོའི་བོད་མིའི་གྱེན་ལངས་ཆེན་མོའི་ནང་ངན་པ་ལག་སྦྲེལ་བྱས་པའི་ཉེས་མིང་བཙུགས་ཏེ་འཛིན་བཟུང་བྱས་ཡོད། ༡༩༦༡ ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༢༡ ཉིན་རྒྱ་དམར་ནས་གཞིས་ཀ་རྩེའི་མི་མང་ཚོགས་འདུར་བསྐོངས་ཏེ་གྲྭ་ཐུབ་བསྟན་ཟེར་བ་ཞིག་དམར་གསོད་གཏོང་སར་དཔང་རྟགས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་དངོས་སུ་ལྟ་རུ་བཅུག་ཡོད། གལ་སྲིད། མི་མང་གིས་སྲིད་གཞུང་གསར་པར་ངོ་ལོག་བྱས་པ་ཡིན་ན། འགྲོ་ས་དེ་རང་མ་གཏོགས་གཞན་མེད་ཚུལ་སྡིགས་ར་སྐུལ་བཞིན་ཡོད། བྲོས་ནས་ཐར་ཐབས་ཡེ་ནས་མེད་པར་སོང༌། མཁན་པོ་དང་བླ་ཆེན་མང་པོས་རང་གི་སྐུ་སྲོག་བཅད་པ་བྱུང་ཡོད། ལོ་དེ་གའི་ནང་རང་སོ་སོའི་ཁྱིམ་ཚང་དུའང་ཁ་འདོན་དགེ་སྦྱོར་བྱེད་རྒྱུས་མཚོན་རྣམ་དཀར་གྱི་བྱ་བ་དེ་དང་དེར་ཕན་ཐོགས་མེད་པ་དང༌། དུས་ཚོད་འཕྲོ་བརླག་ཡིན་སྐོར་བཤད་དེ་བཀག་སྡོམ་བྱས་ཡོད།

༡༩༦༢ ལོར་རྒྱའི་དཔོན་རིགས་ཤིག་གིས་ལྷག་འཕྲོས་གྲྭ་པ་རྣམས་ལ་ྋརྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེའི་སྐུ་དཔར་ཉར་ཚགས་བྱས་པ་དང༌། ཁོང་སྐུ་ཚེ་ཡུན་རིང་བརྟན་པའི་གསོལ་བ་བཏབ་པ། གུང་ཁྲན་རིང་ལུགས་མེད་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་པའི་སྨོན་ལམ་བཏབ་པ། མའོ་ཙེ་ཏུང་དང་ལིའུ་ (Mao and Liu) ཡི་འདྲ་པར་བཟོ་ཉེས་བཏང་བ། གུང་ཁྲན་ཏང་མི་ཚོར་ཁ་རྡུང་དམའ་འབེབས་དང༌། གུང་ཁྲན་ཏང་ལ་རྒྱབ་བཤད་བརྒྱབ་པ་བཅས་ཀྱི་ཉེས་མིང་འོག་མང་ཚོགས་ཀྱིས་འཐབ་འཛིང་སྡུག་སྦྱོང་བཏང་ཡོད།

འདི་ནི་ཆོས་དད་རང་དབང་ཐད་ལ་དམ་བསྒྲགས་ཇི་ཙམ་ཡོད་མེད་བསྟན་པ་རེད། མི་མང་ལ་ཉིན་གང་ངལ་གསོའི་བར་གསེང་མེད་པར་བཙན་འོག་ངལ་རྩོལ་རྒྱུག་དགོས་པ་དང༌། མཚན་གུང་གཉིད་ཀྱི་དུས་སུ་ལྟ་བ་བསྒྱུར་ཐབས་ཀྱི་སྦྱོང་བརྡར་ལས་འགུལ་དུ་འགྲོ་དགོས་ཀྱི་ཡོད། ཕན་ཚུན་སྐྱོན་འཛུགས་བྱེད་རེས་དང་འབྲེལ་རང་སྐྱོན་ངོས་ལེན་བྱ་རྒྱུ་བཅས་ཀྱི་ཚོགས་འདུར་ཡོང་དགོས་པའི་བཙན་བཀའ་གཏོང་གི་ཡོད། དེ་དུས་ཕ་མ་བུ་ཕྲུག་ཕན་ཚུན་དབར་སྐྱོན་འཛུགས་བྱེད་རེས་དང༌། སྐབས་འགར་གསོད་རེས་གཏོང་རྒྱུར་བག་མི་ཚ་བའི་གནས་ཚུལ་ཡོང་བཞིན་ཡོད། ཆེས་གདུག་རྩུབ་ཅན་གྱི་བྱ་སྤྱོད་འདི་དག་མཐོང་སྐབས་སྡུག་བསྔལ་བཟོད་གླགས་མ་ཐུབ་པར་རང་སྲོག་བཅད་པའི་གནས་ཚུལ་མང་པོ་ཡོང་བཞིན་ཡོད།

ཟས་རིགས་ཀྱིས་ཕོངས་ཤིང༌། མུ་གེས་འཆི་སྐྱོན་བྱུང་བའི་གནས་ཚུལ་དེ་སྔ་ལོ་རྒྱུས་ནང་བྱུང་མྱོང་མེད་པའི་ཡུལ་གྲུ་ཞིག་ནང་དངོས་སུ་མིག་མཐོང་ལག་ཟིན་གྱི་དན་རྟགས་གསར་ཤོས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ཞིག་ནི། གཞུང་གི་ཟ་འབྲུའི་བང་མཛོད་ནང་ནས་ཟ་འབྲུ་ལྡང་ངེས་ལོགས་སུ་བཀར་འཇུག་རྒྱབ་ཆེད། མང་ཚོགས་ཁྱི་ཤི་བའི་རོ་དང༌། རྟ་དང་བོང་བུ། སྔོ་སྨན། སྐྱེ་དངོས་བཅས་ཀྱི་ཐོག་ལ་ལུས་འཚོ་གནས་དགོས་པའི་བཙན་སྐུལ་བྱེད་བཞིན་ཡོད། རྒྱུན་དུ་བོད་མིར་རྒྱའི་དཔོན་རིགས་ཚོས་ཨེ་ཤ་ཡའི་ས་ཁུལ་ཡོངས་རྫོགས་དབང་འོག་ཏུ་འཇུག་རྒྱུའི་སྐོར་གྱི་གཏམ་བཤད་བྱེད་མུས་ཡིན། རྒྱ་དམར་གྱིས་བོད་མི་ཚོའི་ཐོག་ལ་རྒྱ་གར་ནི་རྒྱལ་ཁབ་སྐྱོ་པོ་ཞིག་ཡིན་པ་ལས་གཞན་གང་ཡང་མ་རེད། འཛམ་གླིང་ཁྱོན་ཡོངས་སུ་ང་ཚོ་དམར་ཤོག་ཚོགས་པས་ཁྱབ་ཡོད་པ་རེད།

དེ་འདྲ་སོང་ཙང༌། ང་ཚོར་མཐའ་མའི་རྒྱལ་ཁ་འཐོབ་རྒྱུ་ངེས་པ་རེད། དང་ཐོག་དམག་གི་མཁོ་ཆས་ཡོངས་རྫོགས་མཁོ་སྒྲུབ་ཆེད་ང་ཚོས་རྒྱ་གར་དབང་འོག་ཏུ་བཅུག་དགོས་པ་ཡིན། བོད་ནི་དགོས་དོན་འདི་བསྒྲུབ་པར་ཧ་ཅང་བེད་སྤྱོད་ཆེ་བའི་ཟམ་སྣེའི་འཛིང་རགས་དང༌། མཆོང་སྟེགས་ལྟ་བུ་ཆགས་རྒྱུ་ཡིན་ཞིང༌། དེ་འདྲ་སོང་ཙང༌། ང་ཚོས་ཟས་རིགས་ཐོན་སྐྱེད་ཡར་རྒྱས་ངེས་པར་དུ་གཏོང་བ་དང༌། མེས་རྒྱལ་གྱི་གྲགས་སྙན་ཕྱོགས་ཀུན་ཏུ་དར་ཁྱབ་ཆེད་ཏང་གི་དམག་མི་ལ་སྙིང་ཐག་པ་ནས་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱ་དགོས་པ་ཡིན། ཅེས་བརྗོད་ཡོད།

དེ་སྔོན་མི་ལོ་བཅུ་གཉིས་རིང་བོད་མིའི་ཐོག་འགྲོ་བ་མིའི་བསམ་བརྗོད་ལས་འདས་པའི་བཙན་གནོན་བཏང་རུང༌། བོད་མིའི་རིག་གཞུང་དང༌། ཡུལ་གོམས་གཤིས་ལུགས། སྐད་ཡིག ཆོས་དད། མི་རིགས་ཀྱི་ལར་ཞེན་བཅས་ཀྱི་ཐོག་ལ་བློ་ཁ་བསྒྱུར་ཐུབ་མེད། དེ་འདྲ་སོང་ཙང༌། ད་ཆ་ཁོ་ཚོའི་དོ་སྣང་དེ་ཕྲུ་གུ་ཆུང་རིགས་ཚོའི་སྒང་ལ་བཏང་སྟེ་དེ་དག་ཕ་མ་དང་ཁ་བྲལ་གྱིས་རྒྱ་བོད་གཉིས་ནང་ཡོད་པའི་རྒྱའི་སློབ་གྲྭར་བཙན་ཤེད་ཀྱིས་བཅུག་སྟེ་བློ་ཁ་འགུགས་ཐབས་བྱེད་བཞིན་ཡོད། (ད་ལྟའི་ཆར་དེ་ལྟ་བུའི་སློབ་གྲྭའི་ནང་བོད་ཕྲུག་ཁྱོན་བསྡོམས་བཞི་ཁྲི་ཙམ་ཡོད།) གཏན་འབེབས་སློབ་ཚན་ནང་ཆ་ཤས་གལ་ཆེ་བ་ཞིག་བཞག་ཡོད་པ་ནི་རང་གི་ཆོས་དང་རྒྱལ་ཁབ། དབུ་ཁྲིད་བཅས་པར་འཁོན་འཛིན་བྱ་རྒྱུའི་སློབ་གསོའི་ལས་འགུལ་དེ་ཆགས་ཡོད།

བོད་འཛུགས་སྐྲུན་གྱི་མིང་སྙན་པོ་ཞིག་བཏགས་ཏེ། དོན་དུ་དམག་དོན་ལ་མཁོ་བའི་འགྲོ་ལམ་དང༌། དྲག་པོའི་རྟེན་གཞི་བཟོ་བསྐྲུན་ཆེད་བཙན་ཤེད་ཀྱི་སྒོ་ནས་ངལ་རྩོལ་རྒྱུག་དགོས་ཀྱི་ཡོད། སོ་ནམ་ཞིང་པ་རྣམས་ལོ་འཁོར་མོ་གཅིག་གི་ནང་ངལ་གསོ་བའི་རང་དབང་ཡུད་ཙམ་མེད་པར་ངལ་རྩོལ་གྱི་ལས་ལ་འཇུག་དགོས་ཀྱི་ཡོད། ཐོན་སྐྱེད་གང་བྱུང་བ་དེ་ནས་ཟླ་རེར་འབྲུ་སྐལ་སྤོན་ཌ (Pounds) ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་མ་གཏོགས་ལྷག་འཕྲོས་ཇི་ཡོད་སྲིད་གཞུང་གིས་བསྡུ་གསོག་བརྒྱབ་འགྲོ་ཡི་ཡོད།

དེ་འདྲ་སོང་ཙང༌། མང་ཚོགས་ལ་བཙན་པོ་དབང་ཡོད་ཀྱིས་ཉིན་གཅིག་གི་རིང་ལྟོ་སྐལ་ཐུན་གཅིག་ལས་མང་བ་ཟ་རུ་འཇུག་གི་མེད། འདི་ཡང་རྟག་པར་རག་གི་མེད། སྔར་བསྐལ་བཟང་ལུགས་བཟང་གི་སྐབས་ཤ་དང༌། མར། ཐུད་བཅས་ལ་ལོངས་སྤྱད་དེ་འཚར་ལོངས་བྱུང་བའི་བོད་མི་ཚོར་ཏང་གི་དྲག་ཆས་དམག་མིའི་བཀའ་ཁྱབ་དམ་པོའི་འོག་ལྟག་ཆུ་ཆད་པའི་རྫིང་བུ་ལྟར་ད་ཆ་ཟས་རིགས་དེ་དག་རྩ་བ་ནས་མཐོང་རྒྱུ་མེད་པ་ཆགས་ཡོད། རྒྱ་ནག་ནས་འོར་འདྲེན་བྱས་པའི་ཟས་རིགས་ཙམ་མ་གཏོགས་གཞན་མེད་པ་རེད།

བོད་མིས་ཟས་རིགས་དེ་ཚོ་ཉོ་ཚོང་བྱེད་པའི་དབང་ཆ་མེད་ཅིང༌། གྲལ་བསྟར་རིང་པོ་ཞིག་བསྒྲིགས་ཏེ་བསྒུགས་ནས་བསྡད་ནའང་ཅི་ཡང་མ་རག་པར་མཚན་དགུང་གཉིད་ཀྱི་དུས་སུ་ལག་པ་སྟོང་པར་བསྐྱར་ལོག་རྒྱག་དགོས་པ་དང༌། སང་ཞོགས་ཡང་བསྐྱར་སྔ་ཙམ་ནས་དེ་འདྲའི་གྲལ་བསྟར་རིང་པོ་དེ་བསྒྲིགས་ཏེ་ཡུན་རིང་བསྒུག་དགོས་པ་ནི་འཆར་ཅན་གྱི་གནས་ཚུལ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད། ཟས་རིགས་ཐོབ་ཐང་ལག་ཁྱེར་སྤྲོད་རྒྱུའི་ཐོག་ལའང་འདྲི་ཞིབ་ཧ་ཅང་ཚ་ནན་བྱས་པའི་རྗེས་སུ་གཞི་ནས་རག་གི་ཡོད།

༡༩༥༩ ལོར་སྒོ་ཕྱུགས་སེམས་ཅན་བདག་བཟུང་བྱེད་མཁན་བོད་རིགས་འབྲོག་པ་ཚོར་དམངས་གཙོ་བཅོས་བསྒྱུར་གྱི་ལམ་བུའི་ཐོག་ལ་འགྲོ་དགོས་པའི་སྐད་ཆ་ཡོད་པ་མ་རེད། འོན་ཀྱང༌། ༡༩༦༡ ལོར་དེ་དག་གི་ཁྲོད་ནས་བློ་རིག་བཀྲ་བའི་རིགས་ལོག་སྤྱོད་པ་དང༌། མངའ་བདག་གི་ཉེས་མིང་བཏགས་ཏེ་འཛིན་བཟུང་བྱས་ཤིང༌། དེའི་ཁྲོད་ནས་མང་པོ་ཞིག་ནི་བཙོན་འཇུག་དང༌། ཉེས་ཆད་བཀལ་བའམ་དམར་བསད་བཏང་ཡོད། དེ་འཕྲོས་རྣམས་ལ་སྒོ་ཕྱུགས་སེམས་ཅན་ཚོང་སྒྱུར་བྱེད་པའམ། གསོད་རྒྱུར་བཙན་བཀག་བྱས་པ་དང་ཆབས་ཅིག་ཐོན་འབབ་ཇི་བྱུང་རྒྱ་དམར་ལ་རྩིས་སྤྲོད་དགོས་རྒྱུའི་བཙན་བཀའ་བཏང་ཡོད། ༡༩༦༤ ལོར་བལ་ཡུལ་ནས་འབྲས་ལེན་པའི་ཚབ་ཏུ་ལུག་ཁྲི་གཅིག་ཚོང་སྒྱུར་བྱས་ཀྱང༌། བོད་རིགས་འབྲོག་པ་དེ་ཚོར་སྒོ་ཕྱུགས་སེམས་ཅན་ཚོང་བསྒྱུར་བྱས་པའི་དངུལ་དང༌། འབྲས་སོགས་གང་ཡང་ཐོབ་ཡོད་པ་མ་རེད།

ཀླ་ཀློའི་བྱ་སྤྱོད་འདི་དག་ལ་བརྟེན་ནས་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་གིས་ ༡༩༦༡ ལོར་མའོ་ལ་ངོ་རྒོལ་གནང་དགོས་ཆགས་པ་རེད། མའོ་ཡིས་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེའི་ཞུ་འབོད་ལ་ངོས་ལེན་ཐེངས་མང་བྱས་ནའང་དོན་འབྲས་སོན་པ་གང་ཡང་བྱུང་མེད། དེ་ལས་ལྡོག་སྟེ། ༡༩༦༣ ལོར་ངོས་ལ་བརྩི་མཐོང་བཞག་མི་ཆོག་པ་དང༌། གང་ཉིད་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་གྲ་སྒྲིག་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གི་ཚོགས་གཙོའི་ཐུགས་འགན་བཞེས་དགོས་པའི་འབོད་སྐུལ་ཞུས་ཡོད། འོན་ཀྱང༌། པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེས་ཚོགས་འདུ་རིམ་པ་མང་པོའི་ནང་ངོས་ལ་སྐྱོན་བརྗོད་གནང་རྒྱུའི་ཚབ་ཏུ་རྒྱབ་སྐྱོར་གནང་ཡོད།

ཁོང་གིས་ ༡༩༦༤ ཟླ་ ༣ པའི་ནང་ལྷ་སར་ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་མཛད་སྒོ་ཞིག་གྲུབ་པའི་རྗེས་ང་ཚེ་རིང་པོ་བརྟན་ཅིང༌། དུས་མི་རིང་བར་བོད་དུ་སླེབས་ཐུབ་པའི་སྨོན་ལམ་བསྐྱོན་ཡོད། འདིས་རྒྱ་དམར་གྱི་འཆར་གཞིར་འཁྲུག་རྐྱེན་ཐེབས་པར་བརྟེན། ༡༩༦༤ ཟླ་ ༡༡ ཚེས་ ༡༧ ཉིན་པེ་ཅིན་སྲིད་གཞུང་གིས་བོད་སྡོད་རྒྱ་ནག་དབང་འཛིན་པར་ཁོང་ལོག་སྤྱོད་པ་ཞིག་ཡིན་པའི་ངོས་འཛིན་སྐྱོན་འཛུགས་དགོས་པ་དང༌། མི་མང་གི་རྩ་དོན་ལ་མགོ་སྐོར་བསླུ་བྲིད་བྱེད་མཁན་ཞིག་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་ཚོགས་གཙོ་གཞོན་པའི་མཚན་གནས་ནས་ཀྱང་ཕྱིར་འབུད་དགོས་པའི་བཙན་བཀའ་བཏང་ཡོད།

བོད་མིར་གདུག་རྩུབ་མནར་གཅོད་ཇི་ལྟར་བཏང་སྐོར་དང༌། རྩ་ཆེའི་ཚེ་སྲོག་འཕྲོག་པའི་གནས་ཚུལ་ཞིབ་ཕྲ་བཅས་ ༡༩༦༤ ལོར་བོད་ནས་གསར་དུ་འབྱོར་བའི་བོད་མི་སོ་བཞི་ཡིས་འཇི་ནི་ཝར་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཁྲིམས་དོན་མཁས་པའི་ལྷན་ཚོགས་མདུན་དན་རྟགས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་འགྲེལ་བཤད་གསལ་པོ་བརྒྱབ་ཡོད།

དེང་སང་གི་གནས་སྟངས་ནི། དེ་སྔ་ ༡༩༦༡ ལོའི་ནང་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱིས་བོད་མིའི་རང་ཐག་རང་གཅོད་ཀྱི་གནད་དོན་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་དང༌། བོད་མིར་མི་སྤྱོད་ལས་འདས་པའི་གདུག་རྩུབ་མནར་གཅོད་མཚམས་འཇོག་དགོས་པའི་གྲོས་ཆོད་བཞག་པའི་སྐབས་ཀྱི་གནས་སྟངས་ལས་ཀྱང་ཛ་དྲག་ཏུ་གྱུར་ཡོད། བསྐྱར་ནན་ཞུ་རྒྱུར། གནད་དོན་དེ་ནི་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་དང༌། འགྲོ་བ་མིའི་གཟུར་གནས་སྐྱེ་བོའི་རྣམ་དཔྱོད་ཀྱི་དཔྱད་གཞིར་ལྷག་བསྡད་ཡོད་པ་རེད། དེ་ནི་རྒྱལ་ཁབ་ཆུང་ཆུང་ཞིག་འཐོར་བཤིག་ཏུ་འགྲོ་ཉེན་དང༌། འགྲོ་བ་མི་ཞིག་དང༌། ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་རང་དབང་བཅས་པ་ཆགས་འཇིག་གི་གནད་དོན་ལ་ཐུག་ཡོད་པ་རེད།

ཡོངས་རྫོགས་རྩ་མེད་དུ་མ་སོང་གོང་འཛམ་གླིང་མི་མང་གིས་ང་ཚོར་དོ་སྣང་ཞིག་སྤྲད་ཨེ་སྲིད། ཏཱ་ལའི་བླ་མས། རྒྱ་གར་པཎ་འཇབ་དྷ་རམ་ས་ལ་ནས། ༡༩༦༥ ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༡༠ ལ། ཞེས་སྩལ།

༤༽ གཞུང་དམངས་སྤྱི་མགྲིན་ནས་བརྟན་བཞུགས་བསྟར་འབུལ།

༡༩༦༥ ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༡༢ ཉིན་རྒྱ་བལ་འབྲུག་གསུམ་ཁུལ་དུ་གནས་འཁོད་བོད་རིགས་སེར་སྐྱའི་སྡོད་སྒར་སོ་སོར་ཉེ་སྔོན་བཀའ་ཤག་དང༌། རྒྱུན་ལས་ཚོགས་འདུ་ལྷན་རྒྱས་ནས་བཀོད་རྒྱ་གནང་བའི་དགོངས་དོན་ལྟར། གཞུང་བསྟེན་དགྲ་ལྷའི་གཙོ་བོ་གནས་ཆུང་ཆོས་རྒྱལ་ཆེན་པོའི་བཀའ་ལུང་སྤྱི་ཕེབས་སུ། གངས་ཅན་མགོན་པོ་འདི་དག་ཞིང་གཞན་དུ་གཤེགས་ངེས་སོགས་བོད་རིགས་སེར་སྐྱ་ཡོངས་ཀྱི་སྒྲ་འཛིན་བུ་གར་ཐོས་འཕྲལ་ཉིན་མཚན་འཁྱོལ་ཐབས་དཀའ་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་གནས་སུ་གྱར་སྟབས། བོད་མི་གནས་ཡུལ་སྡོད་སྒར་སྤྱི་བྱིངས་ནས་རྒྱ་ཆེའི་སེར་སྐྱ་མང་ཚོགས་མགྲིན་གཅིག་སྡེབ་ལངས་གདུང་ཤུགས་དྲག་པོས་སྨྲེ་ངག་གསོལ་འདེབས་ཞུ་བར་བཞུགས་སྒར་དུ་དང་བླངས་ཆེད་བཅར་ཞུ་རྒྱུ་མ་གྲོས་བློ་བསམ་གཅིག་མཐུན་བྱུང༌།

འོན་ཀྱང༌། ས་ཁུལ་སོ་སོ་ནས་བསྐྱོད་ཆོག་ལག་ཁྱེར་སོགས་ཀྱི་དཀའ་ངལ་ལ་བརྟེན། ད་ལམ་སྡོད་སྒར་སོ་སོའི་དོན་གཅོད་འགོ་འཛིན་དང༌། མི་མང་སེར་སྐྱའི་འཐུས་མི་བཅས་དྷ་རམ་ས་ལར་རིམ་བཅར་གྱིས་སྤྱི་ནོར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོའི་དགོངས་གཞི་ཟབ་མོ་དང་མཐུན་ཞིང༌། ལྷག་པར་སྐུ་ཕྱྭའི་ཞབས་རིམ་གཙོ་ཆེར་མཐོང་སྟེ་བོད་མི་སེར་སྐྱ་མཆོག་དམན་ཀུན་ཀྱིས་ཁ་ཙམ་མིན་པར་དོན་གྱི་དམ་ཚིག་རྡོག་རྩ་གཅིག་སྒྲིལ་དང༌། བཀའ་བརྩི་དང་ལེན་སྤྱི་ཁུར་ཞུ་གལ་ཆེ་སྐོར་རྒྱལ་ཡོངས་གྲོས་ཚོགས་ཐེངས་དང་པོ་ཉིན་ནས་ཉིན་བསྟུད་ཚོགས་ཏེ། སེར་སྐྱ་མི་མང་ཚང་མས་སླད་ཕྱིན་སྤང་བླང་ཞུ་རྒྱུར།

དོན་ཚན་བདུན་འཁོད་པའི་ཡིག་ཆར་ཚོགས་འཐུས་རྣམས་ཀྱི་མིང་རྟགས་འབྱར་མ་ཅན་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོར་སྤྱན་འབུལ་ཞུ་རྒྱུའི་ཐག་གཅོད་བྱུང་དོན་བཞིན། ཚེས་ ༡༥ ཉིན་བརྟན་བཞུགས་གསོལ་འདེབས་ཆེད་བོད་མི་སྡོད་སྒར་ཁག་ནས་བཅར་འབྱོར་དང༌། སྤྱི་འཐུས་ཁག་བཅས་མཇལ་ཁར་བཅར་ཞིང༌། ཕྱི་ཉིན་གཞུང་དམངས་སྤྱི་མགྲིན་ནས་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་སྐུ་ཚེ་ཞབས་པད་བསྐལ་བརྒྱར་བརྟན་ཆེད། སྐུའི་ཡོངས་འཛིན་སྐུ་བགྲེས་གླིང་སྤྲུལ་ཐུབ་བསྟན་ལུང་རྟོགས་རྣམ་རྒྱལ་འཕྲིན་ལས་མཆོག་དང༌། ཡོངས་འཛིན་སྐུ་གཞོན་རྗེ་བཙུན་བློ་བཟང་ཡེ་ཤེས་བསྟན་འཛིན་རྒྱ་མཚོ་མཆོག་རྣམ་གཉིས་དབུ་བཞུགས་ཀྱིས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བ་ཕན་བདེ་ལེགས་བཤད་གླིང་གི་མཁན་སློབ་གསུང་ཞབས་བཅས་ནས། ཚེ་དཔག་མེད་ནང་སྒྲུབ་འཆི་མེད་ལྷ་ལྔའི་ཆོ་ག་དང་འབྲེལ་བར་མཁའ་འགྲོ་བསུ་བཟློག་གི་བརྟན་བཞུགས་ཞབས་བརྟན་རྒྱས་པ་བསྟར་འབུལ་ཞུ་རྒྱུར་སྔོན་འགྲོའི་ཚོགས་ཐུན་གྲོལ་རྗེས། དངོས་གཞིའི་གསུང་ཆོག་སྔོན་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གདོང་ལྔས་བཏེགས་པའི་ཁྲི་འཕང་མཐོན་པོར་ཞབས་ཟུང་གསེར་གྱི་འཁོར་ལོའི་རེ་ཁ་མངོན་པར་བཀོད་བསྟུན། རྒྱལ་བའི་ཡོངས་འཛིན་རྣམ་གཉིས་དང༌། བཀའ་ཤག མི་མང་སྤྱི་འཐུས། ལས་བྱེད་པའི་འཐུས་མི་བཅས་ནས་རྟེན་གསུམ་འདེགས་འབུལ་ཞུས་པ་དང་སྦྲགས། བཀའ་ཤག་ནས་གཤམ་འཁོད་དོན་ཚན་བདུན་ཅན་བླང་དོར་ཞུ་བྱའི་བློས་བླངས་ཡིག་ཆ་འབུལ་ལམ་ཞུས་གསལ།

དོན་ཚན་དང་པོ། ཆོས་ལུགས་རིས་མེད་ཀྱི་མཁན་བླ་འདུས་མང་སོགས་ཀྱིས་ཆོས་ལུགས་གྲུབ་མཐའ་དང༌། གྲྭ་ས། གྲྭ་ཚང་སོགས་ཀྱི་ཕྱོགས་རིས་ངོ་ལྐོག་མེད་པ་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༦༣ ཟླ་ ༡༡ ཚེས་ ༩ ཉིན་འགྲོ་བ་ཡོངས་ཀྱི་ཕན་དང་བདེ་བའི་གཞི་སྒོ་བླ་ན་མེད་པ་རྒྱལ་བའི་བསྟན་པ་རིན་པོ་ཆེ་ཕྱོགས་ཀུན་ཏུ་འཛིན་སྐྱོང་སྤེལ་གསུམ་གྱི་ཐབས་ཚུལ་གོང་འཕེལ་མཛད་ཕྱོགས་སྐོར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་དབུ་བཞུགས་ཀྱིས་གྲོས་ཆོད་དོན་ཚན་ལྔ་གཏན་འབེབས་གནང་བའི་དགོངས་དོན་ཆ་ཙམ་འགལ་མེད་ཉམས་ལེན་གྱིས་བཤད་སྒྲུབ་འཆད་ཉན་སོགས་ཞུ་སྒོ་རྣམས་བཀའ་སློབ་རིམ་སྩལ་དགོངས་དོན་འགལ་མེད་བཞེད་དགོངས་འགྲུབ་པའི་ཉམས་ལེན་མངོན་སུམ་ལག་ལེན་དུ་འཁེལ་བ་ཕྱི་ནང་མི་རིགས་ཀུན་གྱིས་དང་བ་འདྲེན་པ་སོགས་སྒོ་ཀུན་ནས་ཉམས་པ་སོར་ཆུད་མི་ཉམས་གོང་འཕེལ་གྱིས་རང་རེ་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་མཚན་ཤས་སུ་མ་སོང་བའི་མཚན་དོན་གཉིས་མཚུངས་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གི་བཞེད་དགོངས་འགྲུབ་པའི་ཉམས་ལེན་མངོན་སུམ་ལག་ལེན་དུ་འཁེལ་བ་བྱ་རྒྱུ།

དོན་ཚན་གཉིས་པ། རྒྱ་བལ་འབྲས་འབྲུག་ཁུལ་གནས་ཆགས་ཆོལ་གསུམ་བོད་རིགས་སེར་སྐྱ་རྒན་འབྲིང་གཞོན་གསུམ་གྱིས་སྤྱི་ནོར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གི་ལམ་སྟོན་བཀའ་དྲིན་གྱིས་བསྐྱངས་པའི་ཆོས་སྲིད་ལུགས་གཉིས་དམངས་གཙོའི་གཞུང་ལམ་ཐོག་དར་དཀར་ཡུག་གཅིག་ཏུ་ཤར་སྐྱོད་ཀྱིས་རང་རང་འཚོ་བའི་མདུན་ལམ་ལ་ཞུགས་ཏེ་བླང་དོར་ཞུ་སྒོ་ཅི་མཆིས་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་བཀའ་སློབ་སྔ་ཕྱིར་སྩལ་བའི་དགོངས་དོན་ཆ་ཙམ་འགལ་མེད་ཐོག དགྲ་གཉེན་མགོན་གསུམ་གྱི་འཛིན་ཕྱོགས་མ་ནོར་བར་ཆོལ་གསུམ་བོད་རིགས་ཡོངས་རྫོགས་གཅིག་སྒྲིལ་སྲ་བརྟན་ཐོག་སྐྱབས་འགྲོ་དང༌། ལས་འབྲས། མི་དགེ་བཅུ་སྤོང་གིས་དགེ་བཅུའི་ཉམས་ལེན་ལ་ཁ་ཙམ་ཚིག་ཙམ་མིན་པ་ཚུལ་བཞིན་བསྲུང་རྒྱུར་ནང་ཁུལ་དམ་པོ་དམ་བཅིངས་ཚུལ་མཐུན་འགྲོ་བཟོ་སྡོད་མཁས་ཞུ་རྒྱུ་དང༌།

ཡང་རེ་ཟུང་གིས་མ་ཤེས་རྨོངས་སྒྲིབ་ཀྱིས་བཀའ་དགོངས་འགལ་འཛོལ་བྱུང་རིགས་འགོ་འཛིན་ཁག་གི་སློབ་གསོ་བྱེད་རྒྱུ་དང༌། ཤེས་བཞིན་ཁྱད་གསོད་སྤྱོད་ངན་བྱེད་མི་འགོ་དམངས་སེར་སྐྱ་དྲག་ཞན་སུ་འདྲ་ཡིན་རུང༌། ཕྱོགས་ལྷུང་སྤངས་པའི་དྲང་བདེན་གྱི་སྒོ་ནས་འགོ་དམངས་ཚང་མས་གཅིག་རྒྱབ་གཉིས་སྣོན་གྱིས་བསམ་འཆར་ཐད་ཀར་བཏོན་ཏེ་འགལ་འཛོལ་ལ་གཞིགས་པས་གང་ལ་ཇི་འོས་ཕྱི་ལམ་འདོམས་པ་ཞུ་རྒྱུ།

དོན་ཚན་གསུམ་པ། རྒྱལ་བསྟན་ཆབ་སྲིད་དང་བཅས་པའི་དགྲ་བོ་རྒྱ་དམར་སྨོས་ཅི། གོ་མིང་ཏང་གི་རེ་སྟོང་ངན་གཡོའི་འོག་ཏུ་ཚུད་པའི་ལས་བྱེད་འགའ་ཞིག་གིས་སྣེ་འཁྲིད་དེ་ཆོས་ལུགས་གྲུབ་མཐའ་དང༌། ལུང་ཚན་འདྲ་མིན། རིགས་རུས། གྲལ་རིམ། ཚོགས་པ་དང༌། སྐྱིད་སྡུག བོད་མི་སྔོན་འབྱོར་དང༌། རྗེས་འབྱོར་སོགས་མིང་འདོགས་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་ཤ་རུས་གཅིག་གྱུར་ཀྱི་བོད་རིགས་ནང་ཁུལ་ཁ་བྲལ་དུ་གཏོང་བའི་རེ་སྟོང་སྲིད་བྱུས་ལག་ལེན་བསྟར་དང་བསྟར་བཞིན་པ་མ་ཟད། ལྷག་པར་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་སུའང་བོད་འདི་རྒྱའི་ཆ་ཤས་ཡིན་ཚུལ་དང༌། འབྲི་ཆུ་ཕར་བཅད་ཚུར་བཅད་སོགས་དཀྲོག་གཏམ་ཇི་སྙེད་བརྗོད་དང་རྗོད་མུས་དེ་ལྟར་ཡང༌། ད་ཕན་རང་ཅག་ཚང་མས་དགྲ་བོ་གཅིག་ཐོག་ཉིས་བརྩེགས་མ་དགོས་པའི་གོ་མིང་ཏང་གི་སྲིད་བྱུས་ལ་འགྱུར་བ་ཡོང་ངེས་སྙམ་སྟེ་བཟོད་སྒོམ་ཞུས་ཀྱང༌། ཚུལ་དེ་ལས་ལྡོག་སྟེ་བོད་རིགས་ནང་ཁུལ་ཁ་བྲལ་དུ་གཏོང་བའི་རེ་སྟོང་ངན་བྱུས་ལ་ལམ་ནོར་ལྡོག་ཤེས་ཀྱིས་བསྒྱུར་བཅོས་མེད་པར་ད་དུང་ངན་གཡོའི་ལས་འགུལ་བྱེད་མུས་དེ་དག་སྡུག་ནད་མི་ཐེག་ངེས་ཅན་ལ། རང་རིགས་ཚང་མའི་གཤེད་མ་རྣམས་བོད་རིགས་སེར་སྐྱ་ཡོངས་ཀྱིས་མགྲིན་དབྱངས་གཅིག་གྱུར་ཀྱིས་ངོ་རྒོལ་མཐར་ཕྱིན་བྱས་དང་བྱ་རྒྱུར་ཐག་གཅོད་གཙང་མ་ཟིན་གཤིས། སླད་བོད་རིགས་དྲག་ཞན་སུ་ཐད་ནས་ཤེས་བཞིན་དེ་རིགས་དངོས་ཤུགས་བརྒྱུད་གསུམ་དུ་ལག་ལེན་བྱས་པ་སོགས་སྲིད་ཚེ་ས་གནས་དེ་གའི་འགོ་དམངས་དང༌། གཞན་ཡང་བོད་རིགས་ཚང་མས་དགྲ་བོར་ངོས་འཛིན་གྱིས་གཅིག་རྒྱབ་གཉིས་སྣོན་རྩ་འགོག་ཐུབ་པའི་ངོ་རྒོལ་དང་འབྲེལ་རང་གཞུང་ལས་ཁུངས་ཁག་དང༌། རྒྱ་གར་དབུས་གཞུང༌། ས་གནས་དེ་གའི་ལས་ཁུངས་ཁག་ལ་སྙན་སེང་ཐོག་ཁྱབ་བསྒྲགས་ཞུ་རྒྱུ།

དོན་ཚན་བཞི་པ། ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོའི་དགོངས་གཞི་ཟབ་མོ་དང་མཐུན་པའི་རང་གཞུང་ནང་སྲིད་ལས་ཁུངས་ནས་བོད་མིའི་འཚོ་བའི་མདུན་ལམ། ལམ་ལས་ཁག་དང༌། ཁ་འཐོར་རང་འཚོ་སོགས་སུ་གནས་སྡོད་ཁོངས་ནས་གཞིས་ཆགས་སུ་བསྐྱོད་བློ་ཇི་ཡོད་མིང་ཐོ་འགོད་ལེན་གྱིས་གཞིས་ཆགས་གང་ཐུབ་ཐབས་ཤེས་གནང་དང་གནང་བཞིན་པའི་ཐོག འགའ་ཞིག་གིས་གཞིས་ཆགས་དང༌། སློབ་གྲྭ། བཟོ་གྲྭ་ཞེས་མིང་འཁྱེར་གྱིས་རང་གཞུང་གིས་ཆེད་བསྐོས་དོན་གཅོད་འགོ་འཛིན་དང་བརྒྱ་དཔོན་སོགས་ནས་མཁྱེན་རྟོགས་ཇི་བཞིན་མེད་པར་རང་འཚམས་མིང་ཐོ་འགོད་ལེན་ཟུར་གྱེས་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་ཆོས་ལུགས་གྲུབ་མཐའི་འཐེན་འཁྱེར་དམ་འགལ་དང༌། ནང་ཁུལ་ཁ་བྲལ་དུ་འགྲོ་གཞི་ཕན་མེད་གནོད་གྱུར་བསམ་འཆར་ཡོད་མུས་ཐོག་རང་གཞུང་གི་འཆར་དོན་སྒྲིག་འཛུགས་ཡོངས་རྫོགས་གཏོར་སྐྱོན་འགྱུར་གཞིའི་རིགས་ད་ཕྱིན་དྲག་ཞན་སུ་ཐད་ནས་དངོས་ཤུགས་བརྒྱུད་གསུམ་དུ་མི་ཆོག་པའི་མཚམས་འཇོག་གཙང་མ་དགོས་པའི་རྒྱས་དཔྱད་གཙང་མ་ཟིན་པ་དེ་དོན་འགལ་མེད་སོར་གནས་ཞུ་རྒྱུ།

དོན་ཚན་ལྔ་པ། རྒྱ་བལ་འབྲས་འབྲུག་ཁུལ་གནས་ཆགས་རང་རིགས་སེར་སྐྱ་མི་མང་རྣམས་ལ་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོའི་ཐུགས་རྗེ་བཀའ་དྲིན་ཁོ་ནས་སྐྱོབ་གསོ་བཟའ་བཅའ་དང༌། གོས་ཕོགས་རྒྱ་གར་དབུས་གཞུང་སྐྱོབ་གསོ་ཚོགས་པས་མོས་སྙོམས་བགོ་འགྲེམས་གནང་དང་གནང་མུས་འདི་དག་བཀའ་དྲིན་བསམ་བརྗོད་ལས་འདས་ཀྱང༌། ཆོག་ཤེས་མེད་པར་འགའ་ཞིག་གིས་མགོ་བདེ་དྲན་འཁྲུལ་མིང་འདོགས་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་རང་གཞུང་གི་བཀའ་དང་མ་འབྲེལ་བར་ཐད་ཀར་འབྲེལ་མཐུད་ཀྱིས་རོགས་རམ་སྐྱོབ་གསོ་ཟུར་ལེན་བྱེད་པ་འདི་བཞིན་རང་གཞུང་གི་སྒྲིག་འཛུགས་འཆར་གཞི་དང༌། ནང་ཁུལ་གཅིག་སྒྲིལ། མི་མང་སྤྱིའི་ཕན་བདེ་བཅས་པར་གནོད་གཞིའི་ལས་འགུལ་འདི་རིགས་ད་ནས་བཟུང་དངོས་ཤུགས་བརྒྱུད་གསུམ་དུ་སུ་ཐད་ནས་མི་འབྱུང་བའི་མཚམས་འཇོག་ཞུ་རྒྱུ་དང༌། སླར་སེར་སྐྱ་མི་མང་སྤྱི་མཚུངས་སྐྱོབ་གསོ་གོས་ཕོགས་སོགས་རང་གཞུང་འབྲེལ་ཡོད་ལས་ཁུངས་ཁག་བརྒྱུད་རང་འབབ་ཞུ་ལེན་ཆོག་འཐུས་བཅས་དེ་དོན་འགལ་མེད་སོར་གནས་རྒྱུན་འཁྱོངས་ཐུབ་པ་ཞུ་རྒྱུ།

དོན་ཚན་དྲུག་པ། སྤོམ་ཟུར་གཉིས་དང༌། ལྷག་པར་ཁྲོ་ཆུ་རྡོ་རྗེ་དཔལ་བཟང་ཕྱི་རྒྱལ་ཁག་ཏུ་བསྐྱོད་ཆོག་རང་གཞུང་གི་ལག་ཁྱེར་ཞུས་སྩལ་སྐོར་སླད་འདི་རིགས་གང་བྱུང་ཕྱི་རྒྱལ་དུ་བསྐྱོད་འཐུས་ལག་ཁྱེར་ཞུས་སྩལ་མི་འབྱུང་བའི་འབོད་སྐུལ་བཀག་འགོག་ཞུ་རྒྱུ།

དོན་ཚན་བདུན་པ། བཞུགས་སྒར་ལས་ཁུངས་ཁག་དང༌། ཕྱི་ནང་དོན་གཅོད། སློབ་གྲྭ་ཁག་གི་སློབ་སྤྱི་དང༌། དགེ་རྒན། སྡོད་སྒར་སོགས་ཀྱི་སྤྱི་ཁྱབ་ངོ་མ་རྣམས་ཐུགས་གལ་ཤིན་ཏུ་ཆེ་སྟབས་རྒྱལ་གཅེས་རིགས་ཞེན་གྱི་དགོངས་ཤུགས་ཆེ་ཁར། ལྷག་པར་དགྲ་གཉེན་མགོན་གསུམ་གྱི་དགོངས་པའི་བཞེངས་ཕྱོགས་མ་འཛོལ་བ་ཆོས་ལུགས་གྲུབ་མཐའ་དང༌། ལུང་ཚན་གྱི་འཐེན་འཁྱེར་མི་བྱེད་པའི་མཁྱེན་ལྡན་དབུ་ཁྲིད་འཇོན་ངེས་ཞེ་གཅིག་སྔར་བཞིན་འདེམས་བསྐོ་ཡོང་བའི་གསལ་འདེབས་སྐྱབས་འཇུག་ཞུ་རྒྱུ་དང༌།

བསྐོ་གཞག་གྲུབ་རྗེས་གཤམ་འོག་ལས་བྱེད་མི་མང་རྣམས་ཀྱིས་སོ་སོའི་འགོ་ཁྲིད་ལ་ངོས་འཛིན་གྱིས་བཀོད་བརྩི་ཁྲིམས་ཁུར་ཚུལ་མཐུན་ཞུ་བ་ལས། དམངས་གཙོ་དང༌། རང་དབང་སོགས་ལ་གོ་བ་ལོག་བཞག་བརྩི་མེད་འདྲ་མཉམ་གྱི་རྣམ་འགྱུར་བསྟན་ཚེ་ལས་དོན་དུས་ཐོག་མི་འགྲུབ་པའི་གཞུང་དམངས་སྤྱི་དོན་ལ་གནོད་སྐྱོན་ཆེ་ཤོས་ཤིག་བྱེད་འདུག་ན། ད་ཕྱིན་དྲག་ཞན་སུ་ཐད་ནས་དེ་རིགས་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱི་ནང་གསང་གསུམ་དུ་ལྟ་རྟོག་མཇུག་གནོན་རྒྱུན་བསྲིངས་བྱེད་པོ་བོད་རིགས་ཆོལ་གསུམ་གཅིག་སྒྲིལ་ཚོགས་པའི་ཡན་ལག་ས་གནས་སོ་སོར་རིམ་འཛུགས་ཀྱིས་དམ་པོ་དམ་བཅིངས་བླང་དོར་ཞུ་བྱ་ཅི་མཆིས་དུས་ནམ་ཡང་མ་འཛོལ་བ་ཞུ་རྒྱུ་བཅས། ཁས་ལེན་གཙང་མ་ཟིན་པའི་ཐོག་སྤྱི་ནོར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་སྤྱི་སྒོས་བསྟན་འགྲོའི་མགོན་དཔུང་དམ་པར། སྐུ་ཚེ་ཞབས་པད་ཡུན་དུ་བརྟན་པའི་སྙིང་ཁོང་རུས་པའི་གཏིང་ནས་གསོལ་བ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་འདེབས་རྒྱུ་བཅས་ལ་གྲོས་འཆམས་ཟིན་པ་ཡིན།

ཞེས་གོང་འཁོད་ཡིག་ཆའི་དགོངས་དོན་ལྟར་ཚང་མས་ཁ་ཞེ་ངོ་ལྐོག་མེད་པའི་བླང་དོར་ཞུ་སྒོ་བཀའ་དགོངས་འགལ་མེད་ཞུ་རྒྱུར། སྐུ་ཚེ་ཞབས་པད་བརྟན་པའི་བཀའ་བཞེས་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་བའི་གསོལ་བ་བཏབ་པར། ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས། “རང་ངོས་ནས་གང་ཐུབ་ཀྱི་འབད་བརྩོན་བྱེད་བཞིན་ཡང༌། མི་གཅིག་གིས་གར་ཡང་མི་སླེབས་པས་ལས་བྱེད་པ་དང༌། མི་མང་ནས་ཁུར་ལེན་བྱ་རྒྱུ་གལ་ཆེ། དམ་ཚིག་གཙང་མ་དང༌། ཧུར་བརྩོན། ངོ་ལྐོག་མེད་པ་བཅས་བྱུང་ན་གང་ཡང་མི་བྱེད། ང་ལ་སྐྱེ་འཆིའི་རང་དབང་མེད་ཀྱང༌། ཤི་གི་མ་རེད།” ཅེས་གསུང་གི་དབུགས་དབྱུང་སྩལ།

དེ་ནས་དངོས་གཞིའི་གསུང་ཆོག་དང་བསྟུན་ཡོངས་འཛིན་གླིང་སྤྲུལ་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོས་མཎྜལ་བཤད་པ་རྒྱས་འབུལ་མཛད་པ་བཅས་གཞུང་མང་གི་བརྟན་བཞུགས་འབུལ་ལམ་ཞུས་པའི་མཛད་སྒོ་གྲུབ་པ་བཅས།

སྒྲ་དབྱངས་དྲེགས་ལྡན་བརླམས་པའི་ཞལ་སྔ་ནས།།

གངས་རིའི་མགོན་མཆོག་ཞིང་གཞན་གཤེགས་ཉེན་གྱི།།

ངན་དོགས་ཡོད་གནས་བཀའ་ལུང་ཕྱག་རྒྱ་ཆེ།།

གྲོལ་བས་གཞུང་འབངས་སེམས་ངལ་གཡང་སར་ལྷུང༌།།

དེ་ཚེ་འཕྱིང་སང་བགྲོས་པའི་ཞུ་མཆིད་དོན།།

མགོན་ཉིད་རྟག་བརྟན་རྡོ་རྗེའི་ངོ་བོ་དང༌།།

གཏན་བདེའི་འདོད་འཇོའི་རྒྱ་ལས་མི་འགོངས་པ།།

གསོལ་འདེབས་བསམ་པའི་ནོར་གྱི་བདུད་རྩི་སྦྲན།།

རང་རང་བྱེད་སྒོ་ཇི་འཚལ་ལྷག་བསམ་གྱི།།

དཀྱིལ་འཁོར་དཀར་པོའི་ངོས་སུ་འཆར་བཞིན་དུ།།

ཧུར་འབུངས་སྲི་ཞུ་གཞར་ཡང་མི་ལྷོད་པའི།།

གཡར་དམ་རྡོ་རྗེའི་གསོལ་འདེབས་ལན་བརྒྱར་གསོལ།།

སྐུ་ཚེ་མི་ཤིགས་བསྟན་འགྲོའི་དགེ་མཚན་ཆེད།།

ཞབས་བསྙེན་རིམ་གྲོ་གསེར་ཞུན་བསྐྱིལ་དགོས་གནས།།

འཕྲིན་བཟང་ཐིགས་ཕྲེང་གངྒའི་རྒྱུན་བཟང་གིས།།

བོད་འབངས་མི་སྡེ་ཡོངས་ལ་སིམ་པར་བྱས།།

4 བཀའ་སློབ་ཆ་ཚང༌། ‘མི་མང་ལ་སྩལ་བའི་བཀའ་སློབ་ཕྱོགས་བསྡེབས།’ པོད་དང་པོ། ཤོག་ངོས་ ༢༢༠ ནས་ ༢༢༢ བར་གསལ། བོད་གཞུང་ཕྱི་དྲིལ་ལས་ཁུངས་ནས་དཔར་སྐྲུན་ཞུས།

5 གསུང་འཕྲིན་ཆ་ཚང་གླེགས་བམ་འདིའི་ཟུར་སྣོན་ཁུངས་བཀོད་ཡོད།

6 བཀའ་སློབ་ཆ་ཚང༌། ‘ཆབ་སྲིད་ལམ་སྟོན།’ ཤོག་ངོས་ ༨༥ ནས་ ༡༠༠ བར་གསལ། བོད་གཞུང་ཕྱི་དྲིལ་ལས་ཁུངས་ནས་དཔར་སྐྲུན་དང་འགྲེམས་སྤེལ་ཞུས།

ས་བཅད་བཞི་པ།

སྒྲོལ་དཀར་གྱི་ཚེ་དབང་དང་དགའ་ལྡན་ཁྲི་པའི་གསར་མཇལ། སྤྱི་འཐུས་ཁག་གཅིག་མཇལ་བཅར་དང་བརྟན་བཞུགས་བསྟར་འབུལ།

༡༽ བཞུགས་སྒར་དུ་མི་གྲངས་ཉིས་སྟོང་བརྒལ་བར་སྒྲོལ་དཀར་ཡིད་བཞིན་འཁོར་ལོའི་ཚེ་དབང་སྩལ་བ།

༡༩༦༥ ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༡༧ ཉིན་ཏྲེ་ཧོར་བཀའ་འགྱུར་སྤྲུལ་སྐུས་གཙོས་སྡོད་སྒར་ཁག་ནས་འབྱོར་བའི་བོད་མིའི་སྤྱི་འཐུས་བཅས་ནས་ཇི་ལྟར་གསོལ་བ་བཏབ་པ་བཞིན། བོད་མི་སེར་སྐྱ་ཉིས་སྟོང་བརྒལ་བར་སྒྲོལ་དཀར་ཡིད་བཞིན་འཁོར་ལོའི་ཚེ་དབང་དང༌། སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་གཟུངས་སྔགས་ཡི་གེ་དྲུག་མའི་ལྗགས་ལུང་བཅས་དགྱེས་སྩལ་སྐབས་སྔོན་འགྲོའི་ནང་ཆོས་ངོ་སྤྲོད་དང༌། ཆོས་ལུགས་གཞན་ལས་ལྷག་པའི་ཁྱད་ཆོས་དང་བཅས་པའི་གསུང་བཤད་དང་སྦྲགས། ཚེ་སྦྱིན་སྒྲོལ་དཀར་ཡིད་བཞིན་འཁོར་ལོའི་ཚེ་དབང་སྩལ་བ་དང་ཆབས་སྦྲགས་སུ་བཀའ་སློབ་ལམ་སྟོན་ཕེབས་སྙིང༌། “དེ་རིང་བོད་ཟླ་ ༡ ཚེས་ ༡༥ འདི་ནི་བདག་ཅག་གི་སྟོན་པ་ཐུགས་རྗེ་ཅན་གྱིས་ཆོ་འཕྲུལ་གྱི་མཛད་པ་སྟོན་པའི་དུས་ཆེན་རྩ་ཆེ་ཞིག་རེད།” ཅེས་དང༌།

ཡང༌། “གུང་ཁྲན་ཏང་མི་རྒན་པོ་ཚོས་ཀྱང་སོ་སོའི་སྐྱོན་གང་འདྲ་ཞིག་གི་ཐོག་ནས་ཡོང་གྲབས་ཡོད་མེད་ཤེས་ཀྱི་མ་རེད་ཅེས་དེ་སྔ་ལྷ་སར་ཡོད་དུས་ནས་ཟེར་གྱི་ཡོད་པ་ལྟར་དེ་ནི་དངོས་འབྲེལ་རེད། ལས་བྱེད་པ་ཞིག་ཡིན་ཡང་ཧོབ་སྟེ་བལྟས་ན། འཚོ་བའི་གནས་ཚད་དགའ་མོ་ཡོད་པ་ལྟ་བུ་དང༌། ལས་ཁུངས་ཤིག་འགྲིམས་ནས་སྡོད་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡོད་ན་ཡང༌། ཁོའི་བསམ་བློའི་ཞེ་ཕུགས་ན་དངངས་སྐྲག་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡོད། སྤྱི་བྱིངས་རྣམས་ནི་དེ་བས་ཇི་འདྲ་ཞིག་བྱས་ཡོང་སྙམ་པའི་དངངས་སྐྲག་ངང་གནས་རྒྱུ་སྨོས་མེད་ཡིན། དེ་འདྲའི་དངངས་སྐྲག་དེ་ཚང་མར་གཅིག་གྱུར་ཀྱི་གནས་ཡོད།” ཅེས་དང༌། “འདིར་སེར་མོ་བ་དང༌། སྐྱ་བོ། རྒན་པ་དང༌། གཞོན་པ་སོགས་མང་པོ་ཞིག་འདུས་པ་རྣམས་འཚོ་བའི་གནས་སྟངས་མི་འདྲ་བ་དང༌། སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་སྡེ་ཚན་མི་འདྲ་བ་ཡིན་ན་ཡང༌། ཚང་མ་གཅིག་གྱུར་ཀྱི་དད་པ་ཞིག་ལ་བརྟེན་ནས་འདིར་འདུ་འཛོམས་བྱས་པ་རེད།

འདིར་ཡོང་ན་དེ་ལ་བྱ་དགའ་གཟེངས་བསྟོད་སྤྲོད་མཁན་མེད་ལ། མ་ཡོང་ན་ཡང་དེ་ལ་འཕྱ་སྨོད་ཉེས་པ་གཏོང་མཁན་སུ་ཡང་མེད། རང་དབང་ཡིན། རང་དབང་ཞེས་པའི་ཁེ་དབང་བཟང་པོ་དེ་ཧར་པོ་དང༌། ཚོན་ཁྲ་ལ་སོགས་པ་གང་ཡང་མེད་ཀྱང་རང་དབང་ཞེས་པ་དེ་ཡོད་ན་དྲང་བདེན་ཡ་རབས་དང་རང་འདོད་ཀྱི་འཚོ་བར་ཅི་དགར་སྤྱོད་ཐུབ་པ་འབྱུང༌། དེ་འདྲའི་རང་དབང་ཡོད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་དུས་ཆེན་འདིར་མཆོར་པོ་དང༌། རྫིག་པོ་གང་ཡང་མེད་ཀྱང༌། སེམས་སྐྱིད་པོའི་ཐོག་ནས་ཡར་དཀོན་མཆོག་ལ་དད་པ་དང༌། རང་ཉིད་ཁ་འདོན་དགེ་སྦྱོར་ཇི་ལྟར་བྱེད་ཀྱང་རང་འདོད་ལྟར་སྤྱད་ཆོག་པ་ཡོད་པ་ཡིན་པས་རང་དབང་ཞེས་པ་དེ་རྩ་བ་ཆེན་པོ་ཡིན།

ད་རེས་དུས་ཆེན་འདི་ང་ཚོས་སོ་སོའི་ལུང་པར་བྱ་རྒྱུ་མ་བྱུང་རུང༌། ས་གནས་འདི་འདྲ་ཞིག་ཏུ་ང་ཚོ་འདུ་འཛོམས་བྱ་རྒྱུ་བྱུང་བ་སྐལ་བ་བཟང་པོ་རེད་སྙམ་དུ་དྲན་གྱི་འདུག” ཅེས་དང༌། “ཆོས་ཞེས་པ་འདི་མིས་དངོས་སུ་ཐབས་ཤེས་སྤྲོད་པའི་གནས་ཚད་ལས་བརྒལ་བའི་གནས་ཚུལ་ཞིག་བྱུང་དུས་ཁ་གཏད་གཅོག་རྒྱུའི་ལག་ཆ་ཞིག་རེད་མ་གཏོགས། རང་རེ་སྤྱིར་བཏང་མིས་ཐབས་ཤེས་སྤྲོད་པའི་གཟུགས་པོ་བདེ་པོ་དང༌། རྒྱུ་ནོར་འབྱུང་ཐབས་སོགས་མི་ཚེ་འདིའི་གནས་ཚུལ་ཞིག་ལ་ཆོས་བེད་སྤྱོད་བྱེད་པ་དེ་ནོར་བ་ཡིན།

སྔར་ཇོ་བོ་རྗེ་ལ་ཆོས་ཞེས་པ་ཅི་ཡིན་བཀའ་འདྲི་ཞུས་པར། ཚེ་ཕྱི་མ་ཕན་ཆད་ཀྱི་བསམ་བློ་བཏང་ན་དེ་ཆོས་སུ་འགྲོ་བ་ཡིན། ཚེ་འདི་ཁོ་ནའི་ཆེད་དུ་བསམ་བློ་བཏང་ན་དེ་ཆོས་མིན་ཞེས་གསུངས་འདུག” ཅེས་དང༌། “དེར་བརྟེན་སྐྱེ་བ་ཕྱི་མར་ཡིད་མ་ཆེས་པ་དེ་སྐྱེ་བ་ཕྱི་མ་མེད་ནས་ཡིད་མ་ཆེས་པ་མིན། སྐྱེ་བ་ཕྱི་མ་ཡོད་ཀྱང་སྐྱེ་བ་ཕྱི་མའི་གནས་སྟངས་དེ་ང་ཚོའི་མི་ཚེ་འདི་ལས་ལྡོག་པའི་གནས་ཚུལ་ཆེན་པོ་ཞིག་དང༌། གཏིང་རིང་པོ་ཞིག་ཡིན་པས་དེའི་གནས་ལུགས་མ་ཤེས་པའི་དབང་གིས་ཡིད་མ་ཆེས་པ་རེད།

དེར་བརྟེན་ཆོས་ཞེས་པ་དེ་ནི་སྤྱིར་བཏང་མིའི་བསམ་བློའི་ནང་གླགས་མི་རྙེད་པའི་དཀའ་ངལ་ཞིག་དང་འཕྲད་དུས་དེ་ལ་ཐབས་ཤེས་སྤྲོད་པ་དང༌། དེ་ལ་ཁ་གཏད་གཅོག་བྱེད་དེ་ལ་ཆོས་ཟེར་བ་ཡིན་པས་ཆོས་དེ་ང་ཚོས་གནས་ཚུལ་དེ་འདྲ་ཞིག་གི་ཐོག་ལ་བེད་སྤྱོད་བྱ་དགོས།” ཞེས་དང༌། ཡང༌། “དཔེར་ན། ༡༩༥༥ ལོར་ངོས་རང་མའོ་ཙེ་ཏུང་མཐའ་མའི་མཇལ་འཕྲད་སྐབས་མའོ་ཙེ་ཏུང་གིས་འདི་འདྲ་གསུང་གི་འདུག འདིར་མའོ་ལ་ཞེ་ས་ཕྲན་བུ་བརྗོད་ཀྱི་ཡོད། གང་ལགས་ཤེ་ན། ཁོང་མི་སྙོམས་ཆུང་ཁྲོད་ནས་དཀའ་ལས་བརྒྱབ་སྟེ་ཡོང་བའི་མི་རྒན་ཉམས་མྱོང་ཅན་ཞིག་རེད། ཁོང་གིས་‘ཆོས་ཟེར་བ་དེ་དུག་རེད། ཆོས་ཀྱིས་མིའི་རིགས་ལ་གནོད་པ་ལས་ཕན་ཐོགས་གང་ཡང་མེད། ལྷག་པར་བོད་དང༌། སོག་པོ་ལ་ཆོས་ཀྱི་དུག་ཆེན་པོ་ཞིག་ཁྱབ་ཡོད་པ་རེད།’ ཅེས་གསུངས་བྱུང༌།

དེ་ཁོང་ལ་ཁག་མེད། ཕྱོགས་གཅིག་ནས་མའོ་ཙེ་ཏུང་གིས་བརྟག་དཔྱད་ནན་པོ་ཞིག་མ་བྱས་པ་དང༌། གཉིས་ནས། ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ཀྱི་ལྟ་བ་གཏིང་ཟབ་པོ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་མ་སྦྱངས་མ་ཤེས་པ་ཡིན་སྟབས། ཧོབ་སྟེ་མའོ་ཙེ་ཏུང་གི་བསམ་བློའི་མཐོང་སྣང་དུ། ཆོས་ཟེར་བ་རྒྱུ་མཚན་གཏན་ནས་མེད་པ་དངོས་ཡོད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་དང་རྩ་བ་ནས་མི་མཐུན་པ། སྔར་གྱི་མི་ལས་ཀ་མི་བགྱི་མཁན། བསམ་བློ་གྲུང་པོ་ཡོད་པ་ཞིག་གིས་རང་གི་གྲོད་པ་རྒྱོང་ཐབས་དང༌། རང་གི་འཚོ་བ་བསྐྱལ་རྒྱུའི་ཆེད་དུ་གྲུབ་མཐའ་བརྩམས། གང་ལྟར་དགོས་པ་ཆོས་བྱེད་མཁན་རང་ཉིད་ཀྱི་དོན་དུ་གནས་ལུགས་མང་པོ་བཤད། དེ་དག་སྤྱིར་བཏང་གི་མི་རིག་པ་ཡག་པོ་མེད་པ་ཚོར་ཧམ་པ་ཆེན་པོའི་ཐོག་ནས་བཤད་ན། ངས་གོང་དུ་བརྗོད་པ་ལྟར། མིའི་རིགས་ཀྱི་བསམ་བློའི་ནང་སྐབས་རེར། ཨ་མ་ཞེས་འབོད་པའི་གནས་ཚུལ་ཡོད་པ་དེའི་སྐབས་ཟིན་ནས། སངས་རྒྱས་ཞེས་པ་དང༌། དཀོན་མཆོག་ཡོད་ཅེས་མི་བསམ་བློ་གཏིང་རིང་པོ་གཏོང་མི་ཐུབ་མཁན་བསམ་ཚད་དམའ་བའི་རིགས་ལ་དེ་ལྟར་བརྗོད་ན། ཁོས་རྒྱུ་མཚན་ལ་བསམ་བློ་མ་བཏང་བར་ཡིད་ཆེས་བྱས། ཕྲན་བུ་ན་ཚ་སོགས་གོད་ཆགས་བྱུང་བའི་ཚེ། ཁྱེད་རང་གིས་བྱེད་སྟངས་མ་འགྲིགས་པས་ལན། ད་ཆ་ཞབས་བརྟན་འདི་འདྲ་གྱིས། ཞབས་བརྟན་ངས་མ་གཏོགས་སྒྲུབ་མི་ཤེས་ཞེས་བཤད། ཁོ་ལ་སྒོར་མོ་བཅུ་གྲངས་ཤིག་ལས་མེད་ཀྱང་མི་དེའི་སར་སྐྱེལ་དུ་ཡོང་གི་རེད། གནས་ཚུལ་དེ་རྣམས་མཐོང་བ་ཙམ་ལས། ཆོས་ཞེས་པ་ཇི་འདྲ་ཞིག་ཡིན་པའི་རྩ་དོན་རྣམས་མ་ཤེས་ན་ཁག་མི་འདུག མའོ་ཙེ་ཏུང་གིས་ཀྱང་བསམ་བློ་དེ་ལྟ་བུ་འཁོར་གྱི་ཡོད་པ་རེད།

དེར་བརྟེན་སྤྱིར་བཏང་གུང་ཁྲན་ཏང་མི་ཚོའི་བསམ་བློའི་ནང་དུ་ཡང༌། ཆོས་ཟེར་བ་དེ་ནི་མི་ལས་ཀ་བྱེད་ཐུབ་མཁན་རྣམས་སྒྱིད་ལུག་ལེ་ལོ་ཅན་བཟོ་རྒྱུའི་ཐབས་ཤེས་ཤིག་ཡིན་པར་བསམས་ཤིང་དེ་ལྟར་བརྗོད་པ་རེད། དེ་དག་ལ་ཧོབ་སྟེ་བལྟས་ན་ལེ་ཁག་མི་འདུག དེ་རྣམས་གང་གིས་ལན་སྙམ་ན་མའོ་ཙེ་ཏུང་བསམ་བློ་སྡུག་པོའི་སྐྱོན་མིན་ཡང༌། མ་ཤེས་པའི་སྐྱོན་ཡིན།” ཞེས་དང༌།

ཡང༌། “སྤྱིར་བཏང་འཆི་བ་ནམ་ཡོང་ཆ་མེད་ཡིན་པས། ངེད་རང་སློབ་དཔོན་ལ་ཆ་བཞག་ན། དེ་རིང་ཆོས་ཤོད་ཀྱི་ཡོད་ཀྱང༌། སང་ཉིན་འཆི་བ་ཡོང་མིན་ཆ་མི་རྟོགས། འོན་ཀྱང་སྤྱིར་བཏང་མིས་ཚོད་རྩིས་བྱེད་པ་ལྟར་ངས་ཀྱང་ཚོད་རྩིས་ཤིག་བྱས་པ་ཡིན་ན། ངས་སྔོན་མ་ནས་བཤད་པ་ལྟར། རྒྱལ་མཆོག་དགེ་འདུན་གྲུབ་པ་དགུང་ལོ་བརྒྱད་ཅུ་གྱ་གྲངས་ཤིག་བཞུགས་ཡོད་པས་དེ་ཙམ་ཞིག་སྡོད་ཨེ་ཐུབ་སྙམ་པའི་སྨོན་ལམ་འདེབས་བཞིན་ཡོད་ལ། འཕེན་པ་ཡང་གཏོང་གི་ཡོད།

འོན་ཀྱང༌། དེ་ལྟར་སྡོད་ཐུབ་དང་མི་ཐུབ་ནི་གནས་ཚུལ་ཐ་དད་ཡིན། ངས་རེ་བ་བྱས་ཚད་འགྲུབ་མི་ཐུབ་ཅིང༌། འཕེན་པ་བཏང་ཚད་ཀྱང་འགྲུབ་མི་ཐུབ། དེ་ཕྱི་ནང་གི་རྟེན་འབྲེལ་མང་པོ་ཞིག་འགྲིགས་དགོས་ཀྱི་རེད། ཆོས་དང་མ་འབྲེལ་བའི་སྤྱིར་བཏང་གི་གནས་ཚུལ་ནས་བཤད་ཀྱང་རྟེན་འབྲེལ་འགྲིགས་དགོས། ལྷག་པར་ཆོས་དང་འབྲེལ་བའི་གནས་ཚུལ་ནས་བཤད་ཀྱང་རྟེན་འབྲེལ་མང་པོ་ཞིག་འགྲིགས་དགོས།” ཞེས་དང༌། “ང་རང་ཚོ་ཚང་མས་གཟབ་གཟབ་བྱེད་རྒྱུ་དེ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན། མ་གཞི་ངའི་མི་ཚེ་ཇི་ཙམ་སྡོད་མི་སྡོད་ཀྱིས་ཕན་ནུས་ཆེན་པོ་གང་ཡང་མེད། ང་མི་གཅིག་ཡིན་ཞིང༌། དེ་ཡང་ཐེབས་ཆག་ཅིག་རེད། ང་ལས་མཁས་པ་དང་འཇོན་པ་མང་པོ་ཡོད།

འོན་ཀྱང༌། ད་ཕན་ངས་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེའི་མིང་འཁུར་ཏེ་ལམ་ལྟ་བུ་གཅིག་ཏུ་ཞུགས་ནས་ཡོད། ཁྱེད་རང་ཚོས་ཀྱང་ཕྱེད་ཙམ་རྨོངས་དད་དང༌། ཕྱེད་ཙམ་རྒྱུ་མཚན་གྱི་ཐོག་ནས་ཡིད་ཆེས་བྱེད་པ་འདི་གོམས་ནས་བསྡད་ཡོད། དེ་ལྟར་ཡིད་ཆེས་གོམས་པའི་གནས་ཚུལ་དེས་གཅིག་བྱས་ན་ཕན་ཐོགས་ཕྲན་བུ་འདྲ་ཡོད་ཤས་ཆེ།” ཞེས་དང༌། “ང་ཆེ་རུང་དགེ་སློང་བསྟན་འཛིན་རྒྱ་མཚོ་དང༌། ཆུང་རུང་དགེ་སློང་བསྟན་འཛིན་རྒྱ་མཚོ་ཡིན་པས་དེ་ལ་འཕར་ཆག་བྱུང་དོགས་གང་ཡང་མེད། ངས་གང་དྲན་པ་དེ་བཤད་པར་འགལ་བ་མི་འདུག

ངས་དེ་སྔ་ནས་དགེ་སློང་བསྟན་འཛིན་རྒྱ་མཚོའི་ཁ་ལ་དམ་ཕྲུག་མེད་བརྗོད་པ་དེ་དེ་རིང་ཡང་བསྐྱར་ལབ་ཀྱི་ཡིན། ལྷག་དོན་དེ་རིང་ཆོས་ཁྲིའི་སྟེང་ནས་བཤད་པ་ཡིན་པས། ངའི་བསམ་བློར་དགེ་སློང་ཐེབས་ཆག་ཅིག་ཡིན་བསམས་པ་ལས། ྋརྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་ཡིན་བསམས་ནས་ཤོད་ཀྱི་མེད། ཁྱོད་ཚོ་ཉན་མཁན་ཚོས་ཀྱང་དགེ་སློང་ཞིག་གིས་བཤད་སོང་བསམ་པ་བྱེད་དགོས།” ཞེས་དང༌།

ཡང༌། “ངའི་ཚེ་འདི་ཡང་རྟེན་འབྲེལ་ལྟོས་གྲུབ་ཅིག་ཡིན་པས་དེའི་འབྲེལ་བ་སྡེ་ཚན་གསུམ་ཡོང་གི་རེད་སྙམ། གཅིག་ང་རང་ལ་འབྲེལ་བ་ཡོད། གང་ཡིན་ཟེར་ན། ངའི་མི་ཚེ་འདི་རང་ཉིད་གཅིག་པུའི་ཆེད་དུ་མིན་པར་མི་རིགས་གཅིག་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་ལྟ་བུ་ཡིན། ཡང་ན་གོང་གསལ་མི་རིགས་གཅིག་གི་འབྲེལ་བའམ། ཡང་ན། ཆོས་ཀྱི་ཐོག་ནས་བླ་སློབ་བམ། གདུལ་བྱ་ལྟ་བུའི་འབྲེལ་བ་ཞིག་ཡོད་པ་མ་གཏོགས། ང་གཅིག་པུའི་དོན་མིན། ང་གཅིག་པུའི་དོན་ཡིན་ན། ངའི་བསོད་ནམས་གཅིག་པུ་དང༌། ལས་གཅིག་པུའི་དབང་གིས་འཕེལ་འགྲིབ་འགྲོ་རྒྱུ་རེད། དེ་འདྲ་ཞིག་མིན་པར། ང་ཚོ་ཚང་མ་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་ཡིན་སྟབས། ང་ལ་ད་ལྟ་རང་དབང་མེད་ཀྱང་ཕྲན་བུ་ཁྱད་པར་ཡོང་རེས་ངས་འཕེན་པ་རིང་པོ་ཞིག་བཏང་ན་ཡང༌། ཚང་མའི་ཐོག་ནས་ལེགས་པོ་ཞིག་མ་བྱུང་ན་འགྱུར་བ་ཡོང་སྲིད་ཀྱི་རེད།

དེར་བརྟེན་སྐྱ་མིང་ལྷ་མོ་དོན་གྲུབ་དང༌། ཆོས་མིང་བསྟན་འཛིན་རྒྱ་མཚོ་ཞེས་འབོད་པའི་མི་ཐེབས་ཆག་ཅིག་ཡིན་ཡང༌། རང་གི་ལས་དང་སྨོན་ལམ་དབང་གིས་ྋརྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེའི་མིང་ཞིག་ཐོགས་ནས་ཡོད་པས། ངས་མིང་དོན་མཚུངས་པ་ཞིག་དང༌། གཞན་དག་མ་བྱུང་རུང་བོད་མི་ཚོར་གང་ཕན་ཞིག་མ་བྱས་ན། བསྟན་འཛིན་རྒྱ་མཚོས་ྋརྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་བྱེད་རྒྱུའི་མཐུན་རྐྱེན་མ་ཚང་བ་རེད། བསྟན་འཛིན་རྒྱ་མཚོ་རང་ངོས་ནས་མཐུན་རྐྱེན་མ་ཚང་ན་ྋརྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེའི་གྲལ་དུ་སྡོད་མི་ཐུབ།” ཅེས་དང༌།

ཡང༌། “འོན་ཀྱང་པེ་ཅིན་གཞུང་གིས་བོད་དོན་སྲིད་བྱུས་དེར་འབུ་ཆེས་ཆུང་ཟོས་བྱས་བྱུང་ཞེས་བརྗོད་མུས་ཡིན། བོད་དོན་སྲིད་བྱུས་ཐོག་པེ་ཅིན་ལ་ང་ཚོས་སྐྱོན་འཛུགས་བྱས་པ་དེ་བཞིན་དུ་གོ་མིང་ཏང་ལའང་གཅིག་པ་བྱེད་དགོས་པ་ཞིག་རེད། གང་ཡིན་ཟེར་ན། ཚུར་བྱེད་སྟངས་ལ་ཁྱད་པར་མེད་སྟབས་ཕར་བྱེད་སྟངས་ལའང་ཁྱད་པར་ཡོང་མི་ཤེས། རྩ་བ་ཐའེ་ཝན་དེ་པེ་ཅིན་དང་མི་འདྲ་བའི་ཁྱད་པར་ཆེན་པོ་ཡོད་པས་དེ་དག་ལ་བརྟེན་ནས་ལྷོད་ཡངས་སུ་འགྲོ་བ་ཡོང་སྲིད། དེ་ནི་གནས་ཚུལ་ཐ་དད་ཡིན། གྲོགས་པོ་ནི་གྲོགས་པོ་ཡིན། འོན་ཀྱང་བསམ་བློ་ཏན་ཏན་ཞིག་གཏོང་དགོས། ཚང་མས་ཤེས་གསལ་ལྟར་འཛམ་གླིང་འདིར། གཅིག་ལ་ཉམ་ཐག་པོ་བྱུང་ན། གཅིག་གིས་གཅིག་ལ་རོགས་བྱེད་རྒྱུ་ནི་སྤྱིར་བཏང་གི་འགྲོ་སྟངས་ཤིག་ཡིན་ལ། འོས་པ་ཡང་ཡིན། འོན་ཀྱང་རོགས་རམ་དེ་དག་འགྲོ་བ་མིའི་བརྩེ་སེམས་ངང་ནས་བྱེད་དགོས་པ་ལས། ངན་གཡོ་བསླུ་བྲིད་ཀྱི་ཆེད་དུ་བྱས་ན་ནོར་འཁྲུལ་རེད།

གཅིག་ནས་ཚང་མས་ཤེས་གསལ་གྱི་སྐད་ཆར་སྦུག་སྦུག་བྱེད་དགོས་དོན་མེད་ཅིང༌། གཉིས་ནས་དགེ་སློང་བསྟན་འཛིན་རྒྱ་མཚོས་བཤད་པར་འགལ་བ་མེད། རྒྱ་གར་ནང་འཛམ་གླིང་གང་ས་ནས་སྐྱོབ་གསོ་ཡོང་གི་ཡོད་པ་དང༌། ཐའེ་ཝན་ནས་ཀྱང་ཡོང་གི་ཡོད་པ་རེད། ཡིན་ནའང་ཡོང་སྟངས་མི་འདྲ་བ་ཞིག་ཡོང་གི་འདུག སྐྱོན་ཞིག་མེད་ན་དེ་ལྟར་ཡོང་དོན་མེད། ང་ཚོར་རོགས་རམ་བྱེད་མཁན་ཚང་མས་དབུས་སྐྱོབ་གསོ་བརྒྱུད་ནས་འཁོན་ཐོགས་མེད་པར་ཡོང་བཞིན་པ་ཞིག་ལ། ཚང་མའི་འགྲོ་སར་མ་ཕྱིན་པར་ཁུག་ཀྱོག་ཅིག་ནས་ཡོང་བ་དེ་སྐྱོན་ཞིག་ཡོད་པའི་རྟགས་རེད།” ཅེས་དང༌།

“ཡང་གནད་འགག་ཆེན་པོ་མི་འདུག་སྟེ་ཕྲན་བུ་བརྗོད་ན། མིའི་འཕེན་པ་ཞེས་པ་འདི་གནད་ཆེན་པོ་ཡིན་ཞིང༌། མིའི་སེམས་ཕམ་དུ་མི་འཇུག་པ་དེ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན། མིའི་སེམས་ཕམ་ན་འཕེན་པ་ཐུང་དུ་འགྲོ་བའི་ཉེན་ཁ་ཡོད། འཕེན་པ་ཐུང་དུ་ཕྱིན་ན། དཔེར་ན། ང་ཐེ་བས་སྤྱིར་མི་སུ་ཞིག་ཡིན་རུང་སོ་སོར་རང་དབང་མེད་ཀྱང་འཕེན་པའི་ཤུགས་ཀྱི་ཁྱད་ཅིག་ཡོད། འཕེན་པ་ལ་ཕྱོགས་གཞན་ནས་བཤད་ན་སེམས་ཤུགས་ཟེར་བ་དེ་ཡིན། མི་རྒས་པོའམ། ནད་པར་སྨན་པ་སོགས་ཀྱིས་ཞིབ་འཇུག་སྐབས་ད་ལྟ་རང་འཆི་རྒྱུ་ལས་མེད་ཟེར་མཁན་ཁོ་མ་ཤི་བར་ཡུན་རིང་དུ་སྡོད་མཁན་ཡོང་གི་འདུག་པ་དང༌། འགའ་ཤས་ན་ཚ་ཆུང་ངུ་ལས་མེད་ནའང་ལམ་སང་ཤི་བ་དེ་ཚོ་སེམས་ཤུགས་ཆེ་ཆུང་གི་ཁྱད་ཡིན།”7 ཞེས་སོགས་ཆོས་སྲིད་གཉིས་ཐད་ནས་བླང་དོར་ལམ་སྟོན་བཀའ་སློབ་མ་ཚང་བ་མེད་པའི་གདམས་པ་ཟབ་མོ་ཞིབ་རྒྱས་སྩལ།

༢༽ འཇམ་མགོན་རྒྱལ་བའི་རྒྱལ་ཚབ་ཁྲི་ཐོག་གོ་བདུན་པ་ཁྲིར་བཞེངས་གསར་མཇལ་གྱི་མཛད་སྒོ།

ས་སྟེང་རྒྱལ་བསྟན་ཡོངས་རྫོགས་ཀྱི་མངའ་བདག་འཇམ་མགོན་རྒྱལ་བའི་རྒྱལ་ཚབ་དགའ་ལྡན་ཁྲི་ཐོག་གོ་དྲུག་པ་སེར་བྱེས་ཧར་གདོང་རྗེ་དྲུང་ཐུབ་བསྟན་ཀུན་དགའ་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་ས་ལྷ་སར་བསྟན་དགྲ་རྒྱ་དམར་གྱི་བཙན་འོག་ཏུ་སྐུ་ཞི་བར་གཤེགས་པར་བརྟེན་ཁྲི་འཛིན་གསར་པའི་ཐད་ཤར་བྱང་གི་ཆོས་རྗེ་རྣམ་གཉིས་རེས་མོས་ཀྱིས་ཕེབས་སྲོལ་ཡོད་པ་ལྟར། ད་ལམ་ཤར་པ་ཆོས་རྗེ་ལས་ཐོགས་སྐྱབས་རྗེ་ཡོངས་འཛིན་གླིང་སྤྲུལ་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཐུབ་བསྟན་ལུང་རྟོགས་རྣམ་རྒྱལ་འཕྲིན་ལས་དཔལ་བཟང་པོ་མཆོག་དགའ་ལྡན་ཁྲི་ཐོག་གོ་བདུན་པའི་མཚན་བཞེས་ཁྲི་འདོན་དངོས་གཞི་ཉེ་དུས་ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༦ ཉིན་གནས་མཆོག་རྡོ་རྗེ་གདན་བོད་དགོན་དགའ་ལྡན་འཕེལ་རྒྱས་གླིང་གི་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་འཇམ་མགོན་རྒྱལ་བ་གཉིས་པའི་རྒྱལ་ཚབ་ཏུ་མངོན་པར་བཞེངས་ཏེ་མཎྜལ་རྟེན་གསུམ་དང༌། པཎ་ཞྭ་རྒྱ་སེའི་ལག་ལྡན་སོགས་རྟེན་འབྱུང་གི་བརྡ་མཚོན་ལེགས་འབུལ་དང་ཆབས་ཅིག་རྡོར་གདན་མཁན་པོའི་ཁྲི་ཕེབས་ཀྱི་མཛད་སྒོ་ཡང་རྒྱས་པར་བསྐྱངས།

༡༩༦༥ ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༡༨ གཟའ་ཚེས་མཆོག་ཏུ་དགེ་བའི་ཉིན་སྔར་སྲོལ་ལྟར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོར་གསར་མཇལ་མཛད་སྒོ་བསྐྱངས་པར། ྋགོང་ས་མཆོག་གདོང་ལྔས་བཏེགས་པའི་ཁྲི་འཕང་མཐོན་པོར་ཞབས་སོར་འཁོད་པ་དང༌། ཡོངས་འཛིན་དགའ་ལྡན་ཁྲི་ཆེན་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོས་དབུ་པཎ་སྐུ་ཆོས་གསོལ་ཏེ་ཚོམས་ཆེན་དུ་ཕེབས་བཞུད་ཀྱིས་སྐུ་ཕྱག་གནང་བར་ཕྱག་ལན་ཕུལ་རྗེས་ཐོག་མའི་ཁྲི་པའི་གསར་མཇལ་མཎྜལ་རྟེན་གསུམ་དང༌། མུ་མཐུད་རྡོར་གདན་དགའ་ལྡན་འཕེལ་རྒྱས་གླིང་གི་མཁན་པོའི་གསར་མཇལ་རྟེན་གསུམ་མཇལ་དར་དང་འཁོར་ལོ། ཆོས་དུང་སོགས་འབུལ་དངོས་བསྟར་འབུལ་དང་བཞུགས་ཁྲིར་འཁོད་བསྟུན་གསོལ་ཇ་ཕེབས།

ཆོས་དོན་བཀའ་བློན་ལས་རོགས་མཚན་ཞབས་གསེར་ཀོང་རིན་པོ་ཆེ་ནས་དབུ་སྐུལ་གནང་སྟེ་ཇ་མཆོད་གངས་ཅན་ཤིང་རྟའི་སྲོལ་འབྱེད་ལྷན་གསུངས་དང༌། བཞེས་འབྲས་ཕེབས། སླར་ཡང་གསེར་ཀོང་རིན་པོ་ཆེ་ནས་འབྲས་མཆོད་བདག་སོགས་འཁོར་བཅས་དབུ་སྐུལ་ལྷན་གསུངས་རྗེས་ཕུད་གཏོར་དང་འབྲེལ་བཞེས་འབྲས་ཕེབས། བཀའ་བློན་བཞི་དང༌། ཚོགས་གཙོ། ཆོས་ལུགས་ཁག ཆོལ་གསུམ་སྤྱི་འཐུས་བཞི་བཅས་པས་ཡོངས་འཛིན་དགའ་ལྡན་ཁྲི་པ་རིན་པོ་ཆེར་མཇལ་དར་རེ་ཕུལ་ཏེ་རང་གྲལ་དུ་འཁོད་ཟིན་པ་ན། རྣམ་པར་རྒྱལ་བ་ཕན་བདེ་ལེགས་བཤད་གླིང་གི་མཁན་སློབ་དང༌། གསུང་བཟང་བ་རྣམས་སྐུ་བཞེངས་ཀྱིས་ཡོངས་འཛིན་ཁྲི་རིན་པོ་ཆེའི་ཞབས་བརྟན་དང་བློ་བཟང་རྒྱལ་བསྟན་མ་གསུངས།

དེ་རྗེས་ཚང་མས་དབུ་ཞྭ་གསོལ་བཞེས་ཀྱིས་འཇིགས་བྱེད་ཤིས་བརྗོད་རོལ་དབྱངས་དང་བཅས་གྲུབ་པ་དང༌། ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་ཡོངས་འཛིན་དགའ་ལྡན་ཁྲི་རིན་པོ་ཆེར་མཇལ་དར་ཕྱག་སྲུང་ཕྱག་བསྟར་གསོལ་སྩལ་དགྱེས་བཞེས་དང༌། ལེགས་སྐྱེས་རྟེན་ཆས་རྣམས་སྤྱན་ཞུར་བསྟར་བསྒྲིགས། བླ་བྲང་ཞབས་གྲས་རྣམས་ལ་ཡང་ཕྱག་སྲུང་སྩལ།

དེ་ནས་ཡོངས་འཛིན་དགའ་ཁྲི་རིན་པོ་ཆེས་དབུ་པཎ་གསོལ་བཞེས་ཀྱིས་གཟིམ་ཆུང་དུ་ཕེབས་བཞུགས་བཅས་མཛད་སྒོ་ལེགས་གྲུབ་དང༌། གླིང་བླ་བྲང་དུ་གཞུང་ཞབས་ལས་བྱེད་ཡོངས་ནས་རྟེན་འབྱུང་མཇལ་དར་འབུལ་བཞེས་བཅས་མཛད།

ཚེས་ ༢༠ ཉིན་ནས་ཉིན་གསུམ་རིང་སྐྱིད་རོང་བསམ་གཏན་གླིང་བླ་གྲྭ་འདུས་སྤྱི་ནས་གསོལ་བ་བཏབ་པ་བཞིན་བསམ་གླིང་དགེ་འདུན་ ༣༠ སྐོར་དང༌། གཞན་ཡང་བཞུགས་སྒར་དུ་གཏན་བཞུགས་བླ་སྤྲུལ་དགེ་འདུན་བཅས་ཁྱོན་མི་གྲངས་ ༡༠༠ སྐོར་ལ་གསང་འདུས་འཕགས་ལུགས་མི་བསྐྱོད་པའི་དབང་ཆེན་སྩལ་ཞིང༌། གསང་འདུས་རིམ་གཉིས་ཀྱི་བཀའ་ཁྲིད་རགས་བསྡུས་སྔོན་འགྲོ་སྟ་གོན་དང་བཅས་པ་གྲུབ་པར་མཛད།

༣༽ མདོ་སྟོད་སྨད་ཀྱི་སྤྱི་འཐུས་ཐུན་མོང་ལ་བཀའ་སློབ་དང་མཁའ་འགྲོ་བསུ་བཟློག་གི་སྒོ་ནས་བརྟན་བཞུགས་བསྟར་འབུལ།

༡༩༦༥ ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༢༩ ཉིན་ཤེས་རིག་བཀའ་བློན་ཚེ་རིང་མགོན་པོ་གཙོས་མདོ་སྟོད་མདོ་སྨད་ཀྱི་སྤྱི་འཐུས་གཏན་སྡོད་དང༌། འཐུས་མི་གསར་འབྱོར་བཅས་མི་གྲངས་སུམ་ཅུ་སོ་ལྔ་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོའི་མཇལ་བཅར་ཐོག ཕྱིན་ཆད་བླང་དོར་ཞུ་སྒོའི་ཡིག་ཆ་དེབ་གཞི་མིང་རྟགས་རིམ་འཁོད་ཟུར་འབུལ་དང་འབྲེལ། ཐོག་མར་ཤེས་རིག་བཀའ་བློན་ནས་ད་ལམ་ཚོགས་གྲོས་བྱེད་སྟངས་དང༌། ད་ཕན་འགའ་ཞིག་ནས་མ་ཤེས་རྨོངས་སྒྲིབ་ཀྱིས་གོ་མིང་ཏང་གི་ལས་དོན་བྱས་རིགས་ད་ཕྱིན་མཚམས་འཇོག་གཙང་མ་ཞུ་རྒྱུར་ཚང་མས་མོས་མཐུན་བྱུང་ལུགས། ས་གནས་འོས་འགབ་ཅིག་ཏུ་རིས་མེད་བོད་མི་ཆིག་ཁྲི་སྐོར་གཞིས་ཆགས་ཡོང་བའི་ཐབས་ཤེས་ཞུ་འོས་ཆེ་མིན་བཅས་ཡིག་ཆར་ཇི་གསལ་ལྟར་ཞུ་ཕྱོགས་ཇི་དགེའི་བཀའ་སློབ་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་བ་ཞེས་སྙན་སེང་དང༌། དེ་རྗེས་འཐུས་མི་གཞན་དག་འགའ་ཤས་ནས་ཡོང་རྐྱེན་གནས་ལུགས་གསལ་ཞུའི་ཐོག ཚང་མས་ཕྱག་བཅས་སྔར་འགྱོད་ཕྱིས་སྡོམ་བཀའ་བཞིན་ཞུ་རྒྱུར་སྐུ་ཚེ་ཞབས་པད་བརྟན་ཅིང༌། ཚེ་རབས་རྗེས་འཛིན་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་བ་ཞེས་སྙན་སེང་གསོལ་འདེབས་ཞུས་རྗེས། ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་ཁས་ལེན་ཡིག་ཐོག་ཙམ་ལས་ལག་ལེན་དུ་མ་བསྟར་ན་མི་འགྲིགས།

དེ་སྔ་རྡོར་གདན་དུ་ཁས་ལེན་བྱས་བྱུང༌། ད་རེས་ཡང་བསྐྱར་བྱེད་དགོས་བྱུང་བ་འདི་ལྟ་བུ་མིན་པར་ལག་ལེན་དུ་འཁེལ་བ་བྱེད་དགོས་ལུགས་བླང་དོར་བཀའ་སློབ་སྙིང་དོན་ཕེབས་དགོངས་སུ། “ད་རེས་ཁྱེད་ཚོ་འདི་གར་འཛོམས་པའི་སྐབས་སྟབས་གཅིག་དོན་གཉིས་ཀྱིས་གོ་བསྡུར་བྱས་པའི་བསམ་འཆར་ཡིག་ཐོག་བཀོད་པ་དེ་འབྱོར་བར་བལྟས་ཤིང༌། དེའི་ཐོག་ད་ལྟ་ཁྱེད་རང་ཚོས་གསལ་བཤད་བྱས་པ་ལྟར་བསམ་ཚུལ་དེ་དག་ལེགས་པོ་འདུག

ཚང་མས་ཤེས་གསལ་ལྟར། དེང་སྐབས་ང་ཚོ་མི་ཡུལ་དུ་གྱར་ནས་སྡོད་པ་འདི་སོ་སོ་རང་མགོ་ཐོན་ཙམ་གྱི་ཆེད་དུ་མ་ཡིན་པར་བོད་ཆོས་སྲིད་གཉིས་ལྡན་གྱི་རང་དབང་ཞིག་གི་ཆེད་དུ་ཡིན། རྩ་བའི་བོད་སྤྱི་དོན་དེའི་ཆེད་དུ་འབད་བརྩོན་བྱེད་པ་ལ་རྒྱ་ཆེའི་མང་ཚོགས་མཆོག་དམན་ཚང་མའི་དམ་ཚིག་ནུས་ཤུགས་གཅིག་སྒྲིལ་མེད་ན། ལས་བྱེད་ཉུང་ཤས་ཤིག་གིས་ནུས་པ་ཐོན་པ་དཀའ། ཐོག་མར་ལི་ཐང་ཁུལ་ནས་བཟུང་ཁམས་ཕྱོགས་དང༌། དེ་ནས་ཨ་མདོ་ཁུལ་སོགས་ལ་ཟིང་འཁྲུག་རིམ་བྱུང་སྐབས་ཆུ་སྒང་ཨ་མདོ་བཅས་ནས་བསྟན་སྲིད་སྤྱི་དོན་དུ་ལུས་སྲོག་བློས་བཏང་དཀའ་སྤྱད་མང་པོ་བྱས་ཡོད།

ང་ཚོ་མི་ཡུལ་དུ་སླེབས་ནས་རྩ་བའི་བོད་དོན་ཐོག་ཕན་ནུས་གང་འཚམས་ཐོན་པ་འདི་དག་ཀྱང་མི་སྟོང་ཕྲག་ཁྲི་ཕྲག་མང་པོས་སྲོག་བཏང་བའི་བྱས་རྗེས་རིན་འབབ་དང་ཁ་བྲལ་ཐབས་མེད་པ་ལྟ་བུ་ཡིན། དེ་དག་གི་དཀའ་སྤྱད་དང༌། ཁ་ཆེམས་རྣམས་མ་བརྗེད་སྙིང་གི་རི་མོར་བྲིས་ཏེ་སེམས་ཤུགས་བསྐྱེད་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན། ང་ཚོར་རླབས་ཆེན་གྱི་རྒྱལ་ཁ་མ་ཐོབ་པར་ལོ་ཤས་སྒུག་སྡོད་བྱེད་པའི་རིང་རང་ཉིད་སོ་སོའི་ལྟོ་གོས་མགོ་གང་ཐོན་དང༌། འཕྲལ་སེལ་དོན་དག་ཆུང་ངུའི་ཆེད་དུ་ནང་ཁུལ་འཐེན་འཁྱེར་ཡོང་སྲིད་པ་དེ་རིགས་ཤིན་ཏུ་ཐབས་སྡུག་ཡིན། ཆོས་ཕྱོགས་ནས་བཤད་ན་འདི་ཕྱི་གཉིས་མེད་རེད། ད་ལམ་ཁྱེད་ཚོས་ཉིན་མང་གྲོས་ཚོགས་བྱས་པའི་འབྲས་བུ་རྣམས་ཡག་པོ་འདུག་ཀྱང༌། འགྱུར་བ་མེད་པ་བྱ་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་རེད། དེ་སྔ་རྡོར་གདན་དུ་དམ་ཚིག་ཆིག་སྒྲིལ་བྱ་རྒྱུའི་ཁས་ལེན་ཡིག་ཆ་ཕུལ་འབྱོར་སྐབས་གཅིག་སྒྲིལ་ལྕགས་ཀྱི་གོང་བུ་ལྟ་བུ་ཞིག་དགོས་པ་ལས། འཁྱག་པའི་གོང་བུ་ལྟ་བུ་བྱུང་ན་མི་འགྲིགས་ཞེས་བརྗོད་རྒྱུ་བྱུང༌།

དེ་ནས་ད་བར་ལོ་ཤས་ལས་ཕྱིན་མེད་ཀྱང༌། དེས་ཕན་ཐོགས་ཆེར་མ་བྱུང་བའམ། གང་ལྟར་ད་ལམ་ཡང་བསྐྱར་སྐད་ཆ་གསར་དུ་ཤོད་དགོས་བྱུང་བ་རེད། ད་ལམ་ཁས་ལེན་བྱས་པ་འདི་ཡང་ལག་ལེན་རྒྱུན་འཁྱོངས་མ་ཐུབ་པར། ༡༩༦༦།༦༧།༦༨ མཚམས་ཡང་བསྐྱར་འདི་ལྟར་བརྗོད་དགོས་པ་བྱུང་ན་དོན་དང་སྙིང་པོ་གང་ཡང་མེད་པས་དེ་འདྲར་མ་སོང་བ་བྱ་དགོས། དེ་སྔ་བོད་དུ་དེ་འདྲ་བྱུང་ཡོད་ཅིང༌། ཉེ་དུས་རྒྱ་གར་ནང་ལ་ཡང་དེ་ལྟར་བྱུང་ཡོད་པས། བྱེ་མར་བྲིས་པའི་རི་མོ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་པར་ལག་ལེན་མཐའ་འཁྱོངས་བྱེད་རྒྱུ་གལ་ཆེ། དགེ་སྐྱོན་ངོས་ཟིན་པ་དང༌། དེ་ལ་མོས་མཐུན་བྱ་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན་ཡང༌། དེ་བས་ཀྱང་ལག་ལེན་མཐའ་འཁྱོངས་པ་བྱ་རྒྱུ་གལ་ཆེ་བ་ཡིན།

ཆོས་ནས་བཤད་ན་སྡིག་བསགས་རང་འཁུར་ཞེས་པ་ལྟར་ལས་བཟང་ངན་གྱི་འབྲས་བུ་རང་ཉིད་ཀྱིས་མྱོང་རྒྱུ་མ་གཏོགས། དུས་རྟག་ཏུ་དགོངས་དག་ཐུགས་བདེན་ཞུས་ནས་ཕན་པ་མེད། རྒྱ་དམར་ནག་སྐོར་གནས་ལུགས་ངོས་ཟིན་ཡོད་ན་ལེགས་པོ་རེད། དེ་སྐོར་བོད་མི་མང་ཚོགས་སར་ཉེ་དུས་བཤད་པ་དེ་ལས་ཟུར་དུ་བརྗོད་དགོས་མི་འདུག འགའ་ཤས་ཀྱི་བསམ་བློའི་ནང་རྒྱ་སྡེ་བོད་སྡེའི་དབྱེ་འབྱེད་ཀྱིས་ང་ཚོའི་ཆོས་ཀྱི་གཏུག་ས་དཔལ་གྱི་ཆོས་འཁོར་ལྷ་ས་ཡིན་ཡང༌། དཔོན་རྒྱ་ཡིན་སྙམ་པ་འཆར་སྲིད་པས་གནས་ལུགས་མ་ཤེས་ན་ཁག་མེད་ཀྱང༌། དེང་དུས་ཆོལ་གསུམ་གཅིག་ཏུ་བསྒྲིལ་བའི་བོད་རང་བཙན་གཙང་མ་ཞིག་གི་ཆེད་དུ་འབད་བརྩོན་བྱེད་པའི་དུས་ཚོད་གལ་ཆེན་པོའི་སྐབས་འདིར་ཚང་མས་ཡིད་གཟབ་བྱེད་དགོས། ཆོལ་ཁ་ཡ་གྱལ་གཅིག་ལ་རང་བཙན་བྱུང་རུང་རྩ་བ་སྲ་བརྟན་ཚུགས་པ་དཀའ། ཆོལ་གསུམ་གཅིག་ཏུ་བསྒྲིལ་བ་ཞིག་བྱུང་ན། རྩ་བའི་སྟོབས་ཤུགས་ཚགས་སུ་ཚུད་པ་ཞིག་ཡོང་ཐུབ་ཀྱི་རེད་བསམ་གྱི་འདུག

དེ་དག་གི་སྐྱོན་ལ་བལྟས་ནས་ལམ་ཕྱོགས་བརྟན་བཟུང་བྱ་རྒྱུ་གལ་ཆེ། གཅིག་བྱས་ན། ཐའེ་ཝན་རང་ནས་མགོ་འཚོས་ཀྱི་ཡོད་མིན་ཡང་མི་ཤེས། འགའ་ཤས་ནས་གོ་མིང་ཏང་ལ་ཤ་ཞེན་མེད་ཀྱང༌། བུད་མེད་སྨད་འཚོང་མའི་ལས་ཀ་ལྟར་རྒྱུ་བརྔན་གྱིས་བསླུས་ཏེ་དབྱེན་སྦྱོར་དཀྲུག་ཤིང་གིས་བོད་རང་དབང་ཡོང་གི་མ་རེད་ཟེར་བ་དང༌། གལ་ཏེ་རང་དབང་བྱུང་རུང་དེ་སྔ་རྒྱ་སྡེའི་ཁོངས་ཚུད་པ་རྣམས་ལ་ཡོང་གི་མ་རེད་ཟེར་བ་སོགས་གཡོ་སྒྱུའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ན་ཤིན་ཏུ་ཐབས་སྡུག་རེད། མིག་མཐོང་ལག་ཟིན་ཡོད་མེད་གང་ལྟར་ཡང༌། ངོས་ཀྱི་ཕ་ཡུལ་ཨ་མདོ་ཁུལ་དང༌། རྒྱ་སྡེའི་ཁོངས་ཚུད་ཡུལ་མི་འགའ་རེ་ལ་དེ་འདྲའི་གནས་ཚུལ་གླེང་ཐོན་བྱུང་བའི་སྐབས་བློ་ཕམ་ཆེན་པོ་འདུག དེས་ན་དེ་འདྲའི་གླེང་གཞི་ཙམ་མི་ཐོན་པའི་བྱེད་ཐབས་བརྟན་ལྷིང་དངོས་གཙང་བྱུང་ན་སྙམ།

ཉིན་ཞག་ཕྲུགས་གཅིག་གི་གནས་སྐབས་ཚང་མར་བསྟན་སྲིད་སྙིང་བཅངས་ལག་ལེན་འགེལ་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་རེད། ཁ་ནས་བཤད་པ་ཙམ་ལ་ཡིད་ཆེས་ཀྱི་མི་འདུག ངོས་རང་ཆུང་དུས་སུས་ཇི་ལྟར་བཤད་ཀྱང་བདེན་པ་ཡིན་རྒྱུ་རེད་བསམས་ནས་ཡིད་ཆེས་ཡོང་གི་ཡོད་ཀྱང༌། ལོ་ན་ཡར་སོན། ཆོས་མང་ཙམ་སྦྱངས་ནས་མི་ཚང་མར་ཡིད་ཆེས་དང༌། གུས་ཞབས་ཆེ་རུ་འགྲོ་རྒྱུའི་ཚབ་ལ་ཡིད་ཆེས་ཆུང་དུ་འགྲོ་གི་འདུག གཅིག་བྱས་ན་ངོས་ཀྱི་ཉེ་སྐོར་གྱི་རོགས་པ་རྣམས་སྤུས་དག་དྲགས་པས་མིན་ནམ། དེ་ནི་ཀུ་རེའི་ཚུལ་དུ་ཞུས་པ་ཡིན།

ད་ཆ་ཚང་མས་ལག་ལེན་ཐོག་ངེས་པར་དུ་བརྟན་པོ་དང་གཟབ་གཟབ་བྱ་དགོས། རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་ངོས་ནས་བསམ་ན་ངོ་ཐོག་དཀའ་སྤྱད་ཆེན་པོ་བྱས་ཡོད། ཁོང་ཚོས་དཀའ་སྤྱད་ཇི་བྱས་གསལ་པོ་ཤེས་ཀྱི་ཡོད། གནས་ཚུལ་དེ་དག་ལ་བསམ་བློ་བཏང་ན་དགའ་ཚོར་སྐྱེ་བ་ཡོད། མང་ཚོགས་ནས་རང་རིགས་ཀྱི་ཆེད་དུ་དཀའ་སྤྱད་འབད་བརྩོན་བྱེད་བཞིན་པ་དེ་མི་རེ་ཟུང་གི་བྱ་སྤྱོད་ལ་བརྟེན་ནས་ཆུད་ཟོས་མི་འགྲོ་བ་བྱ་དགོས།

གཞིས་ཆགས་སྐོར་བསམ་ཚུལ་དེ་ཡག་པོ་འདུག གཞིས་ཆགས་བྱེད་སྟངས་སྐོར་རྩ་བའི་ལམ་སྟོན་ཞིག་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པས་དེའི་འགྲོས་དང་བསྟུན་ནས་འགྲོ་དགོས། རྒྱ་གར་ནང་བོད་མི་གཞིས་ཆགས་བྱ་རྒྱུ་གལ་ཆེར་ཆ་འཇོག་བྱས་ཟིན་པ་ལྟར་ཁྱེད་ཚོ་ནས་ཀྱང་རང་དོན་རང་གཅེས་ཀྱིས་འབད་བརྩོན་བྱེད་རྒྱུ་ཤིན་ཏུ་འོས་པ་དང་དགོས་ངེས་ཡིན། འོན་ཀྱང་སྐབས་བབས་གནས་ཚུལ་དང་བསྟུན་ནས་ལག་ལེན་བྱེད་དགོས་ཤིང༌། ལྷག་པར་བསམ་རྩིས་ཇི་ཡོད་དང༌། ལས་དོན་ཇི་བྱེད་འབྲེལ་ཡོད་ཚོར་གསལ་བརྗོད་ཀྱིས་འབྲེལ་བ་དམ་པོ་བྱེད་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན། དབུས་གཙང་མདོ་སྟོད་སྨད་དབྱེར་མེད་ཐོག་ནས་དམ་ཚིག་ཆིག་སྒྲིལ་གྱིས་གཞིས་ཆགས་བྱ་རྒྱུའི་བསམ་བློ་དེ་ལ་མོས་མཐུན་གཙང་མ་ཡོད།

འོན་ཀྱང༌། བྱེད་ཕྱོགས་སྐོར་ལམ་སང་ཚོད་ཐིག་དཀའ་བས་ཕྱི་སྲིད་མིན་པར་སྲུང་སྐྱོབ་ལས་ཁུངས་བརྒྱུད་ཐབས་ཤེས་སྤྲད་ན་དགེ་མཚན་ཡོད་ཤས་ཆེ། དོན་འབྲས་ཡོང་བཟོ་ཐོན་ན་ཡོངས་གྲགས་ཀྱི་ལས་དོན་བྱེད་ཕྱོགས་ནང་སྲིད་དང༌། ལྡི་ལི་དོན་བྱེད་གང་དགོས་སར་འབྲེལ་བ་བྱས་ཏེ་ལག་ལེན་བཀལ་ན་འགྲིགས།” ཞེས་སྩལ་མཇུག་འཐུས་མི་ལྔ་ཙམ་ནས་རང་རང་གི་གནས་ལུགས་དང༌། བསམ་ཚུལ་སྙན་སེང་ཐོག ད་ལམ་འདིར་འདུས་འཐུས་མི་རྣམས་ནས་སྔར་འགྱོད་ཕྱིས་སྡོམ་གྱི་ཁས་ལེན་ཞུས་པ་ཙམ་མ་ཡིན་པར་རང་རང་འཚོ་ཤོག་སོ་སོར་ཞིབ་འཇུག་སྐྱོན་སེལ་མཇུག་གནོན་གཙང་མར་ཞུས་ཟིན་ལུགས་ྋསྙན་གསོལ་ལ། ྋགོང་ས་ཆེན་པོས། “ཁྱེད་རང་ཚོ་འགོ་བྱེད་དྲག་པ་རྣམས་ནས་ནང་ཁུལ་སྐྱོན་མེད་དཀར་གཙང་ཡོང་ཆེད་དགེ་བཤད་སྡིག་བཀྲོལ་གྱི་ལས་དོན་ད་ལྟ་ཇི་བརྗོད་ལྟར་བྱེད་ཐུབ་ན་ཡག་པོ་རེད། དེ་ཡང་རྒྱ་གར་ནང་གཅིག་པུ་མིན་པར་བལ་ཡུལ་ནང་ལའང་ལྟ་རྟོག་བྱེད་ཐུབ་ན་ལེགས། ཚང་མས་ཤེས་གསལ་ལྟར་བོད་མི་འདྲ་འདྲའི་ནང་ནས་བལ་ཡུལ་ནང་ཡོད་པ་ཚོ་དཀའ་ངལ་ཆེ་ཤོས་ཡིན་ཅིང༌། ད་དུང་ཁ་སྣོན་དུ་དངུལ་གྱིས་བསླུས་ནས་ཕུང་ཀྲོལ་ཡོང་གི་མེད་དམ་སྙམ་པས། ཤེས་མཁན་ཚོས་ལེགས་པོ་ཤོད་དགོས། དགེ་སྐྱོན་ཇི་བྱུང་ནང་ཁུལ་གསལ་པོར་ཤོད་རེས་བྱས་ན་ལེགས། རྒྱ་གར་ནང་ཚང་མ་དཀར་གཙང་དུ་གྱུར་ཏེ་རིམ་བཞིན་བལ་ཡུལ་སོགས་ཚང་མར་གཙང་མ་བྱུང་ན་ཡག་པོ་ཡོང་རྒྱུ། ཚང་མས་བསམ་བློ་བཏང༌། འབད་བརྩོན་བྱས་ན་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་ཡོང་གི་རེད། ཐུགས་རྗེ་ཆེ།” ཞེས་སྩལ།

ཟླ་ ༤ ཚེས་ ༧ ཉིན་བོད་མིའི་སྡོད་སྒར་ཡོངས་ཀྱི་ལྷ་སྡེ་མི་སྡེ་སྤྱི་མགྲིན་ནས་ཉམ་ཐག་བོད་མིའི་མགོན་དཔུང་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གི་སྐུ་ཕྱྭར་ངན་དོགས་ཆེ་བའི་བཀའ་ལུང་ཕེབས་པ་བཞིན་སྐུ་ཚེ་ཞབས་པད་བསྐལ་བརྒྱར་བརྟན་པའི་གསོལ་འདེབས་སླད་འཐུས་མི་ཉིས་བརྒྱ་སྐོར་ངོ་བཅར་དང་འབྲེལ་སྐྱབས་རྗེ་ཡོངས་འཛིན་རྣམ་གཉིས་དབུ་བཞུགས་ཐོག་རྣམ་གྲྭ་ཚོགས་ཡོངས་ནས་བཅོམ་ལྡན་ཚེ་དཔག་མེད་ནང་སྒྲུབ་འཆི་མེད་ལྷ་ལྔའི་གསུང་ཆོག་དང་འབྲེལ་མཁའ་འགྲོ་བསུ་བཟློག་གི་སྒོ་ནས་བརྟན་བཞུགས་བསྟར་འབུལ་དང༌། སྡོད་སྒར་ཁག་གི་འཐུས་མི་རྣམས་ལ་མཇལ་ཕྱག་སྩལ།

དེ་རྗེས་བཀའ་བློན་རྣམ་པ་དང༌། སྤྱི་འཐུས་རྣམ་པ། ཉེ་དུས་སྐུ་ཕྱྭའི་ཆེད་བོད་མི་སྡོད་སྒར་ཁག་ནས་འཐུས་མི་སེར་སྐྱ་ཕོ་མོ་བཅས་བཅར་འཛོམས་ཐོག་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་བཀའ་སློབ་8སྩལ་མཇུག་བཀའ་བློན་རྣམ་པས་རང་ཉིད་སོ་སོའི་དགོངས་འཆར་གསལ་འདེབས་ཞུ་སྐུལ་དང༌། ཕྱོགས་འདུས་མི་འཐུས་རྣམས་ནས་རང་ཁོངས་མང་ཚོགས་ཀྱིས་གཞེན་སྐུལ་ཇི་མངགས་ལྟར་གཙོ་བོ་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་སྐུ་ཚེ་ཞབས་པད་བརྟན་པའི་སྐྱབས་འཇུག་གསོལ་འདེབས་ནན་ཞུ་དང༌། མི་མང་ནས་རང་དོན་རང་གཅེས་སྤང་བླང་ཞུ་སྒོ་འཛོལ་མེད་བཀའ་གསུང་སྤྱི་བསྒྲུབ་ཅིས་ཀྱང་ཞུ་ཆོག་པ་ཞེས་སྙན་སེང་ཞུས།

འཇམ་དཔལ་མི་ཡི་གར་དུ་ཟློས་པའི་དཔལ།།

ཀ་དག་ཆོས་སྐུའི་དབྱིངས་ལས་མ་གཡེལ་བར།།

ཡོངས་འཛིན་རྒྱལ་ཀུན་དགྱེས་པའི་པད་མའི་མཚོར།།

རྨད་བྱུང་བདུད་རྩིའི་དོག་པ་དགྲམ་པའི་མཆོག།

དགེ་ལྡན་དགེ་ལེགས་ཉི་མ་འབུམ་འཕྲོ་བའི།།

འཇམ་མགོན་རྒྱལ་བའི་ཁྲི་འཕང་མཐོན་པོ་རུ།།

ཁྱེད་ཞབས་འབབ་སྟེགས་འཛུམ་པའི་དུས་ཀྱི་ཆར།།

བརྒྱ་ཕྲག་ཤིས་པ་དགེ་བའི་དུས་སྟོན་གཡོ།།

ཟླ་དཀྱིལ་ལང་ཚོ་བཞད་པའི་གཞོན་ནུ་མ།།

ཕན་བདེའི་རྔུལ་གྱི་ཐིགས་ཕྲེང་འཁྱིལ་བ་ཡི།།

མཆོག་སྦྱིན་སྤྱན་བདུན་ལྷ་མོ་ཚེ་ཡི་ལྷ།།

སྙིང་ཁར་འཛུམ་པའི་གྲགས་པ་དགེ་བ་དེའི།།

ཚེ་རིང་ནད་མེད་སྩོལ་བའི་དགེ་ལེགས་ཀྱི།།

བརྩེ་ཆེན་ཐུགས་རྗེའི་འཇུག་པ་བསྐུལ་སླད་དུ།།

གྲུ་འཛིན་མགོན་དེས་ཚེ་ཡི་ལྷ་མཆོག་གི།།

དབང་གི་འཆི་མེད་ལམ་གྱི་ཆོ་ག་སྩལ།།

ཞེས་ལྷར་བཅས་འགྲོ་བའི་འདྲེན་མཆོག་སྲིད་ཞིའི་གཙུག་རྒྱན་སྤྱི་ནོར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ྋརྒྱལ་བའི་དབང་པོ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་རྒྱ་ཆེན་སྙིང་རྗེའི་རོལ་མཚོ་རླབས་འཕྲེང་བརྒྱ་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ་ལས། བོད་མིའི་ཤེས་རིག་ལྷན་ཚོགས་དང་མཛད་གཙོ་རྣམས་བཀའ་བསྡུར། ྋཀུན་གཟིགས་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེའི་གནས་སྟངས། གནས་ཆུང་ཆོས་རྒྱལ་ཆེན་པོའི་བཀའ་ལུང༌། གཞུང་དམངས་སྤྱི་མགྲིན་ནས་བརྟན་བཞུགས་བསྟར་འབུལ། སྒྲོལ་དཀར་ཡིད་བཞིན་འཁོར་ལོའི་ཚེ་དབང་སོགས་ཀྱི་སྐོར་ཏེ། རླབས་འཕྲེང་སོ་གཉིས་པའོ།། །།

7 བཀའ་སློབ་ཆ་ཚང་གླེགས་བམ་འདིའི་ཟུར་སྣོན་ཁོངས་བཀོད་ཡོད།

8 བཀའ་སློབ་ཆ་ཚང་གླེབས་བམ་འདིའི་ཟུར་སྣོན་ཁོངས་བཀོད་ཡོད།

རླབས་འཕྲེང་སོ་གསུམ་པ།

དགེ་བསྙེན་དྷརྨ་པ་ལའི་དུས་དྲན་ཐོག་གསུང་འཕྲིན་དང་སྒྲོལ་དཀར་གྱི་ཚེ་དབང༌། བོད་མིའི་གཞིས་སྒར་དུ་གཟིགས་སྐོར་དང་བོད་ཁང་དབུ་འབྱེད་མཛད་སྒོ། ཆོས་ཚོགས་ཁག་གཅིག་དང་རྒྱ་གར་སྲིད་བློན་མཆོག་གི་པུར་སྲེག་མཛད་སྒོར་ཆིབས་བསྒྱུར་སོགས་ཀྱི་སྐོར།

ས་བཅད་དང་པོ།

དགེ་བསྙེན་དྷརྨ་པ་ལ་འཁྲུངས་ནས་ལོ་བརྒྱ་འཁོར་བའི་དུས་དྲན་ཐོག་སྩལ་བའི་གསུང་འཕྲིན།

དགེ་བསྙེན་ཨ་ན་གྷ་རི་ཀ་དྷརྨ་པ་ལ་ (Ven.Anagarika Dharmapala) འཁྲུངས་ནས་ལོ་བརྒྱ་འཁོར་བའི་དུས་ཆེན་དྲན་གསོ་ཞུ་སྐབས་ཀ་ཏ་བྱང་ཆུབ་ཆོས་ཚོགས་ཀྱི་དམིགས་བསལ་དུས་དྲན་གསར་དེབ་ནང་འགོད་རྒྱུར་ཚིག་འགའ་ཤས་འབྲི་དགོས་བསྐུལ་བར་ངོས་རང་དགའ་ཚོར་ཆེན་པོ་བྱུང༌།

དང་ཐོག་ནས་ཁ་གསལ་པོ་བྱས་ནས་ཞུ་རྒྱུ་ཞིག་ལ། ངོས་ནས་ཁོང་གི་སྐུ་ཚེའི་ལོ་རྒྱུས་ཆ་ཚང་ཞུ་རྒྱུའི་འབད་བརྩོན་བྱེད་རྒྱུ་མིན། ཁོང་གི་སྐོར་འཛམ་གླིང་ས་ཕྱོགས་གང་སར་གནས་པའི་ནང་པ་ཡོངས་ཀྱིས་ཧ་གོ་དོན་གསལ་རེད།

དགེ་བསྙེན་དྷརྨ་པ་ལ་ཁོང་ལྟ་བུ་ནི། འཛམ་གླིང་ས་སྟེང་འདིའི་འགྲོ་བ་མིའི་དཀྱིལ་དུ་འཁྲུངས་ཏེ་ཉམ་ཐག་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་བདེ་ནས་བདེ་བའི་གནས་སུ་འཁྲིད་པར་མཛད་པའི་སྐྱེས་ཆེན་དམ་པ་ཞིག་ཡིན། བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ནང་སྟོན་པ་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་ཆོས་ཚུལ་དྲི་བྲལ་གསེར་གྱི་ཡང་ཞུན་འདི་ལྟ་བུ་ཕྱོགས་ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་པར་མཛད་ཚུལ་དེ་ལུས་ཅན་ཀུན་གྱི་འདི་ཕྱིའི་ལེགས་ཚོགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕྱིར། སྐུ་ཚེ་ཧྲིལ་པོ་གཞན་དོན་ཁོ་ནར་གཞོལ་བའི་སྐྱེས་ཆེན་དམ་པ་མང་པོ་བྱུང་ཡོད་ཅིང༌། དེ་ཚོ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཚད་ཐུབ་འབའ་ཞིག་ཡིན།

དགེ་བསྙེན་དྷརྨ་པ་ལ་ཁོང་ནི་མི་ཕལ་པ་ཞིག་གཏན་ནས་མ་རེད། ཁོང་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱིས་ཟིན་པའི་སྐྱེས་ཆེན་ཞིག་རེད། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་ས་གསུམ་ན་གནས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་མི་རྟག་འཁོར་བའི་གནས་འདི་ནས་ཐར་བར་མགོན་སྐྱབས་མཛད་ཀྱི་ཡོད། འདི་ལྟ་བུའི་ཁྱད་དུ་འཕགས་པའི་ཡོན་ཏན་ལ་མངའ་བརྙེས་པ་དགེ་བསྙེན་ཁོང་གི་ངོ་མཚར་བའི་སྐུ་ཚེའི་ལོ་རྒྱུས་དང་མཛད་འཕྲིན་ནང་གསལ་ཡོད་པ་ང་ཚོས་མཐོང་ཐུབ། ཁོང་ནི་ད་ལྟའི་དུས་རབས་འདིའི་ནང་ཆོས་དར་སའི་འཛམ་གླིང་ཁྱོན་ཀུན་ཏུ་ཧ་ཅང་གསལ་བར་མཚོན་པའི་སྐར་ཆེན་དེ་ཡིན། ཁོང་ནི་ནང་ཆོས་ཐོག་མ་དར་སའི་རྒྱ་གར་གྱི་ཡུལ་གྲུར་དམ་ཆོས་ནུབ་ལ་ཉེ་བའི་སྐབས་ཏག་ཏག་དེ་རང་དུ་སྐུ་འཁྲུངས་ཡོད།

དེ་ནས་རིམ་བཞིན་ཁོང་གིས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་སྐྱེ་འགྲོ་ཡོངས་ལ་བརྩེ་བའི་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་དེ་དང་དེས་གསུངས་པའི་ཆོས་ཚུལ་དྲི་མ་མེད་པ་དེ་སླར་རྒྱ་གར་འཕགས་པའི་ཡུལ་དུ་གསར་དུ་འཚོལ་སྒྲུབ་ཀྱི་ལས་ལ་གཞོལ་ཏེ་སྔར་གྱི་ལོ་རྒྱུས་དྲན་རྟེན་དང་རྗེས་ཤུལ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཏུ་འཇོག་གནང་མ་མཛད་པར་ནང་པའི་རིག་གཞུང་ཐོག་སྤོབས་པ་གཟེངས་སུ་ཐོན་པ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཐུབ་པ་འདི་ནི་རྒྱ་གར་གྱི་བྱས་རྗེས་ཆེ་ཤོས་གྲས་ཤིག་ཏུ་ངོས་འཛིན་ཞུ་ཆོག་པའི་མཛད་འཕྲིན་བསྐྱངས་ཡོད། རྡོ་རྗེ་གདན་གྱི་མཆོད་རྟེན་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་གནས་ཆེན་གཞན་ཁག་ཞིག་རལ་དུ་གྱུར་པར་ཐུགས་ཀྱིས་མ་བཟོད་པར་འཛམ་གླིང་ཁྱོན་ཀུན་ནས་དད་ལྡན་གནས་མཇལ་དུ་ཡོང་མི་ཚོའི་ཆེད་དུ་སྔར་གྱི་གནས་སྟངས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཉམས་གསོ་མཛད་རྒྱུའི་ཐག་གཅོད་མཛད་ཡོད།

རྡོ་རྗེ་གདན་གྱི་མཆོད་རྟེན་རིན་པོ་ཆེའི་སྟངས་འཛིན་ནང་པའི་ལག་ཏུ་ཁ་བསྒྱུར་ཡོང་ཐབས་ཐོག་ལ་ཐུགས་འགན་གཙོ་བཞེས་གནང་མཁན་ནི་ཁོང་ཉིད་ཡིན་ཞིང༌། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་དང་པོ་བསྐོར་སའི་ཡུལ་ཝཱ་རཱ་ཎ་སཱིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཚུལ་འཛམ་གླིང་ས་ཕྱོགས་ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་པར་མཛད་རྒྱུའི་ཐོག་ལ་དགོངས་པ་རླབས་པོ་ཆེ་ཞིག་ཁོང་གི་ཐུགས་ལ་འཁྲུངས་ཡོད།

དེ་ལྟར་ཁོང་གིས་ ༡༨༩༢ ལོར་འཛམ་གླིང་ཐོག་སྙན་པར་གྲགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཆོས་ཚོགས་གསར་འཛུགས་གནང་བ་དང་ཆབས་ཅིག་མ་ཧཱ་བྷོ་དྷི་ཞེས་པའི་དུས་དེབ་གསར་གཏོད་ཞུས་པ་བཅས་ཀྱི་མཛད་རྗེས་ལ་དྲན་གསོ་དང་བཅས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་རྗེས་འཇུག་འཁྲུལ་མེད་ཅིག་ཏུ་ངོས་འཛིན་ཞུ་ཆོག་པ་ཡིན། འཛམ་གླིང་ཡུལ་གྲུ་གང་སར་ཁྱབ་པའི་བྱང་ཆུབ་ཆོས་ཚོགས་དེ་རྣམས་ཀྱིས་ནང་ཆོས་དང་ནང་པའི་རིག་གཞུང་དར་འཕེལ་གཏོང་རྒྱུའི་ཐད་ལ་རིན་ཐང་བྲལ་བའི་ཞབས་འདེགས་བསྒྲུབས་ཡོད་པ་ནི་འདིར་སྨོས་མི་དགོས་པ་ཡིན། དུས་དེབ་འགོ་འཛུགས་བསྐྱངས་པ་དང་འབྲེལ་ཁོང་གིས་དཔེ་དེབ་དཀོན་པའི་རིགས་འཚོལ་བསྡུ་དང་གཅེས་ཉར་གནང་ཡོད།

མ་དཔེ་དཔལ་ནཱ་ལེའི་པ་ལིའི་ (Pali) བཞེད་རྒྱུན་མི་ཉམས་པར་གནས་ཐུབ་པ་ནི་ཁོང་གི་ཐུགས་རྗེ་བཀའ་དྲིན་ཡིན། ༡༨༩༣ ལོར་ཆོས་ལུགས་ཐོག་ཅི་ཀ་ཀོར་ (Chicago) འཚོགས་པའི་རྒྱལ་སྤྱིའི་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་བགྲོ་གླེང་ཚོགས་འདུར་སོ་ཝ་མི་ཝི་ཝེ་ཀ་ནན་རྡ་ (Swami Vivekananda) དང་ལྷན་དུ་ཤར་གླིང་ཨེ་ཤ་ཡའི་རྣམ་དཔྱོད་ཀྱི་དཔེ་སྟོན་ལྟ་བུའི་མཛད་རྗེས་བཞག་ཡོད། ཁོང་སྒེར་ངོས་ནས་ཆ་བཞག་ན། བག་ཡོད་ཚུལ་མཐུན། སྐྱོན་མེད་དྲང་བདེན་གྱི་རང་བཞིན། ནང་ཆོས་དོན་གཉེར་བ་ཚང་མས་མངོན་པར་བཀུར་འོས་སུ་གྱུར་ཡོད།

དེང་སྐབས་འཛམ་གླིང་ཐོག་ཕྱིའི་དངོས་པོའི་ཡར་རྒྱས་ལ་ཕྱོགས་བཞིན་པར་དེའི་ལོ་ངོ་ ༢༥༠༠ གོང་བདག་ཅག་གི་སྟོན་པ་བཀའ་དྲིན་ཅན་དེས་གསུངས་པའི་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྒྲོན་མེ་ནུབ་ལ་ཉེ་བའི་སྐབས་སུ་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོ་འདིས་ཉམས་པ་སོར་ཆུད་དང་མི་ཉམས་གོང་འཕེལ་མཛད་པའི་བཀའ་དྲིན་ནི་ང་ཚོ་ནང་པ་ཡོངས་ཀྱིས་གཞལ་བར་དཀའ་བ་ཞིག་རེད།

ཁོང་གི་དྲན་རྟེན་རྒྱུན་མི་ཆད་པ་ཞིག་ཏུ་གནས་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་ཆོས་ཚོགས་ཀྱིས”དྷརྨ་པ་ལའི་རིག་གཞུང་ལྟེ་གནས་ཁང”དང”རྒྱལ་སྤྱིའི་མགྲོན་ཁང”ཞིག་གསར་འཛུགས་ཞུ་རྒྱུའི་འགན་བཞེས་གནང་བ་ཡིན་ན། འོས་ཤིང་འཚམས་པའི་བྱ་བ་ཞིག་ཡིན་པར་བསམས། ངོས་རང་དང་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་རྣམ་གཉིས་ཀྱིས་དེ་སྔ་ལྟེ་གནས་ཁང་དེའི་རྨང་རྡོ་འདིང་རྒྱུའི་སྐལ་བཟང་གི་གོ་སྐབས་ཐོབ་ཡོད།

སྔ་ལོ་ཟླ་ ༡༢ ནང་ངོས་རང་ཝཱ་རཱ་ཎ་སཱིར་བསྐྱོད་སྐབས་ཁོང་གི་སྐུ་ཕུང་ཞུགས་འབུལ་ཞུ་ཡུལ་མཇལ་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་བྱུང་བར་སྤྲོ་བ་དཔག་མེད་ཐོབ། ཁོང་གིས་རྡོ་རྗེ་གདན་དང་ཝཱ་རཱ་ཎ་སཱི་བཅས་ཀྱི་ས་གནས་གཉིས་ཀར་ངོ་སོ་ཐོན་པའི་ཕྱག་ལས་རྒྱ་ཆེ་གནང་བ་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པའི་དོན་དུ་ཞབས་འདེགས་རླབས་ཆེ་བསྒྲུབས་པར་འཛམ་གླིང་ཁྱོན་ཡོངས་ཀྱི་ནང་པ་ཇི་སྙེད་མཆིས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་རྗེས་དྲན་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན་པ་གོར་མ་ཆག སྐུ་ཞབས་ཝ་ལི་སི་ན་ (Valisinha) མཆོག་གིས”སྐྱེས་ཆེན་ཁོང་ནི་རྒྱལ་གཅེས་ལྷག་བསམ་གྱིས་ཕྱུག་ཅིང༌། སྤྱི་ཚོགས་འཛུགས་སྐྲུན། ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་སློབ་དཔོན། ཆིག་སྒྲིལ་གྱི་མཚོན་རྟགས་ལྟ་བུ་ཞིག་རེད” ཅེས་གསུངས་ཡོད།

ལོ་བརྒྱ་འཁོར་བའི་ཁོང་གི་འཁྲུངས་སྐར་དུས་ཆེན་འདིར་ངོས་ནས་སྨོན་ལམ་མཚམས་སྦྱོར་དང་བཅས་ཁོང་གིས་དབུ་འཛུགས་བསྐྱངས་པའི་མཛད་དོན་འདིར་ནང་པ་ཡོངས་ཀྱིས་ཕྱར་གྲུ་མཉམ་འདེགས་ཐོག་ནས་མུ་མཐུད་མཇུག་སྐྱོང་ལྷོད་མེད་གནང་བའི་རེ་འདུན་ཞུ་བཞིན་ཡོད། ཏཱ་ལའི་བླ་མས། རྒྱ་གར་པན་འཇབ་དྷ་རམ་ས་ལ་ནས་ ༡༩༦༥ ཟླ་ ༥ ཚེས་ ༧ ལ། ཞེས་སྩལ།

སྙན་རྒུ་དབྱངས་སུ་འཇེབས་པའི་གྲེ་འགྱུར་གླུ།།

པད་དཀར་འཆང་བའི་དགེ་ལེགས་དབྱངས་ཀྱིས་གསུང༌།།

བསོད་ནམས་དཔུང་མཐོ་དྷརྨ་པ་ལ་མཆོག།

བགྲང་བྱ་བརྒྱ་རུ་བཞད་པའི་དུས་སྟོན་འཛུམ།།

མི་ཟད་མཁས་གྲུབ་གངྒའི་དལ་འབབ་རྒྱུན།།

དྷརྨ་པ་ལར་བསྐྱིལ་བའི་རྫིང་བུའི་ངོགས།།

ཆེ་རྒུ་ཚངས་པའི་དབྱངས་ཀྱི་མགྲིན་སྒྲའི་གླུས།།

དེ་ལ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོར་བསྔགས་འོས་དགེ།

རྣམ་དག་ཐེག་པ་ཀུན་ཏུ་གཞོལ་བ་ནས།།

ལུས་ཅན་གཏན་བདེར་འགོད་མཁས་དམ་པ་དེས།།

ས་གསུམ་ཤིས་པ་གྲུབ་པའི་དབྱངས་སྙན་པོ།།

འཆི་མེད་སྐབས་གསུམ་རྔ་ལྟར་ཀུན་ཏུ་འཇེབས།།

གང་ཚེ་གང་གི་སྐྱེས་སྦྱངས་འདབ་བརྒྱའི་མཚོར།།

སྣ་ཚོགས་མོས་ཁམས་ཟླ་བ་འཆར་བའི་མཐུས།།

ཐུགས་བསྐྱེད་ཕན་བདེའི་བསིལ་ཟེར་ཕྱོགས་ཀུན་ཏུ།།

འཕྲོ་བའི་དགེ་ལེགས་འཕགས་མཆོག་དེ་ཡི་ལུགས།།

ས་བཅད་གཉིས་པ།

སྒྲོལ་དཀར་གྱི་ཚེ་དབང་དང་སྐུའི་འཁྲུངས་སྐར་སྲུང་བརྩི། བྷ་ར་ཀྲི་ཡའི་གསར་དེབ་ཐོག་སྩལ་བའི་གསུང་འཕྲིན།

༡༩༦༥ ཟླ་ ༥ ཚེས་ ༢༦ ཉིན་སྒང་ཏོག་དོན་བྱེད་འཐུས་མི་ཐུན་མོང་ནས་ཇི་ལྟར་གསོལ་བ་བཏབ་པ་བཞིན། མི་གྲངས་ ༡༥༠༠ སྐོར་ལ་སྒྲོལ་དཀར་ཡིད་བཞིན་འཁོར་ལོའི་ཚེ་དབང་ཟབ་སྩལ་དང་འབྲེལ་མདོ་ལུགས་ཀྱི་ཞབས་བརྟན་བསྟར་འབུལ་ཞུས་ཤིང༌། ཐོག་མར་ཚེ་དབང་དབུ་འཛུགས་སྔོན་དུ། “དེ་རིང་འབྲས་ལྗོངས་ནས་འབྱོར་བའི་འཐུས་མི་ཚོའི་ཞུ་མོས་ལྟར་ཚེ་སྦྱིན་སྒྲོལ་དཀར་ཡིད་བཞིན་འཁོར་ལོའི་དབང་བྱེད་རྒྱུ་ཡིན། འདི་ནི་ཆོས་ཀྱི་བྱ་བ་ཡིན་པས་ཐོག་མར་ཆོས་ཞེས་པ་ཇི་འདྲ་ཞིག་ཡིན་པ་ཤེས་གལ་ཆེ། དེ་ལ་ཆོས་སྟོན་མཁན་གྱི་སྟོན་པ་ཤེས་དགོས།

རང་རེ་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་སྟོན་པ་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་ལུགས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་མངོན་སུམ་དུ་གཟིགས་པས་མཁྱེན་པ་བླ་ན་མེད་པ་དང༌། དམིགས་པ་མེད་པའི་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་མངའ་བས་བརྩེ་བ་བླ་ན་མེད་པ། ལུས་ཅན་སྐྱོབ་པའི་དུས་ལས་སྐད་ཅིག་ཀྱང་མི་གཡེལ་བས་ནུས་མཐུ་བླ་ན་མེད་པ་བཅས་མངའ་བ་ཡིན། དེ་ཡང་རྨོངས་དད་ཙམ་མ་ཡིན་པར་རིགས་པ་ཡང་དག་གི་ལམ་ནས་ངེས་པ་དྲངས་ཏེ་སྟོན་པ་ཚད་མར་ངེས་པ་ན། ཆོས་དེ་ཡང་སོ་སོས་སྒྲུབ་པ་ལག་ལེན་མ་བཀལ་ན་མི་ཕན་པ། དཔེར་ན། རང་ལ་འབྲས་ཚལ་སོགས་བཟའ་བཅའི་རྒྱུ་ཆ་སྣེ་འཛོམས་ཡོད་རུང་རང་གིས་དེ་དག་གཡོས་སྦྱོར་བྱས་ཏེ་ལོངས་སུ་མ་སྤྱད་ན་ལྟོགས་པར་མི་ཕན་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་པས་ཆོས་ལག་ལེན་དུ་བསྟར་ལུགས་མཛུབ་སྟོན་མཛད།

དེ་ཡང་ཐོག་མར་སྐྱབས་འགྲོ་རྣམ་དག་བྱ། དེ་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་དགྲས་ཚུར་འཇོམས་པ་འགོག་པའི་རང་སྲུང་གི་ཚོད་ལྟ་བུ་མི་དགེ་བཅུ་སྤོང་སོགས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པ་དང༌། དཔུང་གསོག་པ་ལྟ་བུ་སེམས་ཀྱི་ནུས་པ་མཐུ་ཅན་དུ་བྱེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་བསླབ་པ། དཔུང་དམག་ལ་མཚོན་ཆ་འགྲེམས་པ་ལྟ་བུའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པ་བཅས་ཉམས་སུ་བླངས་ཏེ་འཁོར་བའི་རྩ་བ་མ་རིག་བག་ཆགས་དང་བཅས་པའི་གཡུལ་ལས་རྒྱལ་བར་བྱ། དེས་ཀྱང་མི་ཆོག་པར། མ་རྒན་སེམས་ཅན་རྣམས་འཁོར་བ་དང༌། ངན་སོང་གི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་མནར་བ་ལ་མི་བཟོད་པའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོས་དྲངས་ཏེ་རྒྱལ་སྲས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ཕྱིན་དྲུག་དང༌། བསྡུ་བཞི་སོགས་ལ་བསླབ་ནས་མྱུར་བ་ཉིད་དུ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་གོ་འཕང་ཅིས་ཀྱང་བསྒྲུབ་པར་བྱ། དེའི་ཆེད་དུ་དལ་རྟེན་ཀྱི་ཞིང་དུ་འཚོ་བའི་སླད་དུ་ཚེ་དབང་ཟབ་མོ་ཞུ་སྙམ་པའི་ཀུན་སློང་བཅོས་མ་ཚུན་གསལ་བཏབ་སྟེ་གསན་དགོས།” ཞེས་གདམས་པར་མཛད་དེ་ཚེ་དབང་གི་རིམ་པ་རྣམས་བསྐྱངས།

ཟླ་ ༧ ཚེས་ ༦ ཉིན་ྋགོང་ས་མཆོག་དགུང་གྲངས་སུམ་ཅུར་ཕེབས་པའི་སྐུའི་འཁྲུངས་སྐར་དུས་ཆེན་ལ་བརྟེན་རྣམ་གྲྭ་གསུང་ཞབས་དང་བཅས་སྔར་སྲོལ་འཁྲུངས་ལྷའི་གསོལ་མཆོད་གསུང་ཆོག་རྣམས་བསྐྱངས་ཤིང༌། རྣམ་ཀུན་གཞུང་ཞབས་ལས་བྱེད་རྣམས་ལ་མཇལ་ཁ་དང༌། རོལ་ཆའི་རུ་ཁག་གིས་བསྟོད་དབྱངས་མཆོད་སྤྲིན་སྤྲོ་འབུལ་ཞུ་མུས་ཀྱང༌། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་ངོས་རང་སྒེར་གྱི་སྐྱེས་སྐར་ལ་དེ་འདྲའི་རྒྱས་སྤྲོས་བརྡབ་གསིག་མ་དགོས་པའི་བཀའ་ཕེབས་ཤིང༌། མི་མང་རྣམས་ནས་བསང་གསོལ་དང་བཅས་མཇལ་བཅར་ལ་ཕོ་བྲང་བདེ་ཡངས་སུ་ཆེད་ཕེབས་བཞུགས་ངོས། “དེ་རིང་འདིར་དད་པ་དང་དམ་ཚིག་ལྡན་པའི་སེར་སྐྱ་རྣམས་ནས་ངོས་རང་ལོ་སུམ་ཅུ་ཐམ་པ་སོན་པའི་སྐྱེས་སྐར་དུས་ཚེས་ཀྱི་ཐོག་ཏུ་ཁྱེད་རང་ཚོ་ཚང་མས་བསང་གསོལ་དང༌། མཆོག་གསུམ་གསོལ་འདེབས་དང་འབྲེལ་ངོས་རང་ཐུག་པ་འདི་ཧ་ཅང་དགའ་པོ་བྱུང༌། ཁྱེད་རང་ཚོ་ཚང་མར་ངོས་བསྟན་འཛིན་རྒྱ་མཚོ་སྒེར་གྱི་མིང་ཐོག་ནས་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞེས་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།

ད་ལྟ་ནས་བརྩིས་པའི་ལོ་སུམ་ཅུ་ཐམ་པའི་གོང་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༣༥ ཟླ་ ༧ ཚེས་ ༦ ཉིན་གྱི་ཞོགས་པ་དེར་ངོས་རང་སྐྱེས་པ་ཡིན་པ་རེད། ངོས་རང་ཞིང་པ་སྙོམས་ཆུང་ཞིག་གི་ནང་དུ་སྐྱེས་ནས་ད་ལྟའི་བར་དུ་ལོ་ ༣༠ ཕྱིན་འདུག ཕྱོགས་གཅིག་ནས་བསམ་བློ་བཏང་ན་ལོ་ ༣༠ ཟེར་བ་དེ་མང་པོ་གང་ཡང་མ་རེད། ཉུང་ཉུང་རེད།

ཡིན་ན་ཡང༌། ངོས་རང་གི་ཐོག་ཏུ་འདིའི་རིང་དར་རྒུད་དམ་སྐྱིད་སྡུག་མང་པོ་ཞིག་མྱངས་ཡོད། ལོ་ལྔ་ཙམ་གྱི་མཚམས་ལ་སྐྱེས་སའི་ལུང་པ་ནས་ཡར་ཡོང་སྟེ་ང་རང་ཚོ་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་སར་འཁོད། དེ་ནས་ལོ་ཁ་ཤས་ཀྱི་རིང་ལ་དཔེ་ཆ་བལྟས། ངོས་ཀྱིས་སྒྱིད་ལ་མ་སྒྱིད་བྱས། ཕྲུ་གུ་ཐེབས་ཆག་ཅིག་བྱས་ནས་ཡག་པོ་ཞིག་བལྟས་ཡོད་པ་མ་རེད། དེ་ནས་ལོ་བཅོ་ལྔ་བཅུ་དྲུག་གི་མཚམས་ལ་སླེབས་ཡོང་དུས་འཛམ་གླིང་འདིའི་སྒང་ལ་རྒྱལ་ཁབ་ཆེ་བ་དེ་ཚོས་ཀྱང་ཞེད་སྣང་དང་དོ་སྣང་བྱེད་དགོས་པའི་ཁྱིམ་མཚེས་ཆེན་པོ་དེའི་ཐོག་ནས་གནས་ཚུལ་ཁྱད་མཚར་པོ་ཞིག་བྱུང་སྟེ་ང་རང་ཚོའི་ལུང་པར་ཐབས་སྡུག་པོ་ཡོང་རྒྱུའི་ལྟས་ངན་གྱི་འགོ་ཚུགས།

ལོ་ཉི་ཤུ་རྩ་གྲངས་ཀྱི་བར་དུ་དུས་ཚོད་དེ་འདྲའི་ངང་བསྐྱལ་བ་དང༌། ༡༩༥༩ ལོར་གནས་ཚུལ་ཧ་ཅང་ཐབས་སྡུག་པོ་དངོས་སུ་བྱུང་ནས་རང་གི་ལུང་པ་དང་བྲལ། མིའི་ཡུལ་དུ་གྱར་ཏེ་ལོ་ ༢༥ ཙམ་ནས་ད་ལྟ་བར་བཙན་བྱོལ་བ་ཞེས་སོ་སོའི་ལུང་པ་འདི་ཡིན་བསྟན་ཁུངས་མེད་པ་ཞིག་ཏུ་གྱར་ཏེ་བསྡད་ཡོད་པ་རེད། ལོ་སུམ་ཅུ་ཐམ་པ་དེའི་རིང་ལ་བསམ་བློ་ཞིག་བཏང་དུས་དུས་ཚོད་ཐབས་སྡུག་པོ་མང་པོ་ཞིག་བརྒྱུད་དེ་ཕྱིན་འདུག

འོན་ཀྱང༌། ང་རང་ཚོར་ལས་རྒྱུ་འབྲས་ཞེས་པ་ཞིག་བརྩི་རྒྱུ་ཡོད་པ་དང༌། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཀྱི་ཐོག་ནས་བཤད་ན་ནི་བདག་པས་གཞན་གཅེས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཞེས་རྟག་པར་བཤད་རྒྱུ་ཡོད་པ་དེའི་དོན་ཤེས་པ་བྱས་ན་སོ་སོ་ཁག་པོ་དང༌། གནས་ཚུལ་དཀའ་ངལ་གང་འདྲ་ཞིག་ཡོད་པ་ཡིན་ནའང་རྩ་བ་གཞན་ཕན་ནམ་གཞན་གྱི་ཁེ་ཕན་དང་འབྲེལ་བའི་དོན་དག་ཅིག་ཡིན་ན། དེ་ལ་གང་ལྟར་ཡང་མཐའ་བཟང་པོ་ཞིག་ཡོད་པ་རེད་བསམས་ནས་ཡིད་ཆེས་བློས་འགེལ་བྱེད་བཞིན་ཡོད་ཅིང༌། དུས་ད་ལྟ་ཡིན་རུང་འཛམ་གླིང་འདིའི་སྒང་སྤྱིར་བཏང་གི་མི་ཚོས་ཧོབ་སྟེ་བལྟས་པ་ཡིན་ན། ང་རང་ཚོ་བོད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་དེ་དེང་སང་ཧ་ལམ་རེ་བ་མེད་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་གི་སྒང་ལ་སླེབས་ཏེ་བསྡད་ཡོད་པ་རེད། ཡིན་ན་ཡང་ལས་རྒྱུ་འབྲས་དང༌། བདེན་པ་ཞེས་པ་ཞིག་ཡོད་པ་ཡིན་སྟབས་ཏན་ཏན་བདེན་པའི་རྒྱལ་ཁ་དེ་ངེས་པར་གསལ་གྱི་རེད་བསམ་པའི་ཡིད་ཆེས་གཙང་མ་ཞིག་ཡོད་དང་ཡོད་མུས་རེད།

ཡིད་ཆེས་དེ་གཞི་ལ་བཞག་ནས་ཚང་མས་ཧུར་ཐག་དང༌། རང་ངོས་ལ་ཆ་བཞག་ན་ད་ལྟ་བར་དུ་ཧུར་ཐག་བྱས་པ་ཡིན་ལ། ད་དུང་ཡང་ལོ་ ༣༠ ཕན་ཆད་ཀྱི་དཀའ་ངལ་བྱུང་བ་དེ་དག་སྐྱོན་དང༌། དཀའ་ངལ་ལ་མ་བལྟས་པར། དེ་རྒྱན་དུ་བལྟས། དེ་སོ་སོའི་ཉམས་མྱོང་དུ་བལྟས། དེ་རང་གི་སློབ་སྦྱོང་དུ་བལྟས། དེ་གཞི་ལ་བཞག་ནས་ལོ་ ༣༠ ཚུན་ཆད་ཡོང་རྒྱུའི་དུས་ཡུན་རིང་སྔར་ལས་ལྷག་པའི་འབད་བརྩོན་དང༌། སྔར་ལས་ལྷག་པའི་དཀའ་ངལ་དང་ལེན་གྱིས་དོན་དག་ཡང་སྙིང་དངོས་སུ་བོད་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་འདི་དག་དང༌། བརྒྱུད་ནས་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་ཕན་ཐུབ་པའི་ཆེད་དུ་སྨོན་ལམ་རྒྱག་གི་ཡོད་ལ། འབད་བརྩོན་ཡང་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ངའི་སྐྱེས་སྐར་གྱི་དུས་ཆེན་ནི་ང་སྒེར་གྱི་གནས་ཚུལ་ཞིག་ཡིན་སྟབས། འདི་ཐོག་ངོས་རང་སྒེར་གྱི་བསམ་ཚུལ་དང༌། སྒེར་གྱི་གནས་ཚུལ་མང་ཙམ་ཞུས་པ་ཡིན།

ཡང་བསྐྱར་ཁྱེད་ཚོ་ཚང་མར། དེ་རིང་ངའི་སྐྱེས་སྐར་གྱི་དུས་ཆེན་ཐོག་ཏུ་ཁྱེད་རང་ཚོ་ཚང་མས་མཆོག་གསུམ་གསོལ་འདེབས་དང་འབྲེལ་བའི་བསང་གསོལ་གནང་སྟེ་ལྷ་རྒྱལ་འཐེན་པ་སོགས་ལ་དགའ་སེམས་འཕེལ་བའི་ངང་ནས་བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས་དང་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།” ཞེས་སྩལ།

གཞན་ཡང་སྐབས་དེར་འབོམ་བྷེ་བྷ་ར་ཀྲི་ཡ་ཚོགས་པའི་ (Bharatiya Vidya Bhawan Chowpathy Bombay) ཞེས་པའི་གསར་དེབ་ཐོག་ཆོས་ཉམས་སུ་ལེན་དགོས་ཚུལ་སྐོར་གསུང་འཕྲིན་སྩལ་དོན།

མི་ནི་དུད་འགྲོ་ལ་སོགས་པའི་སེམས་ཅན་གཞན་དག་ལས་རྣམ་དཔྱོད་དང་བློ་གྲོས་ཀྱི་ཆ་ནས་ཁྱད་པར་འབྱེད་ཐུབ། མིའི་རིགས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་གཞན་གྱིས་བསམ་མ་ཐུབ་པ་དང་རྩད་མི་ཆོད་པའི་གནས་ཚུལ་མང་པོ་ཞིག་བརྟག་དཔྱད་ཀྱི་ལམ་ནས་གོ་རྟོགས་སྤེལ་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད། མིའི་རིགས་ཀྱིས་རང་གིས་ཐད་ཀར་མཐོང་བའི་གནས་ཚུལ་དེ་ལས་གཞན་པའི་གནས་ཚུལ་མང་པོ་རྩད་གཅོད་དང༌། བརྟག་དཔྱད་བྱས་ཏེ་ནང་པ་དང་ཧིན་རྡུ་སོགས་ཆོས་ལུགས་འདྲ་མིན་གང་འདྲ་ཞིག་ལ་མོས་པ་བྱེད་མཁན་ཞིག་ཡིན་རུང་ཕལ་ཆེ་བས་སྨོན་ལམ་འདེབས་པ་དང༌། ཁ་འདོན་བྱེད་པ་ལ་སོགས་ཡིན། དེ་འདྲའི་སྨོན་ལམ་དང༌། ཁ་འདོན་བྱེད་པ་ནི་གོམས་འདྲིས་སམ། ཉིན་རེའི་འཚོ་བའི་ཆ་ཤས་ལྟ་བུ་ཨེ་ཡིན་ཟེར་ན། དེ་འདྲ་མིན།

གང་ཡིན་ཟེར་ན། སྨོན་ལམ་དང་ཁ་འདོན་བྱེད་པའི་དགོས་དོན་ནི་སེམས་འདུལ་ཐབས་སུ་འགྲོ་དགོས། ད་ལྟ་རང་གི་སེམས་གྱོང་པོ་ཞིག་ཡོད་པ་འདི་དག་འདུལ་བའི་ཐབས་མང་པོ་ཡོད་ཀྱང༌། གཙོ་བོ་གཞན་ཕན་གྱི་བསམ་པ་བཟང་པོ་བསྟེན་རྒྱུ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན། གཞན་གྱི་དོན་དུ་བསམ་པ་བཟང་པོ་བསྟེན་ན་རང་གཞན་ཚང་མར་བདེ་བ་འབྱུང་བ་དང༌། གཞན་ལ་གཙིགས་སུ་མ་བྱས་པར་རང་བདེ་ཁོ་ན་བསམ་ན་སྡུག་བསྔལ་མ་གཏོགས་འབྱུང་མི་ཐུབ།

རྒྱ་གར་གྱི་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་ཤན་ཏ་དེ་ཝས་ (ཞི་བ་ལྷས) འཇིག་རྟེན་སྡུག་བསྔལ་ཇི་སྙེད་པ།། དེ་ཀུན་རང་བདེ་འདོད་ལས་བྱུང༌།། འཇིག་རྟེན་བདེ་བ་ཇི་སྙེད་པ།། དེ་ཀུན་གཞན་བདེ་འདོད་ལས་བྱུང༌།། གསུངས་པ་ལྟར། རང་གཞན་ལ་འཕྲལ་ལ་ཕན་པ་དང༌། ཕུགས་སུ་བདེ་བ་ཐམས་ཅད་གཞན་བདེ་འདོད་པ་ལས་དངོས་སུ་བྱུང་བའམ། དེ་བརྒྱུད་ནས་ཡོང་དགོས་པ་དང༌། འཇིག་རྟེན་དུ་སྡུག་བསྔལ་དུ་རྩི་བ་ཐམས་ཅད་རང་བདེ་འདོད་པའམ། དེའི་རྐྱེན་གྱིས་བྱུང་བ་ཤ་སྟག་མ་གཏོགས་མེད་པ་དེ་ལྟར་ཡིན།

དེར་བརྟེན། ད་ལྟའི་འཛམ་གླིང་རྙོག་འཛིང་ཆེན་པོ་འདིའི་ནང་ཆེ་ས་རྒྱལ་ཁབ་ཕན་ཚུན་མི་མཐུན་པའམ། མི་སྲོག་མང་པོ་ཆུད་ཟོས་སུ་འགྲོ་བའི་བྱ་བ་ངན་པ་དེ་དག་འབྱུང་བ་ནས། ཆུང་ས་འབུ་སྲིན་ཆུང་ངུ་རྣམས་ཕན་ཚུན་མི་མཐུན་པ་འབྱུང་བ་དེ་རྣམས་གཞན་བདེ་བསམ་མ་ཐུབ་པར་རང་བདེ་ཁོ་ན་འདོད་པའི་དབང་གིས་བྱུང་བ་ཡིན། མི་ཚང་ཕན་ཚུན་དང་རྒྱལ་ཁབ་ཕན་ཚུན་དབར་རོགས་རམ་དང༌། ཕན་ཚུན་གཉིས་ཕན་གྱི་བྱ་བ་བཟང་པོ་འབྱུང་བ་དེ་རྣམས། གཞན་ཕན་གྱི་བསམ་བློའི་ཐོག་ནས་བྱུང་བ་ཡིན་པས། ཚང་མས་རང་བདེ་ལས་གཞན་གཙོ་བོར་བཟུང་བའི་བསམ་པ་བསྐྱེད་རྒྱུ་ངེས་པར་འོས་པ་ཡིན།

རང་ཉིད་ལ་མི་འདོད་པ་ཆུང་ངུ་ཞིག་བྱུང་རུང་མི་བཟོད་པའི་སྡུག་བསྔལ་བསྐྱེད་ནས་དཀའ་ངལ་འབྱུང་བ་དེ་སེམས་ཡོད་ཀྱི་འགྲོ་བ་སུ་འདྲ་ཞིག་ལ་ཡང་ཡོང་གི་ཡོད་པས། དེ་དཔེར་བླངས་ཏེ། སེམས་ཅན་གཞན་དག་ཚོ་ཡང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྐྱེན་དང་འཕྲད་ན་སྡུག་བསྔལ་ཡོང་གི་ཡོད་པ་དེ་ཤེས་པའི་སྒོ་ནས་གཞན་ལ་སྡུག་བསྔལ་མི་བསྐྱེད་པའི་ཐབས་ལ་འབད་ཐུབ་ན། ཞི་བདེའི་རྩ་བ་དང༌། དེང་སང་གོ་མཚོན་བཀག་སྡོམ་སོགས་ཞི་བདེ་གཏན་གནས་འབྱུང་བའི་ལས་འགུལ་མང་པོ་བྱས་དང་བྱེད་མུས་དེ་རྣམས་ཀྱི་རྩ་བ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ཡིན།

བསམ་བློའི་ནང་དམག་འཁྲུག་སོགས་སྡུག་བསྔལ་བསྐྱེད་པའི་གཞི་དེ་ཚོར་མི་འདོད་པར་བལྟས་ནས་བཀག་ན་བསམ་བློས་རྐྱེན་བྱས་ནས་ལུས་ངག་གི་སྦྱོར་བ་ཐོན་པ་རྣམས་རང་གི་ངང་གིས་འགག་འགྲོ་བ་ཡིན་པས། གོ་མཚོན་བཀག་སྡོམ་སོགས་ཀྱང་བསམ་བློའི་ནང་བཀག་སྡོམ་ཐུབ་ན། ལུས་ངག་གི་སྦྱོར་བ་རྣམས་ཀྱང་འགག་ཐུབ། བསམ་བློའི་ནང་དམ་བཅའ་བརྟན་པོ་ཞིག་བཟུང་མ་ཐུབ་པ་ཡིན་ན། ལུས་ངག་གི་སྤྱོད་པ་རེ་ཞིག་བྱེད་ཀྱི་མིན་ཞེས་བཀག་སྡོམ་ཇི་ཙམ་བྱས་ཀྱང༌། ཇི་བཞིན་འབྱུང་མི་ཐུབ། ཐུག་ས་གཙོ་བོ་རང་གཞན་གྱི་སེམས་མ་དུལ་བའི་དབང་གིས་བྱུང་བ་ཡིན།

དེར་བརྟེན། ཚེ་ཕྱི་མ་ཕན་གྱི་བསམ་ཚུལ་ཞིག་ཁས་བླངས་རུང་མ་བླངས་རུང༌། ཚེ་འདི་གཅིག་པུར་ཡང༌། མིའི་རིགས་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བདེ་བ་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་གང་འདྲ་ཞིག་ལས་བྱུང་སྙམ་ན། གཞན་ཕན་སེམས་བཟང་པོ་ཁོ་ན་ལས་འབྱུང་བ་ཡིན་པས། རང་ཅག་ཚང་མས་གཞན་ཕན་གྱི་བསམ་བློར་རྒྱུན་དུ་གོམས་གཤིས་འཇགས་ཐུབ་པ་དང༌། དེའི་ཆེད་དུ་རྩོལ་བ་བསྟེན་རྒྱུ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན། ཏཱ་ལའི་བླ་མས། རྒྱ་གར་པན་འཇབ་དྷ་རམ་ས་ལ་ནས། ཞེས་སྩལ།

འཕགས་ཡུལ་འབྲས་མོ་ལྗོངས་ཀྱི་ས་འཛིན་དུ།།

འདབ་ཆགས་ཁ་ལྗོངས་སྐྱེ་བོས་མགོན་མཆོག་གི།

མདུན་སར་བསྙེན་ཏེ་བསོད་ནམས་གསེར་གྱི་ལྟོར།།

དད་གསུམ་ཕྱག་རྒྱའི་རྩེ་མོ་མཐོ་རུ་བཏེགས།།

ས་འདིར་ཞི་བསིལ་འོད་སྣང་འགྱེད་པའི་སླད།།

ཡབ་གཅིག་འཕགས་མཆོག་གངས་རིའི་སྐྱབས་མགོན་རྗེ།།

སྐུ་ཚེ་མི་ཤིགས་མི་ནུབ་རྒྱས་པ་དང༌།།

བྱམས་པས་གཡུལ་ངོ་ཆོས་བཞིན་དུལ་བར་གསོལ།།

དེ་ལྟར་དབྱངས་ཀྱི་སྒེག་མོའི་གྲེ་འགྱུར་གྱི།།

གསོལ་འདེབས་ཚངས་པའི་གླུ་རུ་དྲངས་པ་དེས།།

ས་གསུམ་རྒྱན་དུ་ཆེ་བའི་འཕགས་ཚོགས་ཀྱིས།།

བརྟན་པར་བཞུགས་པའི་ཆོ་ག་ཉམས་སུ་བསྟར།།

འཆི་བ་གཡུལ་ངོ་ཕམ་བྱེད་གྱད་ཀྱི་དཔུང༌།།

ཚེ་ཡི་ལྷ་མཆོག་ཟླ་བའི་མདངས་འཛིན་མ།།

ཡིད་ཀྱི་མེ་ལོང་དྭངས་མར་འཕྱུར་བའི་དཔལ།།

དབང་གི་བྱིན་རླབས་དངོས་གྲུབ་མཆོག་སྩལ་ཏོ།།

ས་བཅད་གསུམ་པ།

ཚོགས་སྡེ་ཁག་གཅིག་ཏུ་ཆིབས་བསྒྱུར་དང་སྐབས་དེ་འབྲེལ་གྱི་གནས་ཚུལ།

༡༽ རྒྱ་གར་འཛམ་གླིང་སཾསྐྲྀཏའི་སློབ་ཚོགས་ཐེངས་བརྒྱད་པའི་ཐོག་ཆིབས་བསྒྱུར།

༡༩༦༥ ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༤ ཉིན་བཀའ་བློན་རྣམ་པ་དང༌། ཚོགས་གཙོ་བཅས་མཇལ་བཅར་ཐོག་བར་སྐབས་ཉིན་ལྔའི་རིང་གཞིས་བྱེས་བོད་མིའི་གནས་སྟངས་དང༌། དཀའ་ངལ་སེལ་ཐབས་སྐོར་གྲོས་ཚོགས་ཇི་བྱས་ལས་བསྡོམས་ཞིབ་གསལ་སྙན་སེང་ཞུས་ཐོག མ་འོངས་པར་བོད་མི་ཡོངས་རྫོགས་ལས་རིགས་སྣ་ཚོགས་སུ་གཞིས་ཆགས་བྱ་ཐབས་དང༌། དགེ་འདུན་གྱི་སྡེ་རྣམས་འཛིན་སྐྱོང་གནང་ཐབས། བོད་ཕྲུག་དྲུག་སྟོང་སྐོར་དེང་སྐབས་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་མུས་རྣམས་ལས་ཀ་བྱ་ཡུལ། སློབ་ཕྲུག་དང་གཞིས་ཆགས་ཀྱི་འབྲེལ་བའི་སྐོར། བོད་མི་ཕྱི་རྒྱལ་དུ་གཞིས་ཆགས་གཏོང་ཐབས་སྐོར་སོགས་ཀྱི་བཀའ་བསྡུར་རྒྱུན་རིང་གནང༌།

ཚེས་ ༦ ཉིན་སྔ་དྲོར་ཡོངས་འཛིན་སྐུ་གཞོན་ཁྲི་བྱང་རིན་པོ་ཆེ་མཇལ་བར་བླ་བྲང་དུ་ཆིབས་བསྒྱུར་གྱིས་ཞལ་སྔ་ནས་གུ་རུ་རིན་པོ་ཆེའི་གསོལ་འདེབས་བསམ་པ་ལྷུན་གྲུབ་མ་དང༌། བར་ཆད་ལམ་སེལ་གྱི་བཀླག་ལུང་འབུལ་བཞེས་མཇུག་ཡོངས་གླིང་དགའ་ཁྲི་རིན་པོ་ཆེ་ཕོ་བྲང་དུ་མཇལ་བཅར་ བསྐྱངས།

དེ་ནས་རྒྱ་གར་འཛམ་གླིང་སཾསྐྲྀཏའི་སློབ་ཚོགས་ཐེངས་བརྒྱད་པ་ལྷོ་ཕྱོགས་བྷང་ལོར་ (Bangalore) དུ་ཚོགས་གཏན་སྔོན་འཁེལ་ལྟར་གདན་ཞུ་གསོལ་བཏབ་བཞིན། ྋགོང་ས་མཆོག་བཞུགས་སྒར་ཕོ་བྲང་ནས་ཆིབས་ཐོན་བསྐྱངས། པ་ཀི་སི་ཐན་ (Pakistan) གྱི་གནམ་གྲུ་འགའ་ཤས་པ་ཁྲན་ཀོ་ཀྲིར་ (Pathankot) འབྱོར་ཏེ་རྒྱ་གར་གནམ་གྲུ་དང་འཐབ་འཁྲུག་གཏོར་རྒོལ་བརྡབ་སྐྱོན་གྱུར་ཚོད་དང༌། པ་ཁྲན་ཀོ་ཀྲིའི་ཉེ་འཁྲིས་སུ་ཕེབས་འབྱོར་སྐབས་གློག་མདའ་མང་པོ་བརྒྱབ་པ་སོགས་ཕེབས་ཚོད་དཀའ་བས་ཕེབས་ལམ་དུ་ངང་སྒུག་བཞུགས་འཇགས་མཛད་དགོས་སུ་གྱུར་ཞིང༌། སྐུ་སྲུང་སྣུམ་འཁོར་ཞིག་པ་ཁྲན་ཀོ་ཀྲིའི་ས་གནས་སུ་ཤར་བསྐྱོད་སྐོར་ཞིབ་ཉང་རྩད་མཐིལ་ཕྱིན་ཞུས་ཏེ་ཕྱིར་འཁོར་ལ་གྲོང་ཁྱེར་ནང་གློག་བཞུ་དང་ཁྲོམ་སྟོན་འགྲུལ་བཞུད་མཚམས་འཇོག་བྱས་པ་ལས། དེ་མིན་ཞི་ལྷིང་ཡིན་ལུགས་སྙན་སེང་ལྟར་མེ་འཁོར་ཐོག་ཕེབས་བཞུད་ཀྱིས་ལྡི་ལི་བརྒྱུད་བྷང་ལོར་དུ་ཞབས་སོར་བདེ་ལེགས་སུ་འཁོད། སྐབས་དེར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ལ་ཐུགས་སྣང་ཇི་བྱུང་རང་རྣམ་ནང་འཁོད་གསལ། “༡༩༦༥ ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༡ ཉིན་པ་ཀི་སི་ཐན་དང་རྒྱ་གར་གཉིས་དབར་སླར་ཡང་དམག་འཁྲུག་ཤོར་བ་རེད། དྷ་རམ་ས་ལ་ནི་རྒྱ་གར་དང་པ་ཀི་སི་ཐན་གྱི་ས་མཚམས་ནས་ལེ་དབར་བརྒྱ་མིན་ཙམ་གྱི་སར་ཡོད་ཙང༌། ངོས་ནས་གཡུལ་འགྱེད་སྐབས་ཀྱི་ཡིད་སྐྱོའི་རྗེས་འབྲས་རྣམས་ཐོག་མར་མཐོང་བྱུང༌། ངོས་རང་རྒྱ་གར་ལྷོ་ཕྱོགས་བོད་མིའི་གཞིས་ཆགས་ལ་ནམ་རྒྱུན་ཡང་ཡང་འགྲོ་མུས་ལྟར། དམག་འཐབ་དེ་བྱུང་ནས་ཡུན་རིང་མ་སོང་བར་ད་རེས་ཡང་བསྐྱར་ཐེངས་གཅིག་ཕྱིར་ཐོན་བྱས་པ་ཡིན།

མཚན་དེར་ས་ཆ་གང་སར་གློག་འོད་སྦར་མི་ཆོག་པའི་དམ་བསྒྲགས་ཤུགས་ཆེ་ཡོད་པ་ལྟར། ང་ཚོ་ཆུ་ཚོད་གསུམ་རིང་པ་ཁྲན་ཀོ་ཀྲི་མེ་འཁོར་འབབ་ཚུགས་སུ་སྣུམ་འཁོར་ལ་གློག་མེད་པར་མི་བསྐྱོད་ཀ་མེད་གྱུར། གཞན་ལམ་ཐོག་ཏུ་མཐོང་རྒྱུ་ཡོད་པ་ནི་དམག་མིའི་རླངས་འཁོར་རྐྱང་ཡིན་པ་དང༌། རྒྱལ་སྲུང་དམག་དཔུང་རྣམས་ཕྱིར་ཐོན་ཏེ་སྤྱི་འབངས་དཀྱུས་མ་རྣམས་གབ་ཡིབ་བྱ་དགོས་པའི་བཙན་བཀའ་བཏང་བའི་གནད་དོན་དེ་ནི་ཧ་ཅང་ཡིད་སྐྱོའི་རང་བཞིན་ཞིག་ཡིན་པར་དྲན་གྱི་འདུག དོན་དངོས་ཐོག་དེ་དག་ཚང་མ་རང་ཉིད་དང་འདྲ་བའི་འགྲོ་བ་མི་གཅིག་པ་རེད།

དཀའ་ངལ་ཅན་གྱི་འགྲུལ་བསྐྱོད་བྱས་རྗེས་མཐའ་མ་ང་ཚོ་པ་ཁྲན་ཀོ་ཀྲིའི་མེ་འཁོར་འབབ་ཚུགས་དེར་འབྱོར་དུས་ཐག་ཉེར་ཡོད་པའི་གནམ་གྲུ་འབབ་ཐང་ལ་མེ་སྒྱོགས་མང་པོ་རྒྱག་བཞིན་པའི་སྒྲ་ཐོས་ཀྱི་འདུག སྐབས་ཤིག་གནམ་གྲུ་ཁ་ཤས་ང་ཚོའི་མགོ་ཐོག་ཏུ་འཕུར་བ་དང༌། དེ་འཕྲལ་འོད་མདངས་འཕྲོ་བའི་སྐར་མདའ་འཁྱུག་བཞིན་མཁའ་རྒོལ་མེ་སྒྱོགས་ཀྱི་མདེའུ་རྣམས་ནམ་མཁའི་དབྱིངས་སུ་འཕེན་བཞིན་པའི་སྒྲ་དེ་ནི་དངོས་འབྲེལ་འཇིགས་སུ་རུང་བ་ཞིག་འདུག་པས་ངོས་རང་ཞེད་སྣང་སྐྱེས་བྱུང༌།

འོན་ཀྱང༌། ཞེད་སྣང་སྐྱེ་མཁན་ནི་ངོས་རང་གཅིག་པུ་མིན་པར་བརྟེན་བློ་བདེར་གྱུར། འབབ་ཚུགས་ནས་མཚན་མོ་ཧ་ཅང་མགྱོགས་པོར་ཐོན་ཕྱིན་པའི་མེ་འཁོར་དེ་འདྲའི་ནང་སྔོན་ཆད་ངོས་རང་འགྲོ་མྱོང་མེད།”9 ཅེས་གསུངས།

ཚེས་ ༡༠ ཉིན་བྷེང་ལོར་དུ་ཞབས་སོར་འཁོད་འཕྲལ་ཕེབས་བསུར་མངའ་སྡེའི་སྤྱི་ཁྱབ་དྲུང་ཆེ་ངོ་བཅར་གྱིས་སྣེ་ལེན་ཁང་དུ་གདན་ཞུས་བཞུགས་འཇགས་དང༌། སྤྱི་ཁྱབ་བློན་ཆེན་ནི་ཇ་ལིང་ག་པ་ (Nijalingappa) ཆེད་བཅར་ངོ་མཇལ་གྱིས་བོད་དང༌། པ་ཀི་སི་ཐན། རྒྱ་གར་བཅས་ཀྱི་སྐོར་གསུང་མོལ་བསྐྱངས།

དེ་ནས་ྋགོང་ས་མཆོག་འཛམ་གླིང་སཾསྐྲྀཏའི་སློབ་ཚོགས་ཐེངས་བརྒྱད་པའི་ཐོག་ཆིབས་བསྒྱུར་དང༌། ཚོགས་འདུའི་སྟེང་རྒྱ་གར་སྲིད་འཛིན་མཁས་དབང་རཱ་དྷ་ཀིར་ཤི་ནན་ (Dr. Radhakrishnan) མཆོག་གིས་དབུས་ཆེས་མཐོའི་དཔོན་རིགས་དང༌། རིག་གཞུང་འདྲ་མིན་གྱི་མཁས་པ་དང་པཎྜི་ཏ་ཉིས་སྟོང་སྐོར་གདན་ཞུས་ལྷན་འཛོམས་དབུས་སུ་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་གསུང་གླེང་སྙིང་པོར། “སྲིད་འཛིན་མཆོག་དང༌། ཚོགས་པའི་དབུ་འཛིན་ལྷན་རྒྱས། གྲོགས་པོ་རྣམ་པ། འཛམ་གླིང་སཾསྐྲྀཏའི་སློབ་ཚོགས་ཀྱི་ལོ་འཁོར་ཚོགས་འདུ་འདིའི་ཐོག་ངེད་རང་ངོ་བཅར་ཐུབ་པ་འདི་ལ་དགའ་སྤྲོ་ཆེན་པོ་བྱུང༌། ཚང་མས་མཁྱེན་གསལ་ལྟར། སཾསྐྲྀཏ་འདིའི་ཐོག་ནས་འཛམ་གླིང་གི་རྩོམ་རིག་ཡར་རྒྱས་བྱུང་བ་དང་རྒྱ་གར་གྱི་རིག་གཞུང་ཁྱད་འཕགས་ཚང་མ་ཡང་སྐད་ཡིག་འདིའི་ཐོག་ནས་ཡར་རྒྱས་བྱུང་བ་དེ་གསར་དུ་ངོ་སྤྲོད་ཞུ་དགོས་མི་འདུག

སཾསྐྲྀཏ་འདི་ནི་རྒྱ་གར་རང་ལ་དེང་སང་ཡོད་པའི་སྐད་རིགས་ཚང་མའི་རྩ་བ་ཡིན་པ་མ་ཟད། རྒྱལ་ཁབ་གཞན་གྱི་རིག་གཞུང་ཡར་རྒྱས་གཏོང་རྒྱུར་ཡང་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་བྱུང་ཡོད། དེར་བརྟེན་སཾསྐྲྀཏ་འདི་བཞིན་སྐད་ཡིག་མང་པོའི་གཞི་རྟེན་དུ་ངོས་འཛིན་བྱས་ཆོག་པ་ནི་འོས་ཤིང་འཚམས་པའི་ངེས་དོན་ཞིག་རེད།

རྒྱ་གར་འཕགས་པའི་ཡུལ་དུ་གནའ་དུས་ནས་རིག་གཞུང་ཁྱད་འཕགས་ཡོངས་ཀྱི་རྒྱུད་འཛིན་པའི་གཅེས་ནོར་སཾསྐྲྀཏའི་སྐད་ཡིག་གི་དགེ་མཚན་ལ་བསྔགས་བརྗོད་དམིགས་བསལ་ཞུ་མ་དགོས་ཀྱང༌། སྐབས་འདིར་སཾསྐྲྀཏ་འདི་བཞིན་བོད་དུ་ཡང་སྐད་ཡིག་གི་རྩ་བར་གྱུར་ཅིང༌། རིག་གཞུང་མཐའ་དག་དར་ཏེ་སྔོན་ནས་ད་བར་ཧ་ཅང་གི་སྨན་རླབས་ཆེན་པོ་བྱུང༌།

གནས་ཚུལ་ཕྲན་བུ་ཞིག་ཞུ་ན། ང་ཚོ་བོད་སྐད་དུ་སཾསྐྲྀཏ་ལ་ལེགས་སྦྱར་ལྷའི་སྐད་ཅེས་བརྗོད་པ་ཡིན། བོད་དུ་ནང་པའི་ཆོས་ཀྱི་ལྟ་བ་དང་གྲུབ་མཐའ། གཞན་ཕན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སོགས་ཟབ་རྒུའི་ཤེས་ཡོན་གྱི་དཔལ་མཐའ་དག་ལེགས་སྦྱར་ལྷའི་སྐད་འདི་ཁོ་ན་བརྒྱུད་ནས་བྱུང་བ་ཤ་སྟག་རེད། དུས་རབས་ལྔ་པའི་ནང་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ལྷ་ཐོ་ཐོ་རི་གཉན་བཙན་སྐབས་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཐོག་མའི་དབུ་བརྙེས། སྐབས་དེར་བོད་དུ་བརྡ་སྤྲོད་པའི་ཡི་གེའི་གཟུགས་མེད་ཀྱང༌། དུས་རབས་བདུན་པའི་ནང་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་མིའི་ལྷ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོས། ཐོན་མི་སམ་བྷོ་ཊ་འཁོར་བཅས་བོད་ནང་ཡི་གེ་གསར་བསྐྲུན་དང༌། ནང་བསྟན་ཁྱབ་སྤེལ་ཆེད་རྒྱ་གར་དུ་སཾསྐྲྀཏའི་སློབ་སྦྱོང་དུ་བཏང༌། ཐོན་མི་སམ་བྷོ་ཊ་ལ་རྒྱ་གར་སློབ་དཔོན་ཚོས་བོད་པ་བཟང་པོ་ཞེས་འབོད་པ་རེད།

ཐོན་མི་སམ་བྷོ་ཊ་ཀ་ཤི་སྨིར་དང༌། ནཱ་ལེནྡྲ། རྒྱ་གར་ལྷོ་ཕྱོགས་སོགས་སུ་ལོ་བཅུ་གཉིས་རིང་དཀའ་སྤྱད་ཀྱིས་སློབ་སྦྱོང་མཐར་ཕྱིན་བྱས་ནས། བོད་དུ་འཁོར་བ་དང་རྒྱ་གར་ནཱ་ག་རའི་ཡི་གེར་དཔེ་བྱས་ཏེ་བོད་ཡིག་གསར་དུ་བརྩམས་པ་ལ་ལེགས་སྦྱར་དང་སྒོ་བསྟུན་པའི་དབྱངས་བཅུ་དྲུག་དང༌། གསལ་བྱེད་སོ་བཞི་ཡོད་པ་ཞིག་དང༌། བོད་སྐད་ཁོ་ནའི་ཆེད་དུ་དབྱངས་བཞི་དང༌། གསལ་བྱེད་སུམ་ཅུ་ཡོད་པ་ཞིག་བཅས་ཡོད་པ་ལས་སྔ་མས་སཾསྐྲྀཏའི་སྐད་ཀྱི་སྒྲ་གདངས་ཚང་མ་གཏན་འབེབས་བེད་སྤྱོད་ཐུབ་པས་མ་ཚད། ལེགས་སྦྱར་དང་བོད་སྐད་ཤན་སྦྱར་ཐོག་ལ་ཡང་ཕན་ཐོགས་ཡོད་པ་དང༌། ཕྱི་མིས་བོད་སྐད་རང་ལ་སྤྱོད་བེད་བྱེད་པ་ཡིན།

ཐོན་མི་སམ་བྷོ་ཊའི་སྐབས་ནས་འགོ་ཚུགས་ཏེ་སཾསྐྲྀཏ་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་པ་དང༌། དུས་རབས་བརྒྱད་པར་ནང་པའི་རིག་གཞུང་བོད་སྒྱུར་བྱེད་པའི་ལས་འགུལ་རྒྱ་ཆེན་པོ་བྱུང་ཞིང༌། བོད་ཀྱི་མཁས་པ་ལོ་ཙཱ་བ་མང་པོ་ནཱ་ལེ་དང༌། བི་ཀྲ་མ་ཤཱི་ལའི་གཙུག་ལག་ཁང་སོགས་རྒྱ་གར་གྱི་པཎྜི་ཏའི་གདན་ས་མང་པོར་གསན་བསམ་སློབ་གཉེར་ཆེད་ཕེབས་པ་མ་ཟད། ཆོས་ཀྱི་ལས་འགུལ་དེ་དག་གི་དོན་དུ་རྒྱ་གར་གྱི་མཁས་པ་པཎྜི་ཏ་མང་པོ་བོད་དུ་གདན་དྲངས་ཏེ། དེ་ཡང་གུ་རུ་པདྨ་སཾ་བྷ་བ། ཤཱནྟ་རཀྵི་ཏ། བི་མ་ལ་མི་ཏྲ། ཤན་ཏི་ག་ར། དྷརྨ་ཀིར་ཏི། ད་ན་ཤཱི་ལ། ཛི་ན་མི་ཏྲ། སྨྲིཏི་ཛྙཱ་ན་དང༌། དཔལ་ཀར་ཤྲི་ཛྙཱ་ན། ཤཱཀྱ་ཤྲི་སོགས་པཎྜིཏ་བརྒྱ་ཕྲག་ཙམ་བོད་དུ་བྱོན།

དེ་དག་གིས་སཾསྐྲྀཏའི་སྐད་ཡིག་ཐོག་ཡོད་པའི་ནང་པའི་ཆོས་བོད་བསྒྱུར་བྱས་པ་རྣམས་ཚིག་དོན་གྱི་ཆ་ཕྲ་མོ་ཙམ་ཡང་མི་འཕྱུགས་པའི་བསྒྱུར་བཤད་ཡང་དག་པ་བྱུང་བ་ནི། དེང་སང་རྒྱ་གར་གྱི་པཎྜི་ཏ་དང༌། མཁས་པ་ཚོས་སཾསྐྲྀཏའི་ཐོག་ནས་ཉན་བཤད་གནང་སྐབས་གོ་དཀའ་བའི་གནད་འགའ་ཞིག་བོད་སྒྱུར་གྱི་ཐོག་ནས་དོན་གནད་གསལ་འགྲོལ་ཐུབ་པའི་ཉམས་མྱོང་མང་པོ་བྱུང་ཡོད་འདུག

སཾསྐྲྀཏའི་ཐོག་ལ་ཡོད་པའི་ནང་ཆོས་རྣམས་ཆུད་ཟོས་སོང་ན་ཡང༌། སཾསྐྲྀཏ་བོད་ཡིག་ཏུ་བསྒྱུར་པའི་བཀའ་འགྱུར་རྣམས་ཆུད་ཟོས་སུ་མ་སོང་བར་བསྡད་ཡོད་པ་རྣམས་ནི་སྔོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཐོག་དེང་སང་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཉམས་ཞིབ་གནང་གཞིར་ཧ་ཅང་གི་གལ་གནད་ཆེན་པོ་ཞིག་རེད་བསམ་གྱི་འདུག ཤིང་ཏཱ་ལའི་ལོ་མར་སཾསྐྲྀཏར་བྲིས་པའི་སྔ་དུས་ཀྱི་དཔེ་རྙིང་བཀའ་བསྟན་བཅོས་མང་པོ་བོད་ཀྱི་དགོན་པ་ཁག་གི་ནང་རྟེན་དུ་རྩ་བ་ཆེན་པོར་བཟུང་སྟེ་ད་ཕན་བདག་གཅེས་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པ་དང༌། མ་འོངས་པར་ཡང་དེ་དག་འཐོར་བརླག་མིན་པར་སྔར་བཞིན་གནས་པའི་རེ་བ་ཡོད།

བོད་ཀྱི་ཆོས་རྒྱལ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེའུ་བཙན་དང་མངའ་བདག་ཁྲི་རལ་པ་ཅན་གྱི་དུས་སུ་ནང་བསྟན་རྣམ་པར་དག་པ་མ་གཏོགས། གང་བྱུང་བསྒྱུར་དུ་མི་བཏུབ་པ་དང༌། ཐ་ན་འགྱུར་ཕྱག་ཡན་བཀས་བཅད་པས་གཙང་ཞིང་སྒྱུར་མཁན་ཡང་རྒྱ་གར་གྱི་པཎྜི་ཏ་ཆེན་པོ་ཚད་ཐུབ་དང༌། བོད་ཀྱི་ལོ་ཙཱ་བ་མཁས་པའི་ཡང་རྩེར་སོན་པ་ཁོ་ན་ལས་གང་བྱུང་གིས་བསྒྱུར་དུ་མ་གནང་བའི་ཐུགས་རྗེ་ལ་བརྟེན་ནས་བོད་འགྱུར་རྣམས་ཤིན་ཏུ་ཁུངས་བཙན་ཞིང༌། སཾསྐྲྀཏའི་ཐོག་ལ་ཇི་ལྟར་ཡོད་པ་བཞིན་དུ་ཚིག་དོན་གྱི་ཆ་ཐམས་ཅད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་ཡོད།

དེར་བརྟེན་དེང་དུས་ཀྱི་མཁས་པ་ཚོས་ང་ཚོ་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་ལ་སྦྱང་བརྩོན་ཐུགས་སྣང་གནང་ན་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་ཡོང་བར་སེམས། ང་ཚོའི་མཁས་པ་ཚོ་ནང་དོན་རིག་པ་ཁོ་ན་མ་ཡིན་པར། སཾསྐྲྀཏ། བྱ་ཀ་ར་ཎ་སུ་ཏྲ། དཔེར་ན། པ་ཌིས་བྱས་པ་དང༌། ཙནྡྲ་པ། ཀ་ལ་པ་ཆ་བསགས་ཀྱི་མདོ་དང༌། སྭ་ར་སྭ་སྟིའི་མདོ་བཅས་བོད་འགྱུར་བྱས་པས་མ་ཚད། དེ་དག་གི་ཐོག་ནས་སཾསྐྲྀཏའི་བཤད་པ་དང༌། སྙན་ངག་སྡེབ་སྦྱོར་སོགས་ལ་ཁྲིད་རྒྱུན་མ་ཉམས་པ་ཡོད།

དེ་བཞིན་སྙན་གྲགས་ཅན་གྱི་པཎྜི་ཏ་ནག་མོ་ཁོལ་པོའི་ལོ་རྒྱུས་དང༌། ཁོང་གིས་མཛད་པའི་སྙན་ངག་སྤྲིན་གྱི་ཕོ་ཉ་དང༌། ཆོས་རྒྱལ་དགེ་བའི་དབང་པོས་བརྩམས་པའི་སྟོན་པའི་འཁྲུངས་རབས་སྙན་ངག་དཔག་བསམ་འཁྲི་ཤིང་ལེའུ་ ༡༠༨ ཡོད་པ་བོད་དུ་བསྒྱུར་པས་མ་ཚད། སཾསྐྲྀཏ་དང་བོད་ཡིག་ཤན་སྦྱར་དུ་ཡོད་པ་བཅས་སཾསྐྲྀཏའི་སྐད་ཀྱི་ཐོག་ནས་སྔོན་དུ་རྒྱ་གར་དུ་དར་བའི་ལྟ་གྲུབ་རིག་གནས་སོགས་ཀྱི་རྒྱུན་བོད་དུ་རྒྱ་ཆེར་དར་འཕེལ་བྱུང༌།

བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་གི་འགོ་ཚུགས་ས་སཾསྐྲྀཏའི་སྐད་ཐོག་ནས་ཡིན་སྟབས་ང་ཚོས་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཐོག་ནས་རྩ་བ་ཆེན་པོར་འཛིན་པ་ཡིན། ང་ཚོའི་སློབ་སྦྱོང་གང་ཅི་རང་སྐད་ཐོག་ནས་ལྡང་ངེས་ཡོད་ཀྱང༌། མཐོ་རིམ་གྱི་སློབ་གཉེར་བྱ་འདོད་པ་ཞིག་ཡིན་ན། སཾསྐྲྀཏ་ངེས་པར་སློབ་གཉེར་བྱ་དགོས་པར་བརྟེན་མ་འོངས་པའི་མདུན་ལམ་གྱི་ཆེད་དུ་བོད་མི་འགའ་ཤས་ཝཱ་རཱ་ཎ་སཱི་དང༌། ནཱ་ལེར་སཾསྐྲྀཏའི་སློབ་གཉེར་བྱེད་བཞིན་ཡོད། ད་ལམ་སྙན་གྲགས་ཅན་གྱི་སཾསྐྲྀཏ་སྔོན་རབས་བཞིན་བསྐྱར་བཅོས་གནང་རྒྱུའི་ལས་དོན་བཟང་པོ་འདིར་ངོས་རང་བཅོས་མིན་གྱི་དགའ་སྤྲོ་ཆེན་པོ་བྱུང༌།” ཞེས་སྩལ།

༢༽ བོད་མིའི་གཞིས་སྒར་དུ་གཟིགས་སྐོར་དང་སྐབས་དེ་འབྲེལ་གྱི་གནས་ཚུལ།

ྋགོང་ས་མཆོག་བྷེང་ལོར་དུ་མཛད་འཆར་ལེགས་གྲུབ་ཀྱིས་ ༡༩༦༥ ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༡༠ ཉིན་སྦེལ་ཀོབ་ལུགས་ཟུང་བསམ་འགྲུབ་གླིང་བོད་མིའི་གཞིས་སྒར་དུ་ཞབས་སོར་འཁོད་སྐབས་ས་གནས་རྒྱ་གར་བ་དང༌། བོད་མིའི་གཞིས་ཆགས་ཀྱི་འགོ་འཛིན་གཙོས་མང་ཚོགས་ནས་ཕེབས་བསུ་གུས་འདུད་གཟབ་རྒྱས་ངང་ཕོ་བྲང་དུ་ཞབས་འཁོད་བསྐྱངས།

སྐབས་དེར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་གསར་ཤོག་འགོད་མིའི་དྲི་བར་བཀའ་ལན་སྩལ་བ་རྒྱ་གར་དུས་བབ་གསར་ཤོག་ནང་བཀོད་ཐོན་དུ། “ཉེ་ཆར་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་སུ་རྒྱ་གར་གཞུང་ནས་བོད་ཀྱི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་སྐོར་རྒྱབ་སྐྱོར་གཙང་མ་གནང་བ་དེར་ངོས་རང་བློ་འདོད་ཁེངས་པ་ཞིག་བྱུང་བ་མ་ཟད། ད་དུང་བོད་ཀྱི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་གི་སྐོར་ལ་བདེན་རྒྱབ་ཇེ་མང་དུ་འགྲོ་བའི་རེ་བ་ཡོད་ཅིང༌། མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་སུ་བོད་དོན་གླེང་མོལ་ཐེངས་གསུམ་གནང་བ་འདིར་དོན་འབྲས་འདི་འདྲ་ཞིག་ཡོང་གི་རེད་ཅེས་བརྗོད་དཀའ་ཡང༌། ང་ཚོ་བོད་ལྟ་བུའི་ཡུལ་ལུང་ཆུང་ངུ་ཁག་གི་རང་དབང་དང་ཐོབ་ཐང་གི་སྐྱབས་ཡུལ་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ལས་ལྷག་གཞན་ཡོད་པ་མ་རེད།” ཅེས་དང༌།

ཡང་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། “ངོས་མི་ཉམ་ཆུང་ཕལ་བ་ཞིག་གིས་རྒྱ་གར་ལྟ་བུའི་གཞུང་ཆེན་པོར་བསླབ་བྱ་བྱེད་ནུས་བྲལ་ཡང༌། གཅིག་སྒྲིལ་ཟེར་བ་དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་ནས་ཀྱང་གལ་ཆེན་པོ་རེད། རྒྱ་གར་མི་མང་རྣམས་རྡོག་རྩ་གཅིག་སྒྲིལ་སྲ་བརྟན་ཡོད་པའི་རང་རྟགས་མངོན་རྗེན་དུ་བསྟན་པ་དེར་བསྔགས་བརྗོད་ཆེན་པོ་ཡོད” ཅེས་དང༌། དེང་སྐབས་བོད་ཀྱི་གནས་སྟངས་སྐོར་བཀའ་འདྲི་ཞུས་པར། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། “དེང་སྐབས་བོད་ནང་གི་གནས་སྟངས་འདི་ཡིན་བརྗོད་དཀའ་ཡང༌། རྩ་བའི་གཞིས་ལུས་བོད་མིའི་སེམས་ཤུགས་ནི་ཤིན་ཏུ་ཆེན་པོའི་ངང་གནས་ཡོད་པ་རེད།” ཅེས་སྩལ།

དེ་ནས་ཉེ་འཁོར་གྲོང་གསེབ་ཏུ་ཞབས་སོར་འཁོད་སྐབས་སུད་སི་རོགས་རམ་རུམ་ཐག་ལས་གྲྭ་དང༌། ཨ་རི་ཛ་དྲག་ཚོགས་པའི་རོགས་རམ་འོག་སྨན་ཁང་གསར་རྒྱག་ཟིན་པར་གཟིགས་སྐོར་བསྐྱངས་ཤིང༌། སཾསྐྲྀཏའི་སློབ་གཉེར་བ་བློ་གླིང་ཐུབ་བསྟན་མཆོག་གྲུབ་ནས་ཧིན་བསྒྱུར་བཀའ་རྩོམ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ངོ་སྤྲོད་ཅེས་པའི་ཕྱག་དཔེའི་སྐོར་ལེགས་བཅོས་དགོངས་འཆར་ལྷུག་སྩལ་དང༌། གཞིས་ཆགས་འགོ་འཛིན་དང་ཚོང་སྤྱི་གཉིས་ནས་གཞིས་ཆགས་ལས་དོན་དང༌། དཀའ་ངལ་ཇི་ཡོད་ལས་བསྡོམས་སྙན་སེང་རྗེས་སྡོད་སྒར་གཉིས་པར་མཆོད་རྟེན་དང༌། ཚོགས་ཁང་གསར་བཞེངས་ལ་རབ་གནས་རྟ་ཐོག་མ་བསྐྱངས་ཏེ་ཚུར་ལམ་ཕྱུགས་ར་དང༌། བྱ་གསོ་ཁང་བཅས་ལ་གཟིགས་སྐོར། མལ་སོར་རྫོང་དཔོན་མཇལ་བཅར་གྱིས་ཞིང་ཆུ་དང་གློག་བཞུ་འདྲེན་གཏོང༌། ས་ཆ་སྤྲོད་བསྡད་སྐོར་བཀའ་མངགས་སྩལ་བར་གང་ཐུབ་འབད་བརྩོན་ཞུ་འཐུས་དང༌། བོད་མི་རྣམས་སོ་ནམ་འཕྲུལ་འཁོར་ཅན་དུ་བསྒྱུར་ཏེ་ཡུལ་མི་བྱིངས་ལས་འཚོ་བ་བཟང་བ་བྱུང་ན་ཡུལ་གྱི་མིག་དཔེ་ལྟ་ཡུལ་གང་ལེགས་ཡོང་རྒྱུ་ལས་དགག་ཆ་གང་ཡང་མེད་ལུགས་སྙན་སེང་ཞུས།

དགོང་དྲོ་གཞིས་གྲོང་གསུམ་བཞིའི་ས་ཞིང་དང༌། རྙིང་དགོན་རྒྱག་ཡུལ། སློབ་གྲྭ་དང༌། རྩེད་ཁང་གསར་པ་བཅས་ལ་ཞབས་བཅགས་གཟིགས་སྐོར། ཕྱི་ཉིན་སྔ་དྲོ་མི་མང་ལ་སྐྱབས་འགྲོ་ལས་འབྲས་བླང་དོར་ཚུལ་བཞིན་དགོས་པའི་སྔོན་འགྲོའི་གསུང་བཤད་དང་སྦྲགས་སྤྱོད་འཇུག་སྨོན་ལམ་གྱི་ལྗགས་ལུང༌། མཚོ་ཊཱིཀ་དཔར་སྐྲུན་བྱ་མུས་ལ་སྤྱན་ཞིབ་ཐོག་སྤུས་གཙང་མྱུར་ལྕག་དགོས་པའི་བཀའ་སློབ་སྩལ།

གཞིས་སྒར་ལྔ་པ་དང་དྲུག་པའི་ས་ཞིང་འཁོར་ལོས་སྦོལ་འདེབས་ཟིན་པར་སྤྱན་ཞིབ་དང༌། རྩེད་ཁང་དང་སློབ་ཁང་གསར་པར་གཟིགས་སྐོར་ཞབས་བཅགས་བསྐྱངས་འབྲེལ་མང་ཚོགས་ལ་སྤྱོད་འཇུག་སྨོན་ལམ་གྱི་ལྗགས་ལུང་སྩལ་བས་སྐལ་ལྡན་རྒྱུད་ཀྱི་ཞིང་སར་དགེ་ལེགས་ཀྱི་ལོ་ཏོག་བསྐྲུན་པར་མཛད། ཚེས་ ༡༤ ཉིན་མོང་ཕྲ་ཨ་སྤུར་ (Mount Abu) བོད་ཀྱི་སློབ་གྲྭར་གཟིགས་སྐོར་བསྐྱང་རྒྱུ་ཡང༌། དེ་ཕྱོགས་པ་ཀི་སི་ཐན་དང་ས་མཚམས་ཁད་ཉེར་བརྟེན་རེ་ཞིག་ཕེབས་བཤོལ་གྱིས་ཉིན་ཤས་མལ་སོར་གཞིས་སྒར་རང་དུ་བཅའ་བཞུགས་མཛད།

དེར་སྡོད་སྒར་གཉིས་པའི་ཚོགས་ཁང་དུ་དགེ་ཚུལ་སློང་བརྒྱ་སྐོར་གྱིས་བཀྲ་ཤིས་གསོ་སྦྱོང་གནང་རྗེས། ས་དགེ་བཀའ་རྙིང་སོ་སོའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཆོ་ག་ཕྱག་ལེན་གྱི་བཞེད་སྲོལ་རྣམས་རང་རང་ནས་གཅེས་སྐྱོང་དགོས་པ་སྨོས་མེད་ཀྱང༌། གཞི་གསུམ་རིས་མེད་དགེ་འདུན་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་གནང་ན་ནང་བསྟན་གཅིག་གྱུར་ཀྱི་མཚན་དོན་ལ་སྨན་པ་ཡོང་རྒྱུ་སོགས་བླང་དོར་བཀའ་སློབ་སྩལ།

མཛད་འཆར་ལྟར། དེ་ཉིན་གཞིས་སྒར་ནས་ཕེབས་ཐོན་བསྐྱངས་བཞེད་ཀྱང༌། ཕེབས་ཡུལ་འབོམ་བྷེ་དང༌། ར་ཇ་སི་ཐན་ (Rajasthan) སོགས་ལ་པ་ཀི་སི་ཐན་ནས་འཁྲུག་སློང་ཞོད་འཇགས་མེད་པར་བརྟེན་ཉིན་ཤས་ཕྱོགས་འགྲུལ་ཕེབས་འགྱངས་བཅའ་བཞུགས་རིང༌། ཀུ་ཤཱལ་ན་གར་གྱི་ (Kushalnagar) ནུབ་རྒྱུད་གཙང་ཆུའི་ཁར་སྐུ་ངལ་སྤྲོ་གསེང་ཞབས་བཅགས་དང༌། སྦེལ་ཀོབ་ནས་ལེ་དབར་སོ་ལྔའི་སར་གཞུང་སྐྱོང་ཤིང་འབྲས་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ར་བར་གཟིགས་སྐོར་དང་ལས་ཞོར་སློབ་གྲྭ་ཁག་གི་བོད་དགེ་དང༌། འདྲུད་འཐེན་འཁོར་ལོའི་ཁ་ལོ་བ་བཅས་པར་བྱེད་སྒོའི་བཀའ་སློབ་སྩལ།

ཚེས་ ༡༦ ཉིན་གཞིས་སྒར་དང་གཉིས་ཀྱི་གྲོང་གསེབ་དང༌། ཤིང་ནགས་མཚམས་ཀྱི་འབབ་ཆུར་གཟིགས་ཞིབ། གཞིས་སྒར་གཉིས་པའི་ནང་ཕག་རི་བའི་ལྟོ་ཤོག་མཉམ་འབྲེལ་དང༌། དེ་མིན་ཁྱིམ་ཚང་འགའ་ཤས་ལ་གཟིགས་སྐོར། གཞིས་སྒར་གཉིས་པའི་འདུ་ཁང་དུ་ཆིབས་བསྒྱུར་ཐོག་འདུས་དམངས་དང་ལྷན་དུ་སྤྱི་རིམ་ཆེད་སྒྲོལ་ཆོག་གི་ཞལ་འདོན་གསུངས་ཤིང༌། གཞིས་སྒར་གསུམ་བཞིའི་ས་ཞིང་ལ་གཟིགས་སྐོར་བཅས་མཛད།

སྐབས་དེར་ྋགོང་ས་མཆོག་གིས་ཐུགས་ཞིབ་བསྐྱངས་པའི་གཟིགས་སྣང་ཇི་བྱུང་ཕེབས་སྒོའི་སྙིང་པོར། “ངོས་རང་ལྷོ་ཕྱོགས་སུ་ཐོག་མའི་གཞིས་ཆགས་སྦེལ་ཀོབ་ཏུ་ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༡༠ ཉིན་འབྱོར། ད་ཆ་ས་གནས་དེ་ནི་མི་གྲངས་ ༣༢༠༠ ཡི་ཁྱིམ་གཞིས་ཤིག་ཏུ་གྱུར་འདུག་ཅིང༌། ས་ཕག་ལས་བསྐྲུན་ཅིང་ས་གནས་དེ་གའི་རྫ་ཡབ་ཀྱིས་བཀབ་པའི་གཏན་འཇགས་ཁང་པ་བརྒྱབ་ཟིན་པ་དང༌། ཤིང་ནགས་གཅོད་འབྲེག་དང༌། ཁྲོན་པ་བྲུ་བའི་ལས་རིམ་རྣམས་ལེགས་གྲུབ་ཟིན་པ་མ་ཟད། ཐོག་མའི་འཆར་གཞི་ལྟར་ད་ཆ་ཞིང་ལས་ཧུར་བསྐྱེད་བྱ་རྒྱུའི་ལས་འགོ་ཚུགས་འདུག

སྒེར་གྱི་ཐབ་ཚང་གི་ཚལ་ཞིང་ཆུང་གྲས་རེ་ཟུར་དུ་ཉར་འཇོག་བྱས་པ་དེ་ལས་དུས་ཚིགས་སོ་སོའི་ཤིང་འབྲས་དང་ཚལ་རིགས་ཐོན་སྐྱེད་བྱེད་པ་ཕུད། ཞིང་ཁ་རྣམས་མཉམ་སྡེབས་ཀྱིས་འདེབས་ལས་བྱེད་པ་མི་རེར་ས་ཞིང་ཨེ་ཀར་རེ་རེའི་རང་མིང་འཁོད་པའི་བདག་ཐོབ་ཀྱི་དབང་ཆ་སྤྲད་འདུག ལོ་ཏོག་གཙོ་བོ་ནི་འབྲས་དང་མ་རྨོས་ལོ་ཏོག མོན་ཆག་བཅས་རེད། དེ་ལྟ་བུའི་ཡར་རྒྱས་ཀྱི་རྣམ་པ་མཐོང་དུས་ངོས་རང་ཧ་ཅང་དགའ་པོ་བྱུང༌། དགེ་མཚན་ལྡན་པའི་ལྟ་བ་དེ་རླབས་ཆེ་བའི་ཆོད་སེམས་དང་བསྡེབས་པའི་སྟོབས་ཤུགས་དེ་ནི་འགྲན་ཟླ་དང་བྲལ་བ་ཞིག་བྱུང་འདུག་པས་ངོས་རང་ལ་ཡིད་ཆེས་ངེས་རྙེད་བྱུང་སོང༌།

སྤྱི་ཡོངས་ནས་བཤད་ན། གནས་སྟངས་ཡར་རྒྱས་གང་ལེགས་བྱུང་བ་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་ཞིང༌། ངོས་རང་ནས་སེམས་ཤུགས་ཆག་པའི་མི་དེ་ཚོར་ཡང་སེམས་གསོ་གཏོང་དགོས་པ་བྱུང་མ་སོང་ལ། རང་ཉིད་ནས་ཡིད་ཆེས་སྐྱེ་དཀའ་བའི་མ་འོངས་པའི་ཡར་རྒྱས་སྐོར་ཁོང་ཚོར་དམ་བཅའ་འཇོག་དགོས་པ་ཡང་བྱུང་མ་སོང༌། གཞི་རྐང་ཁོང་ཚོས་དཀའ་སྤྱད་དམ་འཛིན་བྱས་པའི་འབྲས་བུ་དེ་ཐོབ་པའི་རྟགས་མཚན་མངོན་རྒྱུ་ཡོད་ཀྱང་ད་དུང་གཞིས་ཆགས་པ་ཚོའི་འཚོ་བ་ནི་ཧ་ཅང་དཀའ་ངལ་ཆེན་པོ་རེད་འདུག

རྒྱ་གར་གཞུང་དང་མཉམ་དུ་དུས་ཚོད་སྔ་ཤོས་སུ་བཏིང་བའི་གཞིས་ཆགས་ཀྱི་འཆར་གཞིའི་ནང༌། སྐྱབས་བཅོལ་བ་རྣམས་ལོ་ལྔའི་ནང་ཚུད་དུ་རང་ཁ་རང་གསོ་ཐུབ་རྒྱུའི་རེ་བ་བཅངས་ཡོད། དེ་རྗེས་བོད་མི་ཚོས་ཞིང་ལས་ཐོན་རྫས་ཁ་ལྷག་བཙོང་བའི་ཐོག་ནས་རྒྱ་གར་གཞུང་གི་དཔལ་འབྱོར་ལ་ལེགས་སྐྱེས་འབུལ་རྒྱུའི་འདོད་ཚུལ་ཡང་བཅངས་ཡོད་ཀྱང༌། ལས་ཀྱི་བྱེད་པོ་རྣམས་ལ་སྦྱོང་བརྡར་རྩ་བ་ནས་མེད་པས་ང་ཚོའི་རེ་བཟང་དེ་ཡོངས་སུ་ཕམ་ཉེས་བྱུང་ཡོད།

ཞིང་ཁའི་ཐོག་ལས་ཀ་བྱེད་མཁན་གྱི་ནང་ནས་ཉུང་ཤས་ཤིག་ལ་མ་གཏོགས་ཞིང་ལས་ཀྱི་ཤེས་བྱ་མེད་ཅིང༌། ཚོང་པ་དང༌། གྲྭ་བཙུན། དམག་མི། གྲོང་མི་དཀྱུས་མ་བཅས་ཞིང་ལས་ཀྱི་སྐོར་གང་ཡང་མི་ཤེས་མཁན་རྣམས་ཁེ་ལས་དེའི་ནང་དབྱེ་འབྱེད་མེད་པར་བཅུག་ཡོད། རྒྱ་གར་ཚ་བའི་ས་ཁུལ་གྱི་ཞིང་ལས་དེ་ནི་བོད་ས་མཐོའི་ཞིང་ལས་བྱེད་སྟངས་དང་མི་འདྲ་བ་ཡོད་པས། ཞིང་ལས་སྐོར་ཤེས་བྱ་འགའ་ཤས་ཡོད་མཁན་གྱི་མི་རྣམས་ནས་བྱ་ཐབས་གསར་པ་སློབ་སྦྱོང་བྱ་དགོས་པ་མང་པོ་ཡོད་པ། དཔེར་ན། གླང་འདྲུད་འཁོར་ལོ་གཏོང་མཁན་ནས་འདྲུད་འཐེན་འཕྲུལ་འཁོར་བར་གྱི་ཁྱད་པར་ལྟ་བུ་ཡིན། དེར་བརྟེན་ཐ་ན་ལོ་ལྔ་མིན་ཙམ་སོང་ཡང༌། གཞིས་ཆགས་སྡོད་སྒར་ཁག་གི་རྣམ་པ་དེ་ནི་ད་དུང་ཡང་གདོད་མའི་དུས་སྐབས་ལྟ་བུ་རེད་འདུག

འོན་ཀྱང༌། ཕྱི་མིག་ལྟ་སྐབས་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༦༠ ཡི་ནང་གི་དུས་དཀྱིལ་དེ་ནི་བོད་མི་གཞིས་ཆགས་བསྐྱར་འཛུགས་བྱ་རྒྱུའི་ལས་གཞི་དེ་མཐོ་ཚད་ཅིག་ཏུ་སླེབས་ནས་དགོས་མེད་ཀྱི་ས་ཆ་མང་ཆེ་བ་གཙང་མ་བཟོས་པ་དང༌། སྐྱབས་བཅོལ་བ་མང་ཆེ་བར་གཞི་རྩའི་སྨན་བཅོས་འཕྲོད་བསྟེན་གྱི་ལྟ་རྟོག་དང༌། རྒྱལ་སྤྱིའི་རྒྱ་གྲམ་དམར་པོ་དང་གཞན་དག་གི་མཐུན་འགྱུར་ཐོབ་ཡོད། སྐབས་དེར་ཞིང་ལས་འཕྲུལ་ཆས་རྣམས་ཁ་གསར་པ་ཡོད་ཀྱང༌། ད་ཆ་ཚང་མ་རྙིང་པ་ཆགས་ནས་ཚབ་གསར་བརྗེ་དགོས་པའི་དུས་ལ་བབས་ཡོད།”10 ཅེས་གསུངས།

ཚེས་ ༡༨ ཉིན་ལྡི་ལི་དོན་གཅོད་ཞྭ་སྒབ་པ་སྙན་ཞུར་ཆེད་བཅར་དང༌། རྒྱ་གར་དབུས་གཞུང་ཕྱི་ལས་ནས་སྣེ་ཤན་མ་ལིག་བརྒྱུད་རླུང་འཕྲིན་བཏང་འབྱོར་ལྟར། རེ་ཞིག་མལ་སོར་ཁུལ་བཅའ་བཞུགས་ཡོང་བའི་སྙན་གསོལ་བཞིན་མཛད་པ་དང༌། གཞིས་ཆགས་སློབ་གྲྭ་ཁག་བཞིའི་དགེ་རྒན་ཉེར་གཉིས་ལ་བྱེད་སྒོའི་བཀའ་སློབ་སྩལ་ཞིང༌། གཞིས་སྒར་དུ་སྐུ་བཞུགས་སྐབས་འདས་གསོན་ཁག་ནས་སྐྱབས་ཞུ་ཕུལ་འབྱོར་ཁོངས་ནས་ཧིན་སྒོར་ཆིག་སྟོང་ཐམ་པ་སྡེ་དགེ་དཔལ་ཡུལ་སྤྲུལ་སྐུས་དགོན་པ་གསར་བཞེངས་བྱ་མུས་ཀྱི་ཞལ་འདེབས་སུ་སྩལ་འཕྲོས་ཧིན་སྒོར་བདུན་སྟོང་ལྔ་བརྒྱ་དང༌། དངོས་རིགས་རྣམས་བོད་རིགས་དྭ་ཕྲུག་རྣམས་འཚོ་སྐྱོང་བྱེད་ཐེབས་སུ་སྩལ་ཏེ་ཕེབས་ཐོན་གྱིས་མལ་སོར་གཞུང་གི་སྣེ་ལེན་ཁང་རྗ་ལ་དྷར་ཤི་ནི་ (Jaladharshni) ཞེས་པར་བཅའ་བཞུགས་བསྐྱངས།

སྐབས་དེར་མེ་ཏོག་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་འགྲེམས་སྟོན་དང༌། རི་རྩེར་ཧིན་རྡུའི་ལྷ་ཁང༌། རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང༌། དམག་རྩལ་འགྲེམས་སྟོན་ཁང༌། སྤྱན་གཟིགས་ར་བ། མལ་སོར་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ཡུལ་ལྗོངས་བཅས་ལ་སྤྱན་ཞིབ་བསྐྱངས་ཤིང༌། གྲོང་ཁྱེར་ནས་མལ་ལེ་བཅོ་ལྔ་ཙམ་གྱི་སར་གཙང་ཆུའི་གླིང་ལྟག་ཚང་ཚིང་གསེབ་ཆུ་བྱེའུ་རིགས་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་གནས་ཚང་བཅའ་སར་གྲུ་ཆུང་ཐོག་གཟིགས་ཞིབ་ཏུ་ཕེབས་བཞེད་ཀྱང་ཆར་ཞོད་ཆེ་དྲགས་པས་སྐུ་ལྷོད་པ་རང་མ་བྱུང༌།

དེ་ནས་ནགས་ཁྲོད་གཅན་གཟན་རི་དྭགས་གཟིགས་ཡུལ་དུ་གདན་ཞུས་ཀྱིས་ཤ་བའི་ཁྱུ་ཚོགས་དང༌། བ་མེན། གླང་ཆེན་སོགས་གཟིགས་ཞིབ་བསྐྱངས་རྗེས་མ་དཱ་ར་སིའི་ (Madras) ས་ཁོངས་ཨོ་ཀྲི་ (Ooty) ཞེས་པ་རི་རྒྱུད་གྲོང་ཁྱེར་ནང་མལ་སོར་ཁང་པ་ཞེས་པའི་མགྲོན་ཁང་དུ་ཕེབས་བཞུགས་དང༌། དེ་གར་མེ་ཤུགས་ཅན་གྱི་གྲུ་ཆུང་ནང་བཞུགས་ཏེ་མཚོ་སྐོར་དང༌། མེ་ཏོག་ཤིང་སྣའི་ལྡུམ་རར་ཞབས་བཅགས་གཟིགས་སྐོར་བསྐྱངས།

ཕྱི་ཉིན་རི་རྩེ་མཐོ་ཤོས་རྩེ་མོ་ནས་ཨོ་ཀྲིའི་ཡུལ་ལྗོངས་དང༌། དེ་རྗེས་རྒྱ་གར་གཞུང་གི་གློག་བརྙན་བཟོ་གྲྭ་གསར་པ་གཉིས་སུ་གཟིགས་སྐོར་དང༌། ཨོ་ཀྲི་ནས་མལ་ལེ་ ༢༠ སར་ཀུ་ནར་ཞེས་པའི་ཡུལ་གྱི་སློབ་གྲྭ་ཞིག་ཏུ་བོད་ཕྲུག་ཉེར་གསུམ་ཡོད་པ་རྣམས་ལ་ཐུགས་བརྩེས་ཆེད་འབོད་མཇལ་ཁ་དང༌། བཀའ་སློབ། སྐུ་པར་ལྷན་བཞེས། གུང་ཚིགས་བཅས་གསོལ་རས་སྩལ་བ་དང༌། མལ་སོར་གྲོང་ཁྱེར་ནང་འཇེན་གྱི་ལྷ་ཁང་ཞིག་ཏུ་གདན་ཞུས་ལྟར་གཟིགས་སྐོར་བསྐྱངས།

ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༡ ཉིན་ལྡི་ལི་དོན་གཅོད་བརྒྱུད་རྒྱ་གར་ཕྱི་སྲིད་ལས་ཁུངས་ནས་ད་ལྟའི་ཆར་པ་ཀི་སི་ཐན་དང་ཞི་འགྲིགས་ཇི་བཞིན་མེད་སྟབས་དྷ་རམ་ས་ལར་ཕེབས་བཞུགས་མཛད་བློས་བཟོད་མིན་ལ་ད་དུང་བདུན་ཕྲག་རེ་ཟུང་མལ་སོར་དུ་བཅའ་བཞུགས་དང༌། ཡང་ན་ཕན་ཚུན་གཟིགས་སྐོར་གང་འོས་དགོངས་བཞེས་དང་མཐུན་པའི་གོ་སྒྲིག་ཞུས་འཐུས་སྙན་སེང་བཞིན། སླར་ཡང་བདུན་ཕྲག་རེ་ཟུང་མལ་སོར་ཁུལ་བཅའ་བཞུགས་དགོངས་བཞེས་བསྐྱངས།

སྐབས་དེར་གཞིས་ཆགས་དོན་གཅོད་ཁང་དུ་ཆིབས་བསྒྱུར་ཐོག དོན་གཅོད་ངོ་ལས་དང༌། སྒར་འཐུས། བརྒྱ་དཔོན་ཁག སློབ་དགེ་ཁག་བཅས་མི་གྲངས་སུམ་ཅུ་སྐོར་དང་ལྷན་དུ་བཞུགས་མོལ་ལྷན་ཚོགས་སུ་གདན་ཞུས་བཀའ་སློབ་སྩལ་སྙིང༌། “མལ་སོར་གཞིས་ཆགས་འདི་བཞིན་བོད་མི་སུམ་སྟོང་ཐམ་པའི་ལྟོ་གོས་འགྲིགས་ཙམ་གྱི་ཆེད་མ་ཡིན་པར་བོད་མི་རིགས་ཆོས་དང་ཤེས་རིག་བཅས་པ་སྲུང་སྐྱོབ་བྱ་ཡུལ་གྱི་བསྟི་གནས་ཤིག་ཡིན་པས་ཚང་མས་འབད་བརྩོན་དགོས་ལུགས་དང༌། རང་རང་གི་དཔལ་འབྱོར་འདུ་འགོད་གང་ཆེའི་སླད་དུ་སོ་ནམ་འཕྲུལ་འཁོར་ཅན་དུ་བསྒྱུར་ཐབས་དང༌། ལས་ཞོར་སློབ་སྦྱོང་གིས་མཚོན་ཤེས་ཡོན་གོང་མཐོར་གཏོང་ཐབས། ལག་ཤེས་བཟོ་ལས། འབྲོག་ལས་སོགས་བཙུགས་ཏེ་དཔལ་འབྱོར་རང་མཁོ་རང་ལྡང་ཐུབ་ཐབས་ཁར། བོད་མི་གྲངས་འབོར་མང་བ་འཚོ་སྐྱོང་ཐུབ་པ་ཞིག་དང༌། ཆབ་སྲིད་ཀྱི་གནས་སྟངས་རང་དབང་མང་གཙོ་སྤུས་དག་གིས་རང་སྐྱོང་ཐུབ་པ། སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་སྐྱིད་སྡུག་བཟང་ངན་ཡ་ཡུད་ཆེན་པོ་མེད་པ། མི་རྣམས་ཀྱི་བསམ་བློའི་ནང་ཆོས་སྲིད་གཉིས་ལྡན་གྱི་ལྟ་བ་ཡོད་པ་བཅས་བྱུང་ན་དེའི་ལག་རྗེས་སུ་འདི་ཕྱི་གཉིས་ཡོད་ཡོང་རྒྱུ་མ་ཟད། དེང་དུས་རྒྱ་མིས་ཕྱི་རྒྱལ་དུ་ཡོད་པའི་བོད་མི་ཚོ་བོད་ནང་ལྟ་སྐོར་དུ་ཡོང་དགོས་ཟེར་བ་ལྟར་ང་ཚོས་བོད་ནང་གི་བོད་མི་ཚོ་མགྲོན་འབོད་མིག་སྟོན་འཕེར་བ་ཞིག་དགོས་རྒྱུར་དེ་རྩིས་ཚང་མས་འབད་བརྩོན་སྔར་ལྷག་དགོས་པའི་བཀའ་སློབ་”11སྩལ་རྗེས་བཞུགས་མཚེར་དུ་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱངས།

དེ་ནས་བྷང་ལོར་ཀོ་མ་ར་རོ་པ་མགྲོན་ཁང་ (Kumara Krupa Guest House) ཞེས་པའི་སྣེ་ལེན་ཁང་དུ་ཕེབས་ཤིང༌། རྒྱ་གར་དབུས་གཞུང་ཤེས་རིག་བློན་ཆེན་ཟུར་པ་སྐབས་དེར་མལ་སོར་གཙུག་ལག་སློབ་གྲྭའི་གཙོ་འཛིན་གཞོན་པའི་མཚན་ཁུར་གནང་མུས་ལྟར་ཐེངས་གཉིས་མཇལ་བཅར་དང་གང་ཅིའི་གསུང་མོལ་ལྷོད་ཞིབ་བསྐྱངས།

དེ་རྗེས་བྷང་ལོར་བྱང་ཆུབ་ཆོས་ཚོགས་ཀྱི་ལྷ་ཁང་ནས་གདན་ཞུས་ལྟར་དཔེ་མཛོད་ཁང་དང༌། སྨན་ཁང་བཅས་ལ་གཟིགས་སྐོར། ཡང་སྟེང་ཐུབ་དབང་གི་སྐུ་མདུན་དུ་སྐབས་གསུམ་པ་དང༌། བཟང་སྤྱོད། ཡོན་ཏན་གཞིར་གྱུར་མ་བཅས་གསུངས་ཤིང༌། དགེ་སློང་ཚོས་པཱ་ལིའི་སྐད་ཐོག་ཞལ་འདོན་གནང་བ་སོགས་དེ་ཁུལ་ཆོས་ལུགས་མི་སྣ་དང༌། མཁས་དབང༌། ཚོགས་པ་ཁག་འདྲ་མིན་ལ་གསུང་གླེང་དང་གཟིགས་སྐོར་གྱིས་མཚོན་ཆོས་འབྲེལ་རྒྱ་ཆེར་བསྐྱངས།

ཡང༌། ཀེ་ར་ལའི་ (Kerala) ས་གནས་ཀོ་ཅིན་ (Cochin) ཞེས་པའི་ས་གནས་རྫོང་དཔོན་གྱིས་སྣེ་ལེན་གདན་ཞུས་ལྟར་ཀོ་ཅིན་མགྲོན་ཁང་དུ་བཞུགས་ཞབས་འཁོད་འཕྲལ་གསར་མཁན་བཅུ་གསུམ་མཇལ་བཅར་ལ་རྒྱ་གར་གཞུང་གིས་ནང་བསྟན་ཤེས་རིག་སློབ་སྦྱོང་འཛུགས་རྒྱུའི་ཞལ་བཞེས་གནང་བ་དེ་ལ་ང་ཚོ་བོད་མི་ཚང་མས་ཡིད་ཆེས་ཡོད་པ་མ་ཟད། རྒྱ་གར་ནང་བོད་མི་བཙན་བྱོལ་བ་ཁྲི་བརྒྱད་ཙམ་ལ་གནས་ཡུལ་གཞིས་ཆགས་སོགས་གང་ཐད་རོགས་རམ་གནང་དང་གནང་བཞིན་པ་རེད། བོད་རྒྱ་དམར་གྱིས་བཙན་ཟོས་བྱས་པའི་སྐོར་ང་ཚོ་ལུང་པ་ཆུང་ཆུང་གི་བདེ་སྡུག་ཞུ་ས་འཛམ་གླིང་རྒྱལ་སྤྱི་རང་ཡིན་པར་བརྟེན་ངོས་ནས་སྙན་སེང་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན་ལུགས་འགྲེལ་བརྗོད་མཛད་མཇུག ཡང་རྩེ་ཕོ་བྲང་ཞེས་པའི་ཁང་རྙིང་ལོ་བཞི་བརྒྱའི་ལོ་རྒྱུས་དང༌། ལྡེབས་རིས་ཅན་ཞིག་དང༌། འཇུའུ་མི་རིགས་ཡོད་པའི་ཡེ་ཤུའི་ལྷ་ཁང༌། འཇེན་གྱི་ཆོས་ལུགས་པའི་ལྷ་ཁང༌། ཡེ་ཤུའི་ཆོས་ཁང་གཅིག་བཅས་ལ་གཟིགས་སྐོར་མཛད་ཅིང༌། མདང་ནུབ་མེ་འཁོར་ནང་རླུང་འཁོར་མང་སྐྱོན་གྱིས་སྐུ་ཚད་ཕྲན་བུ་རྒྱས་ཉམས་བཞེས་ཚུལ་ལ་སྨན་པ་ཆེད་འབོད་བརྟག་དཔྱད་ཞུས་དོན་མགུལ་ཚད་ཕྲན་བཞེས་ཙམ་ལས་གཞན་སྐྱོན་གང་ཡང་མ་མཆིས་ལུགས་སྙན་སེང་ཞུས།

ཀོ་ཅིན་ཟེར་བ་འདི་རང་བྱུང་གི་མཚོ་ཁུག་གྲུ་གཟིངས་ཆེན་པོའི་འབབ་ཚུགས་དང་གླིང་ཕྲན་དུ་མ་ཡོད་པའི་ཡུལ་ལྗོངས་མཛེས་སྡུག་ཅན་ཞིག་དང༌། དེར་གནས་མི་མང་ཚོས་གུས་བསུའི་རྣམ་འགྱུར་བཟང་པོ་མངོན་པ་མ་ཟད། ཀེ་ར་ལའི་ཞིང་ཆེན་དེ་རྒྱ་གར་ནང་ཤེས་ཚད་མཐོ་ཤོས་སུ་བརྩི་བ་དང༌། ཡུལ་འདིའི་བུད་མེད་རྣམས་དམིགས་བསལ་གྱི་ཤེས་ཚད་མཐོན་པོ་ཡིན་ཚོད་གསན་ཐོས་བྱུང་ཡོད། ཀོ་ཅིན་ནས་ཀྲི་བན་ཌ་རམ (Trivandrum) བར་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་ལམ་གཞུང་ནང་མི་འབོར་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བའི་རྒྱུ་འགྲུལ་དང༌། ལྷག་པར་བུ་ཕྲུག་དང༌། རྒན་གཞོན་ཇི་སྙེད་ཅིག་སློབ་སྦྱོང་དང་གསར་ཤོག་ཀློག་པ་སོགས་སློབ་སྦྱོང་ཚད་མཐོ་ཡིན་ལུགས་ཟེར་བ་དངོས་འབྲེལ་ཡིན་པའི་ཐུགས་སྣང་གཟིགས་ཚུལ་བྱུང༌།

ཀོ་ཅིན་ནས་སྣུམ་འཁོར་ཐོག་ཕེབས་ཐོན་གྱིས་ཕེབས་ལམ་དུ་མི་ལོ་ཉི་ཤུ་གོང་ས་འོག་ནས་ཐོན་པ། དུས་རབས་བཅུ་པའི་ནང་ཡུལ་འདིར་ནང་པའི་གཙུག་ལག་ཁང་བྱུང་བ་ཡིན་ཚོད་རྡོ་ནག་གི་ཐུབ་སྐུ་ཁག་གཉིས་ཡོད་སར་གཟིགས་སྐོར་དང༌། ཀེ་ར་ལའི་རྒྱལ་ས་ཀྲི་བན་ཌ་རམ་དུ་ར་ཅ་བྷ་ཝན་ (Raj Bhavan) ཞེས་པའི་ཕོ་བྲང་དུ་ཕེབས་འཁོད་ཀྱིས་མཚོ་ཁར་མེ་ཤུགས་འཕུར་མདེལ་གཏོང་སའི་ལས་གཞི་འཕྲུལ་ཆས་ཁག་ལ་གཟིགས་སྐོར་གྱིས་ཕྱིར་ཕེབས་དང་འབྲེལ། ས་གནས་མངའ་སྡེའི་སྤྱི་ཁྱབ་བློན་ཆེན་མཇལ་བཅར་གྱིས་གསོལ་ཇ་ལྷན་བཞེས་བསྐྱངས།

དེ་ནས་ལག་ཤེས་བཟོ་ལས་ཀྱི་འགྲེམས་ཚོང་ཁང་དུ་གཟིགས་སྐོར་གྲུབ་བསྟུན། སྤྱི་ཁྱབ་བློན་ཆེན་ཨ་ར་འཇན་ (A.R.Jain) ནས་དགོང་མོའི་གསོལ་སྟོན་འབུལ་བཞེས་སར་ཆིབས་ཞབས་རྣམས་དང༌། གཙོ་འཛིན་རྣམ་པའི་ལྕམ་སྐུ་ལྷན་རྒྱས་བཅས་ནས་དགའ་བསུ་སྣེ་ལེན་ཟབ་རྒྱས་དང་འབྲེལ་ནང་གཤིན་གྱི་གསུང་མཆིད་དུ་རོལ། ྋགོང་ས་མཆོག་ཁུལ་དེར་བདུན་ཕྲག་ཁ་ཤས་བཞུགས་རིང་ཐུགས་སྣང་ཇི་བྱུང་ཕེབས་གསལ། “ངོས་རང་ ༡༩༦༥ དུས་སྐབས་འདིར་སྦེལ་ཀོབ་ཏུ་ཉིན་གྲངས་བདུན་ནས་བཅུ་བར་བསྡད་རྗེས་རྒྱ་གར་ནང་ཡི་གེ་འབྲི་ཀློག་གི་ཚད་མཐོ་ཤོས་ཀྱི་མངའ་སྡེ་ཀེ་ར་ལའི་རྒྱལ་ས་ཀྲི་བན་ཌ་རམ་ལ་མ་ཐོན་སྔོན་འཁོར་ལམ་ཐོག་མལ་སོར་དང་ཨོ་ཀྲ་ཀ་མུནྜ་ (Ootacamund) དེ་རྗེས་མ་དཱ་ར་སིའི་ཕྱོགས་སུ་ལྟ་སྐོར་དུ་ཕྱིན་པ་ཡིན། ངོས་རང་མངའ་སྡེའི་སྲིད་སྐྱོང་མཆོག་གི་ཕོ་བྲང་དུ་སྡོད་རྒྱུར་མགྲོན་འབོད་གནང་བྱུང༌།

མཐར་ངོས་ཀྱི་ཁུལ་དེའི་ལྟ་སྐོར་དེ་བདུན་ཕྲག་ཁ་ཤས་འགོར་ཞིང༌། དེ་ནི་རྒྱ་གར་བྱང་ཕྱོགས་ལ་དམག་འཁྲུག་ཉེན་ཚབས་ཧ་ཅང་ཆེ་རུ་ཕྱིན་པ་ལྟ་བུས་དྷ་རམ་ས་ལར་འབར་མདེལ་གཉིས་གཡུགས་འདུག དེ་ལྟར་ནའང༌། དུས་ཚོད་ཆུད་ཟོས་སུ་བཏང་མེད། སྲིད་སྐྱོང་མཆོག་གི་བཞུགས་ཡུལ་ར་ཅ་བྷ་ཝན་ནང་ངོས་སྡོད་ས་ནས་ཐབ་ཚང་ཤར་རྒྱག་མཐོང་གི་འདུག ཉིན་གཅིག་ཐབ་ཚང་ནང་ཁྱིམ་བྱ་ཞིག་སྐེ་བཅད་ནས་བསད་པ་མཐོང་རྗེས་ང་ཚོར་བྱ་ཤའི་གསོལ་ཚིགས་ཕུལ་བའི་སེམས་ཅན་དེས་སྡུག་བསྔལ་དེ་ག་ཙམ་མྱངས་སོང་བསམས་ཏེ་སེམས་ཚོར་ཆེན་པོ་སྐྱེས་བྱུང༌།

དེ་ཕྱིན་ནས་ངོས་དཀར་ཟས་བསྟེན་རྒྱུའི་དུས་ལ་བབས་འདུག་བསམ་པའི་ཚོར་ཤུགས་ཆེན་པོ་བྱུང༌། ངོས་ཀྱིས་སྔོན་དུ་བཤད་པ་ལྟར་བོད་པ་ཚོ་ནི་གོམས་གཤིས་ཀྱི་ཐོག་ནས་ཤ་མ་ཟ་མཁན་ཞིག་མིན་ཞིང༌། བོད་ལ་སྔོ་ཚལ་དཀོན་པ་དང༌། ཤ་ནི་རྒྱུན་ཟས་གཙོ་ཆེ་བ་ཞིག་ཆགས་ཡོད། དེ་འདྲ་ཡིན་རུང་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་གསུང་རབ་ཁ་ཤས་ཀྱི་ནང་གྲྭ་པ་དང༌། བཙུན་མ་ཚོས་དཀར་ཟས་སྤྱོད་དགོས་པ་གསུངས་ཡོད་པ་རེད།

རང་གི་དམ་བཅའ་དེ་ལ་ཁ་དན་ཚིག་ལ་གནས་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད་མེད་བརྟག་དཔྱད་བྱེད་པའི་ཆེད་གསོལ་ཚིགས་དེ་ངོས་རང་སྡོད་སར་བཏང་འབྱོར་བྱུང་བ་ངོས་ནས་དེ་ལ་ལྟ་ཞིབ་ནན་ཏན་བྱེད་དུས་བྱ་ཤ་དེ་དབྱིན་ཇིའི་ལུགས་སྲོལ་ལྟར་བཟོས་ཡོད་ཅིང༌། དེར་ཙོང་དང་མཉམ་དུ་བརྔོས་པའི་ཞག་ཚིལ་འདྲེས་ཏེ་དྲི་མ་ཡང་ཞིམ་པོ་འདུག ཡིན་ནའང༌། དེ་མ་ཟོས་པར་བཞག་རྒྱུར་དཀའ་ལས་གང་ཡང་མ་བྱུང༌། དུས་དེ་ནས་བཟུང་དཀར་ཟས་བསྟེན་རྒྱུར་ཁུར་བརྩོན་གང་གཟབ་བྱས་པས་མ་ཚད་ཉ་ཤ་དང་སྒོ་ང་ཡང་ཟ་རྒྱུ་སྤངས་པ་ཡིན།

འགྲོ་སྟངས་གསར་པ་དེ་ངོས་རང་ལ་འཚམས་པོ་དང༌། དགའ་བ་ཆེན་པོ་སྐྱེས་པས་མ་ཚད་ལམ་སྲོལ་དེ་སྲུང་བརྩི་དམ་པོ་བྱ་རྒྱུར་རང་ཉིད་འདོད་བློ་ཁེངས་པ་ཞིག་བྱེད་ཐུབ་སོང་སྙམ་པ་བྱུང༌། ༡༩༥༤ ནང་པེ་ཅིན་ལ་ཡོད་དུས་དཀར་ཟས་ལྟོ་ཆས་སྐོར་གསོལ་སྟོན་ཆེན་པོ་ཞིག་གི་སྐབས་སྲིད་བློན་ཀྲུའུ་ཨན་ལན་དང་དབུ་ཁྲིད་གཞན་པ་ཞིག་མཉམ་དུ་བཀའ་མོལ་ཞུས་པ་ཡིན། དབུ་ཁྲིད་གཞན་པ་དེས་དཀར་ཟས་ཟ་མཁན་ཡིན་ཟེར་བཞིན་དུ་སྒོ་ང་ཟ་གི་འདུག ངོས་ནས་དེའི་སྐོར་དྲི་བ་དང་རྩོད་པ་བྱས་ཏེ་བྱ་དེ་སྒོ་ང་ནས་བྱུང་བ་སོང་ཙང༌། སྒོ་ང་དཀར་ཟས་ནང་འགྲོ་ཐུབ་ཐབས་ཡོད་པ་མ་རེད་བཤད་རྗེས་ང་ཚོའི་བསམ་ཕྱོགས་མ་མཐུན་པ་ཆེན་པོ་ཆགས་པ་དང་ཀྲུའུ་ཨན་ལན་ནས་མཐུན་ལམ་གྱི་བཀའ་མོལ་གསུངས་ཏེ་མཚམས་བཞག་པ་རེད།”12 ཅེས་གསུངས།

ཚེས་ ༡༢ ཉིན་བྲིས་ཆའི་འགྲེམས་སྟོན་དང༌། གནའ་དངོས་འགྲེམས་སྟོན་ཁང་སོ་སོར་གཟིགས་སྐོར་གནང་སྐབས་བོད་ཀྱི་བྲིས་ཐང་དགུ་དང༌། དེར་ཡོད་རྒྱ་གར་གྱི་བྲིས་ཆ་ཁག་གཅིག་ཤིན་ཏུ་སྤུས་དག་ཡོད་པ་ཐུགས་ཞིབ་གྱུར། རྒྱ་གར་ནང་གཏན་བཞུགས་དབྱིན་གཞུང་གི་སྐུ་ཚབ་སྟངས་དཔྱལ་དང་རོགས་བཅས་མཇལ་བཅར་སྐབས་བོད་མིར་ཕན་གྲོགས་ཞུ་འོས་བཀའ་འདྲི་ཞུས་པར་མི་རབས་རྗེས་མ་ཚོས་ཀྱང་མཉམ་སྡོད་ཆེད་དུ་ད་ལྟའི་གཞིས་ཆགས་རྣམས་འཕྲུལ་འཁོར་ཅན་དུ་བསྒྱུར་ཐབས་སྐོར་ཕན་གྲོགས་གནང་ལེགས་ཞེས་བཀའ་ལན་སྩལ།

དེ་རྗེས་ཀྲི་བན་ཌ་རམ་ནས་ཕེབས་ཐོན་གྱིས་རྒྱ་གར་ལྷོ་ཕྱོགས་སྣེ་ཟུར་ཀན་ཡ་ཀུ་མ་རི་ (Kanyakumari) ཟེར་བའི་མཚོ་ཁར་གཞུང་གི་མགྲོན་ཁང་དུ་ཕེབས་བཞུགས་དང༌། བྷང་ག་ལའི་མི་རིགས་ཝི་བེ་ཀ་ནན་ཌ་ (Vivekananda) ཞུ་བའི་ཆོས་པ་གྲགས་ཅན་ཞིག་བྱུང་བ་དེས་མཚོ་ཁའི་བྲག་ཆེན་སྟེང་སྒོམ་བརྒྱབ་པའི་ལོ་རྒྱུས་དང༌། ཁོང་གི་སྐུ་བརྙན་རྡོ་བརྐོས་དངོས་གཙང་ཞིག་དང༌། གྷན་དྷིའི་དྲན་རྟེན་ལྷ་ཁང༌། ཆེས་སྔ་དུས་ཀྱི་ཧིན་རྡུའི་ལྷ་ཁང་ཆེན་པོ་རྡོ་ཆེན་གྱི་བརྩིགས་པའི་ལྕགས་རི་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་བཅས་ལ་གཟིགས་སྐོར་བསྐྱངས།

ཚེས་ ༡༣ ཉིན་ས་གནས་དེ་གར་མཚོ་མཐའི་བྲག་རྡོའི་སྟེང་བཞེངས་རྒྱུའི་ཝི་བེ་ཀ་ནན་ཌའི་དྲན་རྟེན་ལྷ་ཁང་གི་རྡོ་བརྐོས་ལས་གྲྭ་ཞིག་དང་ལོ་ངོ་དྲུག་བརྒྱ་གོང་གི་རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་རྙིང་པ་རྒྱ་ཁྱོན་ཆེ་བ་ཞིག གནའ་དུས་ཀྱི་དཔེ་རྙིང་ཤིང་ཤུན་ངོས་སུ་བྲིས་དཔེ་འབོར་ཆེན་ཡོད་པའི་དཔེ་མཛོད་ཁང་ཞིག་བཅས་སུ་གཟིགས་སྐོར་བསྐྱངས་པར་དཔེ་ཆ་ཆེ་ཆུང་སྣ་ཚོགས་ཤིན་ཏུ་ཕོན་ཆེ་ཡོད་པ་རྣམས་ཞོལ་དཔར་ཁང་ལྟར་ཤིང་གི་དྲ་མིག་ནང་བཞག་པའི་དཔེ་ཆ་ཕལ་ཆེ་བ་སྨན་དང༌། རྩིས་སྐོར་ཡིན་ཚོད་ཞུས་པ་དང༌། དེ་རྗེས་ཡེ་ཤུའི་ལྷ་ཁང་ཞིག་ཏུ་ཞབས་བཅགས། ཀེ་ར་ལའི་རྒྱལ་ས་ཀྲི་བན་ཌ་རམ་ཟེར་བ་འདི་དག་རྒྱ་མཚོའི་ཁད་ཉེར་རི་ཆུང་དག་གི་རྩེ་མོར་ཆགས་བབས་ལེགས་ཤིང་ཡིད་བག་ཕེབས་པའི་གཟིགས་སྣང་བྱུང༌།

ཚེས་ ༡༤ ཉིན་མངའ་སྡེའི་སྤྱི་ཁྱབ་བློན་ཆེན་མཇལ་འཕྲད་དང༌། དེ་རྗེས་རི་ཆུང་ཕྲེང་བསྟར་དག་བརྒལ་བགྲོད་ཀྱིས་ཀོ་ཀྲ་ཡམ་ (Kottayam) ཞེས་པའི་གྲོང་ཁྱེར་མགྲོན་ཁང་དུ་ཉིན་མོའི་ལྗགས་སྨིན་འབུལ་བཞེས་མཛད། ཁུལ་དེའི་གསར་འགོད་པ་མི་བརྒྱད་མཇལ་བཅར་ལ་གསུང་གླེང་དང་སྦྲགས་སྐུ་དཔར་ལྷན་བཞེས་དང༌། གྲོང་ཁྱེར་དེར་སློབ་ཕྲུག་ཆིག་སྟོང་ཙམ་ཡོད་པའི་མཐོ་རིམ་སློབ་གྲྭའི་དབུ་འཛིན་ནས་གདན་ཞུས་ལྟར་ཕེབས་བཞུད་སྐབས། ཆོས་ཚོགས་ཁག་མང་ནས་ཡུལ་ལུགས་ཀྱི་གྲ་སྒྲིག་དགའ་བསུ་དང་བཅས་དགེ་སློབ་རྣམས་ལ་ཤེས་ཡོན་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན་ཡང་དེ་བས་ཀྱང་སེམས་བཟང་བ་གལ་ཆེ་ལུགས་སོགས་བཀའ་སློབ་གསུང་གླེང་སྩལ་ཞིང༌། ཕེབས་ལམ་དུ་སློབ་ཕྲུག་བུ་མོ་སྟོད་གོས་སེར་པོ་དང༌། སྨད་གོས་དམར་པོ་གྱོན་པའི་ཁྱུ་ཚོགས་དང་ཡུལ་མི་མང་པོས་དགྱེས་ཞལ་མཇལ་བར་དགའ་སྤྲོའི་རྣམ་འགྱུར་གྱི་སྒོ་ནས་མེ་ཏོག་ཕྲེང་བ་ཕུལ་བ་དང༌། ཏཱ་ལའི་བླ་མ་རྒྱལ་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སྐད་འབོད་བསྒྲགས། ཕྱི་ཉིན་ནས་ཡུལ་དེའི་ལྷ་ཁང་གྲགས་ཅན་དང་མཚོ་གླིང་སོགས་སུ་གཟིགས་སྐོར་བསྐྱངས།

ཚེས་ ༡༨ ཉིན་མ་དཱ་ར་སི་ཁུལ་བཟོ་ལས་སློབ་སྦྱོང་དུ་ཡོད་པའི་བོད་ཕྲུག་ཚོར་གཟིགས་སྐོར་སྐབས་ཚོམས་ཆེན་དུ་ཧིན་རྡུ་དང༌། ནང་པ། ཡེ་ཤུ་བཅས་ཆོས་ལུགས་སོ་སོ་ནས་ཞལ་འདོན་གྲུབ་བསྟུན། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་བཀའ་སློབ་གསུང་མོལ་སྩལ་མཇུག་ཟློས་གར་ཞབས་བྲོ་ཁག་བཞི་གཟིགས་འབུལ་ཞུས། དེ་ནས་བོད་ཕྲུག་ཁེ་གཙང་ལ་བོད་དོན་སྐོར་སྲིད་རྐྱང་པ་མིན་པར་ཆོས་དང་འབྲེལ་བ་ཆེན་པོ་ཡོད་ཚུལ་དང༌། ཕྱི་རྒྱལ་དུ་ཡོད་པའི་བོད་མི་ཚོས་རང་གི་ཆོས་ལ་གཅེས་སྤྲས་སྦྱང་བརྩོན་དགོས་པ་སོགས་ཀྱི་བཀའ་སློབ་སྩལ་ཏེ་ལྡི་ལིར་ཆིབས་ཐོན་བསྐྱངས།

༣༽ མ་སུ་རིར་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱངས་པ།

ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་རྒྱ་གར་ལྷོ་ཕྱོགས་ཁུལ་གྱི་མཛད་འཆར་ཁག་ལེགས་པར་གྲུབ་སྟེ་ ༡༩༦༥ ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༢༠ ཉིན་ལྡི་ལིར་ཆིབས་ཞལ་བསྒྱུར་སྐབས་རྒྱ་གར་ཕྱི་སྲིད་ལས་ཁུངས་ཀྱི་སྐུ་ཚབ་ཀྱིས་གཙོས་དཔོན་རིགས་འགའ་ཤས་དང༌། ལྡི་ལི་རང་གཞུང་སྐུ་ཚབ་དོན་གཅོད། གྲོ་མོ་དགེ་བཤེས་རིན་པོ་ཆེ་སོགས་བོད་ཁང་གཙོ་ལས་རྣམས་ཀྱིས་མེ་ཏོག་དང༌། མཇལ་དར་འབུལ་ལམ་གྱིས་ཕེབས་བསུ་གཟབ་རྒྱས་ཞུས་ཤིང༌། དེ་ནས་ཧད་རྡ་ར་སྦ་ (Hyderabad) མགྲོན་ཁང་དུ་རྒྱ་གར་གཞུང་ནས་བཞུགས་སྒྲིག་ཞུས་ཡོད་པར་ཞབས་སོར་འཁོད་འཕྲལ་སྐུའི་ཡོངས་འཛིན་རྣམ་གཉིས་མཇལ་བཅར་གྱིས་མཚོན་མི་སྣ་ཁག་རིམ་བཅར་ལ་རང་རང་མོས་ཁམས་དང་མཐུན་པའི་མཇལ་མོལ་བསྐྱངས།

ཕྱི་ཉིན་མ་སུ་རིར་བཞུགས་ཡུལ་ས་ཝོ་ (Savoy) མགྲོན་ཁང་གཟིམ་སྒོའི་འགག་ཏུ་སློབ་སྤྱི་ཕྲེང་རིང་དང༌། བུ་ཁྱིམ་དྲུང་ཆེ། ཕ་ཚབ་ཁག གཙུག་ལག་སློབ་དཔོན་འཛིན་གྲྭའི་དགེ་སློབ་བཅས་ནས་གུས་བསྟར་ཕེབས་བསུ་གདན་ཞུས་ལྟར་བཞུགས་ཞབས་འཁོད་བསྟུན། ཁུ་ནུ་བླ་མ་བསྟན་འཛིན་རྒྱལ་མཚན་རིན་པོ་ཆེ་དང་གསོལ་ཇ་ལྷན་བཞེས་བཀའ་མོལ་ཞིབ་ལྷོད་རྗེས། སློབ་གྲྭར་ཆིབས་བསྒྱུར་ལ་སློབ་སྤྱིས་མཇལ་དར་དང༌། བུ་ཕྲུག་ཕོ་མོ་གཉིས་ནས་མེ་ཏོག་ཕུལ། སྡིངས་ཆའི་སྟེང་ཞབས་སོར་འཁོད་བསྟུན་སློབ་ཕྲུག་ཚོས་བསྟོད་པའི་གླུ་དབྱངས་དང༌། རྒྱལ་གླུ་རྔ་རོལ་བཅས་ཕུལ་མཇུག་སློབ་སྤྱིས་དགའ་བསུའི་གཏམ་བཤད་དང༌། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་གསུང་བཤད་སྩལ། སློབ་གྲྭའི་གསོལ་ཐབ་དང་དཔེ་མཛོད་ཁང་གསར་པ། འཛིན་གྲྭ་བཅས་སུ་གཟིགས་སྐོར་བསྐྱངས་ཏེ་ཡིག་ཚང་དུ་ངང་ཙམ་བཞུགས།

དེ་ནས་བུ་ཁྱིམ་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་གནས་གཟིགས་དང་འབྲེལ་བུ་ཁྱིམ་སྨན་ཁང་དང༌། ཡིག་ཚང་གསར་པ། བུ་ཁྱིམ་ཚོང་ཁང༌། བུ་ཁྱིམ་གསར་པ་གཉིས་བཅས་སུ་ཞབས་བཅགས་གཟིགས་སྐོར་བསྐྱངས།

ཚེས་ ༢༢ ཉིན་གཙུག་ལག་སློབ་དཔོན་འཛིན་གྲྭར་ཞབས་འཁོད་མཚམས་དབུ་མཛད་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདིར་བྱོན་མ་བསྐུལ། སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཁུ་ནུ་བ་བསྟན་འཛིན་རྒྱལ་མཚན་དང༌། ཟོང་རིན་པོ་ཆེ་བཅས་ཀྱིས་མཎྜལ་རྟེན་གསུམ་བཏེགས་མཇུག་བྱིངས་སློབ་དཔོན་ ༥༦ ལ་མཇལ་ཁ། ཞལ་འདོན་གནས་བཅུ་དང༌། རྒྱལ་བའི་ཞབས་བརྟན་གསུངས། གསོལ་ཇ་བཞེས་འབྲས་འབུལ་བཞེས་ཀྱིས་གཟིམ་ཆུང་དུ་ཕེབས།

དེ་རྗེས་ཚོམས་ཆེན་དུ་བདེ་སྟན་ཐོག་བཞུགས་ཞབས་བཀོད་དེ་སློབ་དཔོན་འཛིན་གྲྭ་འདི་འཛུགས་པའི་དགོས་པ་དང༌། དམིགས་ཡུལ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་དེང་དུས་སྐྱེ་རྒུའི་མོས་བསམ་དང་མཐུན་པར་འཛིན་སྐྱོང་སྤེལ་གསུམ་ཇི་ལྟར་བྱ་བའི་རིམ་པ་སོགས་གསལ་འདེབས་བསྐྱངས། ཞོར་དུ་མ་སུ་རིའི་སློབ་གྲྭ་དང༌། བུ་ཁྱིམ་ཁག་ལའང་གཟིགས་སྐོར། སློབ་དཔོན་རྣམ་པས་རིགས་ལམ་གྱི་བགྲོ་གླེང་གནང་བར་གསན་ཞིབ་བསྐྱངས་རྗེས། རྒྱ་གར་གཞུང་གི་ཆེས་མཐོའི་ལས་བྱེད་སློབ་གྲྭའི་སྤྱི་ཁྱབ་མཇལ་བཅར་ལ་ལས་བྱེད་གསར་པ་ཚོར་བྱེད་སྒོའི་སྐོར་བཀའ་སློབ་དགོངས་འཆར་སྩལ།

ཕྱི་ཉིན་ཁུ་ནུ་བླ་མ་བསྟན་འཛིན་རྒྱལ་མཚན་རིན་པོ་ཆེ་གདན་ཞུ་གནང་སྟེ་ཁོང་གི་བཀའ་རྩོམ་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་བསྟོད་པ་རིན་ཆེན་སྒྲོན་མེའི་ལྗགས་ལུང་ཆ་ཚང་གསན་བཞེས་དང་ཆོས་ཀྱི་གསུང་གླེང་ཞིབ་ཏུ་བསྐྱངས། དེ་བཞིན་ས་གནས་ཀྱི་གསར་མཁན་མི་གྲངས་བདུན་བཅར་ཏེ་བོད་ཕྱི་ནང་གི་གནས་ཚུལ་བཀའ་འདྲི་ཞུས་པར། དེང་དུས་བོད་ཀྱི་ནང་བོད་མི་ཚོས་རང་དབང་གི་དོན་དུ་དཀའ་སྤྱད་མྱོང་གི་ཡོད་ལུགས། བོད་མི་རྣམས་འ་ཆད་འུ་ཐུག་གིས་ཨ་མདོ་དང༌། ཁམས་ཁུལ་སོགས་སུ་ངོ་རྒོལ་བར་མེད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པར་མ་ཟད། བོད་ཀྱི་རྒྱལ་ས་ལྷ་སར་ཡང་བོད་མི་ཚོས་རྔམས་སྟོན་ཁྲོམ་སྐོར་ཆེན་པོ་ཞིག་ཀྱང་བྱས་ཡོད་སྐོར།

རྒྱ་དམར་གྱིས་ལྷ་ས་ཉེ་ཁུལ་དུ་མིག་སྟོན་བྱེད་ཆེད་དགོན་པ་གཉིས་གསུམ་ཙམ་ལས་དེ་བྱིངས་བོད་ཀྱི་དགོན་སྡེ་ཁག་རྣམས་རྩ་གཏོར་བཏང་བ་མ་ཟད། བོད་ཀྱི་མི་རིགས་རྩ་བརླག་གཏོང་ཆེད་རྒྱ་རིགས་བོད་ནང་གཞིས་ཆགས་བྱེད་བཅུག་ལུགས།

ཉེ་སྔོན་བོད་ནས་བཙན་བྱོལ་བ་ཁྱོ་ག་གསུམ་དང༌། བུད་མེད་གཉིས་བཅས་ཀྱིས་རྟ་དང༌། ར་ལུག་དེད་དེ་རྒྱ་གར་གཞུང་ལ་མགོན་སྐྱབས་ཞུ་བར་ཡོང་སྐབས་ས་མཚམས་སུ་རྒྱ་གར་གཞུང་གི་དཔོན་རིགས་ཚོས་ཕར་ཕྱིར་ལོག་འགྲོ་དགོས་བཤད་ཡོད་ཀྱང་ཁོང་ཚོས་ཨུ་ཚུགས་བྱས་ཏེ་རྒྱ་གར་ནང་སླེབས་ཐུབ་ཡོད་པ་དང༌། རྒྱ་ནག་གིས་རྒྱ་གར་གཞུང་ལ་བསྙོན་དཀྲི་བཙུགས་པ་དེ་ཚོ་ཁུངས་ལུང་གང་ཡང་མེད་སྐོར།

རྒྱ་ནག་ནང་བཟའ་འབྲུ་ཧ་ཅང་གི་དཀོན་པོ་ཡོད་ཅིང༌། བོད་ནས་འོར་འདྲེན་བྱེད་པ་དང༌། དེང་དུས་ཕྱི་རྒྱལ་ཡུལ་ཁག་ནང་བཟའ་འབྲུ་ཕོན་ཆེ་ཤོས་སྒྲུབ་མཁན་རྒྱ་ནག་ཡིན་ཚུལ་སོགས་བཀའ་ལན་ཞིབ་པར་སྩལ། དགོང་དྲོ་སློབ་ཕྲུག་ཚོས་ལུས་རྩལ་རྣམ་གྲངས་འདྲ་མིན་སྣ་ཚོགས་གཟིགས་འབུལ་སྤྱན་ཞིབ་གྲུབ་རྗེས། བོད་ནས་རང་རིགས་རྣམས་ཀྱིས་རྒྱ་དམར་གྱི་མནར་གཅོད་འོག་དཀའ་སྤྱད་སྙིང་སྟོབས་ཆེན་པོས་འབད་བརྩོན་ཞུམ་མེད་ཐོག རང་རེ་ཕྱི་རྒྱལ་རང་དབང་གི་ཡུལ་དུ་གནས་པའི་བོད་མི་རྣམས་ལ་རེ་སྒུག་བྱེད་བཞིན་ཡོད་གཤིས་རང་རེ་བོད་མི་རྒན་གཞོན་ཐམས་ཅད་ལྷག་བསམ་ནུས་ཤུགས་གཅིག་ཏུ་སྒྲིལ་ཏེ་བོད་རང་དབང་བསྒྲུབ་རྒྱུར་འབད་བརྩོན་བྱ་དགོས་པ་དང༌། ལྷག་པར་རང་རེ་དཀའ་ངལ་འདི་ལྟ་བུ་དང་འཕྲད་པའི་རྩ་རྐྱེན་གཅིག་སྔར་ཕན་རང་རིགས་ཚོར་ཤེས་ཡོན་གྱི་གནས་ཚད་དམན་པས་ལན་སྐྱོན་བྱུང་ཡོད་ན་གཞོན་ནུ་ཚོས་སློབ་སྦྱོང་ལ་ཧུར་བརྩོན་བྱ་དགོས་པ། དེ་ཡང་དེང་དུས་ཀྱི་ཤེས་ཡོན་ཕྱོགས་གཅིག་ཤེས་པ་མ་ཡིན་པར་རང་རིགས་ཀྱི་ཆོས་དང་ཤེས་རིག་བཟང་པོ་རྣམས་ཀྱང་ཆོས་སྲིད་གཉིས་ལྡན་ཞིག་བྱ་དགོས་པ། སློབ་སྦྱོང་གཅིག་པུས་ཀྱང་མི་འགྲིགས་པར་ངལ་རྩོལ་ལ་བརྟེན་པའི་ཤེས་ཡོན་ཅན་ཡོང་ཐབས་ལ་འབད་དགོས་པ་སོགས་བླང་དོར་བཀའ་སློབ་སྩལ།

དཔེ་མཛོད་ཁང་དུ་གསོལ་ཇའི་སར་ཝུན་བྷག་ (Wynberg) སློབ་གྲྭའི་གཙོ་འཛིན་སོགས་ཕྱི་རྒྱལ་བ་འགའ་ཤས་མཇལ་བཅར་ཞུས་རྗེས་ཨེག་ཀན་ཌེན་ཝན་ཅར་ (Ockenden Venture) ཚོགས་པས་བཙུགས་པའི་སློབ་གྲྭར་བོད་ཕྲུག་གསུམ་ཡོད་སར་གཟིགས་སྐོར་ཐོག་ཁོང་ཚོའི་དབྱིན་སྐད་ཟློས་གར་གཟིགས་འབུལ་ཞུས། དགོང་དྲོ་གཙུག་ལག་སློབ་དཔོན་འཛིན་གྲྭར་ཆིབས་བསྒྱུར་གྱིས་འདུས་ཚོགས་ནས་སྒྲོལ་བསྟོད་དང་ཤིས་བརྗོད་གསུངས་རྗེས་བཀའ་སློབ་མདོར་བསྡུས་སྩལ་ཏེ་བཞུགས་མཚེར་དུ་ཕྱིར་ཕེབས་མཛད།

སྡེ་བཞིའི་ལང་ཚོ་དར་བའི་ལེགས་སྦྱར་དབྱངས།།

རབ་སྙན་གླིང་བུར་བསྒྱུར་བའི་དཔྱོད་ལྡན་ཚོགས།།

ལུང་རིགས་འགྱིངས་བཟོ་དོད་པའི་རྩལ་ལག་གིས།།

ལེགས་བཤད་འཇེབས་པའི་འདུ་ར་ངོམ་འདི་རྨད།།

འཕགས་ནོར་འདབ་བརྒྱ་དགོད་པའི་སྐད་ཀྱི་དབྱངས།།

ལེགས་སྦྱར་ཚངས་པའི་མགྲིན་གླུར་དྲངས་པ་དེ།།

སྔོན་གྱི་ལེགས་བཤད་ཀུན་གྱི་རྩ་བ་རུ།།

འཇེབས་པར་སྨྲ་བ་མཁས་པའི་གཞུང་ལུགས་སོ།།

འདི་ལྟར་ལྔ་ཟུང་རིག་པའི་ཆུ་ཀླུང་རྒྱུན།།

ཀུན་རྨོངས་མུན་སེལ་ཟླ་བའི་རྫིང་བུ་རུ།།

བསྐྱིལ་བའི་མདངས་འཛིན་བྷོ་ཊའི་ཡུལ་དུ་ཡང༌།།

ཡེ་ཤེས་དམ་པའི་སྣང་བ་ཅིར་ཡང་འཆར།།

ལེགས་སྦྱར་ལྷ་ཡི་སྐད་ཅེས་ཡོངས་གྲགས་པ།།

འཕགས་ཡུལ་ཚངས་པ་དཀར་པོའི་དགེ་ལེགས་དབྱངས།།

ཀུན་ཏུ་ཀུན་ལ་སྙན་པར་འཇེབས་པ་ཡི།།

དགའ་སྟོན་འཆི་མེད་ལྷ་ཡང་འཛུམ་པར་མཛད།།

9 རང་རྣམ་དབྱིན་དེབ་‘བཙན་བྱོལ་ནང་གི་རང་དབང་’ཞེས་པའི་ཤོག་ངོས་ ༡༩༤ ནས་ ༡༩༥ བར་གསལ།

10 རང་རྣམ་དབྱིན་དེབ་‘བཙན་བྱོལ་ནང་གི་རང་དབང’ཞེས་པའི་ཤོག་ངོས་ ༡༩༥ ནས་ ༡༩༦ བར་གསལ།

11 བཀའ་སློབ་ཆ་ཚང་‘མི་མང་ལ་སྩལ་བའི་བཀའ་སློབ’པོད་དང་པོ་ཤོག་གྲངས་ ༣༡༡ ནས་ ༣༣༩ བར་གསལ། བོད་གཞུང་ཕྱི་དྲིལ་ལས་ཁུངས་ནས་དཔར་སྐྲུན་ཞུས།

12 རང་རྣམ་དབྱིན་དེབ་‘བཙན་བྱོལ་ནང་གི་རང་དབང’ཤོག་ངོས་ ༡༩༦ ནས་ ༡༩༧ བར་གསལ།

ས་བཅད་བཞི་པ།

ལྡི་ལི་བོད་ཁང་དབུ་འབྱེད་མཛད་སྒོ་དང་བོད་ཀྱི་གནས་སྟངས་སྐོར་གྱི་བཀའ་རྩོམ།

༡༽ ལྡི་ལི་བོད་ཁང་དབུ་འབྱེད་མཛད་སྒོར་ཆིབས་བསྒྱུར།

༡༩༦༥ ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༢༤ ཉིན་མ་སུ་རི་ནས་ཕེབས་ཐོན་གྱིས་ལྡི་ལིར་ཞབས་སོར་བཀོད་རྗེས། འཛམ་གླིང་ཧིན་རྡུ་ཚོགས་པའི་གཙོ་འཛིན་དང་དྲུང་ཆེ་རོགས་གཉིས་བཅས་མཇལ་བཅར་ཐོག་ཁོང་ཚོས་འདི་ལོ་ཆོས་ཚོགས་སུ་གདན་ཞུ་ཕུལ་བར་བཀའ་ལན་རྗེས་སུ་གནང་འཐུས་སྩལ།

དེ་རྗེས་ཨ་རིའི་ཁྲིམས་དཔོན་ཕྷི་རན་ཁེ་རི་ཅར་ཌ་སན་ (Frank K. Rechardson) མཇལ་བཅར་ལ་བོད་ཀྱི་གནས་ལུགས་ཕྲ་ཞིབ་དང༌། རྒྱ་གར་ནང་བོད་མི་གཞིས་ཆགས་བྱེད་སྟངས། བོད་ཕྲུག་ཚོའི་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་སྟངས་སོགས་གསལ་བཤད་ཞིབ་ལྷུག་ཐོག ཁྲིམས་དཔོན་ནི་བདེན་རྒྱབ་བྱེད་མཁན་ཡིན་པས་བོད་དོན་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་དང༌། མང་ཚོགས་ལ་སྐུལ་མ་དགོས་ལུགས་སྩལ་བར་དགའ་མགུ་ཡི་རང་དང་བཅས་གང་ཐུབ་ཅི་ཐུབ་ཞུ་འཐུས་ཁས་ལེན་ཞུས།

ཚེས་ ༢༥ ཉིན་སྐུའི་གཅེན་པོ་རྒྱལ་ལོ་དོན་གྲུབ་མཆོག་ནས་མཛད་ཁུར་རྐང་བཞེས་ཀྱིས་ཕྱི་རྒྱལ་མི་སྣ་འདུས་སྡོད་ཆེ་བ་རྒྱ་གར་རྒྱལ་ས་ལྡི་ལི་གསར་པར་བོད་ཀྱི་ཁང་པ་ཞེས་པ་གསར་འཛུགས་གནང་བའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན་རྣམས་ལ་རབ་གནས་བྱིན་རླབས་སྩལ་སླད། ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གདན་ཞུས་ལྟར་ཆིབས་བསྒྱུར་སྐབས་བོད་ཁང་གཙོ་ལས་ནས་ཕྱི་སྒོའི་འགག་ཏུ་འཚམས་ཞུའི་མཇལ་ཕྱག་དང་འབྲེལ་སྤོས་སྣེ་ཞུས། དེ་བྱིངས་ལས་བྱེད་རྣམས་རང་ལུགས་ཆས་གོས་དངོས་གཙང་གིས་ཕྱི་སྒོའི་ནང་བསྟར་བསྒྲིགས་གུས་འདུད་ཞུས་ཏེ་ཚོམས་ཆེན་དུ་སྤྱན་དྲངས། བཞུགས་ཁྲིར་ཞབས་སོར་འཁོད་འཕྲལ་བོད་ཁང་གཙོ་ལས་ནས་རྟེན་གསུམ་འདེགས་འབུལ་དང་གསོལ་ཇ་བཞེས་འབྲས། བཞེས་སྤྲོ་བཅས་འབུལ་བཞེས་ཀྱིས་ཐོག་མའི་མཛད་སྒོ་ལེགས་གྲུབ་རྗེས་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་དང༌། ཡོངས་འཛིན་རྣམ་གཉིས་དབུ་བཞུགས་ཐོག་རྣམ་གྲྭ་གསུང་ཞབས་བཅས་ནས་རབ་གནས་རྟ་ཐོག་མའི་ཞལ་འདོན་གསུང་ཆོག་བསྐྱངས་ཏེ་བོད་ཁང་སྟེང་ཤོད་བར་གསུམ་ལ་ཞབས་བཅགས་གཟིགས་སྐོར་དང་འབྲེལ། རབ་གནས་ཀྱི་མེ་ཏོག་འཐོར་བ་དང་སྦྲགས་ལས་བྱེད་རྣམས་ལ་མཇལ་ཁ་སྩལ།

དེ་རྗེས་རྒྱ་གར་བྱང་ཆུབ་ཆོས་ཚོགས་ནས་སངས་རྒྱས་རྗེས་དྲན་གྱི་ལྡུམ་ར་ཞེས་པའི་སྐྱེད་ཚལ་ཆེན་པོའི་ནང་བྱང་ཆུབ་ལྗོན་ཤིང་བཙུགས་པའི་ལོ་འཁོར་དུས་དྲན་ཚོགས་འདུར་གདན་ཞུས་ལྟར་ཞབས་ཀྱིས་བཅགས་ཤིང༌། ནང་པ་བརྒྱ་ཕྲག་འགའ་ཤས་འདུ་འཛོམས་སུ་ྋགོང་ས་མཆོག་གིས་ཕེབས་སྒོར་”ངོས་ཀྱིས་མང་པོ་མི་ཤེས་ཀྱང་རང་གི་བསམ་ཚོད་ལྟར་བྱས་ན། ང་ཚོས་ཕྱི་རོལ་ས་གཞིར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཤིང་འཛུགས་པ་ཙམ་མ་ཡིན་པར། ནང་རང་རྒྱུད་སྟེང་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་ལྗོན་ཤིང་འཛུགས་དགོས།

ས་རྐོས་རྡོ་བྲག་ལྟ་བུར་ལྗོན་ཤིང་མི་སྐྱེ་བ་ལྟར་རང་རྒྱུད་ངན་པར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་མི་སྐྱེ་བས་སེམས་བཟང་པོ་ས་གཞི་གཤིན་པོ་ལྟར་བྱ་དགོས། དེའི་སྟེང་བྱམས་པ་དང༌། སྙིང་རྗེའི་ཆུས་བརླན་ཏེ་རང་ཅག་གི་རྒྱུད་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་ལྗོན་བཟང་ནམ་སྐྱེས་པ་ན་རང་ཅག་དེ་རིང་ལས་ཆེས་ལྷག་པའི་དགའ་སྟོན་རྟེན་འབྲེལ་རྒྱ་ཆེན་པོ་བྱ་དགོས་པས་དེ་ལ་ཚང་མས་འབད་བརྩོན་གནང་དགོས།” ཞེས་བླང་དོར་བཀའ་སློབ་སྩལ་རྗེས། བོད་ཁྱིམ་གྱི་ཚོགས་འདུ་ཐེངས་གསུམ་པ་གནང་སྟེ་མ་སུ་རིར་བུ་ཁྱིམ་འཛུགས་ཕྱོགས་དང༌། དྷ་རམ་ས་ལར་འཛུགས་ཕྱོགས་སྐོར་བཀའ་མོལ་དང༌། རྒྱ་གར་ཕྱི་སྲིད་ལས་ཁུངས་ཀྱི་བློན་ཆེན་སྐུ་གཞོན་ལྕམ་ལག་ཤེ་མི་མེ་ནོན་ (Mrs.Lakshmi Menon) ནས་ཨ་ཤོ་ཀ་མགྲོན་ཁང་ཆེན་མོར་གསོལ་སྟོན་འབུལ་བཞེས་བསྐྱངས།

ཚེས་ ༢༦ ཉིན་རྒྱ་གར་ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་ཀྱི་དྲུང་ཆེ་མཇལ་བཅར་ལ་སྦག་ས་ཆོས་སྒར་སློབ་གྲྭར་བསྒྱུར་རྒྱུའི་ལས་དོན་ལག་ལེན་འཁེལ་ཐབས་དགོས་པའི་བཀའ་མངགས་སྩལ་རྗེས། ལྡི་ལིར་འཛམ་གླིང་ཡོངས་ཀྱི་གསར་འགྱུར་འགོད་མིར་བོད་དོན་ཁྱབ་བསྒྲགས་དང་དྲི་བ་དྲིས་ལན་སྩལ་ཏེ་གསར་ཤོག་ཁག་ནས་བོད་ཀྱི་བདེན་དོན་ཁྱབ་བསྒྲགས་དགོས་པའི་འབོད་སྐུལ་བསྐྱངས།

དེ་ཡང་གསར་ཤོག་འགོད་མིར་བཀའ་ཕེབས་སུ། “༡༩༥༩ ལོར་འཛམ་གླིང་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་ཁྲིམས་སར་ང་ཚོ་བོད་ཀྱི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་སྐོར་བཀའ་མོལ་གནང་འགོ་ཚུགས་པ་མ་ཟད། དེ་རྗེས་ ༡༩༦༡ ལོར་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ནས་བོད་དོན་སྐོར་གོམ་པ་བསྐྱར་མ་ཞིག་སྤོས་ཏེ་བོད་མིའི་ཐོབ་ཐང་གཅིག་པུ་ཙམ་མ་ཡིན་པར་རང་ཐག་རང་གཅོད་ཀྱི་སྐོར་ལའང་བཀའ་མོལ་བྱུང་བ་རེད།

དེ་མཚུངས་རིང་མིན་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཐེངས་ཉི་ཤུ་པའི་ནང་བོད་དོན་སྐོར་བཀའ་མོལ་གནང་སྐབས་སྔར་ལས་ལྷག་པའི་བོད་ཀྱི་སྲིད་དོན་གྱི་སྐོར་ལའང་བཀའ་མོལ་གནང་བའི་རེ་བ་ཡོད་པ་ལྟར། རྒྱ་གར་གཞུང་ནས་ཀྱང་དེར་རྒྱབ་སྐྱོར་གཙང་མ་ཞིག་གནང་རྒྱུར་ངོས་ནས་རེ་འདུན་ཞུ་བཞིན་ཡོད།” ཅེས་གསུངས། གསར་འགྱུར་འགོད་མི་ཚོས་རིང་མིན་རྒྱལ་ཚོགས་ནང་བོད་དོན་སྐོར་བཀའ་མོལ་གནང་སྐབས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་རྒྱལ་ཚོགས་སུ་ངོ་ཕེབས་གནང་གི་ཨེ་ཡོད་ཅེས་བཀའ་འདྲི་ཞུས་པར། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། “མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་འཐུས་མི་རྣམ་པས་ཕྲན་རང་རྒྱལ་ཚོགས་ལྷན་སར་ངོ་བཅར་ཞུས་ན་བོད་དོན་སྐོར་དོན་ཕན་ཆེ་བ་ཞིག་ཡོང་གི་རེད་སྙམ་པའི་དགོངས་གཞི་ཡོད་ཚེ་ངོས་ངེས་པར་དུ་རྒྱལ་ཚོགས་སུ་བཅར་རྒྱུ་ཡིན།” ཞེས་གསུངས་པ་དང་འབྲེལ། མུ་མཐུད་ཕེབས་དོན། “ཤར་ལྷོ་ཨེ་ཤ་ཡའི་ཡུལ་ཁག་གི་ནང་ངོས་རང་ལྟ་སྐོར་ཞིག་ཏུ་འགྲོ་རྒྱུའི་རེ་བ་ཡོད། གང་གིས་ཤེ་ན། ཡུལ་དེ་ཚོས་བོད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་གསལ་རྟོགས་ཐུབ་པའི་འདོད་པ་ཆེན་པོ་ཞིག་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ལ། ངོས་ནས་ཀྱང་ཤར་ལྷོ་ཨེ་ཤ་ཡའི་ཡུལ་ཁག་གི་ཤེས་རིག་ལ་ཉམས་སྣང་བྱེད་རྒྱུ་དང༌། ལྷག་པར་ནང་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྒོ་ནས་གླེང་མོལ་ཞུ་འདོད་ཆེན་པོ་ཡོད” ཅེས་དང༌།

ཡང༌། “དེང་སང་ང་ཚོའི་བོད་ནང་ད་མུས་བཞིན་རྒྱ་མི་གཞིས་ཆགས་མུ་མཐུད་བཙུགས་པ་ཡིན་ན་ནམ་ཞིག་ང་ཚོའི་བོད་ཅེས་པའི་མི་རིགས་དང་བཅས་པ་མིང་ཙམ་མེད་པ་ཆགས་རྒྱུ་ཡིན་པ་མ་ཟད། བོད་ནི་དེང་དུས་རྒྱ་དམར་རྒྱ་བསྐྱེད་རིང་ལུགས་ཀྱིས་ཁྱིམ་མཚེས་ཡུལ་ཁག་ནང་བཙན་འཛུལ་བྱེད་བདེའི་དྲག་པོའི་དམག་གི་རྟེན་གཞི་ལྟ་བུ་ཞིག་གྱུར་ཡོད་པ་དང༌། བཙན་འཛུལ་བྱེད་སའི་དམིགས་ཡུལ་དང་པོ་ནི་ང་ཚོའི་ཁྱིམ་མཚེས་རྒྱ་གར་རྒྱལ་ཁབ་ཡིན་པ་ ༡༩༦༢ ལོར་གནས་ཚུལ་གསལ་པོ་བསྟན་པ་འདི་རེད།

དེ་མཚུངས་ང་ཚོའི་གཞིས་ལུས་བོད་མི་ཚོས་དྲག་ཅིང་རྩུབ་པའི་རྒྱ་དམར་གྱི་བཙན་དབང་འོག་ནས་དུས་རྟག་ཏུ་རྒྱ་དམར་ལ་ངོ་རྒོལ་མུ་མཐུད་བྱེད་བཞིན་པ་མ་ཟད། བོད་མི་ཇི་སྙེད་ཅིག་རྒྱ་དམར་གྱི་མཚོན་རྩེའི་འོག་ཤི་གི་ཡོད་པ་དང༌། དེ་སྔ་ང་ཚོའི་བོད་དུ་མི་རིགས་དབུལ་ཕོངས་ཇི་འདྲ་ཞིག་ཡིན་ཀྱང་བཀྲེས་སྐོམ་ལྟོགས་རིད་ཀྱིས་འཆི་བ་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ནང་མ་སྲིད་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ཀྱང༌། དེང་སང་ཡུལ་གྱི་བཟའ་བཅའ་ཡོངས་རྫོགས་རྒྱ་དམར་གྱིས་བཙན་ལེན་བྱས་ཏེ་བོད་མི་རྣམས་བཟའ་གྱོན་གཉིས་མེད་ཀྱིས་འབུ་སྦྲང་མ་ལྟར་སྣང་ཆུང་གིས་ཤི་བཞིན་པ་རེད། ངོས་ཀྱི་བསམ་པར་ང་ཚོའི་ཕ་ཡུལ་བོད་འདི་རྒྱ་མིའི་བཙན་དབང་དུ་མ་ཤོར་བར་སྔར་བཞིན་གནས་ཡོད་པ་ཡིན་ན། ད་ལམ་པ་ཀི་སི་ཐན་དང་རྒྱ་གར་ཡུལ་གཉིས་ཀྱི་དབར་དྲག་པོའི་འཁྲུག་འཛིང་འདི་ཡང་ཡོང་ཐུབ་ཀྱི་མ་རེད་བསམ་པ་དང༌།

ྋཀུན་གཟིགས་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་གིས་རྒྱ་དམར་གྱི་འདོད་བློ་དང་མཐུན་པའི་ལས་དོན་བསྒྲུབས་མ་གནང་བར་བརྟེན། རྒྱ་དམར་གྱིས་འཛིན་བཟུང་དང་འབྲེལ་མི་མང་འདུ་འཛོམས་སར་འཐབ་འཛིང་བྱས་ཏེ་ད་ཆ་གར་ཡོད་ཆ་མེད་དུ་གྱུར་རྐྱེན་ངས་ཁོང་གི་སྐུ་ངལ་མྱུར་སེལ་ཡོང་ཕྱིར་སྨོན་ལམ་ཞུ་བཞིན་ཡོད།” ཅེས་དང༌། ཡང༌། གསར་འགྱུར་འགོད་མིས་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ནང་རྒྱ་དམར་གཞུང་འཇུག་དགོས་མིན་བཀའ་འདྲི་ཞུས་པར། “སྤྱིར་བཏང་རྒྱ་དམར་གྱི་སྲིད་བྱུས་སྡུག་པོ་ག་འདྲ་ཞིག་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ཀྱང་རྒྱ་ནག་མི་མང་བྱེ་བ་བདུན་ཅུའི་ཐོབ་ཐང་དེ་སྣང་མེད་དུ་འཇོག་མི་ཤེས་པ་ལྟ་བུ་རེད། ཡིན་ནའང༌། རྩ་བའི་འདི་སྐོར་དགོངས་བཞེད་ཇི་མཛད་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་འཐུས་མི་རྣམ་པའི་ཕྱག་ཏུ་ཡོད་པ་རེད།” ཅེས་སྩལ།

ཉིན་གུང་རིམ་བཞིན་རྒྱ་གར་ཤེས་རིག་བློན་ཆེན་དང༌། ནང་སྲིད་བློན་ཆེན། སྲིད་འཛིན་མཆོག་བཅས་མཇལ་འཕྲད་སྐབས་བོད་དོན་སྤྱི་སྒོས་ཞུ་སྐུལ་བསྐྱངས། དགོང་དྲོར་བོད་ཁང་གི་གཙོ་ལས་གདན་ཞུར་བཅར་ཏེ་བོད་ཁང་གི་མདུན་ངོས་ནེའུ་གསིང་མེ་ཏོག་བཀྲ་བའི་དབུས་སུ་ཆིབས་བསྒྱུར་སྐབས། བོད་ཁང་གི་གཙོ་ལས་ནས་འཚམས་ཞུའི་མཇལ་ཕྱག་དང་འབྲེལ་སྤོས་སྣེ་ཞུས། ལས་བྱེད་བྱིངས་ནས་བསྟར་སྒྲིག་གུས་འདུད་སྔ་ཉིན་ལྟར་ཞུས་ཤིང༌། གདན་ཞུས་ལྟར་མཛད་སྒོར་ཕེབས་མཁན་རྒྱ་གར་གཞུང་གི་དྲིལ་བསྒྲགས་བློན་ཆེན་དང༌། ལྕམ་སྐུ་ཨིན་དྷར་གྷན་དི། ཤེས་རིག་བློན་ཆེན་ཅག་ལ་མཆོག་གཙོས་དཔོན་རིགས་ཁག ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་གཞུང་ཚབ་དང༌། མི་སྣ་ཁག ཆོས་དང་ཤེས་རིག་ཐོག་སྙན་གྲགས་ཅན་གྱི་མཁས་པ་སོགས་སྐུ་མགྲོན་མི་གྲངས་བཞི་བརྒྱ་ལྔ་བཅུ་སྐོར་ཕེབས་འཛོམས་དང་བསྟུན་མཛད་སྒོའི་ཐོག་མར། མཆོག་གསུམ་རྒྱལ་བ་རྒྱ་མཚོར་བསྟོད་ཅིང་ཤིས་པ་བརྗོད་པའི་ཞལ་འདོན་བསྐུལ།

དེ་ནས་བོད་ཁང་གཙོ་འཛིན་གྲོ་མོ་དགེ་བཤེས་རིན་པོ་ཆེས་དགའ་བསུ་དང་དམིགས་འཆར་གྱི་གསུང་བཤད་གནང་མཇུག ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་སྩལ་དོན། “མི་རྗེ་བློན་ཆེན་ལྷན་རྒྱས་དང༌། ལྕམ་དང༌། སྐུ་ཞབས་ལྷན་རྒྱས་བཅས་ལ་ཞུ་རྒྱུ། ཁྱེད་རྣམ་པ་ཚོ་དེ་རིང་འདི་གར་ཆེད་ཕེབས་གནང་བར་དགའ་བསུ་ཞུ་རྒྱུ་དང༌། བློན་ཆེན་མཆོག་ལ་མཛད་བྲེལ་ཤིན་ཏུ་ཆེན་པོ་ཡོད་ན་ཡང༌། དེ་རིང་འདིར་བོད་ཁང་སྒོ་འབྱེད་དུ་ཆེད་ཕེབས་གནང་བ་ལ་ལྷག་པར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།

ཆོས་ཀྱི་ཞིང་མཆོག་རླབས་ཆེན་རྒྱ་གར་གྱི་རྒྱལ་ས་ལྡི་ལིར་བོད་ཁང་འདི་འདྲ་ཞིག་འཛུགས་རྒྱུའི་རེ་འདུན་རིང་མོ་ཞིག་ནས་ཡོད་ཅིང༌། བློན་ཆེན་མཆོག་གི་སྲིད་གཞུང་གི་རོགས་རམ་ལ་བརྟེན་ནས་ད་ཆ་བོད་ཁང་ཆུང་ངུ་ཞིག་འགོ་འཛུགས་ཐུབ་པ་བྱུང༌།

དུས་སྐབས་འདིར་ང་ཚོ་བོད་ཀྱི་མཛའ་གྲོགས་བཟང་པོ་སྐུ་གཤེགས་སྲིད་བློན་ནེ་རུ་ཧ་ཅང་དྲན་པོ་བྱུང་ཞིང༌། ཁོང་ལག་རྩལ་གྱི་རིགས་ལ་ཐུགས་སྣང་ཆེན་པོ་ཡོད་པས་ད་ལམ་ཁང་པ་འདིར་ང་ཚོའི་ལག་རྩལ་གང་འཚམས་ཤིག་བསྡུ་གསོག་བྱས་པ་འདིར་ཁོང་དགྱེས་མཉེས་ཡོང་བའི་གཞི་རྩ་ཞིག་རེད། བོད་ལ་རྐྱེན་ངན་ཐབས་སྡུག་བྱུང་བའི་སྐབས་པཎྜི་ཏ་ནེ་རུ་དང༌། རྒྱ་གར་མི་མང་ནས་ང་ཚོར་དགའ་བསུ་དང་བཅས་རྒྱ་གར་ནང་གནས་སྡོད་བྱེད་པའི་གོ་སྐབས་གནང་ཞིང༌། དེ་ནས་བཟུང་རྒྱ་གར་ནི་ང་ཚོའི་ནང་ཁྱིམ་གཉིས་པ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་པས། ཡུལ་འདིར་སྐྱིད་སྡུག་ཇི་བྱུང་ང་ཚོས་མཉམ་དུ་མྱོང་འདོད་ཡོད། ང་ཚོའི་ལག་རྩལ་རིགས་དང༌། རྩ་ཆེའི་དཔེ་ཆ་མང་པོ་ཞིག་བོད་དུ་ལུས་ན་ཡང༌། རྒྱ་གར་དང་བོད་ཀྱི་ས་མཚམས་ཁད་ཉེར་སྡོད་པའི་ངོས་ཀྱི་མི་མང་རྣམས་ནས་ལག་རྩལ་དངོས་རིགས་ཉུང་ཤས་ཤིག་འཁྱེར་ཏེ་ཁ་འཐོར་དུ་གནས་པ་རྣམས་ང་ཚོས་ཁོང་ཚོ་དང་མཉམ་ལས་བསྡུ་གསོག་བྱས་ཏེ་བོད་ཀྱི་ལག་རྩལ་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་པ་འདིར་སྤྲོད་འཇོག་ཐུབ་པ་བྱུང༌།

བོད་ཁང་འདི་འཛུགས་པའིདམིགས་ཡུལ་ནི། བྲིས་དཔར་གྱི་དཔེ་དེབ། བྲིས་ཆ། ལག་རྩལ་དངོས་རིགས་རྩ་ཆེ་རྣམས་སྲུང་སྐྱོབ་ཆེད་དུ་ཡིན་པ་དང༌། དངོས་རིགས་དེ་དག་གིས་མཚོན་པའི་ང་ཚོའི་ཕ་མེས་མི་རབས་ནས་བརྒྱུད་པའི་རྩ་ཆེའི་ལྟ་བ་དང༌། ཆོས། ཤེས་རིག་རྣམས་གཅེས་སྐྱོང་བྱེད་པ་དང༌། སློབ་གཉེར་ཤེས་རིག སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་གནས་སྟངས་ཡར་རྒྱས་གཏོང་བའི་ཆེད་དུ་ཡིན་ཞིང༌། སྔར་རྒྱ་གར་གྱི་པཎྜི་ཏ་ཚོས་གསུངས་པའི་ཆོས་དེང་སྐབས་བོད་དུ་མ་གཏོགས་མེད་པ་རྣམས་སླར་ཡང་དཔར་འགྲེམས་ལ་འབད་བརྩོན་གང་ཐུབ་བྱ་རྒྱུ་ཡིན། འཕགས་ཡུལ་གྱི་སློབ་དཔོན་མཁས་ཤིང་གྲུབ་པའི་དབང་ཕྱུག་དེ་དག་གི་བཀའ་དྲིན་ནི་བོད་གངས་ཅན་པ་ཚོས་དུས་ནམ་ཡང་བརྗེད་ཐབས་མེད་པ་ཞིག་རེད།

དམིགས་ཡུལ་འདི་དག་སྒྲུབ་པའི་གོམ་བགྲོད་དང་པོར་བོད་ཁང་འདིར་འགོ་འཛུགས་ཆུང་ངུ་ཞིག་བྱས་ཡོད་ཅིང༌། བོད་ཁང་འདིའི་ནང་བོད་ཀྱི་ཐང་ཀ་དང༌། སྐུ་བརྙན། ལག་རྩལ་དཀོན་པོའི་རིགས་ཀྱི་འགྲེམས་སྟོན་ཁང་ཆུང་ངུ་ཞིག་དང༌། བོད་ཀྱི་ནང་ཆོས་དང༌། ཤེས་རིག རྒྱལ་རབས། ལུགས་སྲོལ་སྐོར་གྱི་དཔེ་དེབ་དཀོན་པོའི་རིགས་ཕྲན་བུ་ཡོད་པའི་དཔེ་མཛོད་ཁང་གཅིག རྒྱ་གར་ནང་བོད་མིའི་ལག་ཤེས་བཟོ་གྲྭ་ཁག་ནས་ཐོན་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་འགྲེམས་ཚོང་ཁང་གཅིག་བཅས་ཡོད།

བློན་ཆེན་མཆོག་ལ། ཁྱེད་དང༌། ཁྱེད་ཀྱི་གཞུང་ནས་བོད་མི་ཚོར་ནང་ཁྱིམ་གཉིས་པ་ཞིག་གནང་བའི་ཐོག བོད་ཀྱི་ཆོས་དང༌། ཤེས་རིག་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་སའི་བསྟི་གནས་འདི་འདྲ་ཞིག་འཛུགས་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་གནང་བ་ལ་སྙིང་ནས་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་རྒྱུ་མ་ཟད། མ་འོངས་པར་གོང་གི་ལས་དོན་ལག་ལེན་བསྟར་མཁན་གྱི་རེ་དམིགས་བོད་ཕྲུག་དེ་རྣམས་ཡིན་པར་བརྟེན། བོད་ཕྲུག་ཡོངས་རྫོགས་ལ་རྒྱ་གར་གཞུང་ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་ནས་སློབ་གྲྭ་ཁག་མང་བཙུགས་ཏེ་སློབ་སྦྱོང་ལེགས་པོ་གནང་བཞིན་ཡོད་པ་ལའང་ཆེད་དུ་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།

འདིར་ཕེབས་བློན་ཆེན་ལྷན་རྒྱས་དང༌། ལྕམ། སྐུ་ཞབས་རྣམ་པ་ཚོ་ངོས་ནས་གདན་ཞུས་ལྟར་ཕེབས་པར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་རྒྱུ་དང༌། ཁྱེད་རྣམ་པས་གཟིགས་སྐོར་གྲུབ་རྗེས་ང་ཚོའི་ལས་དོན་དམིགས་ཡུལ་བཟང་པོ་འདི་ལེགས་འགྲུབ་ཡར་རྒྱས་ཆེད་རྩ་ཆེའི་སློབ་སྟོན་དང༌། རོགས་རམ་གནང་རྒྱུའི་རེ་འདུན་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།

བློན་ཆེན་མཆོག བོད་ཀྱི་ཁང་པའི་སྒོ་འབྱེད་གནང་རོགས་ཞུ་རྒྱུ། ཁྱེད་ཀྱི་རོགས་རམ་དང༌། སློབ་སྟོན་ལ་བརྟེན་ནས་ཡར་རྒྱས་ཆེན་པོ་ཡོང་བའི་ཡིད་ཆེས་ཡོད།” ཅེས་གསུང་བཤད་སྩལ་མཇུག རྒྱ་གར་ཤེས་རིག་བློན་ཆེན་ཅག་ལ་མཆོག་ནས་ལྷག་བསམ་ཤ་ཞེན་ཐུགས་ཁུར་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བའི་གསུང་བཤད་13དང་བསྟུན་བོད་ཀྱི་ཁང་པའི་སྒོ་འབྱེད་གནང༌།

དེ་ནས་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་དང༌། ཤེས་རིག་བློན་ཆེན་མཆོག་གཙོས་སྐུ་མགྲོན་ཡོངས་རྫོགས་སྟེང་ཤོད་བར་གསུམ་ལ་གཟིགས་སྐོར་དུ་རིམ་ཕེབས་ཟིན་བསྟུན་སྐུ་མགྲོན་རྣམ་པར་ཆབ་མངར་དང༌། ཞལ་ཏོག་ཟབ་རྒྱས་སྒྲིག་གཤོམ་འདེགས་འབུལ་ཞུས།

ཕྱི་ཉིན་གྷན་དྷི་དང༌། ནེ་རུའི་གདུང་སར་ཞབས་བཅགས་ཐུགས་སྨོན་ཞལ་འདོན་གྲུབ་བསྟུན་ནེ་རུའི་གཟིམ་ཤག་འགྲེམས་སྟོན་ལ་གཟིགས་སྐོར་བསྐྱངས་ཤིང༌། རྒྱ་གར་སྲིད་འཛིན་རཱ་དྷ་ཀིར་ཤི་ནན་ (Dr.Radhakrishnan) དང་ནང་སྲིད་བཀའ་བློན། དེ་མིན་བཀའ་བློན་རྣམ་པ་གཞན་དག་ཀྱང་མཇལ་འཕྲད་བསྐྱངས་པ་དང༌། ཉིན་གུང་རྒྱ་གར་སྲིད་བློན་ལལ་བྷ་དུར་ཤཱསྟྲི་ (Lal Bahadur Shastri) མཇལ་འཕྲད་བསྐྱངས་ཐོག བོད་ནང་གི་ཉེ་བའི་གནས་ཚུལ་དང༌། བོད་དོན་སྐོར་བཀའ་མོལ་སྐབས་སྲིད་བློན་མཆོག་གིས་བོད་ནང་རྒྱ་གཞུང་གིས་སྲིད་བྱུས་བསྟར་སྟངས་དེ་ལ་ཐུགས་ཕམ་ཚབས་ཆེ་བྱུང་ཞེས་གསུངས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། དེང་དུས་གསར་དུ་རྒྱ་གཞུང་གིས་བོད་མིར་མནར་གཅོད་བཏང་དང་གཏོང་བཞིན་པར་ཐུགས་ཕམ་ཚབས་ཆེ་བྱུང་བའི་སྐོར་དང༌། རྒྱ་གར་ལྷོ་ཕྱོགས་ཁུལ་ཉེ་སྔོན་ཆིབས་བསྒྱུར་སྐབས་གང་ཅིར་ཐུགས་མཉེས་པོ་དང་ཐུགས་བློ་ཁེངས་པ་བྱུང་སྐོར། བོད་ཀྱི་སྲིད་དོན་ཐོག་རྒྱབ་སྐྱོར་གནང་རན་པའི་ངོ་སྤྲོད་འབོད་སྐུལ་ཤུགས་ཆེ་བསྐྱངས་པར་དངོས་ཡོད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་དང་བསྟུན་ནས་གང་ཐུབ་ཞུ་འཐུས་ཞུས། སྲིད་བློན་མཆོག་དང་ཁོང་གི་ལྷ་ལྕམ་ནས་ཉིན་གུང་གསོལ་ཚིགས་སུ་གདན་ཞུས་ལྟར་ལྷན་བཞེས་བསྐྱངས།

ཚེས་ ༢༨ ཉིན་པ་ཀི་སི་ཐན་གྱི་དམག་འཁྲུག་ཐོག་རྨས་སྐྱོན་བྱུང་བའི་དམག་མིའི་སྨན་ཁང་དུ་ཡོད་པའི་རྒྱ་གར་གྱི་དམག་མི་རྨས་མ་རྣམས་ལ་འཚམས་འདྲི་དང་སེམས་གསོ། ཁོང་ཚོའི་བྱས་རྗེས་ལ་བསྟོད་བསྔགས་མཛད་ཅིང༌། སྐབས་དེའི་གཟིགས་སྣང་ཇི་བྱུང་ཕེབས་སྒོའི་སྙིང་པོར། “སྲིད་བློན་དམ་པ་ལལ་བྷ་དུར་ཤཱསྟྲི་མཆོག་ལ་མཐའ་མའི་གུས་བཏུད་དང་ལྡི་ལིའི་སྨན་ཁང་ཁག་ཁ་ཤས་སུ་དམག་འཁྲུག་ནང་རྨས་སྐྱོན་ཤོར་བ་ཚོར་སེམས་གསོའི་འཚམས་འདྲི་བྱེད་པར་བསྐྱོད་པ་ཡིན། མང་ཆེ་བ་ནི་དམག་དཔོན་ཡིན་འདུག་པ་དང༌། འགའ་ཤས་ལ་རྨས་སྐྱོན་ཚབས་ཆེན་བྱུང་ནས་ན་ཟུག་ཆེན་པོ་མྱོང་བཞིན་འདུག

ངོས་རང་ཉལ་ཁྲི་བསྟར་པའི་དཀྱིལ་དུ་བསྐྱོད་སྐབས་དམག་མི་རྨས་མ་རྣམས་ངུ་སྐད་རྒྱག་བཞིན་པ་མཐོང་སྐབས། རང་ཉིད་ལ་དམག་འཁྲུག་གི་མཇུག་འབྲས་འོག་འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་ལ་སྡུག་བསྔལ་བཟོད་གླགས་མེད་པ་ཞིག་དངོས་འབྲེལ་མྱངས་པའི་སེམས་ཚོར་བྱུང༌། རྩོད་རྙོག་ལས་བྱུང་བའི་གནད་དོན་ཚང་མ་ཞི་བའི་ཐབས་ལམ་ཐོག་ནས་སེལ་ཐུབ་པ་ཡིན།

སྨན་ཁང་དེའི་ནང་ཡོད་པའི་རྨས་མ་ཚང་མར་ལྟ་རྟོག་གང་ལེགས་འདུག་པ་དེ་རང་ཉིད་ལ་སེམས་གསོ་ལྟ་བུ་བྱུང༌། འཐབ་འཛིང་དེའི་ནང་ཚུད་པའི་མི་མང་པོ་ཞིག་ལ་ཁོང་ཚོ་དང་འདྲ་བའི་ཆ་རྐྱེན་བཟང་བའི་ཁེ་ཕན་དེ་འདྲ་ཐོབ་མེད་པར་སྙམ།”14 ཞེས་གསུངས་ཤིང༌།

ཕྱི་དྲོར་ལྕམ་ལག་ཤེ་མི་མེ་ནོན་ (Lashmi Menon) ལ་བོད་དོན་རྒྱབ་སྐྱོར་འབོད་སྐུལ་ཞུས་པར་ཐུགས་ཚོར་ཆེན་པོས་ཞལ་བཞེས་གནང་རྗེས་འཇེའི་པིའི་ནཱ་ར་ཡན་ (J.P.Narayan) དང་བོད་དོན་སྒྲུབ་ཕྱོགས་སྐོར་གསུང་མོལ་དང༌། དྲིལ་བསྒྲགས་བློན་ཆེན་ཨིན་དྷར་གྷན་དིར་བོད་དོན་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་ཕན་གྲོགས་དགོས་པའི་སྐུལ་མ་མཛད་པ་དང༌། བོད་ཁང་དུ་ཡོངས་འཛིན་རྣམ་གཉིས་མཇལ་ཏེ་ཆོས་ཀྱི་གསུང་མོལ་ཞིབ་ལྷུག་བཅས་བསྐྱངས་ཏེ་དྷ་རམ་ས་ལ་བཞུགས་སྒར་ཕོ་བྲང་དུ་ཞབས་སོར་འཁོད།

༢༽ ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་སྐབས་དེའི་བོད་ཀྱི་གནས་སྟངས་གསལ་བཤད།

སྐུ་ཞབས་ས་དྷ་སི་ཝམ་ (Sadasivam) མཆོག་ནས་སརྦ་ར་ཇ་ (Swarajya) ཞེས་པའི་དུས་དེབ་ནང་འདོན་སྤེལ་བྱ་རྒྱུའི་ཆེད་ད་ལྟའི་བོད་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་གནས་ཚུལ་ཇི་འདྲ་ཡོད་མེད་དང༌། རྒྱ་གར་སོགས་འཛམ་གླིང་ཕྱི་ཕྱོགས་ནས་ད་ཕན་ནོར་འཁྲུལ་བྱུང་བ་རྣམས་སེལ་ཐབས་ཇི་ཡོད་སྐོར་རྩོམ་ཡིག་ཅིག་འབྲི་དགོས་ཞེས་རེ་འདུན་གནང་བ་ནི་ཕྲན་ལ་གོ་སྐབས་བཟང་པོ་ཞིག་གནང་བ་ཡིན་པས་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་བ་དང་ཆབས་ཅིག བོད་དོན་སྐོར་གནས་ཚུལ་རགས་བསྡུས་ཤིག་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།

རང་དབང༌།

དེང་དུས་བོད་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་གནད་དོན་སྐོར་གཏམ་བཤད་བྱེད་རྒྱུ་ནི་གནད་དོན་ཆུང་ཆུང་ཞིག་མ་རེད། རྒྱ་གཞུང་གིས་བོད་མིའི་ཐོག་བསམ་བརྗོད་ལས་འདས་པའི་མནར་གཅོད་བཏང་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་འདིའི་ལོ་རྒྱུས་ནང་བྱུང་མྱོང་མེད་པ་ཞིག་ཡིན། འགོ་འཛུགས་དང་མཇུག་སྒྲིལ་གང་འདྲ་ཡིན་མིན་སུས་ཀྱང་བརྗོད་མི་ཤེས་པ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད། རང་དབང་ནི་འགྲོ་བ་མིའི་ཚེ་སྲོག་གནས་ཐབས་ལ་ཤ་ཁྲག་ལྟ་བུ་རེད། འོན་ཀྱང༌། རྒྱ་དམར་གྱིས་རང་དབང་ཞེས་འགྲོ་བ་མིའི་ཚེ་སྲོག་དེ་བཞིན་བྲན་འོག་ཏུ་བཅུག་སྟེ་མེད་པར་བཟོ་རྒྱུའི་ཐད་ལ་ངོས་འཛིན་བྱེད་པ་དེ་རེད། དེ་འདྲའི་རང་དབང་གི་ལྟ་གྲུབ་དེ་བོད་ནང་རྒྱ་དམར་གྱིས་དངོས་སུ་ལག་བསྟར་ཤུགས་ཆེན་བྱེད་བཞིན་ཡོད། སྨྲ་བརྗོད་དང་འགྲོ་སྡོད། འབྲི་རྩོམ། རང་རང་གི་མི་ཚེ་སྐྱེལ་སྟངས་སོགས་ཀྱི་ཐད་ལའང་རང་དབང་སྤུ་ཙམ་མེད།

དཔེར་ན། རང་ཁྱིམ་དུ་ལྟོ་ཟས་ཟ་སྟངས་དང༌། རང་གི་སྤུན་ཉེའམ། གྲོགས་པོ་ཞིག་འཕྲད་ན་དེ་ལ་གླེང་མོལ་བྱ་དགོས་གྱུར་ཚེ་ས་གནས་དེ་གའི་རྒྱ་རིགས་འགོ་བྱེད་པར་སྙན་སེང་ཞུ་དགོས་ཀྱི་ཡོད། སྤྱི་ལེ་རེ་ཟུང་གི་བར་ཐག་ཏུ་ཡོད་པའི་གྲོང་ཁྱེར་ཕན་ཚུན་དུ་ཕྱོགས་བསྐྱོད་བྱ་སྐབས་ཀྱང་ཆོག་མཆན་ཞུ་དགོས་པ་ཡིན། དེར་མི་འགའ་ཤས་ཀྱིས་ཡིད་ཆེས་སླེབས་རྒྱུ་དཀའ་བའི་གནས་ཚུལ་ཞིག་ཤར་བ་ནི་བློ་ཕམ་གྱི་རང་བཞིན་ཡིན། དེ་འདྲ་ཕྱོགས་གཞན་ནས་བསམས་ན་ཁག་མེད་པ་ལྟ་བུ་འདུག གང་ཡིན་ཟེར་ན། ང་ཚོ་བོད་མིའི་ཁྲོད་རྒྱ་དམར་དང་ལོ་འགའ་ཤས་འགྲོགས་འདྲིས་ཡོད་པ་མང་པོས་ཀྱང་རྒྱ་དམར་གྱི་བཙན་དབང་དང༌། མནར་གཅོད་འདི་ལྟ་བུ་བྱས་ཡོང་སྙམ་པའི་ཚོད་དཔག་བྱེད་མ་ཐུབ་པར། ད་ཆ་རང་གི་བློ་ཡུལ་དུ་དྲན་མ་མྱོང་བའི་སྡུག་བསྔལ་དྲག་པོ་མངོན་སུམ་དུ་མྱངས་དགོས་བྱུང་ཡོད།

དཔལ་འབྱོར།

བོད་ནང་བཟོ་ཞིང་འབྲོག་གསུམ་གྱིས་མཚོན་པའི་ཐོན་སྐྱེད་དཔལ་འབྱོར་ཡོངས་རྫོགས་རྒྱ་དམར་ནས་བདག་གཉེར་བྱས་སྟབས་བོད་མི་ཚོ་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་བྱུང་མ་མྱོང་བའི་མུ་གེས་མནར་ནས་ཡོད། བོད་མི་ངལ་རྩོལ་བ་ཚོས་རྒྱ་དམར་ནས་བགོ་སྤྲོད་བྱས་པའི་བཟའ་བཅས་མ་ལྡང་པར་ལྷམ་ཀྲད་དང་རྩྭ་སྔོན་རིགས་བཙོས་ནས་ཟོས་པས་ལུས་སྐྲངས་སྦོས་ཀྱིས་མནར་བ་དང༌། དེས་རྐྱེན་བྱས་ཏེ་ཤི་མཁན་བར་མེད་ཡོང་མུས་ནི་འཆར་ཅན་གྱི་གནས་ཚུལ་ཞིག་རེད།

ཟས་ཀྱིས་ལུས་པོ་འཚོ་ཐུབ་པའི་ནུས་པ་མི་ལྡང་པའི་ཐོག་ཏུ་ཆེས་ཚད་ལས་བརྒལ་བའི་ལས་རྩོལ་སྐུལ་འདེད་ཀྱིས་སྡུག་ཤིར་གྱུར་པ་ཕྱོགས་གང་སར་མང་པོ་ཡོང་མུས། སྤྱིར་བཏང་མིའི་རིགས་ཚང་མ་གཉིད་ཀྱི་དུས་སྐབས་མཚན་གུང་ལའང་ཚོགས་འདུ་སྐོང་འཚོགས་ཀྱིས་མི་སོ་སོའི་བསམ་ཚུལ་བྱ་སྤྱོད་སྐོར་ལ་དྲི་བ་ལན་མང་བྱེད་པ་དང༌། སྐྱོན་བརྗོད་བྱེད་པ། དམའ་འབེབས་དང་ཁ་རྡུང་གཏོང་བ། ཕྲན་བུ་སྐད་ཆ་ཤོད་སྟངས་སྔ་རྟིང་མཐུན་མིན་ལ་བསྙད་ནས་བཙོན་འཇུག་དང༌། ཁྲིམས་གཅོད་དྲག་པོ་གཏོང་བ་སོགས་བྱེད་པས། དེང་སང་བོད་མི་རྣམས་ཀྱིས་མྱོང་བཞིན་པའི་ངལ་སྡུག་འདི་ལྟ་བུ་འཛམ་གླིང་མི་རིགས་གཞན་དག་སུ་ལའང་ཡོང་མི་སྲིད་པ་ལྟ་བུ་ཡིན།

སློབ་སྦྱོང༌།

བོད་རིགས་སོ་ནམ་པའམ་འབྲོག་པ། ལས་བྱེད་པ་སོགས་རྒན་གཞོན་བར་མ་ཚང་མར་གུང་ཁྲན་གྱི་ལྟ་སྤྱོད་དང༌། ལྷག་པར་མའོ་ཙེ་ཏུང་གི་བསམ་ཚུལ་སློབ་སྦྱོང་ཤིན་ཏུ་ཤུགས་ཆེན་སྤྲོད་མུས། མའོ་ཙེ་ཏུང་གི་བསམ་ཚུལ་གྱི་སྙིང་པོ་མཐར་ཐུག་པ་དེ་གང་ཡིན་སྙམ་ན། རང་ཡུལ་གུང་ཁྲན་གྱི་ལམ་ལུགས་སུ་ཞུགས་པས་མི་འགྲིགས་པར་འཛམ་གླིང་ཡོངས་རྫོགས་གུང་ཁྲན་རིང་ལུགས་སུ་ངེས་པར་དུ་བསྒྱུར་དགོས་པ་དང༌། དེའི་ཐབས་ལམ་བཟང་ཤོས་ནི་ཡུལ་ལུང་ཁག་གི་བཟོ་པ་དང་སོ་སོའི་ནང་མི་དབུལ་པོ་རྣམས་ལ་སྐུལ་སློང༌། རོགས་རམ་བྱས་ཏེ་ངོ་ལོག་ཟིང་འཁྲུག་སློང་དགོས་པ།

གནས་ཚུལ་དེ་འདྲའི་དུས་སྐབས་དང་བསྟུན་ཏེ་མཐར་དྲག་པོའི་དམག་གི་ལས་ཐབས་ཁོ་ནར་བརྟེན་ནས་འཛམ་གླིང་གི་འབྱོར་ལྡན་ཁག་དང་བཙན་རྒྱལ་རིང་ལུགས་ཁག་རྩ་མེད་བཏང་སྟེ་འཛམ་གླིང་ཡོངས་རྫོགས་གུང་ཁྲན་གྱི་ཡུལ་ཆེན་པོ་གཅིག་ཏུ་བསྒྱུར་དགོས་པ། དེ་འདྲའི་དམིགས་ཡུལ་སྒྲུབ་པའི་ཆེད་དུ་རང་གི་ལུས་སྲོག་ལོངས་སྤྱོད་བློས་གཏོང་དགོས་པ་ཡིན། ཉེ་བའི་ཆར་ཡང་བོད་མི་རྣམས་ནས་མའོ་ཙེ་ཏུང་གི་བསམ་བློའི་དྲག་ཆས་སྤྲོད་དགོས་ཞེས་སློབ་གསོའི་དྲིལ་བསྒྲགས་རྒྱ་ཆེན་པོ་བྱེད་མུས་རེད། འོན་ཀྱང༌། ངས་དགའ་པོའི་ངང་བརྗོད་འོས་པ་ཞིག་ལ་མའོ་ཙེ་ཏུང་གི་བསམ་བློའི་དྲག་ཆས་དེ་དག་ཧ་ཅང་ལྕི་དྲགས་ནས་ངའི་བོད་མི་ཚོས་གྱོན་འདོད་བྱེད་ཀྱི་མི་འདུག

བཅོས་བསྒྱུར།

བོད་ནང་གི་སྲིད་དབང་དང༌། དཔལ་འབྱོར་ཡོངས་རྫོགས་རྒྱ་མིས་འཕྲོག་སྟེ་དབང་འཛིན་བྱས་པར་བརྟེན། དེ་དག་གི་འཛིན་སྐྱོང་བྱེད་སྟངས་ལ་བཅོས་བསྒྱུར་བྱ་དགོས་པ་གང་ཡང་བྱུང་མེད། གསར་དུ་བཅོས་པའི་གྲས་ལ་རྒྱ་དམག་གི་འགྲིམ་འགྲུལ་བྱེད་སའི་འཁོར་ལོ་མང་པོ་དང༌། རྒྱ་རིགས་སྡོད་སའི་ཁང་པ་མང་པོ། རྒྱ་སྐད་དང་མའོ་ཙེ་ཏུང་གི་ལྟ་བ་སློབ་སའི་སློབ་གྲྭ་མང་པོ་ཡོད། བསྒྱུར་བའི་གྲས་ལ་དགོན་པ་དམག་སྒར་དུ་བསྒྱུར་བ་དང༌། བལ་སྣམ་གྱི་བོད་ཆས་རས་སྔོན་གྱི་རྒྱ་ཆས་སུ་བསྒྱུར་བ། བོད་ཀྱི་མིང་ཚིག་མང་པོ་རྒྱ་སྐད་དུ་བསྒྱུར་བ། བོད་ཡིག་ཐོག་ཡོད་པའི་སྔར་གྱི་རྒྱལ་རབས་རྣམས་རྒྱ་མིའི་འདོད་པ་དང་མཐུན་པར་བསྒྱུར་བ། མདོར་ན། བོད་ཡིག་ཀློག་སྟངས་ཚུན་ལ་བཟོ་བཅོས་བྱས་འདུག

སྤྱི་བསྡོམས་ལྟ་བུར་བཤད་ན། དབེན་ཞིང་ཉམས་དགའི་རི་གཤོངས་མང་པོའི་བོད་ཡུལ་དེ་ཛ་དྲག་བྲེལ་འཛིངས་ཆེ་བའི་དམག་གི་རྟེན་གཞི་ཆེན་པོ་ཞིག་ཏུ་བསྒྱུར། འཁོས་ཆུང་ཞི་བདེ་རང་དབང་དུ་གནས་པའི་བོད་མི་རྣམས་དཀའ་སྡུག་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བའི་བྲན་གྱི་ཡང་བྲན་དུ་བསྒྱུར། བཟའ་བཏུང་གྱོན་གོས་ལ་འདོད་རྒུར་སྤྱོད་པའི་བོད་མི་རྣམས་ལྟོགས་ཤི་མ་ཐེབས་ཙམ་གྱི་འཚོ་བར་བསྒྱུར་འདུག

ཆོས་དད།

ཆོས་དད་རང་མོས་ཞེས་པའི་ཚིག་དེ་ནི་རྒྱ་དམར་ནས་བརྗོད་མུས་རེད། འོན་ཀྱང༌། དངོས་དོན་ངོ་མ་བརྗོད་ན། དེ་སྔ་གྲྭ་རིགས་སྟོང་ཕྲག་དྲུག་བདུན་ཡོད་པའི་དགོན་ཆེན་ཚོའི་ནང༌། དེང་སྐབས་གྲྭ་རིགས་རྒན་བྱིས་བརྒྱ་ནས་ཉིས་བརྒྱའི་བར་ཡོད། དེ་རྣམས་ཀྱང་རྣམ་ཀུན་ལྟར་ཆོས་སྤྱོད་བྱ་དབང་མེད་པར་ཉིན་ལྟར་ལས་རྩོལ་ཁོ་ནར་འགྲོ་དགོས། དགོན་ཆུང་འབྲིང་ཤིན་ཏུ་མང་པོ་ནི་གྱང་གོག་སྟོང་པར་གྱུར་ཟིན། གསེར་དངུལ་ཟངས་རག་གི་སྐུ་རྟེན་རྣམས་བཤིགས་ཏེ་དངོས་སྤྱད་དུ་བསྒྱུར། ས་འདག་གི་སྐུ་རྟེན་རྣམས་ཞིང་ལུད་ཀྱི་རྒྱུར་བཤིགས། རྩ་ཆེའི་དཔེ་ཆ་རྣམས་མེར་བསྲེགས་དང༌། ཡང་ན་ཆུར་སྦངས་ཏེ་ཤོག་བུ་བཟོ་བ། དཔེ་ཆས་ཟོང་ཟོག་སྒྲིལ་སྣོད་བཟོ་བ། ལྷམ་མཐིལ་ཤོག་བརྩེགས་བཟོ་བ་སོགས་བྱེད། ཉེ་དུས་ཀྱི་གསར་འགྱུར་ལྟར་ན། བོད་ནང་དམག་སྦྱོང་བྱེད་པའི་མེ་མདའི་འབེན་ལ་སྐུ་རྟེན་ཆུང་ངུ་ཁག་བཞག་ཡོད་འདུག

བོད་མི་ཞིག་ནས་ཁ་འདོན་བྱེད་པར་མཐོང་ན། ཁོ་ལ་ཀླད་པ་རྙིང་པ་ད་དུང་བསྡད་འདུག སློབ་སྦྱོང་བསྐྱར་དུ་བྱ་དགོས་ཞེས་དམའ་འབེབས་དང་རྡུང་རྡེག་མྱོང་དགོས་ཀྱི་ཡོད་འདུག ཧིན་རྡུའི་བྷ་ར་མའམ། ཡེ་ཤུའི་མ་ཤི་ཀ ཁ་ཆེའི་ཨ་ལ་ལྟ་བུ་ཞིག་གི་སྐུ་བརྙན་མེ་འབེན་དུ་བཞག་པ་དང༌། སོ་སོའི་གསུང་རབ་རྣམས་ལུད་སྦྱོར་བྱས་པ་མཐོང་ན་ཆོས་པ་ཚོའི་ཐུགས་ལ་གང་འདྲ་ཞིག་དགོངས་ཀྱི་ཡོད་དམ། ང་ཚོ་བོད་ལ་ནི་དེ་དག་དངོས་སུ་མཐོང་མུས་རེད། སྙིང་པོ་ཚིག་གཅིག་གསལ་པོར་ཞུ་ན། ཕྲན་ནས་བྲིས་པའི་ངོས་ཀྱི་ཡུལ་དང་ངོས་ཀྱི་མི་མང་ཞེས་པའི་དེབ་ནང་བྲིས་ཡོད་པ་ལྟར། མའོ་ཙེ་ཏུང་གིས་ཆོས་ཞེས་པ་ནི་དུག་རེད་ཅེས་ཕྲན་ལ་དངོས་སུ་བརྗོད་ཟིན་པས་ན། དུག་ལ་སྲུང་སྐྱོབ་མི་བྱེད་པ་ནི་ཐག་ཆོད་པོའི་ཐོག་ནས་བཤད་ཐུབ།

ཡ་མཚན།

བོད་ལ་ཕྱི་རྒྱལ་གྱིས་དབང་བྱུས་ཕྲན་བུ་ཙམ་བྱུང་མེད་པ་ལ། བོད་ནས་ཕྱི་རྒྱལ་བཙན་དབང་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་བཙན་ཤུགས་མཐར་སྐྲོད་གཏོང་དགོས་ལུགས། བོད་ལ་བཙན་འཛུལ་བྱེད་མཁན་སུ་ཡང་མེད་པ་ལ་བོད་ཀྱི་མཐའ་མཚམས་བརྟན་སྲུང་བྱ་དགོས་ཚུལ། བོད་མི་རྣམས་རང་གི་མི་ཚེ་སྐྱེལ་སྟངས་འདོད་པ་ཁེངས་ཤིང༌། རང་དབང་བདེ་སྐྱིད་ཀྱི་འཚོ་བར་སྤྱོད་བཞིན་པ་ལ་གསར་བརྗེ་དང་བཅིངས་བཀྲོལ་ལ་མིང་བཏགས་ནས་རྒྱ་དམར་གྱིས་དམག་དཔུང་འབོར་ཆེན་ཞིག་བོད་དུ་བཏང༌། ད་ཆ་ས་ཡུལ་གྱི་ཆགས་སྟངས་དང༌། མི་རིགས། སྐད་ཡིག་སོགས་སྒོ་གང་ས་ནས་རྒྱ་ནག་དང་ཤིན་ཏུ་ཐ་དད་ཅིང༌། ཡུལ་ལུང་རང་སྐྱོང་རང་བཙན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་མི་ལོ་སྟོང་ཕྲག་བརྒལ་བར་ཡོད་པའི་བོད་རྒྱལ་ཁབ་དེ་ཡང་རྒྱ་ནག་གི་ཆ་ཤས་ཤིག་རེད་ཅེས་ཕྱོགས་ཀུན་ཏུ་ཁུངས་མེད་ཀྱིས་ཁྱབ་བསྒྲགས་བྱེད་བཞིན་པ་རེད།

བློ་ཕམ།

རྒྱ་དམར་ནས་བོད་ཀྱི་སྐོར་བདེན་འབྲེལ་ཆ་ཙམ་མེད་པའི་དྲིལ་བསྒྲགས་བྱས་པ་ལ་རང་དབང་གི་ཡུལ་ཁག་མང་པོ་ནས་བརྟག་དཔྱད་མེད་པར་བདེན་འཛིན་བྱེད་པ་དང་གཅིག འགའ་ཞིག་ནས་བོད་ཀྱི་གནས་སྟངས་ངོ་མ་ཤེས་བཞིན་ཡོད་ན་ཡང༌། རང་ཉིད་ལ་ཁེ་ཕན་ཞིག་ཡོང་དུ་རེ་ནས་བདེན་པ་དང་རྒྱབ་འགལ་གྱིས་རྒྱ་དམར་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་པ་དང་གཉིས། འགའ་ཞིག་ནས་རྒྱ་དམར་ལ་འཇིགས་ནས་བདེན་རྫུན་དངོས་འབྲེལ་གྱི་གཏམ་བརྗོད་ཙམ་བྱེད་མི་ནུས་པ་དང་གསུམ། ལྷག་པར་དུ་འདི་བསྲེགས་ལ་འདི་མི་བསྲེག་བྱ་བའི་དབྱེ་བ་མེད་པར་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་བསྲེགས་པའི་བྱེད་ལས་ཅན་གྱི་མེ་ལྟ་བུའི་རྒྱ་དམར་དམག་དཔུང་ནས་ཨེ་ཤ་ཡའི་དབུས་ཀྱི་ས་གནས་བོད་ཡུལ་བཙན་བཟུང་བྱས་པ་འདིར་འཛམ་གླིང་སྤྱི་དང༌། ལྷག་པར་ཨེ་ཤ་ཡའི་ཡུལ་ཁག དེའི་ནང་ནས་ཀྱང་བོད་དང་ཁྱིམ་མཚེས་ས་འདྲེས་ཀྱི་ཡུལ་ཁག་ནས་དོ་སྣང་གང་ཡང་མ་བྱས་པར་བཞག་སྟེ། ནམ་ཞིག་རང་ཡུལ་མེས་བསྲེགས་པའི་དུས་སྐབས་ཤིག་ཤར་ན་ཤིན་ཏུ་བློ་ཕམ་པའི་རང་བཞིན་རེད།

འབོད་སྐུལ།

འཛམ་གླིང་འདིར་དཀའ་རྙོག་གི་གནས་ཚུལ་ཇི་འདྲ་ཞིག་ཡོད་ཀྱང༌། དྲང་བདེན་གཞི་རྩར་བཞག་ནས་ཐག་གཅོད་བྱ་དགོས། གལ་སྲིད། སུ་ཞིག་ནས་དྲང་བདེན་རྒྱབ་སྐྱུར་བྱས་ན་དཀའ་རྙོག་སེལ་ཐུབ་པ་ཤིན་ཏུ་དཀའ།

སྨོན་ལམ།

དེང་དུས་བོད་ལུས་ངོས་ཀྱི་མི་མང་རྣམས་ཕྱི་རྒྱལ་བཙན་འཛུལ་མཁན་གྱི་གཉའ་གནོན་མནར་གཅོད་མྱོང་བཞིན་པ་འདི་ལས་མྱུར་དུ་གྲོལ་བ་དང༌། དེང་སང་བོད་མི་ཚོས་མྱོང་བཞིན་པའི་སྡུག་བསྔལ་འདི་ལྟ་བུ་མི་རིགས་གཞན་དག་སུ་ལའང་འབྱུང་བར་མ་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སྨོན་ལམ་ཤུགས་དྲག་འདེབས་རྒྱུ་ཡིན། ཏཱ་ལའི་བླ་མས་ ༡༩༦༥ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༢༠ ལ། ཞེས་སྩལ།

ཁ་ལྗོངས་ལྔ་རིག་རྩེ་དགའི་འཁྲི་ཤིང་རྩེར།།

སྒྱུ་རྩལ་སྒྱུ་མའི་འཕྲུལ་ལྟར་ངོམ་པ་ཡི།།

བོད་ཀྱི་ཁང་བཟང་བརྗིད་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི།།

སྒོ་དབྱེའི་དར་དཀར་ཕྱོགས་ཀྱི་མཐའ་ལ་བསྲིངས།།

ལྔ་རིག་གངས་དཀར་འཛུམ་པའི་འབབ་སྟེགས་ནས།།

ལེགས་བྱས་གངྒ་འཁྱིལ་བའི་རྫིང་བུ་རུ།།

གཏན་བདེའི་ཆུ་ཀླུང་གཡས་སུ་འཁྱིལ་བའི་མཐར།།

བགྲོད་མཁས་ཁ་ལྗོངས་སྐྱེ་བོའི་རླབས་ཕྲེང་གཡོ།།

མི་དལ་རྩོལ་བས་གོམ་རླབས་བསྒྱུར་བ་ཡི།།

སྒྱུ་མའི་འཕྲུལ་གྱི་སྒྱུ་མ་རིག་པའི་འཕྲུལ།།

བཟོ་དང་གསོ་བ་ལ་སོགས་བརྗིད་པ་དེ།།

སྔོན་བྱོན་གངས་ཅན་མཁས་པའི་ཕྱག་སྐྱེས་ཉིད།།

ཨ་ཧོ་གངས་ལྗོངས་ལང་ཚོ་དར་དྲག་ཚོགས།།

རང་ལ་ཐོབ་པའི་སྐྱེས་བཟང་རིན་ཆེན་གཏེར།།

སྐྱོང་དགོས་འདི་ན་གླུ་ཆུང་བླང་པའི་ཚེ།།

འདི་ཡིས་ཞེ་དགོད་སློང་བ་ཅི་ལ་སྲིད།།

ས་བཅད་ལྔ་པ།

རྒྱ་གར་བྱིས་པའི་ཚོགས་ཆེན་ཐེངས་དྲུག་པའི་མགྲོན་གཙོ་དང་ས་གནས་བྱང་ཆུབ་ཆོས་ཚོགས་སུ་ཆིབས་བསྒྱུར།

༡༩༦༥ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༢༣ ཉིན་རྒྱ་གར་རྒྱལ་ཡོངས་བྱིས་པའི་ཚོགས་ཆེན་ཐེངས་དྲུག་པའི་མགྲོན་གཙོ་དང༌། ས་གནས་བྱང་ཆུབ་ཆོས་ཚོགས་ནས་གདན་ཞུས་ལྟར་བཞུགས་སྒར་ནས་ཕེབས་ཐོན་གྱིས་ལག་ནའོར་ (Lucknow) མངའ་སྡེའི་སྲིད་སྐྱོང་ནས་སྣེ་ལེན་དང་བཅས་གཞུང་ཁང་ཕེབས་སྒྲིག་སར་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱངས།

ཕྱི་ཉིན་ལག་ནའོ་བྱང་ཆུབ་ཆོས་ཚོགས་ཀྱི་ལྷ་ཁང་དུ་ཞབས་སོར་འཁོད་དེ་བཟང་སྤྱོད་ཀྱི་ཡན་ལག་བདུན་པ་དང༌། ལམ་རིམ་སྨོན་ལམ་གསུངས་ཏེ་ཐུགས་སྨོན་བསྐྱངས་ཤིང༌། དེར་བཞུགས་དགེ་སློང་རྣམས་ནས་དགའ་བསུའི་གསུང་གླེང་གནང་བར་གསུང་ལན་དུ། རང་རེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྗེས་འཇུག་པའི་མིང་བཟུང་བ་ཙམ་མིན་པར་ལག་ལེན་ཐོག་ཁྱད་པར་འདོན་དགོས་པ་དང༌། ནང་ཆོས་ལ་སློབ་གཉེར་གཏིང་ཟབ་དགོས་པའི་བཀའ་སློབ་སྩལ། བྱིས་པའི་ཆེད་དུ་གོ་སྒྲིག་གནང་བའི་འགྲེམས་སྟོན་ཁང་གི་སྒོ་འབྱེད་དང༌། རྩེད་ཐང་ཆེན་མོར་རྒྱ་གར་མངའ་སྡེ་ས་ཁུལ་འདྲ་མིན་ནས་འཛོམས་པའི་བྱིས་པ་ཚོ་ཁག་སོ་སོའི་རང་ལུགས་གླུ་གཞས་དང་ཞབས་བྲོའི་འཁྲབ་སྟོན་ལ་ཐུགས་ཞིབ། བྱིས་པའི་ཚོགས་ཆེན་སྟེང་དྷ་ས་ས་གནས་རང་རིགས་ཟློས་གར་སློབ་ཕྲུག་ཕོ་མོ་བཅུ་གཉིས་ཀྱང་མཉམ་ཞུགས་དང༌། ཡུ་པིའི་མངའ་སྡེའི་ (Uttar Pradesh) སྲིད་སྐྱོང་དང་ས་གནས་གཞུང་གི་བློན་ཆེན་ཁག་བཅར་འཛོམས་ཀྱིས་གསོལ་སྟོན་འབུལ་བཞེས། ྋགོང་ས་མཆོག་སྔ་ལོ་ནས་གསོལ་ཚིགས་དགོང་བཅད་གནང་མུས་ཀྱང༌། གཞུང་འབྲེལ་མཐུན་ལམ་ལ་དགོངས་ཏེ་ཐང་གི་རིགས་མཆོད་བཞེས་བཅས་མཛད།

ཚེས་ ༢༥ ཉིན་ཆོས་ལུགས་མཉམ་འབྲེལ་གྱི་ཆེས་མཐོའི་གཙུག་ལག་སློབ་གྲྭ་འཛུགས་མཁན་ཚོགས་མི་དྲུག་མཇལ་བཅར་གྱིས་ལས་དོན་འདིར་རྒྱབ་སྐྱོར་ཡོང་བ་དང༌། ཚོགས་པའི་གཙོ་འཛིན་མཚན་བཞེས་ཡོང་བ་ཞེས་ཞུས་པར་རྒྱབ་སྐྱོར་ཕན་གྲོགས་གང་ཐུབ་གནང་འཐུས་དང༌། མཚན་བཞེས་བཀའ་ལན་རྗེས་སུ་གནང་འཐུས་སྩལ་རྗེས། མངའ་སྡེའི་སྲིད་སྐྱོང་མཇལ་བཅར་ལ་བོད་སྐོར་ཧིན་དཱིའི་ཡི་གེར་ཡོད་པའི་ཕྱག་དེབ་གཉིས་དང༌། དབྱིན་ཡིག་ཐོག་ཡོད་པ་གཅིག་སྩལ་ཞིང༌། སྲིད་སྐྱོང་ནས་སྟོན་པའི་སྐུ་བརྙན་ཞིག་འབུལ་གནང་མཛད།

དེ་ནས་བྱིས་པའི་རུ་ཁག་སྐོར་བསྐྱོད་དང་གྲལ་བསྟར་ལ་གཟིགས་ཞིབ་གྲུབ་པ་དང༌། རྒྱ་གར་རྒྱལ་ཡོངས་བྱིས་པའི་ཚོགས་ཆེན་ཐེངས་དྲུག་པའི་དབུ་འབྱེད་མཛད་སྒོ་དངོས་གཞིར་ཆིབས་བསྒྱུར་གྱིས་དབུས་སྡིངས་ཆའི་སྟེང་ཞབས་སོར་འཁོད་བསྟུན། བྱིས་པའི་ཁྲི་འཛིན་དང༌། སྒྲིག་འཛུགས་གཙོ་འཛིན་ནས་དགའ་བསུའི་གསུང་བཤད་གྲུབ་མཚམས་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་བཀའ་སློབ་སྩལ་དོན། “ཚོགས་གཙོ་མཆོག་དང་བཀུར་འོས་སྐུ་མགྲོན་རྣམ་པ། ངོས་ཀྱི་གྲོགས་པོ་ན་གཞོན་རྣམས་ལ་ཞུ་རྒྱུར། ངོས་ལ་ཕེབས་བསུའི་གྲ་སྒྲིག་གང་ལེགས་གནང་བར་ཧ་ཅང་དགའ་པོ་བྱུང༌། དེ་རིང་ངོས་རང་འདིར་སླེབས་ཏེ་ཚོགས་ཆེན་དབུ་འབྱེད་ཞུ་རྒྱུ་བྱུང་བར་དགའ་སྤྲོ་ཆེས་ཆེར་བརྟས། ཚོགས་ཆེན་སྐོང་འཚོགས་གནང་མཁན་གྱིས་དེའི་དགོས་དོན་ད་ལྟ་གསུངས་པ་བཞིན། ཕྲུ་གུ་ཚོས་མ་འོངས་པར་སོ་སོའི་མི་ཚེའི་ནང་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ལས་དོན་ཐོག་དངོས་སུ་ཞུགས་སྐབས་སོ་སོའི་རྐང་པའི་སྒང་ལངས་ཏེ་རང་དབང་གི་ཐོག་ནས་ལས་འགན་འཁྱེར་ཐུབ་པ་དང༌། རང་ཉིད་རང་ལ་གདེང་འཇོག་དང་སྤོབས་པ་ཞིག་སླེབས་པར་ད་ལྟ་ནས་ཤེས་ཡོན་དང་སྦྱོང་བརྡར་སྤྲོད་གལ་ཆེ་བ་དང༌། ཀུན་སྤྱོད་བཟང་པོའི་སྒོ་ནས་དམིགས་ཡུལ་བཟང་པོ་ཞིག་འགྲུབ་རྒྱུའི་དོན་དུ་འཚོགས་པའི་ཚོགས་ཆེན་འདིར་ངོས་རང་ལ་སེམས་ཐག་ཉེ་པོ་དང་བཅས་རྗེས་སུ་ཡི་རངས་པའི་ཐོག་ནས་མཉམ་ཞུགས་བྱ་རྒྱུར་དགའ་ཚོར་ཆེན་པོ་ཡོང་བཞིན་འདུག

ད་ལྟ་ངོས་རང་ཁྱེད་རང་ཚོའི་དཀྱིལ་དུ་བསྡད་ནས་གྲོགས་པོ་གཞོན་གཞོན་ཁྱེད་ཚོའི་འཛུམ་མདངས་དང༌། ལྷད་མེད་ཀྱི་རྣམ་འགྱུར་ཅིག་ཅར་དུ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་རྒྱལ་ཁབ་ཆེན་པོ་འདིའི་སྟོབས་དང་ནུས་པ་བསམ་བརྗོད་ལས་འདས་པ་ཞིག་ཡོད་པར་མཚོན་ཐུབ་ཀྱི་འདུག ད་ལྟའི་སྐབས་ཁྱེད་རང་ཚོ་ལོ་གཞོན་གཞོན་དང་བསམ་བློར་ལྷད་མེད་པའི་སྟབས་ཀྱིས་མི་ཕན་ཚུན་དབར་དང༌། ཆོས་ལུགས་ཕན་ཚུན། སྤྱི་ཚོགས་ཕན་ཚུན་དཀྲུག་པར་བྱེད་པའི་འཁོན་འཛིན་དང་སྡང་པའི་སེམས་མ་རུངས་པ་དང་ཡོངས་སུ་བྲལ་གཤིས། རང་གི་མི་ཚེ་ཧྲིལ་པོའི་ནང་མི་ཕན་ཚུན་བུ་སྤུན་གྱི་འདུ་ཤེས་འཛིན་པ་དང༌། བཟོད་བསྲན་གྱི་ཉམས་ལེན་ལ་འཇུག་ཐུབ་པ་དགོས་ཀྱི་རེད་ཅེས་གཞོན་སྐྱེས་ཚོར་འབོད་སྐུལ་བྱེད་རྒྱུ་ཡིན། རྒྱ་གར་དང་ཕྱིའི་ཡུལ་གྲུ་ཁག་ནས་སླེབས་པའི་གཞོན་སྐྱེས་མཉམ་འཛོམས་ཀྱིས་སྤྱི་དོན་བསྒྲུབ་རྒྱུར་ནུས་པ་འདོན་སྤེལ་བྱེད་ཐུབ་པ་ཡོང་གི་རེད།

གཞོན་ནུ་རྣམས་ཡུལ་ལུང་འདིའི་མ་འོངས་པའི་སོན་རྩ་ལྟ་བུ་ཆགས་ཀྱི་ཡོད་པར་སོང༌། ཁྱེད་ཚོའི་ཕྲག་པའི་སྟེང་འགན་གང་ལ་གང་འཚམས་འཁྲི་གི་ཡོད། འདི་ནི་ཁྲལ་མངོན་སླ་བཅོས་སུ་མ་སོང་བར་གདོང་ལེན་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན་པར་བསམ་དགོས། ད་ལྟ་ང་ཚོ་ཆབ་སྲིད་དང་དཔལ་འབྱོར། སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་འགྱུར་ལྡོག་ཆེན་པོ་ཞིག་འགྲོ་བཞིན་པའི་དུས་ཚོད་ཅིག་གི་སྒང་ལ་བསྡད་ཡོད་པ་རེད། རྒྱལ་ཁབ་ཆེན་པོ་འདིའི་མི་རབས་རྒན་པ་ཚོས་ཡ་རབས་སྤྱོད་བཟང་དང༌། དཔའ་མཛངས་སྙིང་སྟོབས་ཆེན་པོས་ལམ་སྟོན་མཛད་ཡོད་པས། ལམ་སྟོན་དེའི་ཐོག་ཤར་བསྐྱོད་བྱ་རྒྱུ་ཁྱེད་ཚོའི་ལས་འགན་ཡིན། ལས་དོན་འདི་བསྒྲུབ་པར་བསམ་བློ་ཞིབ་ཏུ་བཏང་བ་ཡིན་ན། ཤེས་ཡོན་ཟེར་བ་དེ་གལ་ཆེ་ཤོས་ཆགས་ཡོད།

སྔར་རྒྱ་གར་གྱི་གཟེངས་སུ་ཐོན་པའི་བྱས་རྗེས་བཟང་པོ་འདི་རྣམས་ནི་རྒྱ་གར་མི་མང་གཅིག་པུ་ཙམ་མ་ཡིན་པར་འཛམ་གླིང་འདིའི་མི་ཀུན་གྱིས་བསྔགས་བརྗོད་དང་དགའ་བ་སྒོམ་ཡུལ་དུ་གྱུར་ཡོད། བྱས་ཙང༌། ང་ཚོས་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་ཕྱུག་པོ་འདི་བཞིན་ངེས་པར་དུ་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་དགོས། འོན་ཀྱང༌། འདིའི་དོན་དག་ནི་དཔེ་མཛོད་ཁང་དང་འགྲེམས་སྟོན་ཁང༌། ཡང་ན། ཕྱིའི་དབྱིབས་བཀོད་རྫིག་པོ་ཞིག་གི་ཐོག་ལ་ཨུ་ཚུགས་བརྒྱབ་པ་འདིས་དེང་རབས་ཀྱི་དུས་ཚོད་ལ་རན་གྱི་མེད།

ང་ཚོས་སྔར་ལུགས་ནས་ལེགས་པའི་ཆ་རྣམས་རྡོག་སྒྲུག་གིས་དེས་དེང་སྐབས་ཚན་རིག་དང་བཟོ་ལས་ཐོག་ལ་ཕན་ཐོགས་གང་བསྐྲུན་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད་མེད་ཐོག་ལ་བལྟ་དགོས་པ་ཡིན། ང་ཚོས་རྒྱུན་དུ་སྔར་བསྐལ་བ་རྫོགས་ལྡན་གྱི་དུས་སྐབས་ལ་ཕྱི་མིག་སློག་བཞིན་དོན་མེད་སྣང་བ་རྒྱ་ཡན་དུ་སོང་བ་ཡིན་ན། དེས་ཕྱིས་འབྱུང་ཡར་རྒྱས་ཀྱི་ཕྱོགས་སུ་གོ་སྐབས་སྤྲོད་རྒྱུར་འགོག་རྐྱེན་འཕྲད་རྒྱུ་ཡིན་ཞིང༌། དེས་ན་ང་ཚོས་ཡལ་ཚར་བའི་དུས་ཚོད་ལ་བསྔོག་བཤེར་མ་བྱས་པར། དེང་དུས་དང་མཐུན་པའི་ཡར་རྒྱས་འགྲོ་རྒྱུའི་ཐོག་ལ་མིའི་རྣམ་དཔྱོད་ཀྱི་རྩལ་བཏོན་དགོས་པའི་དུས་ཚོད་ཡིན།

ང་ཚོས་སྔར་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ནས་ལེགས་ཆ་བླངས་ཏེ་ཚན་རིག་དང་བཟོ་ལས་ཀྱི་གོ་སྐབས་འདི་ཉམས་སུ་ལེན་དགོས། ཚན་རིག་དང་བཟོ་ལས་ནི་མིའི་རྣམ་དཔྱོད་དང་བསམ་བློ་ལ་རིམ་པས་འགྱུར་ལྡོག་ཕྱིན་པའི་རྗེས་འབྲས་ཤིག་ཡིན། དེ་ཚོ་ནི་མིའི་རིགས་ཚང་མའི་ཐུན་མོང་གི་གནའ་ཤུལ་རིག་གཞུང་གི་ཆ་ཤས་ཆགས་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། ཨེ་ཤ་ཡ་དང༌། ཨ་ཕྷི་རི་ཀ ལེ་ཀྲིན་ཨ་མེ་རི་ཀ་བཅས་རྒྱལ་ཁབ་དེ་ཚོ་ཚང་མའི་དཔལ་འབྱོར་དང་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་གནས་སྟངས་ཉམ་ཐག་དབུལ་ཕོངས་ཀྱི་གནས་ལས་གྲོལ་ཏེ་ཡར་ཐོན་ཅན་གྱི་དེང་གི་རྒྱལ་ཁབ་ཞེ་གཅིག་ཆགས་ཡོད།

འོན་ཀྱང༌། དེ་དག་འགྲུབ་པར་ང་ཚོར་སྨན་པ་དང་ཚན་རིག་པ། འཕྲུལ་ལས་མཁས་པ། ཆེད་ལས་པ་བཅས་ལས་དོན་སྣ་ཚོགས་ཐོག་དགོས་མཁོ་ཆེན་པོ་ཡོད། སོ་སོའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་མ་འོངས་འཛུགས་སྐྲུན་ཆེད་ཁྱེད་ཚོའི་ཐོག་ཏུ་ལས་འགན་ཆེན་པོ་ཞིག་བབས་ཀྱི་ཡོད། བྱས་ཙང༌། ཁྱེད་རང་ཚོས་ད་ལྟ་སློབ་གྲྭའི་གནས་སྐབས་ནས་ཚན་རིག་དང་བཟོ་ལས་ཐོག་དོ་སྣང་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་བྱ་རྒྱུའི་འགོ་འཛུགས་བྱས་པ་ཡིན་ན། མ་འོངས་རང་གི་མི་ཚེའི་མདུན་ལམ་ཐོག་བལྟ་བཟོ་ཆེན་པོ་ཞེ་དྲག་ཡོང་གི་རེད།

གང་ལྟར་ཡང༌། ངའི་གཞོན་སྐྱེས་གྲོགས་པོ་ཚོར་ཞུ་རྒྱུར། ང་ཚོས་རང་གི་མི་ཚེའི་ནང་སེམས་པ་བཟང་པོ་བྱེད་རྒྱུ་དེ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན། དེ་ཡང༌། ཉམ་ཐག་པའི་སེམས་ཅན་གཞན་ལ་ཕན་པ་བསྒྲུབ་ཐུབ་པའི་ཀུན་སློང་ཞིག་འཆང་དགོས་པ་ཡིན། རྒྱ་གར་ནང་ལོ་བརྒྱ་ཕྲག་མང་པོའི་རིང་ནས་དར་བའི་གཞན་ཕན་གྱི་བསམ་བློ་བཟང་པོ་འདི་ཉམས་མེད་རྒྱུན་འཛིན་ཐོག་གནས་རྒྱུར་དེས་ཞབས་འདེགས་རླབས་པོ་ཆེ་ཞིག་བསྒྲུབ་ཐུབ་རྒྱུ་ཡིན་པ་ང་ལ་ཡིད་ཆེས་ཡོད།

ད་རེས་ལྷན་ཚོགས་འདིར་འཛོམས་པའི་ཁྱེད་ཚོ་མི་རེ་ངོ་རེའི་སེམས་ནང་ཕན་ཚུན་གཅིག་གིས་གཅིག་ལ་གྲོགས་པོ་དང་སྤུན་ཟླའི་འདུ་ཤེས་རང་རྒྱུད་ལ་འཇགས་ཐབས་དང་རིགས་རུས་དང་ཤ་མདོག ཆོས་ལུགས་དང་སྤྱི་ཚོགས་གང་ཡིན་གྱི་རྣམ་དབྱེ་མི་འབྱེད་པར་མཐུན་སྒྲིལ་རྡོག་རྩ་ཆིག་སྒྲིལ་ཐོག་ནས་རྒྱལ་ཁབ་ཡར་རྒྱས་འཛུགས་སྐྲུན་གྱི་ལས་གཞིའི་ཐོག་འཇུག་རྒྱུ་ཡིན་པ་ང་ལ་ཤེས་རྟོགས་ཡོང་བཞིན་འདུག་ཅིང༌། རྒྱ་གར་གྱི་མ་འོངས་པའི་གཞོན་སྐྱེས་ཁྱེད་ཚོས་རང་གི་ཕྲག་པའི་སྟེང་དུ་བབས་པའི་ལས་འགན་ཆེན་པོ་འདི་འཁུར་ཐུབ་རྒྱུ་ཡིན་པ་ང་ལ་ཡིད་ཆེས་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་ཡོད། འཛམ་གླིང་འདི་བཞིན་ཞི་བདེ་འཆམ་མཐུན་ཐོག་གནས་པར་ཁྱེད་ཚོས་ཞབས་འདེགས་རླབས་པོ་ཆེ་ཞིག་བསྒྲུབ་རྒྱུ་ཡིན་པའང་ངོས་ལ་ཡིད་ཆེས་གཙང་མ་དང་བཅས་སྨོན་འདུན་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། ཏཱ་ལའི་བླ་མས། ༡༩༦༥ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༢༥ ཉིན། ཞེས་སྩལ།

དེ་རྗེས་བྱིས་པའི་གཙོ་བོ་འགའ་ཤས་ནས་གསུང་གླེང་དང༌། བྱིས་པའི་ཚོ་ཁག་སོ་སོས་རང་རང་གི་ལུས་རྩལ་དང༌། ཞབས་བྲོ་རྩེད་སྣའི་རིགས་གཟིགས་འབུལ་གྲུབ་མཚམས་བྱིས་པའི་གཙོ་བོ་དག་ལ་གནང་ཆ་གསོལ་རས་སྩལ་ཏེ་བཞུགས་སྒར་དུ་ཕྱིར་ཕེབས་བསྐྱངས།

འཕགས་ཡུལ་བྱིས་པའི་དུས་ཀྱི་སྦྲང་ཆར་གྱི།།

སིམ་པ་ཐོབ་པའི་མངོན་དགའི་དུས་སྟོན་སར།།

ཞབས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་རྩིབས་སྟོང་འགོད་མཁས་ཁྱེད།།

ཕན་བདེའི་གཏེར་ཁ་གྲོལ་བའི་ཟླ་གྲོགས་མཆོག།

དེ་ཚེ་གསུང་མཆིད་ཕེབས་པའི་གནད་ཀྱི་དོན།།

འདི་ཀོ་ལང་ཚོ་དར་བའི་ན་གཞོན་རྣམས།།

མ་འོངས་རང་དབང་བདེ་དགའི་ཚོར་བ་ལ།།

སྤྱོད་པའི་ཀུན་བཟང་བློ་གྲོས་རྒྱས་པ་གཙོ།།

དེང་རབས་ཆབ་སྲིད་དཔལ་འབྱོར་གནས་ཀུན་ཀྱང༌།།

འགྱུར་ལྡོག་སྲིད་པའི་ངོ་མཚར་བརྡལ་བའི་དུས།།

འདི་ན་བྱུང་བའི་གནའ་རབས་མེས་པོ་ཚོས།།

མཛངས་པའི་ལམ་སྟོན་ལམ་ལ་འཇུག་པ་གནད།།

གཟེངས་ཐོན་འཕགས་ཡུལ་རྒན་རབས་དམ་པ་ཚོས།།

སྙིང་སྟོབས་དགེ་ལེགས་ཀུན་བཟང་སྤྱོད་པའི་ཚོགས།།

གླིང་ཆེན་འདི་ན་སྙན་པའི་ཤིས་པ་རུ།།

དགེ་བའི་གྲགས་སྙན་ལྷ་ཡི་རྔ་བཞིན་མཐོ།།།

13 གསུང་བཤད་ཆ་ཚང་གླེགས་བམ་འདིའི་ཟུར་སྣོན་ཁོངས་བཀོད་ཡོད།

14 རང་རྣམ་དབྱིན་དེབ་‘བཙན་བྱོལ་ནང་གི་རང་དབང་’ཞེས་པའི་ཤོག་ངོས་ ༡༩༨ ནང་ གསལ།

ས་བཅད་དྲུག་པ།

རྡོར་གདན་དང༌། ཝཱར་ཎ། ལལ་བྷ་དུར་ཤཱསྟྲི་མཆོག་གི་པུར་སྲེག་མཛད་སྒོ་བཅས་སུ་ཆིབས་བསྒྱུར།

༡༽ གནས་མཆོག་རྡོ་རྗེ་གདན་དང་ཝཱ་རཱ་ཎ་སཱིར་ཆིབས་བསྒྱུར།

༡༩༦༥ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༢༦ ཉིན་རྒྱ་གར་བྱང་ཆུབ་ཆོས་ཚོགས་དང་རང་གཞུང་ཆོས་དོན་ལས་ཁུངས་ནས་གསོལ་འདེབས་ཞུས་དོན་ལྟར་བཞུགས་སྒར་ནས་ཆིབས་ཞལ་བསྒྱུར་ཏེ་རྡོར་གདན་བོད་དགོན་དགའ་ལྡན་འཕེལ་རྒྱས་གླིང་གཟིམ་ཆུང་དུ་ཞབས་སོར་འཁོད་འཕྲལ་མཁན་པོ་ཡོངས་འཛིན་དགའ་ཁྲི་གླིང་རིན་པོ་ཆེ་ནས་རྟེན་གསུམ་འདེགས་འབུལ་དང༌། ཆོས་དོན་ནས་བརྡ་ཐོ་སྔོན་ཕུལ་ལྟར་མཆོད་འབུལ་ཐུགས་སྨོན་སླད་ཕེབས་འཛོམས་ས་སྐྱ་བདག་ཁྲི་རིན་པོ་ཆེ་དང༌། བདུད་འཇོམས་རིན་པོ་ཆེ། བཀའ་བརྒྱུད་བླ་མ་ཀ་ལུ། འབྲུག་པ་ཐུགས་སྲས་སོགས་བླ་མ་ཆེ་ཁག་མཇལ་བཅར། དེ་རྗེས་ཡོངས་འཛིན་རྣམ་གཉིས་དང་གསོལ་ཇ་ལྷན་བཞེས་བསྐྱངས་ཤིང༌། དགོང་དྲོར་རྡོར་གདན་མཆོད་རྟེན་རིན་པོ་ཆེར་གནས་གཟིགས་དང༌། གཙང་ཁང་དུ་སྐུ་ཕྱག་དང་འབྲེལ་སྐབས་གསུམ་པ་གསུངས་རྗེས། ཞབས་སྐོར་གསུམ་དང་ཕྱི་སྐོར་ཆེན་མོ་བཅས་མཛད།

ཕྱི་ཉིན་བོད་དགོན་འདུ་ཁང་གསར་བཞེངས་ཟིན་པར་བརྟེན་གཞུང་གིས་བསྙེན་བཀུར་ཚོགས་མགོན་དུ་གསོལ་འདེབས་བཞིན་ཡོངས་འཛིན་དགའ་ཁྲི་གླིང་རིན་པོ་ཆེས་སྤོས་སྣེ་དང་འབྲེལ་ཞབས་སོར་བཀོད་ཅིང༌། དགོང་དྲོར་དུར་ཁྲོད་བསིལ་བ་ཚལ་དགོན་དུ་མགོན་ཁང་དང༌། གྲུབ་ཆེན་ཤ་བ་རི་པའི་སྒྲུབ་ཕུག་ཏུ་གནས་གཟིགས། གནས་འཛིན་ནས་གསོལ་བཏབ་ལྟར་སེར་སྐྱ་བཞི་བཅུ་སྐོར་ལ་ལམ་རིམ་བསྡུས་དོན་གྱི་ལྗགས་ལུང་སྩལ་མཇུག་ལོ་དྲུག་དཀའ་སྤྱད་མཛད་ཡུལ་དུ་གནས་གཟིགས་བསྐྱངས།

ཚེས་ ༢༨ ཉིན་བྱང་ཆུབ་ཤིང་དྲུང་དུ་བཀྲ་ཤིས་གསོ་སྦྱོང་དང་འབྲེལ་དགོན་པའི་འདུ་ཁང་གསར་པར་རབ་གནས་རྟ་ཐོག་མ་བསྐྱངས་རྗེས། རྡོར་གདན་དགོན་དང༌། འབྲས་སྒོ་མང་མངའ་རིས་གྲྭ་ཆོས་འཕེལ་རྒྱལ་མཚན། ཕག་རི་གསེར་ཁང་མ་བདེ་སྐྱིད། རྒྱལ་ཐང་མཁར་འགོ་བློ་བཟང་ཚུལ་ཁྲིམས། ལྷ་ས་བ་བསོད་ནམས་ཆོས་འཕེལ། དགོན་གྲྭ་སྦྱིན་པ་རྒྱ་མཚོ་བཅས་ནས་གསོལ་བཏབ་ལྟར་འདུ་ཁང་ནང་དགེ་འདུན་བརྒྱ་སྐོར་ལ་གླང་ཐང་ཚིགས་བརྒྱད་མའི་བཤད་ལུང་དང༌། སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་བླ་མའི་རྣལ་འབྱོར་དངོས་གྲུབ་ཀུན་འབྱུང་གི་ལྗགས་ལུང་བཅས་སྩལ་ཞིང༌། སྐབས་དེར་སྔོན་འགྲོའི་གསུང་བཤད་ལ་བསྟན་པ་ཉག་ཕྲར་དགོངས་ཏེ་དགེ་འདུན་ཚོས་རང་རྒྱུད་ལ་བརྟག་སྟེ་སོ་ཐར་གྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་དམ་སྲུང་བྱ་དགོས་པ་དང༌། སྐྱ་བོ་ཚོས་ཀྱང་དཀོན་མཆོག་ངོ་ཤེས་པའི་ཐོག་ནས་སྐྱབས་འགྲོ་དང༌། སྐྱབས་འགྲོའི་བསླབ་བྱའི་གཙོ་བོ་ལས་འབྲས་བརྩི་སྲུང་ཚུལ་བཞིན་དགོས་པ། ཀུན་ནས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རིན་པོ་ཆེ་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་ཐབས་སུ་འབད་བརྩོན་གང་ཐུབ་བྱ་དགོས་པའི་གསུང་བཤད་སྩལ།

ཕྱི་ཉིན་བྱང་ཆུབ་ཆོས་ཚོགས་ནས་གོ་སྒྲིག་ཞུས་པ་ལྟར་ག་ཡཱ་ (Gaya) གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ཚོགས་ཁང་ནང་རྒྱ་གར་བའི་མཁས་པ་སུམ་ཅུ་སྐོར་དང༌། མི་མང་བདུན་བརྒྱ་སྐོར་ལ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་ངོ་སྤྲོད་དང་འབྲེལ་ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་བཀའ་སློབ་གནང་བ་ཧིན་སྐད་དུ་བསྒྱུར། དེས་ཉན་པ་པོ་རང་རང་གི་སོ་སོའི་བསམ་ཚུལ་འདྲ་མིན་ལ་ཐད་ཀར་ཕན་ཐོགས་ཡོང་མིན་མ་ངེས་སྟབས། སོ་སོའི་བསམ་ཚུལ་དོགས་གཅོད་དྲི་བ་བྱ་འདོད་གང་ཡོད་དྲིས་ལེགས་གསུངས་པར། མི་ཤི་ནས་མིར་སྐྱེ་མིན་དང༌། གཉེན་ལ་ཆགས་པ་སྤོང་ལུགས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ཇི་ཡིན། ནང་པས་དབང་ཕྱུག་འདོད་མིན་སོགས་རང་རང་གི་བསམ་ཚུལ་དྲི་བ་སྣ་མང་ལ་རང་རང་དགོས་མཐུན་བཀའ་ལན་ཟབ་གསལ་སྩལ་བར་ཐམས་ཅད་ཡིད་མགུ་འདོད་ཁེངས་ཀྱི་གནས་སུ་གྱུར། འདི་ནི་རྒྱ་གར་མི་མང་ལ་ཆོས་གསུང་བའི་ཐོག་མ་ཡིན།

ཚེས་ ༣༠ ཉིན་དགའ་ཁྲི་ཡོངས་གླིང་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་དང༌། ས་སྐྱ་བདག་ཁྲི་རིན་པོ་ཆེ། བདུད་འཇོམས་རིན་པོ་ཆེ། འབྲུག་པ་ཐུགས་སྲས། བཀའ་བརྒྱུད་བླ་མ་ཀ་ལུ་རིན་པོ་ཆེ། ཆོས་དོན་བཀའ་བློན་འོད་ཟེར་རྒྱལ་མཚན། ཚོགས་གཙོ་ཚེ་དབང་རྟ་མགྲིན་བཅས་བཅར་ཏེ་བར་སྐབས་གཙུག་ལག་སློབ་དཔོན་རྣམ་པས་ཕྱོགས་བསྒྲིགས་གནང་བའི་བོད་ཀྱི་ཆེས་མཐོའི་གཙུག་ལག་རིག་གཞུང་སློབ་གཉེར་ཁང་གི་སློབ་ཚན་རྒྱ་གཞུང་ཁག་ལ་ཞིབ་དཔྱད་གནང་བའི་གནས་ལུགས་སྙན་སེང་གནང༌། རྒྱ་མིའི་ལྷ་ཁང་དང་ཐའེ་ལན་ལྷ་ཁང་ལ་གནས་གཟིགས་ཀྱིས་དགོང་དྲོར་གོང་གསལ་ག་ཡཱ་གྲོང་ཁྱེར་ཚོགས་ཁང་དུ་རྒྱ་གར་བ་མི་གྲངས་བདུན་བརྒྱ་སྐོར་ལ་སྐྱབས་གསུམ་ངོ་སྤྲོད་དང་རང་གིས་སྐྱབས་གསུམ་སྒྲུབ་སྟངས་སྐོར་གསུང་ཆོས་སྩལ། དེ་རྗེས་རྒྱ་གར་བ་རྣམས་ནས་དྲི་བ་འདྲ་མིན་ཁག་བཅུ་གཉིས་ཞུས་པར་སོ་སོའི་གནས་ལུགས་དང་འཚམས་པའི་གསུང་ལན་སྩལ་བས་དགའ་མགུ་ཡི་རངས་ཀྱི་གནས་སུ་བཀོད།

ཕྱི་ཉིན་རྡོར་གདན་མཆོད་རྟེན་སྤྱན་སྔར་གཞུང་གནས་ཀྱི་སྟོང་མཆོད་ཚོགས་འཁོར་གོ་སྒྲིག་ཐོག ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་དབུ་བཞུགས་ཡོངས་འཛིན་དགའ་ཁྲི་གླིང་རིན་པོ་ཆེ་དང༌། ཡོངས་འཛིན་ཁྲི་བྱང་རིན་པོ་ཆེ། ས་སྐྱ་བདག་ཁྲི་རིན་པོ་ཆེ། སྐུ་ཞབས་བ་ཀུ་ལ། འབྲུག་པ་ཐུགས་སྲས། བླ་མ་ཀ་ལུ་སོགས་དགེ་འདུན་ལྔ་བརྒྱ་སྐོར་ནས་ཞལ་འདོན་བླ་མཆོད་ཚོགས་འབུལ་མཛད་རྗེས་གཞུང་དང་ཆོས་བརྒྱུད་ཁག་ཐུན་མོང་ནས་རྡོར་གདན་བོད་དགོན་འདུ་ཁང་དུ་ཡོངས་འཛིན་རྣམ་གཉིས་དབུས་དགེ་འདུན་རགས་བསྡུས་བརྒྱ་སྐོར་ནས་ྋགོང་ས་མཆོག་སྐུ་ཚེ་ཞབས་པད་ཡུན་དུ་བརྟན་པའི་གསོལ་འདེབས་ནན་ནུན་དང༌། དེ་རྗེས་ཝཱ་རཱ་ཎ་སཱིར་ཞབས་འཁོད་ཀྱིས་བོད་དགོན་བཤད་སྒྲུབ་འདོད་འཁྱིལ་དུ་གཙུག་ལག་སློབ་དཔོན་རྣམས་ལ་མཇལ་ཁ་དང༌། སློབ་དཔོན་རྩོད་གྲྭར་ཐུགས་ཞིབ། བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་ཁུ་ནུ་བླ་མ་བསྟན་འཛིན་རྒྱལ་མཚན་རིན་པོ་ཆེས་ལྗགས་རྩོམ་མཛད་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་བསྟོད་པ་རིན་ཆེན་སྒྲོན་མེ་ཞེས་པ་ལྟག་མཚེར་ཕུན་ཚོགས་བཀྲ་ཤིས་ཀྱིས་སྐུའི་གཅེན་མོ་ཚེ་རིང་སྒྲོལ་མའི་དགོངས་རྫོགས་ཆེད་དཔར་སྐྲུན་ཞུས་པར་དགེ་བསྔོའི་སྨོན་ཚིག་བཅས་མཛད།

བོད་དགོན་བཤད་སྒྲུབ་འདོད་འཁྱིལ་གཙུག་ལག་ཁང་གསར་བཞེངས་ལེགས་གྲུབ་ལ་བརྟེན་དགེ་ཚུལ་སློང་བརྒྱ་ཕྲག་བརྒལ་བ་དང་ལྷན་བཀྲ་ཤིས་པའི་གསོ་སྦྱོང་བསྐྱངས་མཇུག བྱང་ཆུབ་ཆོས་ཚོགས་ཀྱི་ལྷ་ཁང་དང་སྔར་གྱི་གནས་ཤུལ་ཁག་ལ་གནས་གཟིགས། ཡུ་པི་མངའ་སྡེའི་མི་མང་ཞབས་འདེགས་ལས་ཁུངས་ཀྱི་བཀའ་བློན་དང་ཉེ་ལྟོས་མི་གྲངས་བརྒྱད་མཇལ་བཅར། སེ་ལོན་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་རྒྱ་གར་བྱང་ཆུབ་ཆོས་ཚོགས་ནས་གོ་སྒྲིག་གནང་བ་ལྟར་རྒྱ་གར་བ་དང༌། བོད་མི་ཆིག་སྟོང་སྐོར་འདུ་འཛོམས་སར་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་ལས་བརྩམས་པའི་ཆོས་ཀྱི་གསུང་གླེང་མཛད་མཇུག དགེ་བཤེས་རབ་བརྟན་དང༌། སྦྱིན་པ་རྒྱ་མཚོས་སྙན་སེང་ཞུས་ངོར་བོད་དགོན་དུ་བློ་སྦྱོང་གླང་ཐང་ཚིགས་བརྒྱད་མ་དང༌། ལམ་སྒྲོན། བདེན་ཚིག་སྨོན་ལམ་བཅས་ཀྱི་བཤད་ལུང་དང་སྦྲགས། བསྟན་འཛིན་ནང་ཕན་ཚུན་ཐུགས་མཐུན་དམ་གཙང་དགོས་པ་དང༌། ལྷག་པར་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་རྣམས་ནས་ཁས་བླངས་པའི་བསླབ་ཁྲིམས་གཅེས་སྲུང་ཚུལ་བཞིན་དགོས་པའི་གཞེན་སྐུལ་བསྐྱངས།

དེ་ནས་སཾསྐྲྀཏའི་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོར་གདན་ཞུས་ཆིབས་བསྒྱུར་ལྟར། དགེ་སློབ་ཆིག་སྟོང་སྐོར་འདུ་འཛོམས་ལ་བདེན་བཞི་དང༌། བདེན་གཉིས་ལས་བརྩམས་པའི་གསུང་ཆོས་སྩལ་མཇུག སློབ་སྤྱིས་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུའི་སྙན་སེང་དང་བསྟུན། བོད་རིགས་སློབ་ཕྲུག་ཚོས་གོ་སྒྲིག་ཞུས་པའི་གནས་ཁང་དུ་མཇལ་ཁ་སྩལ་ཏེ་བཞུགས་སྒར་དྷ་རམ་ས་ལར་ཞབས་སོར་བདེ་བར་བཀོད།

༢༽ རྒྱ་གར་སྲིད་བློན་ལལ་བྷ་དུར་ཤཱསྟྲི་མཆོག་གི་པུར་སྲེག་མཛད་སྒོར་ཆིབས་བསྒྱུར།

༡༩༦༦ ཟླ་ ༡ ཚེས་ ༡༡ ཐོ་རེངས་ཆུ་ཚོད་ ༡།༣༥ ཐོག་རྒྱ་གར་སྲིད་བློན་ལལ་བྷ་དུར་ཤཱསྟྲི་ (Lal Bahadur Shastri) མཆོག་ཨུ་རུ་སུའི་ས་ཁུལ་ཀྲ་སེ་ཁན་ (Tashkent) དུ་གློ་བུར་བསྙུན་མནར་གྱིས་སྐུ་ཚེ་མ་ཟིན་པའི་གནས་ཚུལ་གསན་འཕྲལ། ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ཐུགས་ཕམ་ཤིན་ཏུ་ཆེན་པོའི་ཐོག་ནས་རྒྱ་གར་སྲིད་འཛིན་མཆོག་ལ་ཐུགས་གསོའི་འཚམས་འཕྲིན་འབུལ་གནང་མཛད་དོན། སྐུ་ཉིད་ཀྱི་སྲིད་བློན་སྐུ་གཤེགས་པའི་ཡིད་སྐྱོའི་གནས་ཚུལ་འདི་ནི་རྒྱ་གར་རྒྱལ་ཁབ་འདིའི་གྱོང་གུན་ཙམ་དུ་མ་ཟད། བོད་མི་ཚོའི་ཐོག་ལའང་གྱོང་གུན་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན། རྒྱལ་ཁབ་འདིའི་རྒྱལ་རབས་ལོ་རྒྱུས་ནང་རྒྱ་གར་མི་མང་རྣམས་ལ་སེམས་ཚོར་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡོང་རྒྱུ་ཡིན་ཞིང༌། སྐུ་གཤེགས་དམ་པ་འདིས་འཛམ་གླིང་ཁྱོན་འདིར་ཞི་བདེའི་ཆེད་ཕྱག་ལས་ཧ་ཅང་རྒྱ་ཆེན་པོ་གནང་ཡོད་པ་ནི་བརྗོད་མི་དགོས་པའི་གནས་ཚུལ་རེད།

ཡིད་སྐྱོ་བའི་དུས་ཚོད་འདིའི་སྐབས་སུ་ངོས་དང་ངོས་ཀྱི་མི་མང་ཚོས་སྐུ་ཉིད་དང་རྒྱ་གར་མི་མང་རྣམས་ལ་བཅོས་མིན་ཐུགས་གསོ་ཞུ་བཞིན་ཡོད། ཏཱ་ལའི་བླ་མས་ ༡༩༦༦ ཟླ་ ༡ ཚེས་ ༡༡ ཉིན། ཞེས་སྩལ་ཞིང༌། དེ་འབྲེལ་ཕྱི་ཉིན་ལྡི་ལིར་པུར་སྲེག་མཛད་སྒོའི་ཐོག་ཆིབས་བསྒྱུར་ཞབས་འཁོད་ཀྱིས་སྲིད་བློན་དམ་པའི་གཟིམ་ཤག་ཏུ་སྐུ་ཕུང་གི་མདུན་ཕྱོགས་ནས་མེ་ཏོག་ཕྲེང་སྒོར་བསྟར་ཏེ་སྐུ་བཞེངས་ཐུགས་སྨོན་ངང་ཙམ་རྗེས་སྐུ་གདུང་གི་ཉེ་འཁྲིས་སུ་བཞུགས་ཏེ་ཐུགས་སྨོན་ཡུན་རིང་བསྐྱངས་འབྲེལ། སྐུ་གདུང་ལ་མཇལ་དར་ནང་མཛོད་སྒྲོན་འབུལ་མཛད་ཅིང༌། སྲིད་བློན་གྱི་ལྕམ་སྲས་རྣམས་གདུང་མནར་ཆེན་པོས་ཤུམ་བཞིན་བཞུགས་པར་ལྕམ་གྱི་ཕྱག་ནས་འཇུ་གནང་མཛད་དེ་ཐུགས་གསོ་འཚམས་འདྲི་བསྐྱངས།

དེར་འདུས་གསར་མཁན་དང༌། དཔར་མཁན། སྲིད་བློན་དམ་པའི་ནང་མི་ལྟོས་འཁོར། མང་ཚོགས་བཅས་ནས་ྋགོང་ས་ཆེན་པོས་སྲིད་བློན་དམ་པར་ཐུགས་བརྩེ་གཟིགས་ཞེན་ཇི་ལྟ་བུ་ཡོད་པའི་རྣམ་འགྱུར་གསལ་རྗེན་མཐོང་བས་ཀུན་ལ་སེམས་འགུལ་ཆེན་པོ་ཐེབས། དེ་ནས་ཡུད་ཙམ་བཞུགས་མཚེར་དུ་ཕྱིར་ཕེབས་དང༌། སྔ་དྲོའི་གསོལ་ཇ་བཞེས་མཇུག སླར་ཡང་སྲིད་བློན་དམ་པའི་གཟིམ་ཤག་ཏུ་སྐུ་གདུང་ཡོད་སར་ཞབས་ཀྱིས་བཅགས་ཏེ་མཚམས་སྦྱོར་ཐུགས་སྨོན་མཛད། དེར་ཕེབས་སྲིད་བློན་ལས་ཚབ་ནང་སྲིད་བློན་ཆེན་ནན་ཏ་དང༌། ཤེས་རིག་བློན་ཆེན་ཅག་ལ་བཅས་གནད་ཡོད་མི་སྣ་ཁག་མཇལ་བར་ཐུགས་གསོ་བསྐྱངས།

དེ་ནས་མི་ཚོགས་འབུམ་ཕྲག་མང་པོའི་གྲལ་བསྟར་བརྒྱུད་གདུང་སྲེག་མཛད་སྒོ་གནང་ཡུལ་ཐང་ཆེན་གྱི་དབུ་གཡབ་ཆེན་མོའི་འོག་དབུས་སུ་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་གི་གཙོ་འཛིན་རྣམ་པའི་བཞུགས་གྲལ་གྱི་ཁོངས་སུ་གདན་ཞུས་ཕེབས་བཞུགས་བསྐྱངས་པ་དང༌། རྒྱ་གར་གྱི་སྲིད་འཛིན་བགྲེས་གཞོན་དང༌། ཨ་རི་དང༌། རུ་སུས་གཙོས་རྒྱལ་ཁབ་མང་པོ་ནས་ཕེབས་པའི་སྲིད་འཛིན། སྲིད་བློན། དམག་སྤྱི་དང༌། གཞན་ཡང་དེང་དུས་འཛམ་གླིང་ན་ཆེས་མཐོའི་མཚན་སྙན་ཅན་གྱི་མི་སྣ་མང་པོར་མཇལ་འཕྲད་ངོ་སྤྲོད་འཚམས་འདྲི་དང་ཐུགས་གསོ་སོགས་གང་ལ་དེ་འཚམས་མཛད།

ལྷག་པར་དམར་པོའི་རྒྱལ་ཁབ་གྲས་དེང་སྐབས་རང་དབང་བསྒྱུར་བཀོལ་གྱི་སྲིད་བྱུས་སྐྱོང་མཁན་ཡོ་སྒོ་ས་ལ་ཝི་ཡའི་ (Yugoslavia) སྲིད་འཛིན་སྐུ་གཞོན་རྗ་ཁོ་བྷ་ལ་རྫི་ཝི་ཁ་ (Jakov Blazevic) མཇལ་འཕྲད་གསུང་མོལ་གནང་བར་ཁོང་ནས་བོད་མིར་ཧ་ཅང་ཐུགས་སྣང་སེམས་ཁུར་གྱི་རྣམ་འགྱུར་བཟང་པོ་བསྟན་པས་མ་ཚད། བོད་ཕྲུག་འགའ་ཤས་ཁོང་གི་ཡུལ་དུ་སློབ་སྦྱོང་ཆེད་ལེན་རྒྱུར་ཡང་རོགས་རམ་ཐུབ་ཚུལ་ཞུས། ཉིན་གུང་སྲིད་བློན་གྱི་སྐུ་གདུང་སྲེག་པའི་མཛད་སྒོར་དྲག་པོའི་དཔུང་སྡེའི་རུ་ཁག་གིས་གུས་འདུད་ཀྱི་འབུད་དཀྲོལ་རྡུང་རྒྱུད་ཀྱི་རོལ་དབྱངས་སྤྲོ་སྐབས་ཚང་མ་སྐུ་བཞེངས་དང་བཅས་མཛད་སྒོ་གྲུབ་སྟེ་བཞུགས་མཚེར་དུ་ཕྱིར་ཕེབས་མཛད།

ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ལ་སྐབས་དེའི་ཐུགས་སྣང་ཇི་བྱུང་ཕེབས་གསལ། “པ་ཀི་སི་ཐན་དང་མཉམ་དམག་འཁྲུག་དེ་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༦༦ ཟླ་ ༡ ཚེས་ ༡༠ ཉིན་མཇུག་བསྒྲིལ་ཏེ་དགའ་འོས་པའི་གཏམ་བཟང་དུ་གྱུར་པ་དང་ཆབས་ཅིག་རྒྱ་གར་གྱི་སྲིད་བློན་ལལ་བྷ་དུར་ཤཱསྟྲི་མཆོག་ཀྲ་སེ་ཁན་དུ་པ་ཀི་སི་ཐན་གྱི་སྲིད་འཛིན་ཨ་ཡུབ་ཀན་ (Ayub Khan) དང་ཞི་འགྲིགས་ཐག་གཅོད་ཡོང་ཐབས་གྲོས་མོལ་གནང་བར་ཕེབས་སྐབས་ཞི་ཆིངས་ལ་མཚན་རྟགས་བཀོད་ནས་ཆུ་ཚོད་ཁ་ཤས་རྗེས་སྐུ་གཤེགས་པའི་གཏམ་ངན་དེ་ཐོས་བྱུང༌།

སྲིད་བློན་ལལ་བྷ་དུར་ཤཱསྟྲི་མཆོག་གིས་ངོས་རང་ལ་བག་ཆགས་གཏིང་ཟབ་ཅིག་བཞག་བྱུང་བ་སྟེ། གཞི་རྐང་ཁོང་ནི་སྐུ་གཟུགས་ཆུང་ལ་སྐུ་ཁམས་ཞན་པོ་དང༌། ཕྱི་ཚུལ་དུ་སྐུ་ཉམས་དོད་པོ་ཞིག་མིན་ནའང༌། ཕུལ་བྱུང་གི་དབུ་ཁྲིད་ཅིག་ཡིན་ཞིང༌། ཁོང་ནི་རླབས་ཆེའི་གོ་གནས་ལྡན་པའི་སྐྱེས་བུ་དུ་མའི་ཁྲོད་ནས་སུ་གཅིག་དང་མི་འདྲ་བར་བློ་ཁོག་ཡངས་ཤིང༌། ཐུགས་ཐག་ཆོད་པོ་ཞིག་སྟེ་གནད་དོན་སྤྱི་བྱེ་སྐབས་དུས་སོ་སོར་ཐད་ཀར་ལམ་སྟོན་འཛུབ་ཁྲིད་གནང་མཁན་ཞིག་ཡིན།

ཁོང་སྐུ་གཤེགས་པའི་རྗེས། ཁོང་གི་སྐུ་ཕུང་ཞུགས་འབུལ་གྱི་མཛད་སྒོར་གདན་ཞུས་ལྟར་ངོས་རང་ཀྲི་ཝན་ཌམ་ (Trivandrum) ནས་ཚུར་ལོག་པའི་ལམ་བར་དུ་མཛད་སྒོ་དེར་བཅར། དེ་ནི་ཧ་ཅང་སེམས་སྡུག་གི་རང་བཞིན་ཞིག་ཏུ་གྱུར། གཞི་རྐང་ངོས་རང་ནང་པ་ཞིག་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་ཉིན་ལྟར་འཆི་བའི་དམིགས་པ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ཀྱང༌། སྐབས་དེ་ནི་ངོས་རང་ནས་ཐག་ཉེ་སར་མིའི་ཕུང་པོ་མཐོང་ཐེངས་དང་པོ་ཡིན། ངོས་ནས་ཁོང་གི་སྐུ་ཕུང་དེ་ཞུགས་འབུལ་ཞུ་བྱེད་ཀྱི་ཤིང་གི་སྟེང་དུ་བཞག་པ་མཐོང་སྐབས་དམ་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་སྐུའི་གཤིས་སྤྱོད་ཀྱི་སྐོར་དང༌། ཁོང་སྐུ་སྒེར་གྱི་གནས་ཚུལ་ངོས་རང་ལ་གསུངས་པ་རྣམས་ལྷང་ངེར་དྲན་ལམ་དུ་འཆར། ཁོང་ནི་དཀར་སྐྱོང་དམ་པོ་གནང་མཁན་ཞིག་སྟེ། ཁོང་སློབ་ཕྲུག་ཆུང་ཆུང་ཞིག་ཡིན་སྐབས་ཐེངས་ཤིག་ཕུག་རོན་རྨས་མ་ཞིག་རྗེས་འདེད་ཡང་ཡང་བཏང་མཐར་ཕུག་རོན་དེ་ཐང་ཆད་ཐག་ཆོད་ནས་ཤི་སྟབས། ཁོང་རང་དེར་འཇིགས་དངངས་དང་འགྱོད་གདུང་ཚད་མེད་པ་ཞིག་བྱུང་འདུག་པ་དང༌། དུས་དེ་ནས་བཟུང་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་ཤ་རིགས་གཏན་ནས་མི་བཞེས་པའི་དམ་བཅའ་བཞག་པ་ཡིན་ཞེས་གསུངས།

དེར་བརྟེན། ཁོང་སྐུ་གཤེགས་པ་དེས་རྒྱ་གར་གྱི་ཆབ་སྲིད་མཁས་ཅན་ཕུལ་བྱུང་ཞིག་མེད་པར་གྱུར་པ་དང༌། འཛམ་གླིང་ཁྲོད་མཁྱེན་དཔྱོད་ཡངས་པའི་དབུ་ཁྲིད་ཅིག་མེད་པར་གྱུར་པ་ཙམ་དུ་མ་ཟད། འགྲོ་བ་མི་ཡོངས་ཀྱི་དོན་དམ་པའི་སྙིང་རྗེའི་བདག་ཉིད་ཅིག་མེད་པར་གྱུར་པ་རེད།”15 ཅེས་གསུངས་ཤིང༌།

ད་ལམ་ཆིབས་བསྒྱུར་སྐབས་རྒྱ་གར་གཞུང་གི་ཆེས་མཐོའི་མི་སྣ་དུ་མ་དང་དངོས་སུ་མཇལ་མོལ་བསྐྱང་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་བྱུང་བར་དགྱེས་མཉེས་ཆེ་བྱུང་ཁར། གཞན་ཡང་འཛམ་གླིང་རྒྱལ་ཁབ་ཕལ་མོ་ཆེའི་སྐུ་ཚབ་མི་སྣ་ཡང་མང་པོར་མཇལ་འཕྲད་དང༌། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་དབུ་ཁྲིད་སྤྱི་མཚུངས་དང་འདྲ་བའི་ཆེ་བསྟོད་རླབས་ཆེན་ཞུས་སྟབས། རྒྱ་དམར་གྱི་སྐུ་ཚབ་མི་བཞི་ཡོད་པ་ནས་སྐུའི་མཛད་འཕྲིན་མཇལ་སྐབས་རང་ནོངས་ལྟ་བུའི་འགྲོ་འདུག་ཚུགས་མ་ཟིན་པའི་འཚབ་འཚུབ་དངངས་སྐྲག་ཅན་གྱི་བྱེད་སྟངས་སུ་འཕྱན་པའི་མཐོང་སྣང་ཡང་བྱུང༌།

སྐབས་དེར་ལ་དྭགས་ཁུལ་བོད་མིའི་འགོ་འཛིན་ཟུར་པ་ཐུབ་བསྟན་ཟླ་བ་དང༌། ཚོང་སྤྱི་རྟ་མགྲིན་ཚེ་རིང༌། སྤྱི་འཐུས་བྱམས་པ་ཡོན་ཏན་བཅས་བཅར་ཏེ་མཎྜལ་རྟེན་གསུམ་དང་སྦྲགས། ཚོང་རྩ་ཧིན་སྒོར་ཁྲི་བཞི་དང་ལྔ་བརྒྱ་དྲུག་ཅུ་རེ་དྲུག་དང་པད་ལྔ་བཅུ་ཐམ་པ་དེ་བཞིན་བོད་མི་རྣམས་སྡོད་ཡུལ་ཁ་འཐོར་རམ་བེད་སྤྱོད་བདེ་མིན་ལ་བཞེས་ཆ་ཡོང་བ་ཞེས་ཕུལ་བར། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་དངུལ་འབབ་རྣམས་ལ་དྭགས་ཁུལ་བོད་མི་གཞིས་ཆགས་པའི་དགོས་མཁོའམ། དེ་མིན་སྤྱི་སྨན་དགོས་མཁོ་གང་ཆེར་བེད་སྤྱོད་གཏོང་འཐུས་ཞེས་ཕྱིར་སློག་མཛད་པ་དང༌། ཁུལ་དེར་གནམ་གཤིས་ས་བབས་དང་འགྲིམ་འགྲུལ་བདེ་མིན་སོགས་ཀྱི་དཀའ་ངལ་ཡོང་རྒྱུ་གཞིར་བཅས་ཀྱང༌། གཞིས་ལུས་རྒྱ་ཆེའི་སྤུན་ཟླ་རྣམས་ནས་བཙན་དབང་མནར་གཅོད་མུ་མཐའ་བྲལ་བ་མྱོང་བཞིན་དུ་བསྟན་སྲིད་རང་རིགས་ཀྱི་བདེ་དོན་སྒྲུབ་ཕྱོགས་ལ་ལྷག་བསམ་བརྟན་བཟུང་བྱེད་བཞིན་པར་བསམ་གཞིགས་དགའ་སྒོམ་ཆོག་ཤེས་ཀྱིས་རང་རང་འཁོས་འབྱོར་ཕྲ་ཚུགས་ཐུབ་པའི་འབད་བརྩོན་དང༌། ཆོས་ལྡན་བོད་མི་རིགས་སུ་སྐྱེས་པའི་དགོས་དོན་སྐྱབས་འགྲོ་དང༌། མི་དགེ་བཅུ་སྤོང་ལག་ལེན་ཚུལ་བཞིན་བསྟར་ཏེ་བདེ་ནས་བདེར་བགྲོད་ཐུབ་པའི་ཚུལ་ལ་འབད་དགོས་པ་དང༌། ཆོས་སྲིད་བྱ་བ་ཆེ་ཆུང་ཇི་འདྲ་ཞིག་བསྒྲུབ་ན་ཡང༌། ཤེས་ཡོན་གྱི་གནས་ཚད་ངེས་ཅན་ཞིག་མེད་དུ་མི་རུང་བས་སེར་སྐྱ་ཕོ་མོ་རྒན་གཞོན་བར་མ་ཚང་མས་རང་རང་བློ་ཚོད་དང་བསྟུན་པའི་ཡོན་ཏན་སྦྱངས་བརྩོན་གང་ཐུབ་བྱེད་དགོས་པ་སོགས་བླང་དོར་ལམ་སྟོན་སྦུག་དམ་བཀའ་ཡིག་སྩལ།

འགྲོ་ལ་ཆགས་པ་ཀུན་ཆགས་ཉི་མའི་གཉེན།།

གུར་གུམ་རྡུལ་བརྩེགས་ས་ཡི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ།།

སྣ་ཚོགས་མཛད་པའི་ཆེ་བ་མཐོ་བའི་ཞབས།།

ཚངས་སོགས་རལ་ཀློང་རྩེ་མོར་བསྐྱིལ་བ་ནས།།

རྡོར་གདན་རྡོ་རྗེའི་ཁྲི་ལ་འགྱིང་བཞིན་དུ།།

བརྩེ་བས་བསྐྱོད་པའི་ཕྱག་རྒྱ་ཉེར་བཟུང་སྟེ།།

བདུད་སྡེའི་དཔུང་འཇོམས་སྐུ་བཞིའི་སར་གནས་པའི།།

སངས་རྒྱས་སྟོང་གི་རྡོ་རྗེའི་ཁྲི་འཕང་མཐོ།།

འདི་ན་སྲིད་པའི་མིག་གྱུར་གངས་ཅན་མགོན།།

དཔལ་ལྡན་དཔལ་ལ་རོལ་པ་འཕགས་མཆོག་ཉིད།།

བཻཌཱུ་དག་པའི་ཟླ་བའི་ས་གཞི་རུ།།

ཞབས་ཀྱི་འཁོར་ལོས་ཕུན་ཚོགས་མཛེས་པར་མཛད།།

སྤངས་རྟོགས་ལྷ་ལམ་ཡངས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་ནས།།

འཕྲིན་ལས་འདབ་སྟོང་རྒོད་པའི་མཛད་པའི་རླབས།།

གཅིག་ཏུ་འགྲོ་ལ་བརྩེ་བའི་ཐུགས་བསྐྱེད་ཀྱིས།།

དོན་གཉིས་དགེ་བའི་ཆོ་ག་རྫོགས་པར་མཛད།།

ཅེས་ལྷར་བཅས་འགྲོ་བའི་འདྲེན་མཆོག་སྲིད་ཞིའི་གཙུག་རྒྱན་སྤྱི་ནོར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ྋརྒྱལ་བའི་དབང་པོ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་རྒྱ་ཆེན་སྙིང་རྗེའི་རོལ་མཚོ་རླབས་འཕྲེང་བརྒྱ་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ་ལས། དགེ་བསྙེན་དྷརྨ་པ་ལའི་དུས་དྲན་ཐོག་གསུང་འཕྲིན་དང་སྒྲོལ་དཀར་གྱི་ཚེ་དབང༌། བོད་མིའི་གཞིས་སྒར་དུ་གཟིགས་སྐོར་དང་བོད་ཁང་དབུ་འབྱེད་མཛད་སྒོ། ཆོས་ཚོགས་ཁག་གཅིག་དང་རྒྱ་གར་སྲིད་བློན་མཆོག་གི་པུར་སྲེག་མཛད་སྒོར་ཆིབས་བསྒྱུར་སོགས་ཀྱི་སྐོར་ཏེ། རླབས་འཕྲེང་སོ་གསུམ་པའོ།། །།

15 རང་རྣམ་དབྱིན་དེབ་‘བཙན་བྱོལ་ནང་གི་རང་དབང’ཞེས་པའི་ཤོག་གྲངས་ ༡༩༧ ནས་ ༡༩༨ བར་གསལ།

རླབས་འཕྲེང་སོ་བཞི་པ།

གནད་ཡོད་མི་སྣ་འགར་སྩལ་བའི་བཀའ་ཡིག་དང་དགུང་གསར་མཛད་སྒོ། ཕྱི་ནང་དད་ལྡན་ཁག་གཅིག་ལ་མཇལ་ཁ། གསུམ་དུས་སྲུང་བརྩི། རྒྱ་གཞུང་གིས་མཚན་སྨད་སྒྲོ་སྐུར་དང་བོད་མིའི་སློབ་གྲྭ་ཁག་གཅིག་ཏུ་གཟིགས་སྐོར། ལྡི་ལི་དང་ལ་དྭགས་ཁུལ་དུ་ཆིབས་བསྒྱུར་སོགས་ཀྱི་སྐོར།

ས་བཅད་དང་པོ།

གནད་ཡོད་འགར་སྩལ་བའི་བཀའ་ཡིག་དང་དགུང་གསར་མཛད་སྒོ། གསུམ་དུས་སྲུང་བརྩི།

༡༽ གནད་ཡོད་མི་སྣ་འགར་སྩལ་བའི་བཀའ་ཡིག

༡༩༦༦ ཟླ་ ༡ ཚེས་ ༢༦ ཉིན་མ་སུ་རི་ནས་བུ་ཁྱིམ་དྲུང་ཆེ་ཕྲེང་རིང་ལྕམ་རིན་ཆེན་སྒྲོལ་མ་ལས་དོན་སྙན་སེང་ཆེད་བཅར་ལ། ལྡི་ལིར་རྒྱ་གར་གྱི་སྲིད་བློན་དུ་ཨིན་དྷར་གྷན་དི་ (Indira Gandhi) འདེམས་ཐོན་བྱུང་བར་བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས་དང༌། བོད་ཕྲུག་ཁྱིམ་སྡེའི་འགན་འཛིན་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་མཚན་ཁུར་བཞེས་ཁོམ་ཡོད་མེད་སྐོར་མི་འགྲོ་ཆེད་གཉེར་དང་བཅས་བཀའ་ཡིག་སྩལ་དོན།

ྋ རྒྱ་གར་སྲིད་བློན་མི་རྗེ་ཨིན་དྷར་གྷན་དི་མཆོག་ལ།

ཐོག་མར་ཞུ་རྒྱུར། སྐུ་ཉིད་རླབས་ཆེན་རྒྱ་གར་གྱི་སྲིད་བློན་དུ་འདེམས་བསྐོ་ཞུས་པར་ཕྲན་དང་བོད་མི་རྣམས་ནས་བཅོས་མིན་དགའ་སྤྲོ་དང་བཅས་བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས་ཞུ་རྒྱུ་དང༌། རྒྱ་གར་གྱི་ཡར་རྒྱས་འཛུགས་སྐྲུན་དང༌། འཛམ་གླིང་ཞི་བདེའི་ལས་དོན་གནང་སྒོ་ལེགས་འགྲུབ་ཡོང་བའི་སྨོན་ལམ་ཡང་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།

༢༽ སྐུ་མཆོག་ནས་བོད་ཕྲུག་ཁྱིམ་སྡེའི་འགན་འཛིན་འཐུས་མི་གཅིག་གི་མཚན་ཁུར་བཞེས་ཏེ་ཐུགས་བརྩེ་ཧ་ཅང་ཆེན་པོས་ང་ཚོར་ཕན་གྲོགས་ཆེན་པོ་གནང་བཞིན་པ་དེ་ལྟར་ཡང༌། ད་ཆ་སྔར་བཞིན་ཁུར་བཞེས་གནང་ཁོམ་ཡོད་མེད་སྐོར་སློབ་སྟོན་ཞུ་བར་བོད་ཁྱིམ་དྲུང་ཆེ་ཕྲེང་རིང་རིན་ཆེན་སྒྲོལ་མ་ཆེད་བཅར་ཞུ་དགོས་བཀོད་མངགས་སོང་ན། ཞིབ་པ་ཁོང་གི་ངག་ལམ་ནས་ཞུ་མོལ་ཡོང་རྒྱུ་ལྟར་ཁོང་ལ་སློབ་སྟོན་ནང་ལྷུག་ཏུ་སྩོལ་གནང་ཞུ།

༣༽ སྐུ་ཉིད་ནས་མཁྱེན་གསལ་ལྟར། མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ནང་བོད་དོན་སྐོར་རྒྱ་གར་གཞུང་ནས་རྒྱབ་སྐྱོར་ཤུགས་ཆེ་གནང་ཡོད་པ་དང༌། ད་ཕྱིན་དེ་བས་ཀྱང་ཕན་གྲོགས་ཤུགས་ཆེ་བ་གནང་རྒྱུར་ཡིད་ཆེས་གཙང་མ་ཡོད། གང་ལགས་ཤེ་ན། ཁྱེད་ཀྱི་ཡབ་རྗེ་སྐུ་གཤེགས་འཇོ་ཝ་ལ་ནེ་རུ་དང༌། སྐུ་ཉིད་ནས་བོད་ཀྱི་རང་དབང་ཐོག་ཤ་ཚ་ཐུགས་ཁུར་ཤིན་ཏུ་ཆེན་པོ་བཞེས་མུས་ཁར། ད་ཆ་སྐུ་ཉིད་ནས་རྒྱ་གར་གྱི་སྲིད་དབང་འགན་ཁུར་བཞེས་སྟབས་ང་ཚོ་ཡིད་ཆེས་བློས་འགེལ་དུ་གནས་ཡོད། འཚམས་འདྲི་བཅས། ཏཱ་ལའི་བླ་མས། ༡༩༦༦ ཟླ་ ༡ ཚེས་ ༢༦ ལ། ཞེས་སྩལ།

ཨིན་དྷར་གྷན་དི་མཆོག་ནས་དེ་དོན་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་དང་བོད་ཁྱིམ་འགན་འཛིན་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་ལས་ཁུར་ལྕོག་མིན་སྐོར་བཀའ་ལན་གནང་འབྱོར་དུ།

ྋ གོང་ས་མཆོག་ལ།

ངོས་རང་ལ་རྒྱ་གར་གྱི་སྲིད་བློན་དུ་འདེམས་བསྐོ་བྱུང་བར་སྐུ་ཉིད་ནས་ཟླ་ ༡ ཚེས་ ༢༦ འཁོད་པའི་སྨོན་ཚིག་གིས་བརྒྱན་པའི་འཚམས་འདྲིའི་བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས་ཀྱི་ཕྱག་བྲིས་ངེས་སོན་བྱུང་བར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་གི་ཡོད། ཤིས་བརྗོད་ཀྱིས་བརྒྱན་པའི་བཀའ་ཡིག་དེ་རྣམས་ཀྱིས་ང་རང་ལ་རྟག་ཏུ་ནུས་ཤུགས་ཤིག་འབྱིན་བཞིན་འདུག

ང་རང་དེང་སྐབས་ལས་བྲེལ་ཧ་ཅང་ཆེ་བའི་རྐྱེན་གྱིས་བོད་ཕྲུག་ཁྱིམ་སྡེའི་འགན་འཛིན་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་ལས་དོན་ཐོག་མུ་མཐུད་བཅར་ཐུབ་རེ་བྲལ་ནའང༌། ལས་དོན་སྔར་བཞིན་མུ་མཐུད་མཇུག་སྐྱོང་གང་ལེགས་ཡོང་བའི་རེ་བ་ཡོད། ངའི་བསམ་འཆར་ལྟར་བྱས་ན་ཕྲེང་རིང་ལྕམ་སྐུ་འདིར་འབྱོར་སྐབས་རྒྱ་གར་ཕྱི་སྲིད་ལྷན་ཁང་གི་བློན་ཆེན་སྐུ་ཞབས་རྡི་ནེ་ཤི་སིང་ (Shri Dinesh Singh) དང་མཇལ་འཕྲད་ཀྱིས་ཁོང་གི་བཀའ་སློབ་ལམ་སྟོན་ངེས་པར་ཞུ་གལ་ཆེ་བ་མཐོང་གི་འདུག རྒྱ་གར་ཕྱི་སྲིད་ལྷན་ཁང་ཁོངས་སུ་བྱང་ཕྱོགས་སྡེ་ཚན་གྱིས་བོད་ཕྲུག་ཁྱིམ་སྡེའི་ལས་དོན་ཐོག་ལ་འབྲེལ་བ་ཞུ་གི་ཡོད་པས། དེ་དང་མཉམ་དུ་འབྲེལ་ལམ་རྒྱུན་བསྲིངས་གནང་བ་ཡིན་ན། ཕན་ཐོགས་ངེས་ཅན་ཡོང་ངེས་ཡིན། གུས་བརྩེའི་འཚམས་འདྲི་བཅས། ཨིན་དྷར་གྷན་དིས་ ༡༩༦༦ ཟླ་ ༢ ཚེས་ ༨ ཉིན་ཕུལ། ཞེས་གསལ།

ཨིན་དྷར་གྷན་དིའི་སྐོར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོར་གཟིགས་སྣང་ཇི་བྱུང་རང་རྣམ་ནང་འཁོད་དོན། “བདུན་ཕྲག་གཉིས་རྗེས་ཨིན་དྷར་གྷན་དིས་རྒྱ་གར་སྲིད་བློན་གྱི་མཛད་ཁུར་དམ་བཅའ་བཞེས་སོང༌། ངོས་རང་ནས་ཁོང་གི་ཡབ་དང་མཇལ་འཕྲད་ཞུ་སྐབས་ཁོང་རང་ཡང་ཡང་མཇལ་མྱོང་ཡོད་པར་སོང༌། ཁོང་དང་འདྲིས་ཐག་ཉེ་བའི་ཚོར་སྣང་ཞིག་བྱུང་བ་ལྟར། ཁོང་གིས་ཀྱང་ངོས་རང་ལ་འདྲིས་ཐག་ཉེ་བའི་ཚོར་སྣང་ཞིག་བྱུང་ཡོད་པར་ཡིད་ཆེས་བྱུང༌། ཁོང་ལ་གཞན་གྱི་རྙོག་གྲའི་རིགས་ཡོང་གི་འདུག་ཅེས་གསང་བའི་གནས་ཚུལ་ངོས་ལ་ཐེངས་ཁ་ཤས་གསུངས་མྱོང་བ་དང༌། ཁོང་གི་ཆ་རྒྱུས་ངོས་རང་ལ་གང་ལེགས་ཡོད་སྟབས། མཛད་ཁུར་དང་པོའི་མཇུག་ཙམ་ལ་ངོས་ནས་ཁོང་ལ་འགོ་ཁྲིད་གཅིག་ལ་ཆ་བཞག་ན་མི་མང་དཀྱུས་མ་དང་འབྲེལ་གཏུག་ཉེ་པོ་གནང་རྒྱུ་དེ་གལ་འགངས་ཆེན་པོ་རེད་ཅེས་དྲན་སྐུལ་ཞུས་པ་ཡིན།

ལོ་ན་གཞོན་དུས་ནས་འགོ་ཁྲིད་བྱེད་འདོད་ཡོད་པའི་མི་སུ་འདྲ་ཞིག་ཡིན་ནའང༌། མི་མང་དཀྱུས་མ་དང་ཐག་ཉེ་པོའི་འབྲེལ་བ་དགོས་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན་པ་ངོས་རང་ལ་ཤེས་རྟོགས་བྱུང༌། དེ་ལྟར་མ་བྱས་པ་ཡིན་ན། རང་ལ་གྲོས་སྟོན་གནང་མཁན་དང༌། གཞུང་ཞབས། ཉེ་འཁོར་ཡོད་ཚད་ཀྱིས་སོ་སོའི་སྒེར་དོན་སྙིང་བཅངས་སྒོ་ནས་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་དང་མི་མཐུན་པར་བཟོས་ཏེ་ལམ་ལོག་པར་འཁྲིད་མཁན་ཡོང་གི་རེད།

ང་ཚོ་བོད་མི་སྐྱབས་བཅོལ་བ་ཚོར་རྒྱ་གར་སྲིད་བློན་གཞན་དག་ཚོ་དང་འདྲ་བར་ཨིན་དྷར་གྷན་དིས་ཀྱང་ང་ཚོར་རྒྱབ་སྐྱོར་གནང་བ་རྣམས་གསབ་དཀའ་བ་ཞིག་ཡིན་པས། དེར་བཀའ་དྲིན་རྗེས་དྲན་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། མ་སུ་རིར་བོད་ཁྱིམ་ལྷན་ཚོགས་ཐོག་མར་འཛུགས་སྐབས་ནས་ཨིན་དྷར་གྷན་དི་མཆོག་དེའི་ཚོགས་མི་ཡིན་པ་དང༌། ཁྱད་པར་དུ་ཤེས་ཡོན་སློབ་གསོའི་ལས་རིམ་ཐོག་ཧ་ཅང་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་ཡིན།”16 ཞེས་གསུངས་ཤིང༌།

ཚེས་ ༢༩ ཉིན་རྒྱ་གར་ཤེས་རིག་བློན་ཆོན་ཨེམ་སི་ཅག་ལ་ (M.C.Chagla) མཆོག་ནས་ལྡི་ལི་བོད་ཀྱི་ཁང་པའི་འགན་འཛིན་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་མི་གནང་རྒྱུའི་ཞལ་བཞེས་དང༌། བོད་ཀྱི་ཆེས་མཐོའི་སློབ་གཉེར་ཁང་ཞིག་འཛུགས་སྐྲུན་ཡོང་བའི་བསམ་འཆར་ཐོག་ལས་དོན་རྩོམ་བཞིན་ཡོད་ལུགས་དང༌། ས་ཆ་སྤུས་གཟིགས་གནང་ཕྱོགས། སློབ་གཉེར་ཁང་གི་ལས་དོན་གང་ཅིར་འབད་བརྩོན་ལྷོད་མེད་ཞུ་རྒྱུ་དང༌། བོད་ཀྱི་ཆེས་མཐོའི་སློབ་གཉེར་ཁང་ཚུགས་ཡུལ་ས་ཆ་གཏན་འཁེལ་ཇི་བྱུང་བཅས་ཀྱི་སྐོར་གསལ་བའི་ཕྱག་བྲིས་འབུལ་གནང་མཛད་པར། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་བཀའ་ལན་སྩལ་དོན།

ྋ མི་རྗེ་མཆོག་ལ།

སྐུ་ཉིད་ནས་ལྡི་ལི་བོད་ཁང་འགན་འཛིན་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་མིའི་མཚན་བཞེས་གནང་འཐུས་གསུངས་པར་ཐུགས་རྗེ་བཀའ་དྲིན་ཆེ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། ལོ་གཅིག་ནང་འགན་འཛིན་ལྷན་ཚོགས་ཐེངས་གཅིག་གམ། གཉིས་ལས་མང་བ་འཚོགས་རྒྱུ་མིན་ཞིང༌། བོད་ཁང་གི་ཉིན་རེའི་བྱེད་སྒོ་མཐའ་དག་གི་འགན་འཁྲི་ཡོངས་རྫོགས་དྲུང་ཆེས་འཁྱེར་རྒྱུ་ཡིན།

བོད་ཀྱི་ཆེས་མཐོའི་སློབ་གཉེར་ཁང་ཞིག་གསར་འཛུགས་བྱ་ཕྱོགས་ཐད་ལ་སྐུ་ཉིད་ནས་ཐུགས་ཁུར་ཆེན་པོ་བཞེས་པར་ངོས་རང་ཡང་དགའ་བ་མཆོག་ཏུ་བརྟས། སློབ་གཉེར་ཁང་གི་ས་ཆ་འདེམས་སྒྲུག་དང་འབྲེལ་བའི་གནད་དོན་ཐད་ལ་ངོས་ནས་ཀྱང་བསམ་འཆར་རེ་ཟུང་ཞུ་འདོད་ཡོད། བྷི་ཧར་ (Bihar) མངའ་སྡེའི་ནཱ་ལེའི་ (Nalanda) ས་ཁུལ་དུ་ས་ཆ་ཞིག་ཡོད་པ་དུས་རབས་བདུན་པའི་ནང་རྒྱ་གར་དུ་སླེབས་པའི་རྒྱ་མིའི་གནས་སྐོར་བ་ཧུའང་སང་ (Huang Sang) གི་དྲན་རྟེན་ཆེད་ལྷ་ཁང་ཞིག་བཞེངས་རྒྱུའི་ཆེད་དུ་སྤྲད་ཚར་ཡོད་ཚོད་འདུག

གལ་སྲིད། རྒྱ་གར་གཞུང་ལ་མཛད་དཀའ་འཕྲད་གཞིའི་རྐྱེན་དུ་མ་གྱུར་ཚེ། ས་ཆ་དེ་བཞིན་སློབ་གཉེར་ཁང་འདིའི་ཆེད་གང་ལེགས་ཡོང་རྒྱུ་ཡིན་ཞིང༌། དེར་མ་ཟད། ལྷ་ཁང་བཞེངས་ཆོག་རྒྱུའི་ཐོག་ལ་རྒྱ་གར་གཞུང་གིས་མ་དངུལ་འདོན་རྒྱུའི་ཆོག་མཆན་ཐོབ་པར་སྣང་ཡང༌། རྒྱ་དཀར་ནག་གཉིས་ཀྱི་འབྲེལ་ལམ་ཛ་དྲག་པོའི་ཐོག་གནས་ཡོད་པར་སོང༌། ཐོག་མའི་ཨར་ལས་མུ་མཐུད་འགྲོ་མ་ཐུབ་པར་དེ་མུར་ལྷག་ཡོད་པ་རེད།

ཐབས་ཤེས་གཞན་ཞིག་ནི་ཝཱ་རཱ་ཎ་སཱིར་བོད་པའི་དགོན་པའི་ཕྱོགས་སུ་ཡོད་པའི་ས་ཆ་དེ་རེད། སྐུ་ཉིད་ཀྱི་ལྷན་ཁང་ཕྱོགས་ནས་སྐུ་ཚབ་གཅིག་དང༌། ངོས་ཀྱི་སྐུ་ཚབ་གཅིག་བཅས་ཐུན་མོང་ཐོག་ནས་པན་འཇབ་སོགས་ས་ཆ་འདྲ་མིན་ཁག་ཏུ་འཚོལ་ཞིབ་ལྟ་སྐོར་དུ་བསྐྱོད་པ་ཡིན་ན། དེ་རྗེས་གང་འོས་བསམ་གཞིགས་ཧ་ཅང་བྱེད་བདེ་པོ་ཞིག་ཡོང་གི་རེད་དྲན་གྱི་འདུག གང་ལྟར། ལོ་འདི་མ་རྫོགས་སྔོན་ལ་ང་ཚོས་འགོ་འཛུགས་སྟབས་བདེ་ཞིག་བྱེད་ཐུབ་པ་ཡིན་ན། ཁྱད་པར་ཞིག་འགྲོ་རྒྱུ་ཡིན་པས་མི་རྗེ་མཆོག་ལ་དེ་ལྟར་ཡོང་ཐབས་དགོངས་བཞེས་བཀའ་དྲིན་ཆེ་བ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། མཛའ་བརྩེས་དྲངས་པའི་འཚམས་འདྲི་བཅས། ཏཱ་ལའི་བླ་མས་ ༡༩༦༦ ཟླ་ ༡ ཚེས་ ༢༩ ལ། ཞེས་སྩལ།

དེ་བཞིན་མལ་སོར་སྦེལ་ཀོབ་བོད་མིའི་གཞིས་ཆགས་སུ་ཐོག་མའི་འཆར་གཞི་ལྟར་ས་ཆ་འཕར་སྣོན་གནང་ཐབས་དང༌། དེ་བཞིན་ས་ཞིང་རྨོ་འདེབས་བ་གླང་དང་འཕྲུལ་འཁོར་སོགས་དགོས་གལ་བཞིན། མལ་སོར་མངའ་སྡེའི་སྤྱི་ཁྱབ་བློན་ཆེན་སྐུ་ཞབས་ནི་འཇའ་ལིང་གྷ་སྤ་ (Shri S. Nijalingappa, Chief Minister) མཆོག་ལ་བཀའ་ཡིག་སྩལ་དགོངས་སུ།

ྋ མི་རྗེ་མཆོག་ལ།

དེ་སྔ་བོད་མིའི་གཞིས་ཆགས་ས་ཆའི་སྐོར་སྐུ་ཉིད་དང་ལྷན་དུ་བཀའ་མོལ་དུས་ཡུན་གང་འཚམས་རིང་པོ་ཞིག་བྱུང་བར་ཐུགས་དྲན་གསོས་པའི་རེ་བ་ཡོད། གཞིས་ཆགས་བྱེད་སའི་བོད་མི་རྣམས་དུས་ཡུན་ཐུང་ཙམ་ཞིག་ནང་རང་ཁ་རང་གསོའི་འཚོ་བའི་ཐོག་འགྲོ་ཐུབ་པ་བྱ་དགོས་རྒྱུ་ནི་གལ་ཆེ་དང་ཛ་དྲག་གི་གནས་ཚུལ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་འདུག དེ་སྔའི་བཀའ་མོལ་མུ་མཐུད་འཕྲོ་སྐྱོང་དང་འབྲེལ་བསམ་ཚུལ་འཕར་མ་རེ་ཟུང་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། གཞིས་ཆགས་བྱེད་པའི་བོད་མི་རྣམས་ད་དུང་ཡང་རང་མགོ་རང་ཐོན་མེད་པར་རྒྱ་གར་གཞུང་ལ་བསྙེས་བཅོལ་བྱེད་པ་ནི་རྒྱ་གར་ནང་བཟའ་བཅའི་དཀའ་རྙོག་ཆེ་བའི་དུས་ཚོད་འདིར་ཤིན་ཏུ་མ་འོས་པར་མཐོང་སྟེ་ངོས་རང་ལ་སེམས་ཁྲལ་རྒྱུན་མུར་ཡོང་གི་འདུག

ང་ཚོས་རྒྱ་གར་ནང་ཡོད་པའི་བོད་མི་རྣམས་གང་ཐུབ་ཀྱིས་མཉམ་ཚོགས་ཐོག་གནས་ཐབས་ལ་འབད་བརྩོན་བྱེད་བཞིན་ཡོད། དེ་ནི་ང་ཚོའི་མི་རིགས་གཙང་མ་དང༌། དེའི་གོམས་གཤིས་བཟང་པོ་རྣམས་དུས་ཡུན་རིང་པོའི་བར་མཉམ་གནས་ཡོང་ཐབས་ཆེད་དུ་ཡིན། དམིགས་ཡུལ་དེ་གཞིར་བཟུང་དེང་དུས་སློབ་གྲྭ་ཁག་ནང་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་བཞིན་པའི་སློབ་ཕྲུག་སྟོང་ཕྲག་དྲུག་ནས་བདུན་ཡོད་པའི་ཁོངས་ནས་སློབ་སྦྱོང་ཐོན་མཚམས་བོད་མི་གཞིས་ཆགས་ཁག་ནང་ཞུགས་སྡོད་ཐུབ་པའི་སློབ་སྟོན་དང་འབད་བརྩོན་བྱེད་རྒྱུ་ཆ་ཤས་ཧ་ཅང་གལ་ཆེ་ཞིག་ཆགས་ཡོད།

དེས་ན། སློབ་ཕྲུག་རྣམས་ཤེས་ཡོན་མཐར་སོན་རྗེས་གཞིས་ཆགས་ཁག་གིས་ཁོ་ཚོར་ལས་ཀའི་ཆ་རྐྱེན་ལྡང་ངེས་བསྐྲུན་ཐབས་བྱེད་པ་དེ་ནི་གལ་གནད་ཆེན་པོ་ཆགས་ཀྱི་ཡོད། གཞིས་ཆགས་ཁག་དེང་དུས་འཕྲུལ་འཁོར་ཅན་དུ་བསྒྱུར་ཏེ་སོ་སོའི་ཤེས་ཡོན་དང༌། སྦྱོང་བརྡར་ལ་དཔག་པའི་ལས་ཀའི་གོ་སྐབས་ཐོབ་པ་དང་ཆབས་ཅིག་ལས་གཞི་དེའི་ཐོག་དམིགས་འཕེར་ལྡན་པ་ཞིག་ཡོང་ཐུབ་པའི་རེ་བ་ཡོད།

དེར་མ་ཟད། གལ་སྲིད་གཞིས་ཆགས་ཁག་རང་མགོ་རང་གསོ་ཐུབ་པའི་གནས་བབས་ཤིག་བསྐྲུན་མ་ཐུབ་པར་འཐུས་ཤོར་དུ་ཕྱིན་པ་ཡིན་ན། གཞི་རྩའི་ཤེས་ཡོན་ཐོབ་པའི་གཞོན་སྐྱེས་རྣམས་གཞིས་ཆགས་ཁག་ཏུ་བསྡད་དེ་ལས་ཀ་བྱེད་མི་ཐུབ། ཁོང་ཚོ་ཁ་འཐོར་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ན། བོད་མི་རིགས་གཙང་མ་དང༌། བོད་ཀྱི་གཤིས་ལུགས་ཀྱི་རྣམ་པ་སྲུང་སྐྱོབ་ཐུབ་ཐབས་མེད་པར་འགྱུར་ངེས། དེ་ལྟར་རྒྱུ་མཚན་མང་པོ་ཞིག་གི་ཆ་ནས་བོད་མིའི་གཞིས་ཆགས་རྣམས་རང་འཚོ་ཐུབ་པ་བྱ་གལ་ཆེན་པོ་འདུག རྒྱ་གར་གཞུང་ངོས་ནས་ད་དུང་ས་ཆ་ཁ་སྣོན་གནང་གྲོགས་ཞུ་ཐབས་མེད་པས། ད་ཡོད་ས་ཆ་ནས་ཐོན་སྐྱེད་འབབ་སྒོ་གང་མང་ཡོང་ཐབས་བྱ་དགོས། དེ་ཡོང་བར་སོ་ནམ་འཕྲུལ་འཁོར་ཅན་དུ་བསྒྱུར་རྒྱུ་དང་བཟོ་འབྲོག་གི་ཐོན་སྐྱེད་འབད་བརྩོན་གང་ཐུབ་བྱེད་འདོད་འདུག མཐོང་ཚུལ་འདི་དག་ལ་བརྟེན་ནས་མི་རྗེ་མཆོག་ལ་རེ་འདུན་དོན་ཚན་གཉིས་ཞུ་རྒྱུར།

༡༽ མལ་སོར་སྦེལ་ཀོབ་གཞིས་ཆགས་ཀྱི་ཐོག་མའི་འཆར་གཞིའི་ནང་ཁྱིམ་ཚང་དྲུག་བརྒྱར་ཁྱིམ་ཚང་རེར་རྨོ་གླང་ཆ་ཚང་རེ་སྤྲོད་རྒྱུ་ཡང༌། ད་ཕན་རྨོ་གླང་ཡ་རེ་ལས་བྱུང་མེད་པ་འཕྲོས་ཆད་རྨོ་གླང་ ༦༠༠ འབབ་ཐོབ་ལ་འདྲུད་འཐེན་འཕྲུལ་འཁོར་གང་མང་ཞིག་གནང་ན་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་ཡོང་རྒྱུ། ད་ལྟའི་ཆར་འདྲུད་འཐེན་འཕྲུལ་འཁོར་བདུན་བེད་སྤྱོད་བྱེད་འཆར་ཡིན་ཡང༌། དེའི་ཐོག་ད་དུང་ཁ་སྣོན་གང་མང་བྱུང་ན་ཕན་ནུས་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་ཡོང་རྒྱུ།

༢༽ འབྲོག་ལས་མཉམ་སྦྲེལ་ཞིག་འཛུགས་རྒྱུའི་ཆེད་དུ་ས་ཆ་ཨེ་ཀར་ ༢༨༦ གནང་རྒྱུ་བྱས་པ་དེ་བཞིན་འཕྲལ་དུ་ཕྱག་ལེན་འཁེལ་ཐབས་དང༌། མི་རྗེ་མཆོག་དང༌། མལ་སོར་གཞུང་ནས་ང་ཚོར་ཧ་ཅང་ཤ་ཚ་ཆེན་པོས་སྦལ་ཀོབ་དང༌། སྦེལ་གྷམ་ (Belgaum) ཕྱོགས་སུ་བོད་མི་གཞིས་ཆགས་བྱེད་སའི་ས་ཞིང་གནང་བར་བཀའ་དྲིན་ཆེ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། འཚམས་འདྲི་དང་བཅས། ཏཱ་ལའི་བླ་མས། དྷ་རམ་ས་ལ་ནས་ ༡༩༦༦ ཟླ་ ༢ ཚེས་ ༩ ལ། ཞེས་སྩལ།

ཡང་བོད་མེ་རྟ་ལོའི་གནམ་ལོ་གསར་དུ་བཞད་པའི་སྐབས་དང་བསྟུན། མ་རྡར་ (Mother) སྨན་ཁང་དུ་ཡོད་པའི་བོད་མི་རྣམས་ལ་འཚམས་འདྲི་དང་བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས་ཀྱི་ཤིས་སྨོན་བཀའ་ཡིག་སྩལ་བ།

ྋ མ་རྡར་སྨན་ཁང་དུ་ཡོད་པའི་བོད་མི་ཕོ་མོ་རྒན་གཞོན་ཐུན་མོང་ལ།

ཆེད་དོན། ད་ལམ་བོད་མེ་རྟ་གནམ་ལོ་གསར་ཚེས་ཀྱི་དུས་སྐབས་སུ་འདི་ནས་དེར་ཡོད་ནད་པ་ཚོར་དམིགས་བསལ་གྱི་འཚམས་འདྲི་དང༌། བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས་ཡོད།

ཁྱེད་ཅག་རྣམས་མི་བསྲུན་པའི་ནད་ཀྱིས་མནར་ཏེ་སྨན་ཁང་དུ་ཡུན་སྡོད་བྱ་དགོས་བྱུང་བར་བློ་བག་མི་ཕེབས་པ་ཡོང་རྒྱུ་གདོན་མི་ཟ་ཡང༌། རང་རེ་སྟོན་པ་ཐུགས་རྗེ་ཅན་གྱི་རྗེས་འབྲངས་རྣམས་ཀྱིས་རང་ཉིད་ཀྱི་ཚོར་བ་བདེ་སྡུག་ཐམས་ཅད་རང་གིས་བསགས་པའི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུར་ཤེས་པའི་སྒོ་ནས་མི་འདོད་པའི་རྐྱེན་ངན་ཐོག་བབས་བྱུང་སྐབས། ལག་ལེན་གྱི་ཐོག་ནས་ཆོས་པའི་རྣམ་འགྱུར་ངེས་པར་འདོན་དགོས་གནད་ཆེ་བས། ཡིད་ཆད་དང༌། བློ་བག་མི་ཕེབས་པ་མི་བྱེད་པར་སྔོན་བསགས་ལས་ངན་གྱི་འབྲས་བུར་ཟད་པའི་རྒྱུར་བལྟ་བ་དང༌། བློས་ལྕོགས་ན་རང་གཞན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་རྒྱུ་དང་བཅས་པ་ཟད་པའི་བློ་སྦྱོང་བསྟེན་རྒྱུ་བྱུང་ན་ཚོགས་རླབས་ཆེ་རྫོགས་ཐབས་ཡོད་པ་རྣམས་ཤེས་པར་བྱེད་ཅིང༌། འཕྲལ་སྒང་སྨན་པའི་ངག་བཞིན་སྨན་བཅོས་འཕྲོད་བསྟེན་བྱེད་སྒོར་ཡིད་གཟབ་ངོས།

རང་ཅག་བོད་མི་ཤ་རུས་གཅིག་པ་རྣམས་རང་ཡུལ་བྲལ་ཏེ་གཞན་ཡུལ་དུ་འཁྱར་སྡོད་སྐབས་འདིར་ཚང་མས་དམ་ཚིག་ལ་རྒྱ་གལ་ཆེ་ནན་ཏན་དུ་བཟུང་སྟེ་ཕན་ཚུན་སློབ་སྟོན་དང༌། རོགས་རེས། མཛའ་མཐུན། ལྷག་བསམ་ཆིག་སྒྲིལ་ཚུལ་བཞིན་བྱེད། ཁྱེད་ཚོའི་གནས་ཚུལ་ལ་རྟོགས་ཞིབ་སླད་ལྡི་ལི་དོན་བྱེད་ཁང་ནས་དེ་གར་ལས་བྱེད་ཆེད་བསྐྱོད་བྱ་དགོས་མངགས་ཆ་བྱས་ཡོད།

འདི་ནས་རིས་མེད་བོད་མི་སྤྱི་དང༌། བྱེ་བྲག་ཁྱེད་རང་རྣམས་དང་བཅས་པར་འཕྲལ་ཡུན་ཀུན་ཏུ་དགེ་བའི་གསོལ་འདེབས་སྨོན་ལམ་བགྱིད་བཞིན་ཡོད་པ་བཅས་ཡིད་འཇགས་བྱེད། པན་འཇབ་དྷ་རམ་ས་ལ་ནས། ཏཱ་ལའི་བླ་མས་བོད་ཤིང་སྦྲུལ་ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༢༥ བཟང་པོ་ལ། ཞེས་སྩལ།

རང་གཞུང་སློབ་གྲྭ་ཁག་གི་སྔ་དགོང་ཞལ་འདོན་གྱི་རིམ་པ་དང༌། སློབ་ཕྲུག་དགེ་འདུན་རྣམས་ཀྱི་ཞལ་འདོན་བཅས་ཚང་མ་རིས་མེད་གཅིག་མཐུན་འབྱུང་ཆེད་ས་དགེ་བཀའ་རྙིང་གི་དབུ་ཁྲིད་སོ་སོར་ཆོས་ཚན་མ་དཔེ་གསོལ་རས་ཞུས་ཏེ་རྒྱས་བསྡུས་སྣ་ཚོགས་བྱུང་ཁོངས་ནས་ཕྱོགས་བསྒྲིགས་ཞུས་ཤིང༌། ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་བཀའ་སློབ་ཆེད་བརྗོད་ཞུས་སྩལ་དགོངས་དོན་དུ།

“རང་རིགས་བློ་གསལ་གཞོན་ནུ་ཕོ་མོ་རྣམས་ལ་དེང་དུས་འཛམ་གླིང་གི་རིག་གསར་ཤེས་ཡོན་རྣམས་སློབ་སྦྱོང་སྤྲོད་བཞིན་པ་དང་ཆབས་ཅིག་ཏུ་རང་རེའི་ཕ་མེས་དུས་ནས་བསོད་ནམས་ཀྱི་བགོ་སྐལ་དུ་ཐོབ་པ་འགྲོ་རྣམས་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱ་མཚོ་ལས་ཐར་བའི་ཐབས་དམ་པ་སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཚུལ་ཟབ་མོ་དང་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བའི་གོམས་སྲོལ་བཟང་པོ་རྣམས་ཀྱང་ཉམས་མེད་རྒྱུད་འཛིན་བྱ་མུས་ཐོག སློབ་གྲྭ་ཁག་ལ་སྔ་དགོང་ཁ་འདོན་ཕྲན་བུ་རེ་བྱེད་བཞིན་ཡོད་ན་ཡང༌། བྱེད་སྟངས་འདྲ་མིན་ཅི་རིགས་ཤིག་བྱུང་འདུག་པ་ད་ཕྱིན་ཚང་མ་གཅིག་མཐུན་འབྱུང་ཆེད་ཁ་འདོན་ཕྱོགས་བསྒྲིགས་ནག་འགྲོས་སུ་བཀོད་དེ་ཆེད་དུ་དཔར་འདེབས་བྱས་ཡོད་པས་ཁ་འདོན་རྣམས་མཐའ་གཅིག་ཏུ་བློ་འཛིན་མ་དགོས་པར་དཔེ་ཐོག་ནས་ཀྱང་བྱེད་འོས་ཐོག་གཙོ་བོར་ཚིག་དོན་རྣམས་ལེགས་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་སྒོ་ནས་ཁྲལ་མངོན་སླ་བཅོས་མ་ཡིན་པར་དད་གུས་སྤྲོ་གསུམ་གྱིས་ཚུལ་བཞིན་འདོན་རྒྱུ་བྱུང་ན་རང་རྒྱུད་ལ་ཉིན་རེ་བཞིན་བག་ཆགས་བཟང་པོ་བཞག་སྟེ་འཕྲལ་ཡུན་དགེ་ལེགས་རྒྱ་ཆེའི་གཞི་རྟེན་དུ་འགྱུར་ངེས་པས་འབད་པ་དོན་ཡོད་དུ་སྤྱོད་པ་འཚལ། རྒྱ་གར་པན་འཇབ་དྷ་རམ་ས་ལ་ནས། ཏཱ་ལའི་བླ་མས། བོད་ཤིང་སྦྲུལ་ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༢༧ ཕྱི་ལོ་ ༡༩༦༦ ཟླ་ ༢ ཚེས་ ༡༦ བཟང་པོར་བྲིས།” ཞེས་སྩལ།

༢༽ བོད་མེ་རྟ་ལོའི་གནམ་ལོ་གསར་བཞད་ཀྱི་མཛད་སྒོ་དང་ཕྱི་ནང་དད་ལྡན་ཁག་ལ་མཇལ་ཁ།

༡༩༦༦ ཟླ་ ༢ ཚེས་ ༢༡ བོད་རྒྱལ་ལོ་ ༢༠༩༣ རབ་བྱུང་བཅུ་དྲུག་པའི་མེ་རྟ་གནམ་ལོ་གསར་བཞད་ཀྱི་ཚེས་གཅིག་ཞོགས་པ་བཞུགས་སྒར་ཕོ་བྲང་ཚོམས་ཆེན་དུ་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་དབུ་བཞུགས་ཐོག་རྣམ་གྲྭ་ཚོགས་ཡོངས་ནས་མ་གཅིག་སྲིད་གསུམ་བདག་མོར་གསོལ་མཆོད་ཚེ་གཏོར་མཛད་སྒོའི་སར་བཀའ་བློན་ལས་ཟུར་རྣམ་པས་མཚོན་གཞུང་གི་ལས་བྱེད་ཁོངས་གཏོགས་དང་བཅས་པར་མཇལ་ཁ་ཇ་གྲལ་སོགས་མཛད་སྒོ་སྔར་རྒྱུན་བཞིན་རྒྱས་པར་བསྐྱངས་ཤིང༌།

དེ་བཞིན་མི་མང་ཡང་སྔ་ལོ་ལས་གྲངས་མང་བ་འདུ་འཛོམས་ཁར་ཚང་མས་གྱོན་གོས་གཟབ་མཆོར་སྤྲས་ཏེ་ཀུ་རེ་རྩེད་འཇོ་དང༌། བཟའ་བཏུང་སྣ་ཚོགས་ཧ་ཅང་གྲ་རྒྱས་སུ་རོལ་བཞིན་པའི་སྒོ་ནས་གྲོ་སོ་ཕྱེ་མར་གཏོང་རེས་དང༌། ཕན་ཚུན་དགའ་སྤྲོའི་གླུ་གར་བྱེད་པ་སོགས་དང༌། ལོ་གསར་ཚེས་ ༣ ཞོགས་པ་མི་མང་ཡོངས་འདུས་ནས་ཁྲོམ་དབུས་དར་ཆེན་ཁག་གཉིས་ལ་ན་བཟའ་གསར་བསྒྲོན། ཕོ་བྲང་སྐུ་རྒྱབ་རི་རྩེར་བསང་གསོལ་རྗེས་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་མཇལ་ཁར་བཅར་འཛོམས་མི་མང་གི་མདུན་ངོས་ཤིན་ཏུ་ཉེ་བར་ཕེབས་ཏེ་ཀུན་ལ་ཐུགས་བརྩེའི་དགྱེས་ཞལ་འཛུམ་པའི་ངང་ནས་ད་རེས་ལོ་གསར་ཐེངས་བདུན་པའི་ཐོག་ཚང་མར་བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས་ཡོད་ཅེས་སྩལ་མཇུག ལམ་སང་རྡོ་སྐས་སྟེང་དུ་བཞུགས་འཇགས་ཀྱིས”ང་རང་ཚོ་ད་ལྟ་མིའི་ལུང་པར་བསྡད་ཡོད་པ་འདིའི་ཐོག་ནས་བོད་རྒྱལ་ཁབ་རང་བཙན་བསྐྱར་དུ་ལོན་ཐུབ་པའི་རྩ་བའི་རྒྱལ་ཁ་འཐོབ་རྒྱུར་ཐེ་ཚོམ་གང་ཡང་མེད། ངོས་ནས་བརྗོད་མྱོང་བ་ལྟར། དུས་ཀྱི་འགྱུར་བ་ལ་ངེས་པ་གཏན་ནས་མེད་སྟབས། གཅིག་བྱས་ན་ལོ་གཉིས་གསུམ་ནང་བོད་དུ་ལོག་རྒྱུ་ཡོང་འགྲོ། གཅིག་བྱས་ན་ལོ་བཅོ་ལྔ་ཉི་ཤུའི་བར་ཡང་སྒུག་དགོས་པ་བྱས་འགྲོ། གང་ལྟར། དུས་ཡུན་དེའི་རིང་ཚང་མས་རང་འཚོ་ཐུབ་ཐབས་སམ། རང་གི་རྐང་པས་རང་གི་ལུས་པོ་འདེགས་ཐུབ་པ་ཞིག་ངེས་པར་བྱེད་དགོས།

དེའི་ཕྱིར་དུ་གཞིས་ཆགས་ས་ཞིང་འདེབས་ལས་ཀྱིས་མཚོན་གཞི་རྒྱ་ཆེ་བའི་སྤྱི་འཚོའི་ལས་རིགས་ནང་ཞུགས་ཐུབ་པ་དང༌། དེ་འབྲེལ་རྒྱ་གར་ནང་ཌལ་ཧོར་དང༌། རྡོར་གླིང༌། དྷ་ས་བུད་མེད་མཉམ་ལས་སོགས་ལག་ཤེས་བཟོ་གྲྭ་ཁག་ནང་ལའང་ཞུགས་ཏེ་སྤྱི་སྒེར་ཚང་མ་འཚོ་ཐབས་ལ་ཤུགས་སྣོན་རྒྱག་དགོས། སྒེར་འཚོའི་གདེང་ཐུབ་ཡོད་མཁན་ཕུད། དེ་མིན་རྒས་འཁོགས་རྣམས་ནི་རྒས་གསོ་ཁང་ཁག་ནང་ཚུད་དང་ཚུད་བཞིན་ཡོད་པ་རེད།

ང་ཚོས་རྟག་ཏུ་གཞན་ལ་བརྟེན་ཏེ་སྡོད་མི་དགོས་པར་གང་ས་ནས་རང་ཉིད་རང་མགོ་ཐོན་པ་ཞིག་ཅིས་ཀྱང་ངེས་པར་དུ་བྱེད་དགོས། དེ་ལྟར་མ་ཐུབ་ན་ད་དུང་སྡུག་པོ་ཇི་ཡོང་ཆ་མ་གཏོགས་པས་དེ་རྩིས་ཚང་མས་རང་རང་གི་ནུས་ཤུགས་བསྐྱེད་དེ་གཟབ་རྒྱུ་གང་ཡོད་གཟབ་དགོས་པ་དེ་གལ་ཆེན་པོ་འདུག་ཅེས་སོགས་དང༌། དེ་རིང་ལོ་གསར་ཐོག་ཁྱོད་ཚོར་སྲུང་མདུད་ཐེངས་གཅིག་འབུལ་རྒྱུ་ཡིན། བར་ལམ་ངོས་ནས་མཇལ་ཁའི་སྐབས་སྲུང་མདུད་སྤྲོད་ཀྱི་མེད་དེ། ངོས་ཀྱི་མཐོང་སྣང་ལ་ཕལ་ཆེ་བ་ནས་སྲུང་མདུད་ལ་སྲུང་བའི་འདུ་ཤེས་མེད་པར་རྒྱན་ཆ་ཡིན་པར་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་འདུག སྲུང་མདུད་ཆེ་ན་དགའ་བ་དང་ཆུང་ན་མི་དགའ་བའི་རྣམ་འགྱུར་ཡང་ཡོང་གི་མེད་དམ།

ཕྲེང་བའང་དགེ་བ་བགྲང་གསོག་གི་ཉེར་སྤྱད་དུ་མ་བསམས་པར་རྒྱན་ཆར་བརྩིས་ཏེ་རྒྱས་སྤྲོས་བྱེད་པ་སོགས་ལ་མགོ་འཁོར་ཏེ་སྡོད་ཀྱི་འདུག གཞི་ནས་དོན་དམ་ནང་གི་སྲུང་བ་སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་དྲི་མ་མེད་པ་སྐྱབས་འགྲོ་ལས་འབྲས་ལ་ཡིད་ཆེས་དང་འབྲེལ་བའི་མི་དགེ་བཅུ་སྤོང་གི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཚུལ་བཞིན་སྲུང་བའི་སྲུང་བ་རྩ་ཆེ་དེ་མེད་པར། ཕྱིའི་སྲུང་བ་རྒྱན་ཆར་འདུ་ཤེས་བྱེད་པ་འདིས་འདྲེ་སྲུང་ཐུབ་རྒྱུ་ཁག་པོ་རེད། དེར་བརྟེན། ཚང་མས་རང་རེ་བོད་མི་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པ་ཚོས་མི་བསླུ་བའི་མཆོག་ནང་གི་སྲུང་བ་དེ་ལེགས་པོ་ཞིག་ཡོང་ཐུབ་པ་བྱེད་དགོས།

བོད་ནང་རྒྱ་མིས་ཆོས་སྣུབ་བཞིན་ཡོད་པས་དེ་རྩིས་ང་ཚོ་ཡང་དག་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཉམས་ལེན་གོང་སྤེལ་ཐུབ་པ་ཞིག་བྱེད་དགོས། དེ་ལྟར་བྱེད་དང་མི་བྱེད་ཁྱེད་ཚོ་རང་རང་སོ་སོར་རག་ལུས་ཡོད”ཅེས་སོགས་སྩལ་བ་དང༌། མཐའ་མཇུག་ཏུ”ཚང་མས་རྟག་ཏུ་མཐུན་ལམ་དམ་ཚིག་རྡོག་རྩ་གཅིག་སྒྲིལ་ཟེར་བཞིན་འདི་དག་ཁ་ནས་བཤད་བཤད་བྱས་པ་ཙམ་ཞིག་གིས་མི་འགྲིགས། དངོས་དོན་ཐོག་ལག་ལེན་འཁེལ་བ་བྱེད་དགོས། ཕན་ཚུན་ཁོང་ཁྲོ་དང་མི་མཐུན་པ་ཡོང་སྐབས་གཅིག་གིས་གཅིག་ལ་བཟོད་ཁུར་ཐུབ་པ་བྱེད་རྒྱུ་དེ་གནད་ཆེན་པོ་འདུག ཕྱོགས་ཚང་མས་བཟོད་བསྲན་ཆེན་པོ་བྱས་ན་དེ་ནས་དོན་དམ་དམ་ཚིག་རྡོག་རྩ་གཅིག་ཏུ་བསྒྲིལ་བ་ཡོང་ཐུབ་ཀྱི་རེད།

ངོས་ནས་རྒྱུན་དུ་ནན་ཏན་ཆེན་པོས་བརྗོད་གཞིན་པ་ལྟར། གཙོ་བོ་ཚང་མ་དམ་ཚིག་མཐུན་པོ་བྱེད་དགོས།”17 ཞེས་སོགས་བཀའ་སློབ་ཟབ་མོ་སྤྱི་སྩལ་སྐབས་འབྲུག་པ་དང༌། ལ་དྭགས་པ་དང་བཅས་པའི་མཇལ་བཅར་མི་མང་ ༡༠༠༠ ལྷག་ངེས་ཡོད་པ་རྣམས་དགའ་མགུའི་གནས་སུ་བཀོད་ཅིང༌། ལོ་གསར་ཚེས་ ༢།༣ དགོང་དྲོ་བོད་གཞུང་ཤེས་རིག་ཟློས་གར་ཚོགས་པ་ནས་རང་གཞུང་ལས་བྱེད་མི་མང་ཡོངས་དང་བཅས་ལ་ཆོས་རྒྱལ་མངའ་བདག་ཁྲི་རལ་དང་བྲོ་གར་གླུ་གཞས་གཟིགས་འབུལ་ཞུས།

༣༽ གསུམ་བཅུའི་དུས་དྲན་ཐེངས་བདུན་པ་སྲུང་བརྩི།

༡༩༦༦ ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༡༠ ཉིན་རྒྱ་དམར་སྲིད་གཞུང་གིས་གདུག་རྩུབ་ཅན་གྱི་དྲག་པོའི་དམག་གི་སྟོབས་ཤུགས་ལ་བརྟེན་ནས། ཞི་བདེར་གནས་པའི་བོད་རྒྱལ་ཁབ་ཆེན་པོའི་སྣོད་བཅུད་ཡོངས་རྫོགས་བཙན་འཕྲོག་རྩ་བརླག་ཏུ་བཏང་བར། བོད་མི་སེར་སྐྱ་ཕོ་མོ་རྒན་གཞོན་ཡོངས་རྫོགས་མ་གྲོས་བསམ་པ་གཅིག་མཐུན་གྱི་སྒོ་ནས་ངོ་རྒོལ་སྒེར་ལངས་ཀྱི་ལས་འགུལ་ཡོངས་ཁྱབ་ཏུ་སྤེལ་ཏེ་མི་ལོ་བདུན་འཁོར་བའི་དུས་དྲན་མཛད་སྒོར་བཞུགས་སྒར་འདབས་འཁོད་ཀྱི་སེར་སྐྱ་མི་མང་བྱིངས་དང༌། ཚོགས་སྡེ་ཁག་སོགས་ཁྱོན་མི་གྲངས་ཉིས་སྟོང་དྲུག་བརྒྱ་སྐོར་ནས་རང་རང་འདོད་སྨོན་བསྒྲགས་ཚིག་གིས་བརྒྱན་པའི་དར་ཡིག་ཆེན་པོ་འདྲ་མིན་སྣ་ཚོགས་དང༌། འཕགས་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་དར་དགུང་དུ་སྒྲེང་བཞིན་ཕོ་བྲང་མདུན་ཐང་དུ་རིམ་པར་འདུས་ཤིང༌། བཀའ་ཤག་དང༌། ཆོས་ལུགས་ཆོལ་གསུམ་སྤྱི་འཐུས་བཅས་རང་གཞུང་ལས་བྱེད་ཆེ་ཕྲ་རྣམས་སྔོན་བཅར་གྱིས་ཆུ་ཚོད་ ༩ ཐོག་ྋགོང་ས་མཆོག་དང༌། སྐྱབས་རྗེ་ཡོངས་འཛིན་སྐུ་གཞོན་ལྷན་རྒྱས་བཞུགས་ཁྲིར་འཁོད་བསྟུན་མཛད་སྒོ་དབུ་ཚུགས།

ཐོག་མར་བོད་གཞུང་ཤེས་རིག་ཟློས་གར་ཚོགས་པས་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་གླུ་རྔ་རོལ་དང་བཅས་གཏོང་བཞིན་པར། བདེ་སྲུང་བཀའ་བློན་ནས་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་དར་དགུང་མཐོར་བསྒྲེངས་ཤིང༌། དེ་ནས་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་ཡོངས་ཁྱབ་གསུང་འཕྲིན་18སྒྲོག་སྦྱངས་བསྐྱངས་ཁར་སླར་ཡང་བཀའ་སློབ་སྩལ་སྙིང༌།

གཅེས་པའི་སྲོག་ཀྱང་ཕངས་མེད་བློས་བཏང་གིས་འདས་གྲོངས་ཕྱིན་པ་དེ་དག་རེ་རེའི་བསམ་ཕུགས་དང་ཁ་ཆེམས་ཀྱི་སྙིང་པོ་བོད་རང་དབང་བསྒྲུབ་རྒྱུ་དང༌། བྱེས་འབྱོར་མི་མང་རྣམས་ལ་སྙིང་ནས་བཅོལ་བའམ། འགན་ཁུར་སྤྲད་པའི་སྐབས་བབས་ཀྱི་ལས་འགན་བསྒྲུབ་བྱ་གཙོ་བོ་དེ་ཡིན་སྟབས་སེམས་ཤུགས་བསྐྱེད་དེ་འབད་བརྩོན་བྱེད་གལ། བཙན་གནོན་གྱིས་དབང་བསྒྱུར་བའི་སྟོབས་ཤུགས་དེ་རིང་པོར་མི་ཐོགས་པར་འཇིག་པ་དང་རྒུད་འགྲོ་བ་ཞིག་ཡིན་སྐོར། བོད་མི་བཙན་བྱོལ་བའི་གནས་ཚུལ་ཐོག་ནས་རྒྱ་མིའི་སྲིད་བྱུས་ལ་ཕམ་ཉེས་ཆགས་ཀྱི་ཡོད་པ། རང་དབང་འཐོབ་རྒྱུ་དེ་རང་མིས་འབད་བརྩོན་བྱས་ནས་ཐོབ་དགོས་པ་ལས་སྦྱིན་པ་སྤྲད་པ་ལྟར་མི་གཞན་ཞིག་གིས་ང་ཚོའི་ལག་པར་སྤྲོད་མཁན་ཡོང་སྲིད་ཐབས་མེད།

བོད་མང་གཙོའི་གཞུང་ལ་བསམ་རྒྱུ་བོད་མི་མང་དང༌། བསྒྲུབ་རྒྱུ་བོད་སྤྱི་དོན་ཁོ་ན་མ་གཏོགས་མེད། གཞུང་ཞབས་ཚོས་ཀྱང་ཉེས་སྐྱོན་ཕྱོགས་ལྷུང་བྲལ་བའི་དྲང་པོས་གཞུང་བསྲིངས་ཐོག་ནས་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་གི་ཁེ་ཕན་བསམ་ཐུབ་པ་དང་སྒྲུབ་ཐུབ་པ་དགོས་གལ་སོགས་བཀའ་སློབ་19ཟབ་མོ་སྩལ།

དེ་རྗེས་བཀའ་ཤག་དང༌། སྤྱི་འཐུས། བུད་མེད་བཅས་ཀྱི་གསུང་བཤད་རིམ་པར་གྲུབ་བསྟུན། བོད་རྒྱལ་ཁབ་རང་དབང་སླར་གསོའི་ཆེད་ལུས་སྲོག་བློས་གཏོང་གནང་བའི་བོད་མི་འབུམ་ཕྲག་བཅུ་གཉིས་བརྒལ་བ་རྣམས་ལ་རྗེས་དྲན་གུས་འདུད་ངག་བཅད་སྐར་མ་གཅིག་རྗེས། ཟློས་གར་བས་རོལ་ཆ་དང་ཆབས་ཅིག་བདེན་ཚིག་སྨོན་ལམ་བསྐུལ་བ་མང་ཚོགས་ཡོངས་ནས་ཀྱང་དད་གུས་གདུང་འབོད་འུར་འདོན་བཅས་མཛད་སྒོ་ལེགས་པར་གྲུབ།

ཆབ་སྲིད་སྣང་བ་རྒོད་པའི་མདངས་འཛིན་མ།།

ཨིན་དྷར་གྷན་དི་ཕྱོགས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ལ།།

རྒྱལ་མཚན་སྒྲེང་མཁས་དེ་ལ་དེ་ཡི་ཚུལ།།

མང་བཀུར་རྒྱལ་རྔ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཚད་དུ་བརྡུངས།།

གང་ལ་ཤིས་པའི་དཔལ་གྱི་འཁོར་ལོའི་གར།།

འཕྲིན་བཟང་དར་དཀར་བརྐྱངས་པའི་རི་མོ་དེ།།

མང་བཀུར་མི་རྗེར་འཁོད་པའི་དགའ་སྟོན་ལ།།

དེ་ཡི་ཕྱག་རྒྱའི་སོར་མོ་མཛེས་པར་མཛད།།

མེ་རླབས་དབྱིངས་སུ་རོལ་པའི་ཅང་ཤེས་རྟ།།

མྱུར་འགྲོས་རླུང་གིས་བསྐུལ་བའི་གར་སྟབས་ལྷན།།

བདེ་ལེགས་རྟ་སྐད་འཚེར་བའི་སྒྲ་དབྱངས་དེ།།

ཤིས་པའི་དཔལ་ལ་ཐང་མར་བརྡལ་བར་བྱས།།

ལོ་དང་ཟླ་བ་འཕྱན་ལྟར་འཁོར་བ་དེ།།

མི་བརྟན་མི་རྟག་དངོས་པོའི་རང་གཤིས་ཏེ།།

ཁོམ་མེད་འདི་སྣང་སྒྱུ་མའི་རྟ་བཟང་ལ།།

བཅིབས་པའི་ལས་ཀྱི་རི་མོ་ཀུན་ལ་བཀྲ།།

16 རང་རྣམ་དབྱིན་དེབ ‘བཙན་བྱོལ་ནང་གི་རང་དབང’ཤོག་གྲངས་ ༡༩༨ ནང་གསལ།

17 བཀའ་སློབ་ཆ་ཚང༌། ‘མི་མང་ལ་སྩལ་བའི་བཀའ་སློབ’པོད་དང་པོ་ཤོག་གྲངས་ ༣༤༠ ནས་ ༣༤༡ བར་གསལ། བོད་གཞུང་ཕྱི་དྲིལ་ལས་ཁུངས་ནས་དཔར་སྐྲུན་ཞུས།

18 གསུང་འཕྲིན་ཆ་ཚང༌། གླེགས་བམ་འདིའི་ཟུར་སྣོན་ཁོངས་བཀོད་ཡོད།

19 བཀའ་སློབ་ཆ་ཚང༌། ‘ཆབ་སྲིད་ལམ་སྟོན།’ ཤོག་གྲངས་ ༡༠༧ ནས་ ༡༢༧ བར་གསལ། བོད་གཞུང་དྲིལ་བསྒྲགས་ལས་ཁུངས་ནས་དཔར་སྐྲུན་ཞུས། ༡༩༦༠-༡༩༨༦

ས་བཅད་གཉིས་པ།

རྒྱ་གཞུང་གིས་མཚན་སྨད་སྒྲོ་སྐུར་དང་བོད་མིའི་སློབ་གྲྭར་ཆིབས་བསྒྱུར། མི་སྣ་འགར་སྩལ་བའི་བཀའ་ཡིག

༡༽ རྒྱ་ནག་སྲིད་གཞུང་གིས་རང་དཔེ་གཞན་འགེབས་ཀྱི་མཚན་སྨད་སྒྲོ་སྐུར་ཞུས་པ།

༡༩༦༦ ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༢༦ ཉིན་ལྷ་སའི་བོད་སྐད་རྒྱང་བསྒྲགས་ཁང་ནས་ཏཱ་ལའི་ནི་ལོག་སྤྱོད་དགོན་པའི་གཏེ་པོ་རེད་ཅེས་པའི་རྩོམ་ཡིག་ཁྱབ་བསྒྲགས་བྱས་པའི་ནང༌། དགེ་བ་གསོག་ས་ཡིན་ཟེར་བའི་དགོན་པ་ནི་དོན་དུ་ངལ་རྩོལ་མི་མང་ལ་མགོ་སྐོར་དང༌། ཞིང་བྲན་ཁྲི་ཚོ་བརྒྱ་ལ་གདུག་རྩུབ་ཅན་གྱི་མནར་གཅོད་གཏོང་ས་དང༌། ཆེས་མུན་ནག་དང༌། སྡུག་བསྔལ་ཡོད་རྒུ་འབྱུང་སའི་མི་ཡུལ་གྱི་དམྱལ་བ་ཡིན་ལུགས།

ཏཱ་ལའི་ནི་མི་མང་ལ་མགོ་སྐོར་དང༌། མི་མང་ལ་གནོད་འཚེ་གཏོང་མཁན་ཆེས་གདུག་རྩུབ་ཆེ་བའི་ཆོས་གོས་གྱོན་པའི་སྤྱང་ཀི་ཞིག་དང༌། སྤྱི་ཚོགས་རྙིང་པའི་ནང་ཉེས་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་འབྱུང་ཁུངས་ཡིན་ཚུལ། རྟག་པར་བུད་མེད་ལ་བཙན་གཡེམ་བྱེད་མཁན་གྱི་གཏེ་པོ་དང༌། ཆོས་གོས་གྱོན་པའི་མི་ཤ་ཟ་མཁན་སྤྱང་ཀི་འཁྲུལ་མེད་ཅིག་རེད་ཟེར་བ་སོགས་གཞི་རྩ་ཁུངས་ལུང་བདེན་འབྲེལ་ཏིལ་འབྲུ་ཙམ་ཡང་མེད་པའི་ཧམ་རི་བདེན་གཡག་གི་རྫུན་གཏམ་ཆེས་མང་པོ་ཞིག་ཁྱབ་བསྒྲགས་བྱས་པ་དང༌། བོད་ཀྱི་ས་གནས་ཁག་ལའང་དེ་བཞིན་རྫུན་གཏམ་སྤེལ་བ་གསན་ཐོས་བྱུང་བར། ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས། “མི་བསད་པ་དང༌། བུད་མེད་སྤྱད་པའི་གནས་ཚུལ་ཐོག་མར་ཐོས་པའི་སྐབས་སུ་སེམས་ལ་རྩེ་ཟིང་བྱེད་པ་ཞིག་བྱུང་ཡང༌། དེའི་སྐད་ཅིག་གཉིས་པར་རང་ལ་དེ་འདྲ་བའི་ཉེས་སྤྱོད་བྱས་པའི་ནོངས་ཉེས་ནི་ཕྱོགས་ཙམ་ཡང་མེད། མི་གསོད་རྒྱུ་ལྟ་ཅི། རྩེ་ཕོ་བྲང་གི་རྒྱབ་མདུན་དུ་སྐབས་རེ་བཤན་པས་ནོར་ཕྱུགས་འཁྲིད་པ་མཐོང་སྐབས་སེམས་པས་མི་ཚུགས་པར་སྲོག་བླུར་མི་འཕྲལ་གཏོང་བྱེད་དགོས་པའི་ཚོར་སྣང་ཞིག་ཆུང་དུས་ནས་ཡོད།

བུད་མེད་ལ་ནི་ཆགས་སེམས་ཙམ་ཡང་སྐྱེ་མ་མྱོང་སྙམ་པ་ལས། བརྗོད་བབས་དེ་དག་གིས་རྐྱེན་པས་བློ་ཕམ་དང་ཁོང་ཁྲོ་གང་ཡང་མ་བྱུང༌། སྔར་ཕན་རྒྱ་མི་གུང་ཁྲན་ཏང་མི་རྒན་རབས་འགའ་ཤས་ཀྱི་བསམ་ཚུལ་དང༌། སྤྱོད་ཚུལ་མཐོང་སྐབས་གནས་ཚུལ་དངོས་ཡོད་དང་བསྟུན་ནས་ལག་ལེན་བྱེད་མཁན་ཞིག་རེད་སྙམ་པའི་ཡིད་ཆེས་ཡོད་ཀྱང༌། བརྗོད་བབས་འདི་ལྟ་བུ་ལ་གཞིགས་ན། ཤིན་ཏུ་ཐ་ཆད་འུ་ཐུག་གི་བྱེད་སྟངས་ཡ་ང་སྙིང་རྗེ་སྐྱེ་བའི་གནས་སུ་མཐོང༌། འདི་འདྲའི་འཁྱོག་བཤད་བྱས་ན་ངོས་ལ་ཆ་རྒྱུས་ཤེས་རྟོགས་དེ་ཙམ་མེད་པའི་ས་མཐོའི་བོད་ཀྱི་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་རྣམས་ངོས་ལ་ཞེ་འཁོན་སྐྱེ་བའི་ཐབས་ཤེས་ཡིན་ཤག་ཀྱང༌། ད་ལྟའི་ཆར་བོད་ཀྱི་རྒྱ་ཆེའི་ཞིང་འབྲོག་མི་མང་རྣམས་ཀྱང་གནས་ཚུལ་དེ་ལྟ་བུར་ཡིད་ཆེས་བྱེད་ཀྱི་རེད་བསམ་པ་མེད།” ཅེས་གསུངས་ཤིང༌།

ཡང་འདིའི་སྐོར་རང་རྣམ་དུ། “འོན་ཀྱང༌། ངོས་རང་ལ་གྲྭ་ཆས་གྱོན་པའི་སྤྱང་ཀི་ཞེས་མིང་འདོགས་འགོ་འཛུགས་བྱེད་མཁན་ད་ལྟའི་སྐབས་ཀྱི་པེ་ཅིན་གྱི་འགོ་ཁྲིད་ཚོ་དང་ཐད་ཀར་འབྲེལ་བ་བྱུང་མེད་པ་ནི་ཨ་ཅང་ཅང་སྟེ། ངོས་རང་ནི་དེ་སྐབས་རྒྱ་ནག་སྲིད་གཞུང་གི་ཁོང་ཁྲོ་བྱ་ཡུལ་ཞིག་དང༌། ཆོས་ཀྱི་འགོ་ཁྲིད་གཅིག་ཏུ་བརྫུས་པ་ཞིག་ཡིན་ཁུལ་ལྷ་སར་རྒྱུན་དུ་སྐྱོན་བརྗོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ཅིང༌། དོན་དངོས་ཐོག རྒྱ་མིས་ངོས་རང་ནི་རྐུན་མ་ཞིག་དང༌། མི་གསོད་ལག་དམར་བ། བཙན་གཡེམ་བྱེད་མཁན་ཞིག་རེད་ཅེས་བརྗོད་པར་མ་ཟད། ཁོ་ཚོས་ད་དུང་ངོས་ནས་ཨིན་དྷར་གྷན་དི་དང་ཧ་ལས་ཧོན་འཐོར་དགོས་པའི་ཕོ་མོའི་འབྲེལ་བ་བྱས་ཡོད་ལུགས་བརྗོད་ཡོད་པ་རེད།”20 ཅེས་གསུངས།

༢༽ ནང་པའི་མཉམ་འབྲེལ་མཐུན་ཚོགས་སུ་གསུང་འཕྲིན་དང་སིམ་ལ་བོད་ཀྱི་སློར་གྲྭར་ཆིབས་བསྒྱུར།

༡༩༦༦ ཟླ་ ༤ ཚེས་ ༣ ཉིན་ནས་རྒྱུན་གཏན་བཞིན་དད་ལྡན་རྣམས་ལ་མཇལ་ཁ་དང༌། སྐུ་ཞབས་ཕྷི་རི་མན་ (Fried Mann) སོགས་གནད་ཡོད་མི་སྣ་མཇལ་བཅར་ལ་གཞིས་ཆགས་བྱ་བསྡད་རྣམས་ལ་བཟོ་ལས་གྲོང་སྡེ་འཛུགས་ཐབས་དང༌། རང་གཞུང་མཛད་གཙོ་རྣམས་ལ་བླང་དོར་ལམ་སྟོན་བཀའ་སློབ་སོགས་མཛད་བྲེལ་ཤིན་ཏུ་ཆེ་ཡང༌། རྒྱ་གར་གྲོས་ཚོགས་འཐུས་མི་ཟུར་པ་ཝིལ་ཡུ་ཐན་ (Velayuthan) དང་ཐའེ་ཝན་གྱི་གསར་མཁན་ཝང་ཀྲག་ཅའུ་ (Wantagh Chao) མཇལ་བཅར་ལ། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་ཡུལ་ཁག་གཞན་དང་འདྲ་བར་མཛའ་གྲོགས་ཀྱི་རྣམ་འགྱུར་ཐོག་ནས་གསར་མཁན་བརྒྱུད་ཅང་ཙུང་ཐུང་ (Chiang Kai - shek) དང་ཐའེ་ཝན་མི་མང་ལ་འཚམས་འདྲི་ཡོད་ཅེས་སྩལ་ཞིང༌། གསར་མཁན་གྱིས་ྋགོང་ས་མཆོག་ཐའེ་ཝན་ལ་གཟིགས་སྐོར་བསྐྱང་བཞེད་ཡོད་མེད་བཀའ་འདྲི་ཞུས་པར། ནང་པའི་གནས་རྟེན་ཁག་ལ་གཟིགས་སྐོར་གནང་དགོངས་ཡོད་ལུགས་དང༌། ཕན་འབྲས་བཟང་པོ་བྱུང་ན་ཐའེ་ཝན་ལའང་གཟིགས་སྐོར་གནང་ཐུབ་སྲིད་ཀྱི་རེད་ཅེས་བཀའ་ལན་སྩལ། སྐབས་དེའི་ཡས་མས་སུ་ཡོངས་འཛིན་ཁྲི་བྱང་རིན་པོ་ཆེའི་ཞལ་སྔ་ནས་རྒྱལ་ཚབ་རྗེའི་གསུང་ཕར་ཕྱིན་རྣམ་བཤད་སྙིང་པོའི་རྒྱན་གྱི་བཀླག་ལུང་དང༌། མཁས་གྲུབ་རྗེའི་གསུང་དུས་འཁོར་སྤྱི་དོན་ནས་བཟུང་བཀླག་ལུང་འབུལ་བཞེས་འགོ་འཛུགས་བསྐྱངས་ཤིང༌། དེ་ནས་བཟུང་ྋགོང་ས་ཆེན་པོའི་མཛད་སེང་དང༌། ཡོངས་འཛིན་རིན་པོ་ཆེའི་སྐུ་ཁམས་དང་བསྟུན་རྒྱལ་ཚབ་རྗེ་དང་མཁས་གྲུབ་རྗེའི་གསུང་འབུམ་གྲས་ནས་ལུང་རྒྱུན་གང་ཡོད་གསན་བཞེས་མཛད།

ཚེས་ ༡༩ ཉིན་འཛམ་གླིང་ནང་པའི་མཉམ་འབྲེལ་མཐུན་ཚོགས་ཀྱི་དགེ་འདུན་ཚོགས་ཆེན་དུ་གསུང་འཕྲིན་སྩལ་དོན། “འཛམ་གླིང་ནང་པའི་མཉམ་འབྲེལ་མཐུན་ཚོགས་ཀྱི་གཙོ་སྐྱོང་འོག་འཛམ་གླིང་ནང་པའི་རྒྱལ་ཁབ་ཡོངས་ཀྱི་ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་དབུ་ཁྲིད་རྣམ་པའི་ཚོགས་ཆེན་ཞིག་ནང་པའི་གནས་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་གྲས་སུ་བརྩི་བའི་སེ་ལོན་ (Ceylon) གྱི་རྒྱལ་ས་ཀོ་ལོམ་སྦོར་ (Colombo) སྐོང་ཚོགས་སྐྱོང་བཞིན་པར་ངོས་རང་དགའ་སྤྲོ་མཆོག་ཏུ་བརྟས། དེང་གི་དུས་སུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ལེགས་པར་གསུངས་པའི་ཆོས་ཚུལ་འདི་ནི་འཛམ་གླིང་འདིའི་སྟེང་གི་འགྲོ་བ་མི་རིགས་ལ་འཕྲད་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་སེལ་བའི་སྨན་མཆོག་དམ་པར་གྱུར་ཡོད། ཕན་ཚུན་འཐབ་རྩོད་དང་འཁོན་འགྲས་སྡང་འཛིན་གྱིས་བརླམས་པའི་འཛམ་གླིང་འདིའི་སྟེང་དྲི་བྲལ་སྟོན་པའི་ཆོས་ཚུལ་དེ་བཞིན་དགོས་གལ་ཧ་ཅང་ཆེན་པོར་གྱུར་ཡོད།

དེར་བརྟེན། ང་ཚོ་ནང་པའི་མཆེད་གྲོགས་ཚང་མས་ཆོས་ཚུལ་འདི་བཞིན་འཛམ་གླིང་ས་ཕྱོགས་ཀུན་ཏུ་དར་ཁྱབ་འགྲོ་བར་ཕན་ཚུན་གཞོགས་འདེགས་ཀྱི་ལམ་ནས་ཐབས་ཚུལ་འདོན་གལ་ཆེ་བ་དང༌། དེ་ཡང་ཁྱིམ་ནས་ཁྱིམ་མེད་པར་རབ་ཏུ་བྱུང་ཞིང༌། ངུར་སྨྲིག་གི་རྟགས་དང་ཆ་ལུགས་འཛིན་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་བསྟན་པའི་ལམ་དེའི་ཐོག་ཤར་བསྐྱོད་བྱ་རྒྱུར་ཁས་བླངས་པའི་དགེ་འདུན་གྱི་སྡེ་རྣམས་ནས་དོན་གནད་འདིར་དམིགས་བསལ་ཐུགས་ཁུར་བཞེས་པའི་ཡིད་ཆེས་གཙང་མ་ཡོད། འཛམ་གླིང་ནང་པའི་དགེ་འདུན་གྱི་ཚོགས་ཆེན་འདིས་ཐབས་ཤེས་སྣ་མང་བརྒྱུད་ནས་ནང་ཆོས་དར་ཁྱབ་ཐོག་ཐུགས་ཁུར་ཆེ་བཞེས་གནང་བའི་རེ་བའང་ཆེན་པོ་ཡོད། ངོས་རང་སྟོན་པའི་རྗེས་འཇུག་སྙོམས་ཆུང་ཞིག་གི་ངོས་ནས་འཛམ་གླིང་ནང་པའི་དགེ་འདུན་ཚོགས་ཆེན་དེ་དོན་འབྲས་ལྡན་པ་ཞིག་ཡོང་རྒྱུའི་སྨོན་འདུན་མཚམས་སྦྱོར་བཅས། དགེ་སློང་བསྟན་འཛིན་རྒྱ་མཚོས། ༡༩༦༦ ཟླ་ ༤ ཚེས་ ༡༩ ཉིན།” ཞེས་སྩལ།

ཚེས་ ༢༣ ཉིན་སིམ་ལ་སློབ་གྲྭའི་སློབ་སྤྱི་དང༌། དགེ་ལས། སློབ་ཕྲུག་རྣམས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་གསོལ་བ་བཏབ་པ་བཞིན། སིམ་ལ་བོད་མིའི་སློབ་གྲྭར་ཆིབས་བསྒྱུར་སྐབས་ཕེབས་སྒོ་དང༌། རུ་སྒྲིག རོལ་ཆ། དར་ལྡིང༌། དཀར་ཐིག ཕེབས་རས་སོགས་ཕེབས་བསུའི་རིམ་པ་རྣམས་གཟབ་རྒྱས་ཐོག ཕེབས་ལམ་གཡས་གཡོན་དུ་ཕྱོགས་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བ་དང༌། དགེ་ལེགས་གོང་དུ་འཕེལ་བ་སོགས་སྦྱར་ཚིག་རས་གཞི་དཀར་སེར་དམར་ལྗང་མང་པོ་བཀྲམས་ཤིང༌། ཤེས་རིག་བཀའ་བློན་འཇང་ཚ་ཚེ་རིང་མགོན་པོ་དང༌། སློབ་སྤྱི་ཉང་རྩེ་བ། དོན་གཅོད་ཤག་ཟུར། ཆོས་དགེ་བློ་བཟང་མཐར་ཕྱིན་བཅས་ཀྱིས་སྤོས་སྣེ་ཞུས། སློབ་ཕྲུག་ཆུང་ངུ་གཉིས་ཀྱིས་མེ་ཏོག་གི་མགུལ་ཕྲེང་ཕུལ། རོལ་ཆ་ཚོགས་པས་ཕྱག་ན་པད་མོའི་གླུ་དབྱངས་ཀྱིས་ཕེབས་བསུ་ཞུས།

རྒྱ་གར་བ་དང༌། བོད་རིགས་ལས་བྱེད་རྣམས་ངོ་སྤྲོད་ཞུས་ཏེ་རྩེད་ཐང་སྡིངས་ཆའི་སྟེང་ཆིབས་ཞལ་བསྒྱུར་མ་ཐག ཐང་ཆེན་དུ་སློབ་ཕྲུག་རྣམས་རུ་བསྒྲིགས་ཀྱིས་བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས་ཀྱི་འབོད་སྒྲ་ལན་གསུམ་བསྒྲགས་ཤིང་རྒྱ་གར་འཕགས་ཡུལ་སྲོལ་ལུགས་ཀྱི་གུས་འདུད་ཞུས། འཕགས་བོད་གཉིས་ཀྱི་རྒྱལ་གླུ་དང༌། དགའ་ཡང་དགའ་བ་ལ། སྐྱིད་ཀྱང་སྐྱིད་པ་ལ། ཞེས་པའི་དགའ་སྤྲོའི་གླུ་དབྱངས་ཕུལ་རྗེས་སློབ་སྤྱིས་བོད་དབྱིན་གཉིས་ཐོག་ནས་ལས་བསྡོམས་དང༌། དགེ་ཆེ་ནས་སློབ་སྦྱོང་སྐོར་འཆར་གཞི་དང༌། དམིགས་ཡུལ་ཇི་ཡིན་བཅས་སྙན་སེང་རྗེས་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་འཚམས་འདྲིའི་གསུང་བཤད་སྩལ།

དེ་ནས་ྋགོང་ས་མཆོག་ཚོགས་ཁང་ཆེན་མོའི་བཞུགས་ཁྲིར་ཞབས་སོར་འཁོད་འཕྲལ་ཞབས་བརྟན་འུར་འདོན་དང་འབྲེལ། གསོལ་ཇ་བཞེས་འབྲས་བཏེགས། སློབ་ཕྲུག་བུ་གཉིས་ཀྱིས་ཆོས་འཁོར་སྐོར་དང༌། གཟུགས་སོགས་དོན་ལྔའི་སྐོར། བུ་མོ་གཉིས་ཀྱིས་གཞི་གྲུབ་ཀྱི་རྣམ་གཞག་སྐོར། རབ་བྱུང་བ་གཉིས་ཀྱིས་སྐྱབས་གསུམ་གྱི་སྐོར། ཡང་སློབ་ཕྲུག་བུ་གཉིས་ཀྱིས་མཛད་པ་བཅུ་གཉིས་སྐོར། བུ་མོ་གཉིས་ཀྱིས་ས་ལམ་ཐོབ་ཚུལ་སྐོར་སོགས་སློབ་ཕྲུག་སྐྱ་སེར་ཕོ་མོའི་ཁོངས་ནས་གཞུང་ཆེན་མོའི་དགོངས་པ་དག་འཆད་རྩོད་བགྲོ་གླེང་རྒྱས་འབུལ་ཞུས་པར། མགོན་པོ་གང་ཉིད་ཐུགས་དགྱེས་མཉེས་ཆེན་པོས་ལོ་དང་མིང་སྐྱེས་ཡུལ་སོགས་བཀའ་འདྲི་བསྐྱངས་པ་དང་ཕྱག་དབང་སྩལ།

དགྱེས་སྟོན་དཀར་སྤྲོའི་མཆོད་པ་དང་འབྲེལ་སློབ་སྤྱིས་མཎྜལ་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན་ཕུལ་མཇུག་དགེ་ལས་དང༌། ཕ་ཚབ་མ་ཚབ་རྣམས་དང༌། སྐུ་མགྲོན་རྣམས་ལ་མཇལ་ཁ་སྩལ་མཇུག སློབ་གྲྭའི་དཔེ་མཛོད་དང༌། ཉལ་ཁང་སྟེང་ཤོད་ཁག ཡིག་ཚང༌། ཐབ་ཚང་དང་བཅས་པར་གཟིགས་སྐོར་བསྐྱངས་རྗེས། སླར་ཡང་ཚོགས་ཁང་དུ་ཕེབས་ཏེ་སློབ་ཕྲུག་ཚོས་བོད་གཞས་ཟློས་གར་ལེའུ་དྲུག་དང༌། ཧིན་དཱིའི་ཟློས་གར་ལེའུ་བཞི་བཅས་འཁྲབ་སྟོན་གཟིགས་འབུལ་རྗེས་རོལ་ཆ་ཚོགས་པས་བསམ་པ་བཟང་པོ་དང༌། མཛད་པ་བཟང་པོ་ཟེར་བའི་ཕེབས་སྐྱེལ་གྱི་གླུ་དབྱངས་དང༌། ས་མར་ཧིལ་ (Summer Hill) བུ་གསོ་ཁང་དུ་ཕེབས་ཞབས་བཀོད་དེ་ལས་བྱེད་རྣམས་ལ་ཕྲུ་གུ་ཚོར་བྱམས་སྐྱོང་དགོས་པའི་བཀའ་སློབ་སྩལ།

དེ་རྗེས་སིམ་ལ་ཆོལ་གསུམ་གཅིག་སྒྲིལ་ཚོགས་པའི་རང་འཚོའི་ལག་ཤེས་བཟོ་ལས་ཁང་དུ་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱངས། བཟོ་གྲྭའི་འགོ་དམངས་ཡོངས་ནས་དྲི་ཞིམ་སྣ་ཚོགས་མཆོད་པའི་རྫས་རྣམས་ཐོགས་ཏེ་ཕྱག་ན་པདྨོའི་བསྟོད་དབྱངས་ཀྱིས་ཕེབས་བསུ་ཞུས་ཤིང༌། སྡིངས་ཆའི་སྟེང་ཕེབས་བསྟུན་བོད་རྒྱལ་ཁབ་ཆེན་པོའི་རྒྱལ་གླུ་དང་འབྲེལ་བའི་རྒྱལ་དར་སྒྲེང་འཛུགས་རྗེས་གཟིམ་ཆུང་དུ་གདན་ཞུས་ཀྱིས་མཎྜལ་རྟེན་གསུམ་དང་གསོལ་ཇ་བཞེས་འབྲས་བཅས་འདེགས་འབུལ་ཞུས།

བཟོ་གྲྭའི་རུམ་ཐག་ཁང་སོགས་སུ་ཞབས་བཅགས་གཟིགས་སྐོར་བསྐྱངས་ཤིང༌། འགོ་ལས་ནས་བཟོ་གྲྭའི་གནས་སྟངས་དམིགས་ཡུལ་དང༌། ལས་དོན་ཇི་བསྒྲུབས་ཀྱི་གནས་ལུགས་སྙན་སེང་ཞུས་པར། ཐུགས་དགྱེས་ཉམས་དང་བཅས་བཀའ་སློབ་སྩལ་འབྲས་སུ། “བཟོ་གྲྭ་འདི་ཉིད་ཚུགས་སྐོར་གནས་ཚུལ་སྔོན་དུ་གོ་ཐོས་སུ་ཡོད་མུས་ཀྱང༌། ངོས་ནས་གནས་ཚུལ་དངོས་སུ་མཐོང་བའི་ཉིན་མོ་དེ་རིང་ཡིན་ཞིང༌། རང་ཚོས་རྒྱ་གར་ནང་གཞིས་ཆགས་སོགས་བོད་མིའི་འཚོ་རྟེན་གདེང་འཁེལ་ཡོང་ཐབས་དང༌། ས་གནས་གཅིག་ཏུ་རང་འཚོའི་ཁེ་ལས་ཐོག་བོད་མི་གང་མང་མཉམ་སྡོད་ཐུབ་པའི་འབད་བརྩོན་བྱ་མུས་ཐད། རྒྱ་གར་ནང་ས་ཡུལ་དཀོན་པས་ད་ཕན་དེ་ཙམ་གནས་ཆགས་ཐུབ་པ་མ་བྱུང་ཞིང༌། ཁྱེད་ཚོས་གཞན་གྱི་རོགས་རམ་ཁོ་ནར་བློ་རེ་བསམ་ཆུང་མ་བྱས་པར་ཕྲན་བུའི་ལག་རྩ་ཡོད་རིགས་རྣམས་ནས་མ་རྩ་སྔ་གཡར་བྱས་ཏེ་ཚང་མས་སེམས་ཤུགས་ཆེ་བསྐྱེད་ཀྱིས་བཟོ་གྲྭ་འདི་བཞིན་འཛུགས་སྐྲུན་ཐུབ་པ་མ་ཟད། ད་ལྟ་རྩ་བའི་གནས་ཚུལ་གཞི་རྒྱ་ཆུང་ཞིང༌། ཉག་ཕྲ་ཞིག་ཏུ་ཡོད་སྟབས་གང་ཅིའི་དཀའ་ངལ་ཡོང་རྒྱུ་སྨོས་མེད་ཀྱང༌། ཚང་མས་ཞུམ་སེམས་སྤངས་པའི་འབད་བརྩོན་བྱས་པ་འདིར། ངོས་རང་ཧ་ཅང་དགའ་པོ་བྱུང༌། ཐུགས་རྗེ་ཆེ།

ད་ལྟ་ཁྱོད་ཚོར་སྐྱོབ་གསོ་སོགས་རོགས་རམ་འབྱོར་མིན་རྐྱེན་པས་ཚང་མར་སེམས་ངལ་ཡོད་ཀྱང༌། ཁྱོད་ཚོས་བཟོ་གྲྭ་བཙུགས་པའི་གྲུབ་འབྲས་འདི་ཉིད་དམིགས་གཏེར་གྱུར་ཏེ་རོགས་རམ་བྱེད་མཁན་ཡོང་གི་རེད་བསམ་པའི་ཡིད་ཆེས་ཡོད། ང་ཚོའི་གཞུང་ནས་ཀྱང་རོགས་བྱེད་ཀྱི་རེད། བྱེད་འོས་ཤིག་ཀྱང་རེད། བྱས་ཆོག་གི་རེད། ཁྱོད་ཚོས་ད་དུང་མུ་མཐུད་སྔར་བཞིན་འབད་བརྩོན་བྱེད་རྒྱུ་དང༌། གལ་གནད་ཆེ་ཤོས་དམ་ཚིག་མཐུན་ལམ་རྡོག་རྩ་གཅིག་སྒྲིལ་བྱེད་རོགས།

ད་ལྟའི་ལས་དོན་རྩ་བ་ཆུང་ངུ་འདི་བཞིན་གཞི་རྩ་བརྟན་པོ་ཞིག་བྱས་ཏེ་རིམ་བཞིན་གཞི་རྒྱ་ཇེ་རྒྱས་སུ་འགྲོ་བའི་རེ་བ་ཡོད། རིམ་པས་མི་གྲངས་སུམ་བརྒྱ་ཙམ་དང༌། དེ་ལས་མང་བ་བཟོ་གྲྭ་འདི་ཉིད་དུ་རང་འཚོར་གནས་ཐུབ་སྲིད་ཅིང༌། རྗེས་སུ་ངོས་རང་སིམ་ལར་ཡོང་སྐབས་འདི་ལས་ཡར་རྒྱས་ཆེ་ཞིང་ལྷག་པ་ཞིག་ཡོང་བའི་ཡིད་ཆེས་ཡོད། བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས།” ཞེས་སྩལ།

ཚེས་ ༢༥ ཉིན་སློབ་གྲྭར་ཆིབས་བསྒྱུར་གྱིས་སློབ་གྲྭའི་ལག་རྩེད་ལུས་རྩལ་དང༌། འཛིན་གྲྭ་ཁག་ལ་གཟིགས་སྐོར་གྲུབ་རྗེས་དབུས་བོད་སློབ་འཛིན་ཚོགས་དྲུང་ཆེ་ཤམ་ནཱ་རཱ་ཡན་ (Shyam Narayan) ལ་སློབ་སྦྱོང་སྐོར་བཀའ་མོལ་དང༌། མངའ་སྡེའི་སྲིད་སྐྱོང་མཇལ་འཕྲད་དུ་ཕེབས་ཏེ་སྲིད་སྐྱོང་དང༌། མངའ་སྡེའི་བློན་ཆེན་སོགས་སྐུ་མགྲོན་རྣམས་དང་ལྷན་དུ་གསོལ་ཇ་འབུལ་བཞེས་སྐབས་སློབ་ཕྲུག་ཚོས་གླུ་གར་གཟིགས་འབུལ་ཞུས་རྗེས། ཀ་སུམ་ཐིའི་ (Kasumpti) བོད་མིའི་སྡོད་སྒར་དུ་ཞབས་བཅགས་ཀྱིས་མང་ཚོགས་བདུན་བརྒྱ་སྐོར་ལ་བཀའ་སློབ་སྩལ་སྙིང༌། “དེ་རིང་ཁྱེད་ཚོ་གཟབ་མཆོར་དང་ལྡན་པར་འདུ་འཛོམས་བྱས་པ་ལེགས། དེ་སྔོན་འདིར་ཡོང་བའི་རྩིས་བྱས་ན་གང་ས་ཅི་ཐད་ནས་ཡར་རྒྱས་བྱུང་འདུག་པས་དགའ་པོ་བྱུང༌།

ལོ་ནས་ལོ་བསྟུད་རས་གུར་ཁོ་ནའི་ནང་སྡོད་རྒྱུ་དེ་ངོས་ཀྱི་སེམས་ལ་མ་བཟོད་པ་ཡོང་གི་འདུག འགོ་འཛིན་ནས་ནན་ཞུས་ལྟར་གཞིས་ཆགས་བྱ་ཡུལ་ཞིག་ལྟ་མུས་ཡིན། ལམ་སང་དོན་སྨིན་ཡོང་དཀའ། མ་གཞི་གུར་ནང་བསྡད་ཀྱང་རང་དབང་ཡོད་པ་དེ་ལེགས། ཧ་ལས་ན་ཤིང་ནགས་ཀྱི་གཅན་གཟན་དོམ་དང་སྤྲེའུ་སོགས་ནས་འཇིགས་སྣང་དང༌། སྲིན་བུ་སྦལ་པ་སོགས་ནས་འཚེ་བ་འབྱུང་སྲིད། དེ་མིན་སང་ཉིན་ལྕེ་མིག་སྲོག་གསུམ་བྲལ་བའི་ཉེས་ཆད་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡོང་བསམས་ཏེ་དེ་རིང་ནས་སྡུག་ངལ་སྔོན་བསུས་ཀྱིས་མཚན་མོ་གཉིད་ཆག་བྱེད་དགོས་པའི་སྡུག་བསྔལ་གང་ཡང་མེད།

གཞིས་ལུས་བོད་མི་ཚོས་ད་ཕན་ལོ་བདུན་རིང་དཀའ་ངལ་ཇི་འདྲ་ཞིག་མྱངས་ཡོད། ད་ཁྱེད་རང་ཚོ་བློ་སྙིང་བྲང་གསུམ་དཀོན་མཆོག་ལ་བལྟས་ཏེ་སེམས་སྐྱིད་པོ་བྱས་ནས་སྡོད་ཨ།” ཞེས་བྱམས་བརྩེའི་བཀའ་སློབ་སྩལ་བར། དེར་འདུས་སེར་སྐྱ་མི་མང་རྣམས་ཡིད་མགུ་ཆེན་པོ་ཐེབས་ཏེ་ལ་ལ་ངུས། ལ་ལས་ལག་ཟུང་སྤྱི་བོར་བཀོད་དེ་ཕྱག་འཚལ། ལ་ལས་སྐུ་མཛད་རྒྱས་པའི་སྨོན་ལམ་དང༌། ལ་ལས་བཀའ་དགོངས་སྙིང་བཅངས་ཧུར་བསྐྱེད་བྱེད་རྒྱུའི་ཁས་བླངས་དང༌། ཕེབས་སྐྱེལ་གྱི་ཆོས་གླུ་མགུར་མ་གཏོང་བ་སོགས་བྱས།

གཞན་ཡང་འདི་ཉིན་སི་ལི་གུ་རིའི་ནང་པའི་ཚོགས་པར་ས་ག་ཟླ་བའི་དུས་ཆེན་ཐོག་གསུང་འཕྲིན་སྩལ་དོན། “སི་ལི་གུ་རི་ནང་པའི་ཚོགས་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་འདས་ལོ་ ༢༥༡༠ འཁོར་བའི་དུས་ཆེན་དྲན་གསོ་ཞུ་བཞིན་ཡོད་པར་ངོས་ནས་བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས་ཀྱི་འཚམས་འདྲི་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།

དབུགས་གཏོང་ལེན་བྱེད་པའི་སྐྱེ་འགྲོ་ཀུན་གྱིས་མཁྱེན་བརྩེ་མཐར་ཐུག་གི་བདག་ཉིད་སངས་རྒྱས་ལ་ཕྱག་མཆོད་བྱས་པའི་མཐུ་ལ་བརྟེན་ནས་ཚོགས་རླབས་པོ་ཆེ་ཞིག་གསོག་པའི་རྒྱུར་གྱུར་ཅིང༌། ང་ཚོས་ལོ་ནས་ལོ་བསྟུད་ས་ག་ཟླ་བའི་དུས་ཆེན་གསུམ་འཛོམས་འདི་དྲན་གསོ་ཞུ་བ་དང་ཆབས་ཅིག སངས་རྒྱས་བྱང་སེམས་རྣམས་ཀྱི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཡོན་ཏན་ལ་དད་པ་དང་ཐོས་བསམ་སྒོམ་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དེ་འདྲ་སོང་ཙང༌། དུས་ཆེན་ཁྱད་པར་ཅན་འདིའི་སྐབས་སུ་སྡིག་སྤོང་དགེ་སྒྲུབ་ཀྱི་ལས་ལ་གཞོལ་རྒྱུ་ནི་དུས་ཚོད་འཚམས་ཤོས་ཤིག་རེད།

མངོན་མཐོ་དང་ངེས་ལེགས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་གོ་འཕང་ཐོབ་བྱེད་ཀྱི་ཐབས་དམ་པ་ནི་རྒྱལ་བའི་གསུང་ཁོ་ན་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་དགོས་ཤིང༌། ང་ཚོ་འགྲོ་བ་མི་རྣམས་ནི་གླེན་ཞིང་ལྐུག་པའི་དུད་འགྲོ་དང་མི་འདྲ་བར་ལུས་རྟེན་ཁྱད་པར་ཅན་ཞིག་ཐོབ་ཡོད། མ་འོངས་མི་ཚེ་བཟང་པོ་ཞིག་གི་ཐོག་བསྐྱལ་རྒྱུར་སྟོན་པ་བདེ་བར་གཤེགས་པས་བསྟན་པའི་ལམ་དེ་རང་ཐོག་ཏུ་འགྲོ་རྒྱུར་སྙིང་ཁོང་རུས་པའི་གཏིང་ནས་བརྩོན་པ་ལྷུར་ལེན་བྱ་དགོས་པ་ཡིན། ཏཱ་ལའི་བླ་མས། ༡༩༦༦ ཟླ་ ༤ ཚེས་ ༢༥ ལ།” ཞེས་སྩལ།

ཚེས་ ༢༦ ཉིན་སིམ་ལ་ནས་བོད་མིའི་ལམ་བཟོའི་སྡོད་སྒར་ཁག་ལ་ཆེད་ཕེབས་གཟིགས་སྐོར་གྱིས་མ་ཎིའི་ལྗགས་ལུང་སྩལ་ཐོག་སློབ་གྲྭར་བཀྲ་ཤིས་གསོ་སྦྱོང་དང༌། སློབ་ཕྲུག་དང་ལས་བྱེད་མི་མང་བཅས་མི་གྲངས་ཉིས་སྟོང་སྐོར་ལ་བདེན་ཚིག་སྨོན་ལམ་གྱི་ལྗགས་ལུང་བཅས་རིམ་བཞིན་སྩལ།

དེ་ནས་རྒྱ་གར་བ་བུད་མེད་གཅིག་ནས་བུ་མོ་ལོ་ ༡༥ སོན་པ་རྐང་པ་སྐྱོན་ཅན་སྐབས་རེ་རྒྱལ་གཟེར་ལྟ་བུ་རྒྱག་མཁན་ཞིག་ལ་བྱིན་རླབས་ཞུས་པར་སྲུང་མདུད་དང༌། གསང་བདག་གི་གཟུངས་སྔགས་འདྲེན་རྒྱུ་སྩལ། དེ་བཞིན་སློབ་ཕྲུག་བུ་མོ་ནད་པ་ཞིག་ལའང་བྱིན་རླབས་སྩལ་མཇུག ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་སློབ་གྲྭར་གཟིགས་སྐོར་བསྐྱངས་པར་གཟིགས་ཚུལ་ཇི་བྱུང་སློབ་གྲྭའི་གཏན་དེབ་ཡིག་ཆར་ཕྱག་བསྟར་གྱིས་བཀོད་དོན། “ད་ལམ་སློབ་གྲྭར་ཐེངས་གཉིས་པའི་ལྟ་སྐོར་སྐབས་ཡར་རྒྱས་དང༌། སེམས་ཤུགས་ཀྱི་རྣམ་པས་ཁེངས་པ་མཐོང་བས་དགའ་སྤྲོ་དང་བཅས་ཚང་མར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་རྒྱུ། ད་དུང་རང་ཅག་གི་དམིགས་ཡུལ་རླབས་པོ་ཆེ་ཡོངས་སུ་སྒྲུབ་པ་ལ་བློ་གྲོས་ཀྱི་རླབས་མ་ཆུང་ཞིང༌། སྙིང་རུས་ཀྱི་ངར་མ་ལྷོད་པར་སྒོ་ཀུན་ནས་མདུན་སྐྱོད་དང་གོང་མཐོར་མྱུར་སྐྱོད་བྱེད། ༡༩༦༦ ཟླ་ ༤ ཚེས་ ༢༧ ལ་ཏཱ་ལའི་བླ་མས།” ཞེས་སྩལ།

དེ་རྗེས་སི་ཀྲར་ལིང་ཁེ་སེལ་ (Sterling Castle) བུ་ཕྲུག་ཆུང་བ་ ༡༢༥ སྐོར་ཡོད་པར་གཟིགས་སྐོར་གྱིས་གང་བློ་མ་དང༌། བདེན་ཚིག་སྨོན་ལམ་གྱི་ལྗགས་ལུང༌། རྒྱ་གར་མཐོ་རིམ་སློབ་གཉེར་ཁང་དུ་གདན་ཞུས་ལྟར་ཚོགས་ཁང་ཆེན་མོར་སྐུ་མགྲོན་ཉིས་བརྒྱ་སྐོར་དང་ལྷན་རྒྱས་གནང་སྟེ་སློབ་སྤྱིས་ྋགོང་ས་ཆེན་པོར་ཆེ་བསྟོད་དང་དགའ་བསུའི་གསུང་གླེང་རྗེས། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་གསུང་སྒྱུར་བརྒྱུད་དེ་རིང་འདིར་ཕེབས་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་བཟང་པོ་བྱུང་བར་དགའ་པོ་བྱུང༌། བོད་དུ་དར་བའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་འདི་དག་སྐུ་ཞབས་ཁྱེད་རྣམ་པའི་ཕ་ཆོས་རེད་ཅེས་དང༌།

ཆོས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་བཟང་ཤོས་རྐྱེན་ངན་བྱུང་དུས་བསམ་བློ་གཏོང་ཕྱོགས་ལ་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་འདུག དེ་ནི་ངོས་རང་སྐྱབས་བཅོལ་བའི་གནས་སྐབས་ལ་གྱར་སྐབས་དངོས་སུ་ཉམས་མྱོང་བྱུང་བ་ཡིན། ཆོས་མ་ཤེས་ན། བསམ་བློས་ངན་རྐྱེན་ཐེག་པ་ཁག་པོ་རེད། དེ་ལྟར་ཆོས་ཤེས་པའི་བོད་མི་མང་ཆེ་བ་ནི་རྒྱ་མིའི་བཙན་འོག་ཤོར། སྦག་སར་ཆོས་པ་སྐུ་ན་མཐོ་བ་གང་འཚམས་ཕེབས་འདུག ཁོང་ཚོའི་ཐུགས་རྒྱུད་དུ་ཡོད་པའི་ནང་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་དེ་མ་ཉམས་རྒྱུན་འཛིན་ཐུབ་ན་འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་ལ་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་ཡོང་ངེས་བསམ་ཀྱི་ཡོད།

དེར་བརྟེན། རྒྱ་གར་གཞུང་ལ་མཐོ་རིམ་ནང་བསྟན་སློབ་གྲྭ་ཞིག་གསར་ཚུགས་ཐུབ་པའི་རོགས་རམ་ཞུས་པར་ཞལ་བཞེས་ལེགས་པར་ཐོབ་བྱུང༌། འོན་ཀྱང༌། ཚུགས་ཡུལ་ས་གནས་འོས་པ་ཞིག་མ་བྱུང་བར་ལུས་ཡོད། ཁྱེད་རྣམ་པ་ཚང་མས་དེ་ཐོག་རོགས་རམ་གནང་ན་གང་ལེགས་ཡོང་བ་འདུག་ཅེས་གསུངས།

སློབ་སྤྱིས་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་སྟོན་འཁོར་མངའ་འབངས་རྣམས་ང་ཚོ་རྒྱ་གར་བའི་སྐུ་མགྲོན་ཡིན་པ་ལས་སྐྱབས་བཅོལ་བ་ནམ་ཡང་མིན་ལུགས་གསོལ་བར། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་དགྱེས་ཞལ་འཛུམ་བག་དང་བཅས་ལྟ་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་མཐོང་ཕྱོགས་གཉིས། ཤེལ་སྒོ་གཅིག་ནས་གཟུགས་བརྙན་གཉིས་ཟེར་བ་བཞིན་ཁྱེད་རྣམ་པས་ཐུགས་བརྩེ་ཆེན་པོས་མགྲོན་གྱི་ངོ་བོར་གཟིགས་ཏེ་རོགས་རམ་གནང༌། ང་ཚོས་སྐྱབས་བཅོལ་བའི་གནས་ཚུལ་བསམས་ཏེ་ངལ་རྩོལ་བྱེད་པ་དེ་ལྟ་བུའི་ཐབས་ཤེས་དེའི་ཐོག་ནས་ང་ཚོའི་བདེ་སྐྱིད་ཀྱི་རྩ་བ་ཚུགས་ཐབས་བཟང་པོ་ཡིན་པས་ཐུགས་རྗེ་ཆེ། ད་རེས་དུས་ཚོད་རིང་པོ་ཁོམ་མིན་ལ་རྗེས་སུ་ལྷོད་མཇལ་ཡོང་བའི་རེ་བ་ཡོད་ཅེས་གསུང་ལན་སྩལ་ཏེ་བཞུགས་སྒར་དྷ་རམ་ས་ལར་ཞབས་སོར་བདེ་བར་བཀོད།

༣༽ པན་ཅ་མ་རི་བོད་གཞུང་གཏན་སློབ་ཏུ་གཟིགས་སྐོར་དང་བོད་མིའི་ལས་རིགས་སློབ་གྲྭའི་དབུ་འབྱེད་མཛད་སྒོར་ཆིབས་བསྒྱུར།

༡༩༦༦ ཟླ་ ༥ ཚེས་ ༧ ཉིན་རྒྱ་གར་ནང་ཁུལ་སློབ་གྲྭ་ཁག་ནང་སློབ་ཕྲུག་ལོ་ ༢༠ སོན་སྐབས་འཛིན་གྲྭ་བཅུ་གཅིག་སློབ་སྦྱོང་ངེས་པར་ཐོན་དགོས་པའི་སྲོལ་ལུགས་བཞིན། བོད་ཀྱི་སློབ་གྲྭ་ཁག་གི་འཛིན་གྲྭ་དྲུག་པ་དང༌། བདུན་པ། བརྒྱད་པ་བཅས་ཀྱི་ནང་སློབ་ཕྲུག་ལོ་གྲངས་བཅོ་བརྒྱད་དང་བཅུ་དགུ་སོན་པ་གང་འཚམས་ཡོད་པ་རྣམས་ལ་དམིགས་བསལ་ལག་ཤེས་བཟོ་ལས་ཀྱི་སློབ་སྦྱོང་ཡོང་ཐབས་རྒྱ་གར་གཞུང་ལ་འབོད་སྐུལ་ཞུས་དོན་བཞིན། སྐབས་དེར་པན་ཅ་མ་རིར་ (Pachmari) བོད་ཕྲུག་ཚོའི་དོན་དུ་བཟོ་ལས་སློབ་གཉེར་ཁང་ཞིག་གོ་སྒྲིག་ཟིན་པའི་སྒོ་འབྱེད་དུ་རྒྱ་གར་ཤེས་རིག་བློན་ཆེན་ནས་ཆེད་གཉེར་གདན་ཞུས་ལྟར། ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་བཞུགས་སྒར་ནས་ཕེབས་ཐོན་གྱིས་ལྡི་ལི་བརྒྱུད་པན་ཅ་མ་རིར་ཞབས་འཁོད་སྐབས་མངའ་སྡེའི་གཞུང་གི་སྐུ་ཚབ་དཔོན་རིགས་ཆེ་ཁག་དང༌། སློབ་སྤྱི། དགེ་ལས། སློབ་ཕྲུག་བཅས་ནས་ཕེབས་བསུ་གཟབ་རྒྱས་ཞུས། པན་ཅ་མ་རི་ནི་མ་དྷེ་ཡ་པར་དེ་ཤིའི་ (Madhya Pradesh) གཞུང་གི་དབྱར་ཁའི་རྒྱལ་ས་ཡིན་སྟབས་མངའ་སྡེའི་སྲིད་སྐྱོང་གིས་སྐུ་མགྲོན་དུ་ཕོ་བྲང་ལ་ཕེབས་སྒྲིག་གདན་ཞུས་ལྟར་དེ་གར་ལྷན་བཞུགས་བསྐྱངས།

ཚེས་ ༩ ཉིན་གཏན་འཇགས་བོད་སློབ་ཡོད་མུས་ལ་གཟིགས་སྐོར་དུ་ཆིབས་བསྒྱུར་སྐབས་སློབ་སྤྱིས་དབུས་དགེ་ལས་སློབ་ཕྲུག་བཅས་གུས་བསྟར་གྱིས་ཕེབས་བསུ་དང་འབྲེལ། ཕེབས་སྒྲིག་སྡིངས་ཆའི་སྟེང་ཞབས་སོར་བཀོད་ཅིང༌། ཚོགས་འདུའི་ལས་རིམ་དང་པོར་བོད་ཧིན་རྒྱལ་གླུ་དང༌། དེ་རྗེས་སློབ་སྤྱི་དང༌། དགེ་ཆེས་ལས་དོན་སྙན་སེང་ཞུས།

དབུས་བོད་སློབ་འཛིན་སྐྱོང་ཚོགས་པའི་དྲུང་ཆེས་དགའ་བསུའི་གསུང་གླེང་གནང་རྗེས། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་གསུང་ལན་དང་འབྲེལ་བླང་དོར་བྱེད་སྒོའི་བཀའ་སློབ་སྩལ་བ་དང༌། སློབ་ཕྲུག་ཚོས་ལུས་རྩལ་གྱི་རྣམ་གྲངས་འགའ་ཤས་རྒྱལ་བ་དགྱེས་པའི་མཆོད་སྤྲིན་དུ་སྤྲོས་ཤིང༌། དེ་རྗེས་འཛིན་གྲྭ་ཁག་ལ་ཞབས་བཅགས་གཟིགས་སྐོར་བསྐྱངས།

དགོང་དྲོར་བཟོ་ལས་སློབ་གཉེར་ཁང་སྒོ་འབྱེད་མཛད་སྒོར་རྒྱལ་གླུ་དང༌། བོད་སློབ་འཛིན་ཚོགས་དྲུང་ཆེས་དགའ་བསུའི་གསུང་གླེང༌། བཟོ་ལས་འགན་འཛིན་ནས་ལས་དོན་སྙན་སེང༌། མངའ་སྡེའི་བློན་ཆེན་དང༌། ཤེས་རིག་དྲུང་ཆེ་ནས་གསུང་བཤད་བཅས་གྲུབ་བསྟུན། ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་དེ་རིང་འདི་ག་པན་ཅ་མ་རིར་བཟོ་ལས་སློབ་གཉེར་ཁང་གསར་འཛུགས་སྒོ་འབྱེད་བྱེད་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་བྱུང་བར་དགའ་སྤྲོ་བྱུང་ཚུལ་དང༌། དགོས་མཁོ་ཆེ་བའི་བཟོ་ལས་སློབ་གཉེར་ཁང་འདི་ལྟ་བུ་གསར་འཛུགས་ཀྱི་ཁུར་འགན་བཞེས་མཁན་རྒྱ་གར་གཞུང་དང༌། བོད་ཀྱི་སློབ་ཚོགས། ས་གནས་གཞུང༌། འདིའི་ཆེད་ཞལ་འདེབས་གནང་མཁན་རོགས་རམ་ཚོགས་ཁག་བཅས་ལ་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།

རྒྱ་གར་གཞུང་ནས་ལྷག་བསམ་དཀར་ཞིང་གཏོང་ཕོད་ཆེ་བའི་སློབ་སྦྱོང་གི་མཐུན་རྐྱེན་འགྲོ་གྲོན་འདི་ལྟ་བུའི་ཤ་ཚ་དང༌། དྲིན་འཇགས་ཆེ་བའི་རོགས་རམ་གནང་བ་ནི་བོད་མི་རྣམས་ནས་དུས་ནམ་ཡང་བརྗེད་མི་ཐུབ་ལ། གནས་ཚུལ་འདི་དག་མི་ལོ་གཅིག་སྟོང་སུམ་བརྒྱ་ཙམ་གྱི་གོང་ནས་བྱུང་བའི་འཕགས་བོད་མཛའ་གྲོགས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་རིང་པོའི་ནང་གཙོ་གལ་ཆེ་བའི་ལེའུ་གསར་པ་ཞིག་ཏུ་འཁོད་ངེས་ཡིན།

བརྩེ་ལྡན་བོད་ཕྲུག་ཚོ། ང་ཚོ་དཀའ་ངལ་ཆེན་པོའི་དུས་སྐབས་སུ་འདི་ལྟ་བུའི་ཕན་གྲོགས་བྱེད་མཁན་བྱུང་བ་དང༌། འདི་ལྟ་བུའི་གོ་སྐབས་བཟང་པོ་ཐོབ་པ་འདི་དག་ཆུད་ཟོས་སུ་མ་བཏང་བར་སློབ་སྦྱོང་ལ་འབད་བརྩོན་ཧུར་བསྐྱེད་བྱས་ཏེ་གྲུབ་འབྲས་རླབས་ཆེ་ཡོང་ཐབས་བྱ་གལ།

བཙན་བྱོལ་གཞན་དག་ཡིན་ན་རང་རང་གི་ལྟོ་གོས་འཚོ་ཐབས་འགྲིགས་ཙམ་བྱུང་ན་དེ་གས་ཆོག་ཀྱང༌། ང་ཚོ་དེ་ཙམ་གྱིས་མི་ཆོག་པར། ཁྲག་དང་མཆི་མའི་རྒྱུན་མི་ཆད་པའི་གཞིས་ལུས་བོད་མི་རྣམས་ཕྱི་རྒྱལ་བཙན་དབང་མནར་གཅོད་སྡུག་བསྔལ་མི་བཟད་པ་ལས་གྲོལ་བའི་ཆེད་དུ་བོད་ཀྱི་རང་དབང་བརྩོན་ལེན་བྱེད་དགོས། རང་རེའི་ཕ་ཡུལ་དུ་བཙན་འཛུལ་དེ་ནི་སྲིད་དོན་གྱི་རྙོག་གྲ་ལྟར་སྣང་ཞིག་མ་ཡིན་པར་མི་རིགས་གཅིག་གིས་མི་རིགས་གཞན་ཞིག་ལ་བརྙས་བཅོས་དབང་སྒྱུར། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་དང་ཤེས་རིག་ལ་དུག་ཏུ་བལྟས་ནས་སྐྱོན་དང་རྩ་བརླག་གཏོང་བ། བོད་མི་རིགས་རྩ་མེད་དུ་བཏང་ནས་རྒྱ་མི་རིགས་ཀྱིས་དབང་བསྒྱུར་བྱ་རྒྱུའི་བསམ་སྦྱོར་ལག་བསྟར་བྱེད་མུས་སྐོར་དང༌། བཟོ་ལས་མ་དར་བའི་ཡུལ་ཁག་རྣམས་དཔལ་འབྱོར་རྗེས་ལུས་མཐོང་ཆོས་བཞིན་བོད་རིགས་གཞོན་ནུ་རྣམས་ཀྱིས་བཟོ་ལས་སྣ་ཚོགས་ལ་སྦྱང་བརྩོན་གོང་མཐོར་གཏོང་བའི་ཁུར་འགན་ཤིན་ཏུ་དགོས་གལ།

སློབ་སྦྱོང་འཕྲོ་མཚམས་བཅད་དེ་ལག་ཤེས་སློབ་གྲྭར་བཏང་བྱུང་སྙམ་པའི་བློ་ཕམ་དང་བསམ་ཚུལ་འཛིན་མི་རུང༌། ང་ཚོར་མཐོ་རིམ་སློབ་སྦྱོང་མཐར་ཕྱིན་པའི་བོད་རིགས་ལས་བྱེད་མང་པོ་ཞིག་དགོས་མཁོ་ཆེ་བ་བདེན་མོད་ཀྱང༌། ཐམས་ཅད་དམིགས་ཡུལ་གཅིག་ཁོ་ན་བཟུང་པས་མི་འགྲིགས། དཔེར་ན། ཁང་བཟོ་ལྟ་བུར་དངོས་པོའི་རིགས་གཅིག་གིས་མི་འགྲིགས་པར་བྱེད་ལས་སྣ་ཚོགས་ཚང་དགོས་པའི་སྐོར་སོགས་བླང་དོར་བཀའ་སློབ་21ཞིབ་རྒྱས་སྩལ།

དེ་རྗེས་བཟོ་ལས་སློབ་གཉེར་ཁང་གི་སྒོ་འབྱེད་དྲན་གསོའི་རྩིག་རྡོའི་ཡི་གེ་ཞལ་འབྱེད་དང༌། དར་ཚོན་གཅོད་འབྲེག་མཛད་དེ་བཟོ་སློབ་ཁང་ལ་གཟིགས་སྐོར་དང༌། སློབ་ཕྲུག་ཚོས་གཞས་སྣའི་གཟིགས་འབུལ་ཞུས་པར་སྲིད་སྐྱོང་མཆོག་ནས་བོད་ནི་རང་དབང་རང་བཙན་གྱི་རྒྱལ་ཁབ་གཅིག་ཡིན་པ་དང༌། དེ་ལ་ཚང་མས་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱ་དགོས་ལུགས། བོད་མི་ཚོར་ཕན་གྲོགས་བྱ་རྒྱུ་རྒྱ་གར་བའི་འགན་ཁུར་ཡིན་ལུགས་སོགས་ཤ་ཚ་ཅན་གྱི་གསུང་བཤད་རྗེས་བཞུགས་མཚེར་དུ་ཕྱིར་ཞབས་བཀོད།

ཚེས་ ༡༠ ཉིན་སློབ་གྲྭར་ཞབས་བཅགས་ཀྱིས་སློབ་ཕྲུག་ལས་བྱེད་བཅས་པར་སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་སྒྲུབ་པའི་རིགས་ལམ་ནས་དྲངས་པའི་ཆོས་འབྲེལ་མ་ཎིའི་ལྗགས་ལུང་རྗེས། མངའ་སྡེའི་སྤྱི་ཁྱབ་བློན་ཆེན་མཇལ་ཁར་བཅར་བ་དང་སྦྲགས། དེ་སྔ་ནས་བོད་རང་དབང་ལ་སེམས་ཁུར་ཡོད་ལུགས་དང༌། ད་དུང་གང་ཐུབ་སྐུལ་ཤུགས་བརྒྱབ་རྒྱུའི་བསམ་ཚུལ་ནང་སྙན་ཞུས་པར། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་ཀྱང་ད་དུང་བོད་མིར་ས་ཆ་ཕྲན་བུ་རོགས་རམ་གནང་ཐབས་དགོས་ལུགས་རེ་འདུན་མཛད་པར་བློན་ཆེན་ནས་གང་ཐུབ་འབད་བརྩོན་ཞུ་འཐུས་ཞུས།

དེ་ནས་སློབ་གྲྭར་ཞབས་བཅགས་བསྐྱངས་ཏེ་སློབ་ཕྲུག་ཕོ་མོ་བཅུ་སྐོར་ནས་ནང་ཆོས་རིགས་ལམ་གྱི་བགྲོ་གླེང་ལ་གཟིགས་ཞིབ་དང༌། སཾསྐྲྀཏར་མཁས་པ་གཅིག་དང༌། ཆེས་མཐོའི་གཙུག་ལག་སློབ་གྲྭའི་དགེ་རྒན་གཉིས་བཅར་ཏེ་བོད་ཀྱི་གསང་སྔགས་སྐོར་དོགས་འདྲི་མང་ཙམ་ཞུས་པར་བཀའ་ལན་ཞིབ་ཏུ་སྩལ་བས་དགའ་མགུར་གྱུར།

སློབ་གྲྭའི་གསོལ་ཇའི་སྣེ་མགྲོན་དུ་མངའ་སྡེའི་སྲིད་སྐྱོང་དང༌། བློན་ཆེན་བཅས་ལྷན་ཕེབས་ཐོག་སློབ་གྲྭའི་གདོང་ལེན་རུ་ཁག་དང༌། བཟོ་ལས་སློབ་ཕྲུག་ཚོ་དང་སྐུ་པར་ལྷན་བཞེས་བསྐྱངས་ཏེ་པན་ཅ་མ་རི་གྲོང་ཁྱེར་མི་མང་ནས་ཆེ་བསྟོད་དགའ་བསུའི་སྣེ་ལེན་སར་བོད་ཧིན་རྒྱལ་གླུ་ཕུལ་མཇུག་ས་གནས་སྲིད་དོན་ཚོགས་ཁག་སོ་སོའི་སྐུ་ཚབ་ཀྱིས་མེ་ཏོག་ཕྲེང་བ་རེ་འབུལ་བཞེས། མངའ་སྡེའི་བློན་ཆེན་གྱི་གསུང་བཤད་གནང་སྟེ་བོད་ཀྱི་རང་དབང་དང༌། ཆོས་དང་ཤེས་རིག་སྲུང་སྐྱོབ་ལ་རྒྱ་གར་བས་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱ་དགོས་པའི་འབོད་སྐུལ་གནང་མཇུག ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་རྒྱ་གར་དང་བོད་གཉིས་ཀྱི་དབར་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་གི་འབྲེལ་ལམ་དམ་ཟབ་དུས་ཡུན་རིང་པོ་ནས་བྱུང་སྐོར་དང༌། མངའ་སྡེའི་གཞུང་ནས་པན་ཅ་མ་རི་སློབ་གྲྭ་དང༌། མན་པ་ཌེ་ (Mainpat) གཞིས་ཆགས། སི་ཧོར་ (Sehore) ཤོག་བཟོ་བཅས་ལ་ས་ཆ་དང་རོགས་རམ་གནང་བར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞེས་དང༌། ད་དུང་གཞིས་ཆགས་བྱ་ཡུལ་ས་ཆ་གང་འཚམས་ཤིག་གནང་ཐབས་ཡོང་བའི་འབོད་སྐུལ་ཡང་མཛད།

གཞན་ཡང་འདི་ཉིན་མ་དྷེ་ཡ་པར་དེ་ཤིའི་སྤྱི་ཁྱབ་བློན་ཆེན་སྒྲི་སྤི་མི་ཤི་ར་ (Pt.D.P.Mishra) མཆོག་ལ་བོད་མིའི་གཞིས་ཆགས་ས་ཆ་ཐབས་འཚོལ་དང༌། དེ་སྔ་མན་པ་ཌེ་གཞིས་ཆགས་དང༌། པན་ཅ་མ་རི་སློབ་གྲྭ་གསར་འཛུགས་རོགས་ཕན་གནང་བ་བཞིན་མ་འོངས་པར་ཡང་མུ་མཐུད་རོགས་ཕན་ཡོང་བའི་བཀའ་ཡིག་སྩལ་བ་དང་འདྲ་མཚུངས་སྲིད་སྐྱོང་མཆོག་ལའང་དེ་དོན་བོད་མིའི་གཞིས་ཆགས་ཀྱི་ས་ཆ་ཐབས་འཚོལ་སྐོར་བཀའ་ཡིག་སྩལ་དོན།

ྋ མི་རྗེ་མཆོག་ལ།

མ་དྷེ་ཡ་པར་དེ་ཤི་མངའ་སྡེ་ཁུལ་དུ་བོད་མི་སྐྱབས་བཅོལ་བ་གང་མང་གཞིས་ཆགས་ཡོང་ཐབས་སྐོར་དེ་སྔོན་སྐུ་ཉིད་དང་ངོ་མཇལ་གྱིས་བཀའ་མོལ་བྱུང་བར་དགའ་སྤྲོ་ཆེན་པོ་བྱུང་ཞིང༌། མཆོག་ཉིད་ནས་གནད་དོན་དེར་ཐུགས་ཁུར་ཆེ་བཞེས་གནང་བར་བཀའ་དྲིན་ཆེ་ཞུ་རྒྱུ་དང༌། འཕྲིན་ཡིག་འདིའི་བརྒྱུད་ལམ་ནས་གནས་ཚུལ་རྒྱས་ཙམ་ཞུ་འཐུས་ཆོག་པ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། བོད་མི་སྐྱབས་བཅོལ་བ་ཚོར་འཕྲད་པའི་སྤྱིར་བཏང་གི་དཀའ་ངལ་སྐོར་སྐུ་ཉིད་ནས་མཁྱེན་ཆུབ་བཞིན་སྐྱབས་བཅོལ་བ་སྟོང་ཕྲག་བཞི་བཅུ་ཙམ་ཡོད་པ་ནས་རྒྱ་གར་གཞུང་གིས་མངའ་སྡེ་མི་འདྲ་བ་ཁག་གི་གཞུང་དང་བཀའ་བསྡུར་གནང་སྟེ་ས་གནས་ཁག་མི་འདྲ་བ་དེ་དག་ཏུ་གཞིས་ཆགས་གསར་འཛུགས་ཐུབ་པ་བྱུང་ཡོད། དཔེར་ན། གཅིག་ནི་མ་དྷེ་ཡ་པར་དེ་ཤི་མངའ་སྡེ་མན་པ་ཌེ་བོད་མིའི་གཞིས་ཆགས་ལྟ་བུ་དང༌།

ད་དུང་ཡང་བོད་མི་སྟོང་ཕྲག་ཉི་ཤུ་ཙམ་གཞིས་ཆགས་བྱེད་པར་སྒུག་ཐོའི་ནང་བསྡད་ཡོད། དེ་ཚོ་ཚང་མ་འཚོ་བའི་ཐོག་རང་གི་རྐང་པའི་སྟེང་ལངས་རྒྱུའི་ཐབས་ཤེས་བྲལ་བའི་དཀའ་ངལ་ནང་ལྷུང་ཡོད། དེར་བརྟེན། གསར་དུ་གཞིས་ཆགས་བྱེད་པའི་འཆར་གཞི་བཀོད་སྒྲིག་མང་ཙམ་དགོས་གལ་མཐོང་ཞིང༌། བོད་མི་ཕན་ཚུན་རྒྱང་ཐག་རིང་ཞིང་ཁ་འཐོར་ནས་བསྡད་མི་དགོས་པར་རང་གི་རིག་གཞུང་དང༌། ཡུལ་གོམས་གཤིས་ལུགས་དང་བཅས་པ་མི་ཉམས་རྒྱུན་འཛིན་སླད་ཉུང་མཐར་བོད་མི་ཆིག་སྟོང་ཙམ་གྱི་གཞིས་ཆགས་འཛུགས་ཐབས་ཡོང་བའི་འབད་བརྩོན་བྱས་པ་ཡིན།

དེའི་ཉེ་འཁོར་དུ་ད་དུང་གཞིས་ཆགས་ཆེ་ཁག་འགའ་ཤས་འཛུགས་ཐབས་བྱུང་བ་ཡིན་ན། ཕྱོགས་ཕན་ཚུན་འབྲེལ་བ་རྒྱུན་མི་ཆད་པ་ཡོང་རྒྱུའི་དགེ་མཚན་ཆེ་བར་མངོན་པར་མ་ཟད། རྒྱ་གར་གཞུང་དང་མ་དྷེ་ཡ་པར་དེ་ཤི་མངའ་སྡེའི་གཞུང་གི་ཐུགས་ཁུར་ཆེ་བཞེས་ཐོག་ནས་མཐུན་འགྱུར་རོགས་རམ་གནང་བའི་བཀའ་དྲིན་ལ་བརྟེན་ནས་ང་ཚོས་པན་ཅ་མ་རིར་སློབ་གྲྭ་དང་ཤེས་ཡོན་ཟུང་འབྲེལ་བཟོ་ལས་སྦྱོང་བརྡར་ལྟེ་གནས་ཁང་ཞིག་གསར་འཛུགས་ཐུབ་པའང་བྱུང་ཡོད།

ངོས་ནས་མི་རྗེ་མཆོག་ལ། མ་དྷེ་ཡ་པར་དེ་ཤི་མངའ་སྡེའི་རི་འདབས་ས་ཁུལ་འོས་བབས་ཤིག་ཏུ་བོད་མི་ཆིག་སྟོང་ནས་སུམ་སྟོང་ཙམ་ལ་ས་ཆ་རག་ཐབས་དགོངས་བཞེས་ཡོང་བའི་རེ་སྐུལ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། གལ་སྲིད། གཞིས་ཆགས་འཛུགས་དགོས་དོན་སོ་ནམ་ཞིང་ལས་ཁོ་ནའི་ཆེད་དམིགས་པ་ཡིན་ན། མི་རེར་ཨེ་ཀར་གཅིག་རེ་དགོས་རྒྱུ་ཡང་བཟོ་རིག་ལག་ཤེས་དང༌། ནང་ལས་བཟོ་གྲྭ། ཉེར་སྤྱོད་མཁོ་ཆས་སོགས་བཟོ་གྲྭའི་ཆེད་དུ་ས་ཆའི་དགོས་མཁོ་ཕྲན་བུ་ཉུང་ཙམ་གྱིས་འགྲིགས་རྒྱུ་རེད།

མི་རྗེ་མཆོག་ནས་གནད་དོན་དེར་གཟིགས་ཞིབ་དང་འབྲེལ་དོན་འབྲས་སོན་པའི་དགོངས་བཞེས་གནང་ཐབས་བྱུང་བ་ཡིན་ན། ངོས་རང་ནས་བཀའ་དྲིན་རྗེས་དྲན་ཞུས། དེ་སྔ་ངོས་རང་པན་ཅ་མ་རིར་ལྟ་སྐོར་དུ་འབྱོར་སྐབས་མ་དྷེ་ཡ་པར་དེ་ཤི་མངའ་སྡེ་གཞུང་དང༌། དེ་བཞིན་མི་རྗེ་མཆོག་གིས་ངོས་རང་ལ་སྣེ་ལེན་གཟབ་རྒྱས་གནང་བར་གོ་སྐབས་འདི་བརྒྱུད་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།

འདིའི་ངོ་བཤུས་ཤིག་མངའ་སྡེའི་སྤྱི་ཁྱབ་བློན་ཆེན་མཆོག་ལ་འབུལ་ལམ་ཞུ་བཞིན་ཡོད། མཛའ་བརྩེའི་འཚམས་འདྲི་བཅས། ཏཱ་ལའི་བླ་མས། པན་ཅ་མ་རི་ནས་ ༡༩༦༦ ཟླ་ ༥ ཚེས་ ༡༠ ལ། ཞེས་སྩལ།

ཚེས་ ༡༡ ཉིན་ལྡི་ལིར་ཞབས་བཀོད་ཟིན་བསྟུན་བལ་ཡུལ་ནས་སྔོན་འབྱོར་བོད་མི་ ༢༥༠ སྐོར་རྒྱ་གར་དུ་བསྡད་འཐུས་བཀའ་མངགས་སྩལ་ཏེ་དྷ་རམ་ས་ལར་ཕྱིར་ཞབས་བཀོད།

ཚེས་ ༢༣ ཉིན་ལྡི་ལིར་ཡོད་པའི་མི་མང་ཞབས་འདེགས་ཚོགས་པའི་དྲུང་ཆེ་དང་རོགས་མི་དྲུག་ཆེད་བཅར་གྱིས་ལྡི་ལིར་ཕེབས་སྐབས་ཁོང་ཚོའི་ཚོགས་འདུར་ཆིབས་བསྒྱུར་ཡོང་བའི་ཞུ་སྙན་ཕུལ་བར་བཀའ་བཞེས་མཛད།

དེ་རྗེས་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་པན་ཅ་མ་རིའི་བོད་གཞུང་གཏན་སློབ་དགེ་ལས་ཡོངས་ལ་བྱམས་སྙིང་རྗེ་དང༌། ཐུགས་བརྩེ། གཟིགས་སྐྱོང་གཞལ་དཀའི་དགོངས་བཞེས་རྗེས་འཛིན་དང་བཅས་འཕྲལ་ཡུན་ཀུན་དགེའི་བླང་དོར་ལམ་སྟོན་བྱེད་སྒོའི་བཀའ་ཡིག་ཕེབས་དོན། “དང་པོ། པན་ཅ་མ་རིའི་སློབ་སྤྱི་ངག་དབང་རྒྱལ་མཚན་དང༌། བོད་དགེ ཕ་ཚབ། ལས་བྱེད། བཟོ་སློབ། སློབ་ཕྲུག་བྱིངས་ཚོགས་བཅས་ཐུན་མོང་ལ། ཆེད་དོན། ངོས་རང་ཉེ་ཆར་དེ་གའི་བཟོ་ལས་སློབ་གཉེར་ཁང་སྒོ་འབྱེད་དང་སྦྲགས་ལྟ་སྐོར་དུ་བསྐྱོད་སྐབས་ཁུལ་དེར་བོད་ཕྲུག་སློབ་སྦྱོང་གི་ཆེད་དུ་འཛུགས་སྐྲུན་རྒྱ་ཆེ་དང་འབྲེལ་བོད་ཀྱི་ཤེས་རིག་བསྟི་གནས་ཤིག་གསར་དུ་ཚུགས་ཏེ་ཡར་རྒྱས་ཀྱི་འགོ་རྩོམ་བཞིན་ཡོད་པ་མཐོང་བས་ཡིད་སྤྲོ་འཕེལ།

གཉིས་པ། མ་འོངས་པར་སློབ་ཕྲུག་རྣམས་སྒྲིག་ལམ་ཀུན་སྤྱོད་གཙང་བས་གཞན་ཡིད་འཕྲོག་ནུས་པ། སློབ་གཉེར་ལ་དགའ་བརྩོན་ཆེ་བས་ཆོས་སྲིད་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བའི་ཤེས་ཚད་མཐོན་པོར་སོན་པ། རྒྱལ་གཅེས་རང་རིགས་ཀྱི་ལྷག་བསམ་དཀར་བའི་སྤྱི་དོན་ལས་འགན་གང་ཡང་ཁུར་བཟོད་ཐུབ་པ། འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་ཡིད་ཅན་ཀུན་ལ་ཕན་སེམས་རྨ་མེད་ཡ་རབས་སྤྱོད་བཟང་ལྡན་པའི་བོད་མི་བསྔགས་འོས་འབའ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་ཐུབ་མིན་ནི། བུ་ཕྲུག་ཚོ་དང་རྒྱུན་དུ་མཉམ་འགྲོགས་བོད་མི་རྒན་པ་ཚོས་ལྟ་སྐྱོང་སློབ་སྟོན་བྱེད་སྟངས་ལ་རག་ལུས་པ་དེས་ན། ཁྱེད་ཅག་སློབ་སྤྱི་དང༌། དགེ་རྒན། ལས་བྱེད་དང་བཅས་ནས་རང་ཉིད་ལ་ཕོགས་ཐོབ་འབྲེལ་བའི་ལས་ཀ་བྱེད་ཡུལ་ཞིག་ཐོབ་བྱུང་སྙམ་པ་དང༌། ཉིན་རེའི་བྱེད་སྒོ་ལྟར་སྣང་རིམ་སེལ་ཐུབ་པ་ཙམ་ལ་ཆོག་ཤེས་བྱས་ཏེ་སྡོད་པ་མ་ཡིན་པར་བོད་ཕྲུག་ཚོའི་སློབ་སྦྱོང་དང༌། འཚོ་བ། ལྟ་སྤྱོད་བཟང་པོར་འགྱུར་བའི་སློབ་སྟོན་ལྟ་རྟོག་བྱེད་སྒོ་ཁག་རང་གི་ལས་འགན་གྱི་སྙིང་པོར་བཟུང་སྟེ་རང་ཉིད་ཀྱི་བུ་ཚ་དང་ཁྱད་མེད་པའི་བྱམས་སྐྱོང་ཐོག་དགའ་བའི་འཛུམ་དང་སྙན་ཞིང་འཇམ་པའི་ཚིག་གིས་སློབ་སྟོན་བྱེད་སྒོར་སྙིང་ཐག་པ་ནས་སེམས་ཁུར་ཆེ་བསྐྱེད་ཀྱིས་འབད་བརྩོན་ལྷོད་མེད་དུས་རྟག་ཏུ་བྱེད་གལ་ཆེ།

གསུམ་པ། ཟེར་ཐོས་ལ་གཞིགས་ན་དེ་གར་བཟོ་ལས་སློབ་གཉེར་ཁང་གསར་བཙུགས་ནང་བོད་ཕྲུག་ན་གཞོན་སློབ་སྦྱོང་དུ་བཞག་པ་རྣམས་ལ་ལྟ་ཚུལ་དང་བསམ་ཚུལ་ནོར་འཁྲུལ་བྱུང་མེད་པའི་ངེས་པ་མི་འདུག་ཅིང༌། བཟོ་ལས་སློབ་གཉེར་ཁང་དེ་དག་བུ་ཕྲུག་རྩིང་སྤྱོད་ཅན་རྣམས་གཅུན་བརྡར་བྱ་ཡུལ་དུ་དམིགས་པ་ནམ་ཡང་མིན་ལ། རིག་རྩལ་ཞན་པ་རྣམས་ཀྱི་ལྟོ་གོས་འཚོ་ཐབས་ཙམ་དུ་དམིགས་པ་ཡང་གཏན་ནས་མིན། སྒོ་འབྱེད་ཉིན་གླེང་མོལ་ནང་གསལ་པོར་ཇི་བརྗོད་ལྟར་བཟོ་ལས་སློབ་གཉེར་ཁང་དེ་ནི་རང་ཅག་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་འཕྲལ་ཕུགས་ཁེ་ཕན་དམིགས་ཡུལ་རྒྱ་ཆེ་དང་ལྡན་པ་མ་ཟད། སློབ་ཕྲུག་རྣམས་ཀྱང་ཤེས་ཡོན་རིག་རྩལ་གྱི་ཚད་གཞི་ངེས་ཅན་ཞིག་ཡོད་དགོས་པའི་བཟོ་སློབ་ཁང་གལ་ཆེ་ཚང་མས་དོ་ཁུར་གཅེས་ཞེན་བྱ་དགོས་པ་ཞིག་ཡིན།

སྤྱིའི་ཁེ་ཕན་ལ་མཚོན་ཏེ་བཤད་ན། བཟོ་ལས་དར་རྒྱས་མེད་པའི་ཡུལ་ཁག་དཔལ་འབྱོར་རྗེས་ལུས་དབུལ་ཕོངས་སུ་གནས་པ་དང༌། སྒེར་གྱི་ཁེ་ཕན་ལ་མཚོན་ནའང་བོད་མི་སྤྱིར་བཏང་རྣམས་ལ་ཉིན་གླ་སྒོར་ ༢ ནས་ ༣ ཙམ་འབབ་པར། རྡོ་ཤིང་འཚེམ་བཟོ་བ་ལྟ་བུའི་ལག་ཤེས་པར་ཉིན་རེར་སྒོར་ ༦ ནས་ ༧ བར་འབབ་མུས་རང་རེས་མཐོང་ཆོས་ལྟར་ཡིན། དེ་ལྟར་སྤྱི་སྒེར་ཚང་མའི་དཔལ་འབྱོར་ཡར་རྒྱས་ཀྱི་གཞི་སྒོ་དང༌། ཐབས་ལམ་བཟང་ཤོས་བཟོ་རིག་པའི་ལས་ཐབས་སྣ་ཚོགས་ལ་སྦྱངས་བརྩོན་བྱ་རྒྱུའི་ལས་དོན་འདིར་མཐོང་ཆུང་ཁྱད་གསོད་བྱེད་པའི་ནོར་འཁྲུལ་གྱི་ལྟ་སྟངས་རྩ་བ་ནས་དོར་ཏེ་འདི་དག་ཡར་རྒྱས་འབྱུང་ཐབས་ལ་འབད་བརྩོན་སྒོ་ཀུན་ནས་ཚུལ་བཞིན་བྱ་དགོས།

བཞི་པ། དེ་འབྲེལ་ད་ཕན་ལས་བྱེད་མནོ་བསམ་མ་ཐོང་བ་འགའ་ཞིག་ནས་བུ་ཕྲུག་ཚོར་གླེང་མོལ་སྐབས་ཁྱེད་ཚོ་ཡག་པོ་མ་བྱས་ན་བཟོ་སློབ་ཏུ་གཏོང་གི་ཡིན་ཞེས་སྡིགས་ར་བསྐུལ་བ་དང༌། དེ་འདྲའི་བརྗོད་བབས་ཀྱི་ཤུགས་རྐྱེན་ལ་བརྟེན་ནས་བུ་ཕྲུག་ཚོའི་བསམ་བློར་ཡང་བཟོ་སློབ་འདི་དག་མདུན་ལམ་ཐ་ཞན་ཞིག་ཡིན་པའི་འདུ་ཤེས་སྐྱེ་བ་སོགས་ཤིན་ཏུ་ནོར་འཁྲུལ་གྱི་བསམ་ཚུལ་ཡིན་ཞིང༌། བསམ་ཚུལ་འདི་དག་འབྱུང་རྐྱེན་ནི་སྤྱི་ཚོགས་རྙིང་པའི་བག་ཆགས་ལས་བྱུང་བ་གོར་མ་ཆག

གནའ་དུས་སྤྱི་ཚོགས་རྙིང་པའི་ནང༌། བཟོ་པ་དང༌། ལག་ཤེས་པ་ཞེས་རིགས་སམ་གྲལ་རིམ་དམའ་བ་ལྟ་བུར་ངོས་འཛིན་བྱེད་པ་བདེན་མོད་ཀྱང༌། ད་ཆ་སྣོད་བཅུད་ལ་འགྱུར་ལྡོག་ཆེས་མང་བྱུང་ཟིན་པའི་དུས་རབས་ཉི་ཤུ་པའི་འཛམ་གླིང་འདིའི་སྟེང་དེ་འདྲའི་ལས་རིགས་དང་གྲལ་རིམ་མཐོ་དམའི་བསམ་ཚུལ་རྩ་བ་ནས་གནས་མེད་པས་མ་ཚད། བཟོ་རིག་པའི་གནས་ལ་མཁས་པ་རྣམས་ཡུལ་གྱི་དཔལ་འབྱོར་དང༌། སྟོབས་ཤུགས་ཀྱི་སྲོག་ཤིང་གཙོ་བོར་གྱུར་ཟིན་ཞིང༌། ཕྱིན་ཆད་རང་ཅག་བོད་མི་རིགས་རྣམས་ནས་ཀྱང་ལས་རིགས་དང༌། གྲལ་རིམ་མཐོ་དམའི་ཐ་སྙད་དབྱེ་འབྱེད་མེད་པར་འདྲ་མཉམ་སྤྱི་སྙོམས་སུ་སྤྱོད་དགོས་པ་མ་འོངས་པའི་བོད་ཀྱི་རྩ་ཁྲིམས་ཟིན་བྲིས་ནང་དུ་གསལ་པོར་གཏན་ལ་ཕབ་ཟིན་པ་ཡིན་ན། རྒན་གཞོན་ཚང་མས་དེ་འདྲའི་རྣམ་རྟོག་གི་དྲ་བ་གཙང་མར་བཅད་དེ། ཡངས་ཤིང་རྒྱ་ཆེ་རླབས་ཆེན་བདེ་སྐྱིད་ཀྱི་མདུན་ལམ་ཐོག་དགའ་སྤྲོའི་དཔལ་དང་འགྲོགས་ནས་ཤར་བསྐྱོད་བྱ་དགོས།

ལྔ་པ། ཕྱོགས་མཚུངས་བཟོ་ལས་སློབ་གཉེར་ཁོངས་ཚུད་ཞུགས་བུ་དང༌། བུ་མོ་རྣམས་ནས་ཀྱང་བཟོ་སློབ་འདི་དག་རང་གཞན་སྤྱི་སྒེར་ཚང་མའི་འཕྲལ་ཡུན་ཁེ་ཕན་དམིགས་ཡུལ་རྒྱ་ཆེ་དང་འབྲེལ་བའི་མདུན་ལམ་བཟང་པོ་ཇི་ཡིན་ངོས་འཛིན་ལེགས་པར་བྱས་ཐོག ཕྱོགས་གཅིག་ནས་བཟོ་རིག་པའི་ལས་རིགས་སྣ་ཚོགས་དང༌། ཕྱོགས་གཅིག་ནས་བོད་ཧིན་དབྱིན་གསུམ་གྱི་ཤེས་ཡོན་ལ་སྦྱང་བརྩོན་ཟུང་འབྲེལ་དུ་བྱས་ཏེ་རང་ཅག་བོད་མི་རིགས་སྤྱི་སྒེར་གྱི་དཔལ་འབྱོར་མྱུར་རླབས་ཆེན་པོས་ཡར་རྒྱས་གོང་འཕེལ་གཏོང་རྒྱུར་དགའ་སྤྲོའི་གདེང་ཉམས་དང་བཅས་སེམས་ཤུགས་ཆེ་བསྐྱེད་བྱེད་པ་ལས་བློ་ཕམ་གུ་དོག་ནམ་ཡང་བྱ་མི་རུང་ཞིང༌། ཡང་ང་ཚོས་བཟོ་སློབ་པ་ཡིན་ཞེས་ལྟ་བའི་མགོ་འཕང་མཐོ་དྲགས་ཏེ་ལས་བྱེད་གོང་རིམ་དང༌། དགེ་རྒན་གྱི་ངག་བཀོད་ལ་བརྩི་བཀུར་མེད་པར་ཚུལ་མིན་རྩིང་སྤྱོད་དུ་ཞུགས་ན་མི་འགྲིགས་པས་ལྟ་སྤྱོད་ཀྱི་གོམ་པ་ཚུལ་མིན་གྱི་ལམ་དུ་མ་འཁྱོག་པ་བྱེད་དགོས།

དྲུག་པ། བཟོ་སློབ་ཁོངས་མ་ཞུགས་པའི་སློབ་ཕྲུག་བྱིངས་ནས་ཀྱང༌། དེང་དུས་ཡོན་ཏན་རིན་གྱིས་ཉོ་དགོས་པའི་དུས་སྐབས་སུ་ཁྱེད་ཚོར་དེ་འདྲའི་རིན་སྐྱིན་མ་འགྲུབ་དོགས་པའི་བློ་གཡེང་དང༌། ལྟོ་གོས་ཆད་ཀྱི་དོགས་པའི་སེམས་ཁྲལ་ནི་མེད། རང་ཉིད་ཀྱི་བློ་རྩལ་དང་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་ལྕོགས་ན། ཆོས་སྲིད་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཤེས་ཡོན་རྒྱ་ཆེན་པོར་ཅི་འདོད་དུ་སློབ་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་བཟང་པོ་འདི་འདྲ་རྙེད་པ་དཀའ་བས་གོ་སྐབས་ཆུད་ཟོས་སྟོང་ཟད་དུ་མ་བཏང་བར་སློབ་སྦྱོང་ལ་ཧུར་བརྩོན། སྒྲིག་ལམ་ཀུན་སྤྱོད་བརྩི་སྲུང༌། སློབ་སྤྱི་དགེ་རྒན་དང་བཅས་པའི་ལེགས་ཆའི་སློབ་སྟོན་ཁག་ཡིད་འཇོག ཁ་མིག་ཡ་རབས་དང་བཟང་པོར་བལྟས་ཏེ་གནས་སྐབས་སྐྱེ་བོ་ཀུན་གྱི་བྱམས་བརྩེའི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་འགྱུར་བ་དང༌། ཕུགས་ཡུལ་ཆོས་སྲིད་ཟུང་འབྲེལ་རྒྱལ་གཅེས་ལྷག་བསམ་ཅན་གྱི་བོད་མི་བཟང་པོ་ཤ་སྟག་ཏུ་འཚར་ལོངས་འབྱུང་ཐུབ་པ་བྱ་དགོས།

བདུན་པ། ཆོས་དགེ་ཚོས་བུ་ཕྲུག་རྣམས་ལ་རིགས་ལམ་བགྲོ་གླེང་གི་སློབ་སྦྱོང་སྤྲོད་བཞིན་པ་དེ་དག་ཤེས་བྱ་ཇི་འདྲ་ཞིག་ཡིན་རུང༌། འོལ་སྤྱི་རགས་པ་ཙམ་མིན་པར་དེའི་དོན་གྱིས་སྡོད་ལུགས་ངོ་མ་དཔྱིས་ཕྱིན་པར་གོ་རྟོགས་ཐུབ་པའི་ཆེད་དུ་ཡིན་གཤིས། སློབ་གཉེར་བ་ཚོ་ནས་མིང་ཚིག་སྐམ་པོའི་བསྐྱར་ཟློས་བྱེད་ཐུབ་པ་དེ་ཙམ་དུ་མ་བཞག་པར། ཤེས་བྱ་གང་དང་གང་གཏན་ལ་འབེབས་པ་དེ་དང་དེའི་དོན་གྱི་གནས་ལུགས་ངོ་མ་འདི་དང་འདི་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་ཡིད་ངོར་གསལ་བར་འཆར་ངེས་ཐུབ་པའི་མཛུབ་སྟོན་ངོ་སྤྲོད་འགྲེལ་བཤད་ནན་ཏན་བྱ་རྒྱུ་གནད་ཀྱི་སྙིང་པོར་གལ་ཆེ་ཞིང༌། དེ་ལྟར་བྱུང་ན་ཆོས་ཕྱོགས་ཁོ་ན་མ་ཡིན་པར་འཇིག་རྟེན་སྲིད་ལུགས་དང་འབྲེལ་བའི་ཤེས་བྱའི་རྣམ་གཞག་ཀུན་ལ་ཡང་བློ་གྲོས་ཀྱི་རྣམ་དཔྱོད་ཟབ་མཐོར་འགྱུར་བ་ལ་ཕན་ཆེ་ཡོང་ངེས།

མདོར་ན། དགེ་རྒན་དགེ་ཕྲུག་བར་དང༌། ལས་བྱེད་ནང་ཁུལ་གྱི་འབྲེལ་ལམ་ཐད། འཚེར་སྣང་ཟོལ་འགྲོགས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་མ་ལུས་པར་དོན་དམ་ཁྱིམ་ཚང་གཅིག་གི་ཕ་མ་བུ་ཚ་ལྟ་བུའི་བརྩེ་ཞེན་མཛའ་གཅུགས་བློ་གཅིག་སེམས་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་ཐབས་ལ་འབད་བརྩོན་དགོས་པ་བཅས་ད་ལམ་དེ་ཕྱོགས་སྐབས་ཀྱི་མཐོང་ཚུལ་དང་བསྟུན་ནས་གནས་འཕྲིན་འདི་དག་ཆེད་དུ་སྤེལ་བསྲིངས་སོང་བས་ཁྱེད་ཅག་རྒན་གཞོན་བར་མ་ཚང་མས་གོང་དོན་རྣམས་ལ་ཞིབ་འཇུག་ནན་ཏན་གྱིས་བླང་དོར་ཚུལ་བཞིན་དུ་སྤྱོད་པ་བྱེད། པན་འཇབ་དྷ་རམ་ས་ལ་ནས་ཏཱ་ལའི་བླ་མས། བོད་མེ་རྟ་ཟླ་ ༤ ཚེས་ ༣ ཕྱི་ལོ་ ༡༩༦༦ ཟླ་ ༥ ཚེས་ ༢༣ བཟང་པོ་ལ།” ཞེས་སྩལ།

ཞི་བསིལ་ཟླ་བའི་ལང་ཚོ་རྒོད་པ་ལ།།

མི་བཟོད་ཡིད་སྲུབས་དམར་པོའི་རྔམ་ནག་གི།

སྲིད་གཞུང་འཁྱོག་པོའི་འཁྱོག་བཤད་རྫུན་གྱི་རིས།།

ཁྱེད་ཀྱི་ཀུན་ཕན་ལམ་བཟང་རྙོག་བྲེལ་ཡང༌།།

དེ་ལ་སྙིང་རྗེའི་གོ་ཆ་བརྟན་པོ་ཡིས།།

དྲང་སྲོང་རིག་པ་གྲུབ་པའི་བདེན་པའི་དབྱངས།།

གསལ་རྫོགས་གླུ་ཡིས་གར་སྟབས་བསྒྱུར་བ་ནས།།

མི་འཇིགས་རྫུན་གཡོ་འཇོམས་པའི་མཚོན་ཆ་ངོམ།།

མགོན་མཆོག་རང་རིགས་ན་གཞོན་ཤེས་བརྩོན་གྲྭར།།

གཟིགས་པ་དགེ་བའི་ཞབས་ཀྱི་རྩིབས་སྟོང་འགྲོས།།

འཁོད་པར་གཞོན་ནུ་ཕོ་མོའི་རྣམ་དཔྱོད་ཀྱིས།།

རིགས་ཚུལ་འབྱེད་པའི་གློག་ཞགས་དེ་ན་འཁྱུག།

དེ་ལྟར་ཚུལ་དང་ཚུལ་མིན་འབྱེད་པ་ཡི།།

གཏན་ཚིགས་རིག་པའི་མདའ་མོ་འཕང་པའི་སྲོལ།།

གངས་ཅན་ཤེས་རབ་མཛོད་ནས་བླངས་པ་ལ།།

རིག་འཕྲུལ་སྒྱུ་མར་ཟློས་ཞེས་བསྟོད་དབྱངས་ལེན།།

20 རང་རྣམ་དབྱིན་དེབ་‘བཙན་བྱོལ་ནང་གི་རང་དབང’ཤོག་ངོས་ ༡༩༩ ནས་ ༢༠༠ བར་གསལ།

21 བཀའ་སློབ་ཆ་ཚང༌། ‘སློབ་སྦྱོང་སྐོར་སྩལ་བའི་བཀའ་སློབ།’ པོད་དང་པོ། ཤོག་གྲངས་ ༩༧ ནས་ ༡༠༢ བར་གསལ། བོད་གཞུང་ཕྱི་དྲིལ་ལས་ཁུངས་ནས་དཔར་སྐྲུན་ཞུས།

ས་བཅད་གསུམ་པ།

ལྡི་ལི་དང་ལ་དྭགས་སུ་ཆིབས་བསྒྱུར། གསར་འགོད་པ་ཁག་གཅིག་མཇལ་བཅར།

༡༽ རྒྱ་གར་རྒྱལ་ས་ལྡི་ལིར་ཆིབས་བསྒྱུར།

༡༩༦༦ ཟླ་ ༧ ཚེས་ ༡༣ ཉིན་ནེ་ཕྷ་ (NEFA) ཁུལ་ནས་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་གཞིས་ཆགས་ཁོངས་བཞུགས་པད་བཀོད་རྗེ་དྲུང་སྤྲུལ་སྐུ་ཅན་ངོ་ལྟོས་མི་གྲངས་ཉི་ཤུ་སྐོར་གཟིམ་ཆུང་མཇལ་ཁར་བཅར་ཞིང༌། རྗེ་དྲུང་སྤྲུལ་སྐུས་དཀའ་ངལ་ཁྱད་བསད་ཀྱིས་རྒྱ་གར་ས་ཐོག་ཏུ་གདན་ཞུ་ཞུས་པའི་བསྟན་འགྱུར་སྡེ་དགེའི་དཔར་མ་པོད་ཉིས་བརྒྱ་དང༌། གསང་ཆེན་རྙིང་མའི་ཆོས་སྐོར་ཕོན་ཆེ། སྒྲུབ་ཐབས་ཀུན་བཏུས་གྲས་པོད་འགའ་ཤས། སྨན་དང་རྩིས་ཀྱི་སྐོར་བཅས་པོད་དོ་པོ་བཅོ་ལྔ། གསེར་ཟངས་ལས་གྲུབ་པའི་སྐུ་བརྙན་ཁག བདེ་གཤེགས་མཆོད་རྟེན་བརྒྱད། སྐུ་ཐང་ཕོན་ཆེ། རོལ་མོ་སོགས་མཆོད་པའི་ཡོ་བྱད་སྣ་ཚོགས་བཅས་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོར་འབུལ་ལམ་ཞུས་ཏེ། ངོ་འཁོར་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་འབྲེལ་ཞུ་མོས་ལྟར་བདེན་ཚིག་སྨོན་ལམ་གྱི་ལྗགས་ལུང་སྩལ་བས་སྐལ་བཟང་དགའ་སྤྲོས་ཚིམས།

ཉིན་ཤས་རྗེས་བྲག་གཡབ་ཨ་ཕྲུག་བླ་མ་དང༌། ལྷ་ས་བ་པད་མ་ཆོས་སྒྲོན་ཅན་ནས་གསོལ་འདེབས་ཞུས་པ་བཞིན་ཕོ་བྲང་གཟིམ་ཆུང་དུ་དད་ལྡན་སེར་སྐྱ་མི་གྲངས་ ༦༠ ལྷག་ལ་དགེ་སློང་མ་དཔལ་མོ་ལུགས་ཀྱི་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་ཕྱག་སྟོང་སྤྱན་སྟོང་གི་བཀའ་དབང་སྔོན་འགྲོ་སྟ་གོན་ཆབས་ཅིག་ཏུ་སྩལ་ཏེ་རྒྱ་གར་མི་མང་ཞབས་འདེགས་ཚོགས་པ་དང༌། ལྡི་ལི་བོད་ཀྱི་ཁང་པའི་འགྲེམས་སྟོན། གཞན་ཡང་རྒྱ་གར་དཔོན་རིགས་ཆེ་ཁག་ལ་མཇལ་འཕྲད་བཅས་བསྐྱང་སླད་ལྡི་ལིར་ཆིབས་ཞལ་བསྒྱུར་གནང་མཛད།

ཟླ་ ༨ ཚེས་ ༤ ཉིན་ལྡི་ལི་མི་མང་ཞབས་འདེགས་ཚོགས་པས་གོ་སྒྲིག་ཞུས་པའི་མང་ཚོགས་སུམ་སྟོང་སྐོར་ལ་ཚོགས་པའི་དམིགས་ཡུལ་ལྟར་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་ལ་ཕན་བདེ་བསྒྲུབས་དང་སྒྲུབ་བཞིན་པར་བསྔགས་བརྗོད་དང༌། རྒྱལ་རབས་ལོ་རྒྱུས་ལས་བརྩམས་ཏེ་འཕགས་བོད་འབྲེལ་བ་བྱུང་སྟངས། བོད་རྒྱལ་ཁབ་རང་དབང་རང་བཙན་ཡིན་པ་རྒྱལ་ཁབ་མང་པོས་ངོས་འཛིན་བྱས་ཚུལ། ཨལ་སལ་པ་ཀྲོར་ནས་བོད་དོན་གླེང་སློང་བྱས་ཀྱང་རྒྱལ་ཚོགས་ནས་དེ་དོན་གོ་བསྡུར་མ་བྱས་སྟབས། ༡༩༥༡ ལོར་གྲོས་མཐུན་དོན་ཚན་བཅུ་བདུན་ཟེར་བ་མི་འཇོག་ཐབས་མེད་བྱུང་སྐོར། མཐར་བོད་མི་རྣམས་རྒྱ་གར་རང་དབང་ལུང་པར་སྐྱབས་བཅོལ་དུ་ཡོང་དགོས་བྱུང་ཚུལ། བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་མི་ཉམས་རྒྱུན་འཛིན་སླད་རྒྱ་གར་གཞུང་དམངས་ནས་ཐུགས་ཁུར་རོགས་ཕན་རྒྱ་ཆེ་གནང་སྐོར་སོགས་གསུང་གླེང་22རྒྱས་པར་སྩལ་མཇུག འཕགས་བོད་ཤེས་རིག་མཐུན་གྲོགས་ཚོགས་པ་གསར་འཛུགས་ཟིན་ལུགས་ཁྱབ་བསྒྲགས་དང་འབྲེལ་ཡོད་ནས་གསུང་གླེང་གནང༌།

དེ་ནས་རྒྱ་གར་ནང་སྲིད་བློན་ཆེན་ནན་དཱ་ (Nanda) མཇལ་འཕྲད་དང༌། ཨིན་དྷར་གྷན་དི་ (Indira Gandhi) རྒྱ་གར་སྲིད་བློན་གྱི་མཚན་བཞེས་གནང་བ་ནས་ཐེངས་དང་པོའི་མཇལ་འཕྲད། གཞན་ཡང་རྒྱ་གར་ཕྱི་སྲིད་བློན་ཆེན་སོ་རན་སིང་ (Swaran Singh) ཡང་མཇལ་འཕྲད་ཀྱིས་གང་ཅིའི་བཀའ་མོལ་ཞིབ་ལྷུག་བསྐྱངས་མཇུག བོད་ཁང་གི་འགྲེམས་སྟོན་ལ་གཟིགས་སྐོར། དོན་གཅོད་ཀྱིས་གཙོས་ལྡི་ལིར་བཅའ་སྡོད་ལས་བྱེད་ཁག་ལ་མཇལ་ཁ་སྩལ་བ་དང་ལྡི་ལི་ནས་བཞུགས་སྒར་དུ་ཆིབས་ཞལ་བསྒྱུར།

༢༽ ལ་དྭགས་ཁུལ་དུ་ཆོས་འབྲེལ་ཐོག་མ་དང་ནོར་ཝེ་ཡུལ་གྱི་ལས་བྱེད་གཉིས་མཇལ་བཅར་གསུང་འཕྲོས།

༡༩༦༦ ཟླ་ ༨ ཚེས་ ༡༢ ཉིན་བཀའ་བློན་དང༌། ཚོགས་གཙོ། རྭ་སྟོད་སྤྲུལ་སྐུ་བཅས་མཇལ་བཅར་གྱིས་རྒྱུན་ལས་ཚོགས་འདུར་གྲོས་བསྡུར་བྱུང་དོན་བཞིན་ལ་དྭགས་སུ་ཕེབས་བཞེད་ཐད་སྐུ་ཞབས་བ་ཀུ་ལར་མི་འགྲོ་ཆེད་གཉེར་གྱིས་ནན་བསྐུལ་དགོས་མིན་སྙན་སེང་ཞུས་པར་ཉིན་ཤས་ངང་འཐེན་བྱས་ལེགས་ཕེབས་འབྲེལ། ཉིན་ཤས་རྗེས་ལ་དྭགས་བློན་ཆེན་རྒྱལ་སྲས་བ་ཀུ་ལ་རིན་པོ་ཆེ་དང༌། ལ་དྭགས་ནང་པའི་ཆོས་ཚོགས། ལ་དྭགས་མི་མང་སྤྱི་ཚོགས་བཅས་ནས་གདན་ཞུའི་གསོལ་འདེབས་རིམ་ཞུས་བཞིན། བཞུགས་སྒར་དྷ་རམ་ས་ལ་ནས་ཕེབས་ཐོན་གྱིས་ལ་དྭགས་སླེ་གནམ་ཐང་དུ་ཞབས་སོར་འཁོད་སྐབས་ལ་དྭགས་ལས་དོན་བློན་ཆེན་རྒྱལ་སྲས་བ་ཀུ་ལ་རིན་པོ་ཆེ་དང༌། ལ་དྭགས་ཡར་རྒྱས་འཛུགས་སྐྲུན་ཁང་གི་སྤྱི་ཁྱབ་ནོར་བུ། ལ་དྭགས་ནང་པའི་ཆོས་ཚོགས་ཀྱི་གཙོ་འཛིན་བཅས་ཀྱིས་དབུས་དགོན་ཁག་གི་བླ་མ་ལས་སྣེ། མི་དྲག ཁ་ཆེ་དང༌། ཡེ་ཤུ། ཧིན་རྡུ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ལུགས་ཁག་གི་མི་སྣ། ས་གནས་སུ་བཅའ་སྡོད་རྒྱ་གར་གཞུང་གི་དཔོན་རིགས་ཁག ཡུལ་ལུགས་ཆས་གོས་གཟབ་མཆོར་གྱིས་བརྒྱན་པའི་ན་གཞོན་རྣམས་ཀྱི་ལག་ཏུ་མཇལ་དར་དང༌། མཆོད་རྫས་སྣ་ཚོགས་ཐོགས་ཏེ་ལྷ་རྒྱལ་ལོ་ཞེས་དགའ་འབོད་དང་བཅས་ཕེབས་བསུ་གཟབ་རྒྱས་ཞུས།

དེ་ནས་ཕྱི་ནང་གསང་བའི་སྐུའི་ཉེན་སྲུང་བ་དང༌། སྐུ་འཁོར། ཕེབས་བསུ་བ་སོགས་སྣུམ་འཁོར་སུམ་ཅུ་སྐོར་གྲལ་བསྟར་དང་བཅས་ྋགོང་ས་མཆོག་རླངས་འཁོར་ཐོག་ཁེབས་དམིགས་བསལ་བའི་ནང་སྐུ་བཞེངས་དགྱེས་འཛུམ་ངང་དལ་བུར་ཕེབས་བཞུད་བསྐྱངས་མུར། དགེ་འདུན་པའི་སེར་སྦྲེངས་དང༌། དད་ལྡན་བཅར་འཛོམས་ཀྱི་རྣམ་པ་མཚམས་སྤྲིན་གསར་པ་ལང་ལོང་དུ་གཡོས་པ་ལྟ་བུ་དང༌། དེ་བཞིན་མི་ཕྱེད་དད་སྟོབས་ཀྱིས་དྲངས་པའི་ལ་དྭགས་ཡུལ་མི་མང་ཚོགས་དང༌། བཙན་བྱོལ་བོད་མི་སོགས་མི་ཚོགས་སྟོང་ཕྲག་མང་པོའི་གྲལ་བསྟར་རིང་པོར་བསྒྲིགས་ཐོག བཅོམ་ལྡན་འདིར་ནི་བྱོན་པ་ལེགས།། བདག་ཅག་བསོད་ནམས་སྐལ་བར་ལྡན།། ཞེས་ཡིག་ཆེན་དང༌། ཆོས་ལུགས། ཚོང་རིགས། དེ་མིན་སྤྱི་སྒེར་སྡེ་ཚན་མང་པོའི་དགའ་བསུའི་རྣམ་པ་མཚོན་པའི་སྦྱར་ཡིག་སྣ་ཚོགས་དང༌། དར་ཚོན་སྣ་ཚོགས་པའི་ལྡ་ལྡིས་སྤྲས་པའི་ལ་དྭགས་སླེ་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་སྲང་ལམ་རིམ་བརྒྱུད་ཀྱིས་གསར་བཞེངས་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་གནས་གཟིགས་དང་འབྲེལ། རྒྱ་གར་གཞུང་གི་སྐུ་མགྲོན་སྣེ་ལེན་ཁང་དུ་ཞབས་ཀྱི་པདྨོ་མངོན་པར་འཁོད་པ་དང་བསྟུན་བླ་མ་ཆེ་ཁག་དང༌། བོད་མི་བཙན་བྱོལ་བའི་སྡོད་སྒར་གྱི་འགོ་འཛིན་སོགས་མཇལ་ཁར་བཅར།

དེ་རྗེས་གངས་དཀར་ཏི་སི་ནས་བྱུང་བའི་ཆུ་ཀླུང་སེང་གེ་ཁ་འབབ་གྱི་ཉེ་འདབས་ལ་དྭགས་མཚན་ཉིད་སློབ་གྲྭ་དང༌། ལ་དྭགས་ཡུལ་མིའི་སྔོན་བསྐྱོད་དམག་སྒར་གྱི་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་གཟིགས་སྐོར་ཞབས་བཅགས་ཀྱིས་དམག་མི་ཚོས་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་རང་ཡུལ་སྲུང་སྐྱོབ་ཀྱི་དོན་དུ་དཔའ་མཛངས་ལྡན་པའི་བྱས་རྗེས་བཞག་པ་དང༌། ཡང་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་ཆོས་ཀྱི་བསམ་པ་མ་བོར་བར་ལྷ་ཁང་གསར་བཞེངས་བྱས་པ་བཅས་ལ་བསྔགས་བརྗོད་མཛད་ཐོག ཕྱིན་ཆད་ཀྱང་ཆོས་སྲིད་ཟུང་འབྲེལ་དགོས་སྐོར་བཀའ་སློབ་གསུང་གླེང་དང་འབྲེལ་མ་ཎིའི་ལྗགས་ལུང་སྩལ་ཞིང༌། གསར་བཞེངས་ཞུས་པའི་དམག་སྒར་གྱི་གཙུག་ལག་ཁང་དེར་ཐེག་གསུམ་དར་རྒྱས་གླིང་ཞེས་མཚན་གྱི་ཅོད་པན་སྩལ།

འབྲི་གུང་བཀའ་བརྒྱུད་པའི་ཆོས་བརྒྱུད་འཛིན་པ་སྒང་སྔོན་དགོན་དུ་ཞབས་བཅགས་དང༌། གཟིམ་ཆུང་དུ་རྟོགས་ལྡན་སྤྲུལ་སྐུ་དང༌། དགོན་ལག་གི་གནས་འཛིན་ཁག་ལ་མཇལ་ཁ། འདུ་ཁང་དུ་གནས་གཟིགས་དང་འབྲེལ་དགེ་འདུན་བརྒྱ་སྐོར་ལ་མ་ཎིའི་ལྗགས་ལུང༌། ཕེབས་ལམ་དུ་མང་ཚོགས་ཉིས་བརྒྱ་སྐོར་ལ་མཇལ་ཁ་དང་མ་ཎིའི་ལྗགས་ལུང་བཅས་རིམ་བཞིན་སྩལ།

སླེ་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་རིས་མེད་དགེ་འདུན་ལྔ་བརྒྱ་བརྒལ་བའི་ཚོགས་མགོན་དུ་ཆིབས་ཞལ་བསྒྱུར་ཏེ། སྐབས་གསུམ་པ་དང་གནས་བཅུའི་ཞལ་འདོན་དང་འབྲེལ་བའི་མཆོད་འབུལ་ཐུགས་སྨོན་རྗེས། སྐུའི་འཁྲུངས་རབས་གོང་རིམ་གྱི་དུས་སུའང་ལ་དྭགས་ཁུལ་ཕེབས་ཡོད་ཤས་ཆེ་ཡང༌། སྐུ་ཕྲེང་འདིའི་དབང་དུ་བྱས་ན་ལ་དྭགས་སུ་ཕེབས་ཐེངས་དང་པོ་འདིར་ཁྱེད་ཅག་ནས་དད་གུས་ཀྱི་རྣམ་འགྱུར་བཟང་པོས་དགའ་བསུ་གཟབ་རྒྱས་གནང་བར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞེས་དང༌། སྤྱིར་སེར་སྐྱ་མང་ཚོགས་སུ་དུས་བསྟུན་བླང་དོར་བྱེད་སྒོའི་སྐོར་དང༌། ལྷག་པར་དགེ་འདུན་གྱི་སྡེ་ཁག་ནས་བསྟན་པ་འཛིན་སྐྱོང་གི་ཁུར་འགན་ཆེ་བཞེས་གནང་དགོས་ལུགས་ཀྱི་བཀའ་སློབ་སྩལ་ཏེ་བཞུགས་མཚེར་དུ་ཕྱིར་ཕེབས་བསྐྱངས།

ཚེས་ ༢༧ ཉིན་ཁྲིག་རྩེ་ (Tiktse) དགོན་དང༌། ལྕེ་བདེ་ (Chamrey) དགོན། རྟ་ཐོག (Taktok) དགོན། ཧི་མི་ (Hemis) དགོན། སྟག་སྣ་ (Stakna) དགོན། མང་སྤྲོ་ (Matho) དགོན་བཅས་སུ་རིམ་བཞིན་ཞབས་བཅགས་གནས་གཟིགས་དང༌། ས་གནས་སོ་སོའི་སེར་སྐྱ་མང་ཚོགས་ལ་སྐྱབས་འགྲོ་དང༌། མ་ཎི། བཛྲ་གུ་རུ། དམིགས་བརྩེ་མ་བཅས་ཀྱི་ལྗགས་ལུང་དང་བཀའ་སློབ་སྩལ།

དེ་ནས་བོད་རྗེ་ཆོས་རྒྱལ་གདུང་རྒྱུད་ཀྱི་ཕོ་བྲང་ཏོག་ (Stok) ཏུ་ཞབས་སོར་བཀོད་དེ་རྒྱལ་སྲས་འཕྲིན་ལས་རྣམ་རྒྱལ་ནས་རྟེན་གསུམ་འབུལ་དངོས་བསྟར་འབུལ་ཞུས་པར་ཕྱིར་སློག་གསོལ་རས་སྩལ། འདི་ཉིན་སྔ་དྲོའི་ཆུ་ཚོད་ ༧ ནས་དགོང་དྲོའི་ཆུ་ཚོད་ ༨།༣༠ བར་ཉིན་གང་རླངས་འཁོར་ནང་ཕེབས་འགྲུལ་བསྐྱངས་པས་མ་ཚད། དགོན་ཁག་ཁ་ཤས་རི་རྩེར་ཆགས་ཏེ་ས་བབས་མཐོ་བས་ཆིབས་རྟ་དང༌། ཞབས་ཐང་དུའང་ཕེབས་བཞུད་བཅས་སྐུ་ངལ་འོ་བརྒྱལ་ཆེ་བྱུང་ལ་མ་གཟིགས་པར་བསམ་བཞིན་གཞན་དོན་འབའ་ཞིག་ཏུ་དགྱེས་བཞིན་ཤར་ཕེབས་ཞབས་བཅགས་ཀྱིས་མང་ཚོགས་ཐུགས་བརྩེས་མི་བསྐྱུད་པའི་ཞལ་མཇལ་གསུང་གླེང་བསྐྱངས་པས་ཐམས་ཅད་ངོ་མཚར་རབ་དགའི་གནས་སུ་བཀོད།

ཕྱི་ཉིན་ལ་དྭགས་བྱང་ཐང་ཁུལ་བཅའ་སྡོད་དང་དམག་དང༌། དེ་ཁུལ་བོད་མིའི་སྤྱི་འཐུས་ལྔ་ལ་མཇལ་ཁ་སྩལ་མཇུག དགེ་ལུགས་རི་རྫོང་དགོན་དང༌། ཀླུ་འཁྱིལ་ (Likir) དགོན་གཉིས་སུ་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱངས་ཤིང༌། སོ་སོར་བྱང་ཆུབ་ལམ་སྒྲོན་དང་ལམ་གཙོ་རྣམ་གསུམ་གྱི་ལྗགས་ལུང་ཆོས་འབྲེལ་སྩལ། དེ་ནས་སླེ་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་ལྷ་སྡེ་མི་སྡེ་སྤྱིས་ཁྲི་ཚོགས་འབུལ་བཤམས་ཀྱི་ཚོགས་མགོན་དུ་ཆིབས་བསྒྱུར་དང༌། ལ་དྭགས་ཁུལ་གྱི་དམག་སྤྱི་ཆེན་མོ་མེ་འཇར་འཇན་རལ་སྒུར་བྷེ་སིང་གྷིལ་ (Maj Gen Gurbay Singh Gill) ནས་དགོང་མོའི་གསོལ་སྟོན་འབུལ་བཞེས་དང༌། དམག་སྤྱི་ནང་མི་བཅས་པར་གསུང་གླེང་འབྲེལ་མོལ་དང༌། མཛད་རྣམ་ཕྱག་དེབ་དབྱིན་ཡིག་མཚན་རྟགས་ཅན་ཞིག་གསོལ་རས་སྩལ།

ཚེས་ ༢༩ ཉིན་སླེ་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་དཔལ་མོ་ལུགས་ཀྱི་བཀའ་དབང་སྒྲུབ་ཆོག་བསྐྱངས་པ་དང༌། དགེ་ལུགས་དཔེ་ཐུབ་ (Spituk) དགོན་གྱི་འདུ་ཁང་དུ་གནས་གཟིགས་དང་འབྲེལ་བཞུགས་ཁྲིར་ཞབས་བཀོད་དང་བསྟུན་བ་ཀུ་ལ་རིན་པོ་ཆེས་དབུས་དགེ་འདུན་བརྒྱ་སྐོར་ནས་བརྟན་བཞུགས་བསྟར་འབུལ་ཞུས་རྗེས་བོད་མིའི་སྡོད་སྒར་ཁག་གཉིས་སོ་སོར་གཟིགས་སྐོར་དང་ཆོས་སྲིད་འཕྲལ་ཡུན་འདི་ཕྱིའི་མདུན་ལམ་གསལ་བར་སྟོན་པའི་བཀའ་སློབ་སྩལ།

དེ་ནས་དགེ་ལུགས་བཟང་མཁར་ (བསམ་སྒར་) དགོན་དུ་གནས་གཟིགས་དང༌། རྒྱ་གར་དམག་སྤྱི་དང་དགུང་ཚིགས་ལྷན་བཞེས་རྗེས་ལ་དྭགས་སྤྱི་ཚོགས་འཐུས་མི་སུམ་བརྒྱ་སྐོར་ལ་མཇལ་ཁ་དང་མ་ཎིའི་ཆོས་འབྲེལ་བསྐྱངས། ཉིན་གུང་སླེ་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་སེར་སྐྱ་མི་མང་ཁྲི་ཕྲག་བརྒལ་བར་རྒྱལ་ཀུན་སྙིང་རྗེའི་རང་གཟུགས་འཕགས་མཆོག་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་བཀའ་དབང་སྔོན་འགྲོ་དངོས་གཞི་ཆབས་ཅིག་ཏུ་སྩལ་འབྲེལ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་དགེ་འདུན་ལ་རག་ལུས་པས་དགེ་འདུན་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ལྟ་སྤྱོད་བཟང་པོ་ཀུན་གྱིས་དད་གུས་དག་སྣང་འདྲེན་ནུས་པ་ཞིག་མ་བྱུང་ན། དུས་ཚོད་དང༌། སྐྱེ་བོའི་བསམ་ཚུལ་ཀུན་ཏུ་འགྱུར་བཞིན་པའི་དུས་རབས་འདིར་རང་དགར་བསྟན་པ་འཛིན་སྐྱོང་དཀའ་བས། དགེ་འདུན་ཚོས་གསུང་རབ་ས་རྡུལ་གྱི་ཁྲོད་དུ་མ་བཞག་པར་ཐོས་བསམ་སྒོམ་པ་ཅི་ནུས་མཛད་དགོས་ཤིང༌། བོད་ཡུལ་ལྟ་བུར་ད་ཆ་ཆོས་བྱེད་འདོད་མོས་ཡོད་ཀྱང་རང་དབང་བྲལ་བས་བྱེད་ཐབས་བྲལ། འདི་ཁུལ་རྒྱལ་བསྟན་རྨང་གཞི་དགོན་ཁག་མང་པོ་ཡོད་པའི་ཁར། ཆོས་བྱེད་ཀྱི་རང་དབང་ཆ་ཚང་ཡོད་པའི་དུས་ཚོད་བཟང་པོ་འདི་ལྟ་བུ་ཆུད་ཟོས་སྟོང་ཟད་དུ་མ་སོང་བར་བསྟན་པའི་ཁུར་འགན་བཞེས་དགོས་ལུགས་སོགས་གཞེན་སྐུལ་བཀའ་སློབ་ཟབ་གསལ་སྩལ་རྗེས། ལ་དྭགས་ལྷ་སྡེ་མི་སྡེ་སྤྱི་མགྲིན་ནས་མདོ་ལུགས་ཀྱི་བརྟན་བཞུགས་བསྟར་འབུལ་ཞུས་པར། འབུལ་དངོས་ཇི་ཡོད་ཡུལ་གྱི་སྤྱི་ཚོགས་ཆོས་སྲིད་མཁོ་ཕན་གང་ཆེར་སྨིན་གཏོང་བྱ་རྒྱུར་ཕྱིར་སྩལ་བསྐྱངས།

ལ་དྭགས་ནང་པའི་ཆོས་ལུགས་སྤྱི་ཚོགས་ནས་མངའ་ཁུལ་ཆོས་སྲིད་གཙོ་དྲག་མི་སྣ་ཉིས་བརྒྱ་བརྒལ་བར་གསོལ་ཇ་འབུལ་བཞེས་སར་གདན་ཞུས་དང༌། དེ་རྗེས་ལ་དྭགས་ཁ་ཆེ་དང༌། ཧིན་རྡུ། ཡེ་ཤུ་བཅས་ཀྱི་སྤྱི་འཐུས་དང་ཚོང་རིགས་སྤྱི་འཐུས་བཅས་དད་མཇལ་ཁག་ལ་མཇལ་ཁ་སྩལ།

ཆོས་ལུགས་སྤྱི་འཐུས་ཚོར་ཆོས་པ་ནང་ཕན་ཚུན་གུས་བཀུར་མཛའ་མཐུན་ཐོག རང་རང་གི་ལྟ་སྤྱོད་གཙང་མར་ཉམས་ལེན་བྱ་འོས་ཀྱི་གསུང་གླེང་མཛད་མཇུག ལ་དྭགས་ཡར་རྒྱས་གཙོ་འཛིན་ནོར་བུ་དང༌། རྫོང་དཔོན། རྒྱལ་སྲས་བ་ཀུ་ལ་བཅས་པར་བོད་མིའི་གཞིས་ཆགས་དང་སློབ་གྲྭ་གསར་འཛུགས་སྐོར་ཕན་གྲོགས་གང་ལེགས་དགོས་པའི་བཀའ་མངགས་དང༌། སྐུ་ཞབས་ནོར་བུ་ལགས་དང་རྫོང་དཔོན་སོ་སོར་མཛད་རྣམ་མཚན་ཡིག་ཅན་རེ་དང༌། ལ་དྭགས་སྐོར་བྱ་བའི་འགོ་བྱེད་གསུམ་ལ་ཕྱག་དེབ་རེ་བཅས་སྩལ།

ཚེས་ ༣༠ ཉིན་དགེ་ཚུལ་སློང་ཆིག་སྟོང་སྐོར་འདུས་པའི་གསོ་སྦྱོང་སར་སོ་ཐར་གྱི་མདོ་འཆད་པར་མཛད་རྗེས་སླེར་བཅའ་སྡོད་དམག་སྤྱི་དང༌། ལ་དྭགས་བློན་ཆེན། ཆོས་ཚོགས་ཁག་གི་འགོ་ཁྲིད། མངའ་ཁུལ་སེར་སྐྱ་མང་ཚོགས་བཅས་ནས་ཕེབས་སྐྱེལ་གཟབ་གཟེངས་དང་བཅས་དྷ་རམ་ས་ལ་བཞུགས་སྒར་ཕོ་བྲང་དུ་ཞབས་སོར་བདེ་བར་བཀོད།

སྐབས་དེར་ནོར་ཝེ་ཡུལ་གྱི་གཟུགས་མཐོང་བརྙན་འཕྲིན་ལས་ཁང་གི་ལས་བྱེད་བཞི་མཇལ་བཅར་གྱིས་རྒྱ་གར་དང༌། བལ་ཡུལ་ནང་ཡོད་པའི་བོད་མིའི་གནས་སྟངས་གློག་བརྙན་དཔར་འདེབས་ཐོག ཟླ་ ༡༠ ནང་རྒྱལ་སྤྱིའི་སྐྱབས་བཅོལ་བའི་ཉིན་མོ་ཞེས་པར་སྐྱབས་བཅོལ་བ་རྣམས་ཀྱི་ཆེད་དུ་ཞལ་འདེབས་འབོད་སྐུལ་གྱི་ལས་འགུལ་བྱ་རྒྱུ་ཡིན་པ་དང༌། དུས་མཚུངས་ནོར་ཝེ་ཡུལ་གྱི་གཟུགས་མཐོང་བརྙན་འཕྲིན་དུའང་བསྟན་རྒྱུ་མ་ཟད། བོད་མི་སྐྱབས་བཅོལ་བའི་ཆེད་དུ་ཞལ་འདེབས་བསྡུ་སྐུལ་བྱེད་འཆར་ཡོད་སྐོར་སྙན་སེང་དང་སྐུ་དཔར་ཞུ་སྒྲོན་རྗེས་བོད་ནང་གི་གནས་ཚུལ་སྐོར་བཀའ་འདྲི་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། “བོད་ནང་གི་གནས་ཚུལ་ནི་ཇེ་ཞན་ཇེ་སྡུག་ཏུ་འགྲོ་མུས་རེད། ང་ཚོའི་ཆོས་དང་ཤེས་རིག་རྩ་བརླག་ཏུ་གཏོང་མུས་མ་ཟད། རྩ་བའི་མི་རིགས་ཀྱང་རྩ་མེད་དུ་གཏོང་རྒྱུའི་ཉེན་ཁ་འདུག འོན་ཀྱང༌། རྒྱ་ཆེའི་བོད་མི་མང་གི་སེམས་ཤུགས་ནི་ཧ་ལས་པའི་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་དང༌། ལྷག་པར་རྒྱ་ནག་ནང་ཁུལ་སློབ་སྦྱོང་དུ་ཕྱིན་པའི་གཞོན་ནུ་ཚོ་ཡང་རང་གི་མི་རིགས་དང་ཡུལ་ལུང་ལ་ཤ་ཞེན་སེམས་ཤུགས་ནི་ཤིན་ཏུ་ཆེན་པོ་འདུག” ཅེས་དང༌།

ཡང་རྒྱ་གར་ནང་གི་སྐོར་བཀའ་འདྲི་ཞུས་པར། “རྒྱ་གར་ནང་ང་ཚོའི་ཆོས་དང༌། ཤེས་རིག་མི་ཉམས་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་པའི་སླད་དུ་བོད་མི་མང་འདུས་ཀྱི་གཞིས་ཆགས་དང༌། སློབ་གྲྭ་ཟུར་འཛུགས་བཅས་བྱས་ཡོད། གནད་དོན་འདིའི་ཐོག་རྒྱ་གར་སྲིད་བློན་སྐུ་གཤེགས་ནེ་རུ་དང༌། ལལ་བྷ་དུར་ཤཱསྟྲི། ད་ལྟའི་སྲིད་བློན། དེ་མིན་རྒྱ་གར་དཔོན་རིགས་མི་མང་བཅས་ནས་ལྷག་བསམ་རྣམ་དག་གི་རྒྱབ་སྐྱོར་ཕན་གྲོགས་རྒྱ་ཆེན་པོ་གནང་ཡོད་པས་གྲུབ་འབྲས་ཀྱང་གང་ལེགས་ཐོན་བཞིན་པ་ཡིན།” ཞེས་དང༌།

ཡང་རྒྱ་ནག་ནང་རིག་གཞུང་གསར་བརྗེའི་ལས་འགུལ་སྐོར་དོགས་འདྲི་ཞུས་པར། “རྒྱ་ནག་ནི་སྔར་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ནང་རིག་གཞུང་ཚད་མཐོར་སོན་པའི་བསྟོད་བསྔགས་བྱ་ཡུལ་ཅན་ཞིག་ཡིན་ན་ཡང༌། ད་ཆ་རིག་གཞུང་རྩ་མེད་བཟོ་བའི་ལས་འགུལ་འདི་ལྟ་བུ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཡ་མཚན་དང༌། རྒྱ་ནག་མི་མང་ལ་ཤིན་ཏུ་ཐབས་སྡུག་གི་གནས་ཚུལ་བློ་ཕམ་ཆེ་བ་ཞིག་རེད།

ངོས་རང་ཆོས་དང་ཤེས་རིག་གི་ནང་དུ་འཚར་ལོངས་བྱས་པ་ཞིག་ཡིན་པའི་ཤུགས་རྐྱེན་གྱིས་མཐོང་ཚུལ་ནོར་འཁྲུལ་ཡོད་ན་ནི་མི་ཤེས། དེ་མིན་ངོས་ཀྱི་བསམ་ཚོད་ལྟར་བྱས་ན། མིའི་རིགས་རྣམས་ནས་འཛམ་གླིང་ཞི་བདེ་དང༌། རང་རང་གི་མི་ཚེ་ཡ་རབས་དང༌། བག་ཕེབས། ཞི་ལྷོད་ངང་སྐྱེལ་འདོད་ཡོད་པ་རེད། དེ་ཡོང་བ་ལ་ཕྱི་དངོས་པོ་ཡར་རྒྱས་འགྲོ་བ་དང་ཆབས་ཅིག་ནང་གི་བསམ་བློ་ཡང་ཡར་རྒྱས་འགྲོ་དགོས། བསམ་བློ་ཡར་རྒྱས་འགྲོ་མ་ཐུབ་པར་དངོས་པོས་བསམ་བློ་དབང་དུ་བསྒྱུར་ན། དཔེར་ན། རྡུལ་ཕྲན་གྱི་ནུས་པ་ལྟ་བུས་མིའི་རིགས་ལ་ཕན་ཐོགས་སུ་སྤྱོད་མ་ཐུབ་པར། རང་གིས་བཟོས་ཏེ་རང་གི་མཇིང་པར་གཟེད་པའི་ཉེན་ཁ་ཡོད། བསམ་བློ་ཡར་རྒྱས་འགྲོ་བ་ལ་སྔར་གྱི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་བཟང་པོ་རྣམས་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་ཡོད།

འོན་ཀྱང༌། ཆོས་དང་རིག་གཞུང་གི་རྣམ་པ་ཡོད་ཚད་རྩ་མེད་བཟོ་བ་ནི། མིའི་ཡ་རབས་ཀྱི་གཞི་རྩ་མེད་པ་བཟོ་བ་ལྟ་བུ་ཡིན། རྒྱ་ནག་ནང་ལོ་ཡུན་མང་པོའི་རིང་བྱུང་བའི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་གི་ཁྱད་ནོར་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་རྣམས་ཡུལ་གཅིག་ཙམ་མ་ཡིན་པར། འཛམ་གླིང་འདིའི་མིའི་རིགས་སྤྱིའི་སྤྱི་ནོར་ལྟ་བུ་ཡིན་པས། དེ་དག་ཆུད་ཟོས་ཉམས་ཆག་མེད་པར་སྲུང་སྐྱོབ་བྱ་རྒྱུར་ཚང་མས་དོ་སྣང་བྱ་གལ་ཆེན་པོ་རེད་བསམ་གྱི་འདུག” ཅེས་སྩལ།

ཡང་བི་ཏི་ནམ་སྐོར་བཀའ་འདྲི་ཞུས་པར། “ངོས་རང་ཆོས་དང་ཤེས་རིག་ནང་འཚར་ལོངས་བྱས་པ་ཞིག་ཡིན་པས་སྲིད་དོན་གནས་ཚུལ་ཤེས་ཀྱང་མི་ཤེས་ལ། དགའ་པོ་ཡང་མེད།

འོན་ཀྱང༌། ཤུགས་རྐྱེན་གཞན་ཞིག་ལ་བརྟེན་ནས་རྐང་པ་ཡ་གཅིག་སྲིད་དོན་གྱི་འདམ་དོང་ནང་ཚུད་ཡོད། ད་ལྟ་ཁྱེད་རང་གིས་དྲི་བ་གནང་བ་ལ་བརྟེན་ནས། རང་གི་མཐོང་ཚུལ་རོབ་བསྡུས་ཞུས་ན། ཡུལ་ལུང་ཆུང་ཆུང་དེའི་ནང་ལོ་ཡུན་དེ་ཙམ་མང་པོའི་རིང་རྣ་བར་མེ་མདའི་སྒྲ་སྐད་མ་ཆད་པར་གནས་པ་དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཐབས་སྡུག་དང༌། ཤིན་ཏུ་སེམས་སྐྱོ་པོ་ཞིག་རེད། ང་ཚོས་འཁོར་ལོ་བརྡབས་ཆག་ལྟ་བུ་བྱུང་ནས་མི་རེ་ཟུང་ཤི་ན་ཧ་ལས་མདོག་དང༌། ཤིན་ཏུ་ཕངས་སེམས་བྱེད་ན། ཉིན་རེ་བཞིན་མི་བརྒྱ་སྟོང་མང་པོ་བསད་ནས། ད་དུང་ཕ་རོལ་པོ་ཤི་བར་དགའ་ཚོར་བྱེད་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཐབས་སྡུག་རེད། ཕན་ཚུན་སུ་ཤི་ཡང་མིའི་རིགས་གཅིག་གྱུར་ཡིན་ལ། ལྷག་པར་དུ་གྲོང་གསེབ་པ་སྙོམས་ཆུང་འཚོ་བ་ཐ་ཞན་དུ་གནས་པ་རྣམས་གནས་བཟོད་བདེ་མིན་དང༌། འཐབ་རོལ་ཏུ་འགྲོ་བ་ནི་ཆེས་ཤིན་ཏུ་སེམས་སྐྱོ་བའི་རང་བཞིན་རེད།

བི་ཏི་ནམ་གྱི་གནད་དོན་ཞི་བདེའི་ལམ་ནས་ཐག་གཅོད་བྱ་རྒྱུར་ཡུལ་མང་པོས་འདོད་པ་ཡོད་པ་ལྟར། ཕན་ཚུན་ཚང་མའི་འདོད་པ་ཁེངས་པའི་ཐབས་ཤེས་ཤིག་དགོས་གལ་ཆེ། འདོད་པ་མ་ཁེངས་ན་ལག་པ་བསྡམས་པས་ཁུངས་འཁྱོལ་བ་དཀའ། ངོས་རང་ལྟ་བུས་ནི། ཡུལ་དེར་ཞི་བདེ་དང༌། མི་མང་འཚོ་བ་བདེ་སྐྱིད་དུ་སྤྱོད་པའི་སྨོན་ལམ་རྒྱག་རྒྱུ་ཙམ་ལས་བྱ་ཐབས་གང་ཡང་མེད།” ཅེས་སྩལ།

མཇུག་ཏུ་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། ནོར་ཝེ་ཡུལ་གྱི་གནས་ཚུལ་ཆུང་དུས་ནས་གོ་ཐོས་ཡོད་ཐོག བར་སྐབས་ང་ཚོའི་བུ་ཕྲུག་མང་པོ་ཡུལ་དེར་སློབ་སྦྱོང་ཆེད་བསྐྱོད་པ་དང༌། ད་རེས་ཁྱེད་ཚོ་ཐུག་འཕྲད་བྱུང་བ་སོགས་འབྲེལ་ཤུགས་ཇེ་ཆེར་ཕྱིན་པ་མ་ཟད། ལྷག་པར་ཁྱེད་ཚོའི་ཡུལ་མི་ཚོས་ང་ཚོར་དམིགས་བསལ་གྱི་ཤ་ཚ་དང༌། རོགས་རམ་གནང་བ་ལ་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་རྒྱུ། དཀའ་ངལ་ཆེ་དུས་བྱུང་བའི་རོགས་རམ་ནི་རྩ་བ་ཆེན་པོ་ཡིན་ལ། དུས་ནམ་ཡང་བརྗེད་མི་ཐུབ། ཁྱེད་ཚོའི་ཡུལ་མི་ཚོར་འཚམས་འདྲི་ཡོད་ཅེས་བཀའ་སློབ་རྒྱས་པར་སྩལ།

མུ་ཏིག་རབ་ཆགས་གངས་ཀྱི་རི་བོའི་ལྗོངས།།

ལ་དྭགས་གདོད་མའི་གཏེར་ཁ་གྲོལ་བའི་སར།།

ཅི་འདོད་ཆོས་ཀྱི་སྦྲང་ཆར་བྲན་པའི་ཚུལ།།

དང་པོར་བསྐྱངས་པའི་དགེ་ལེགས་དེ་ན་འཛོམས།།

གང་གི་ཞལ་དཀྱིལ་མཐོང་བ་དོན་ལྡན་གྱི།།

མཚན་དཔེའི་ཆ་རྫོགས་དད་ལྡན་རལ་ཀློང་དུ།།

བསྐྱིལ་བའི་མོད་ལ་རྒྱལ་ཀུན་དགྱེས་བསྐྱེད་དབྱངས།།

དོན་གཉིས་ཚངས་པའི་བུ་མོའི་གླུ་རུ་འགྲན།།

ལེགས་བྱས་ཟླ་བ་མཚར་བའི་ཡུལ་གྱི་སྡེ།།

སྔོན་རབས་གངས་ཅན་ཞིང་གི་མཆེད་ཟླ་རུ།།

མཆེད་པའི་ཟོལ་གྱིས་ཆོས་རིག་གོམས་སྲོལ་སོགས།།

བྷོ་ཊའི་ལྗོངས་ནས་སྐྱེས་སུ་བླངས་པ་རྨད།།

ཀུན་ཕན་ཆུ་ཀླུང་ཆུ་ཤེལ་ཟླ་བ་བཞིན།།

ལ་དྭགས་གཏེར་གྱི་བུམ་པ་བཟང་པོའི་གཟུགས།།

ཆོས་རིག་འདབ་བརྒྱ་གྲོལ་བའི་བདུད་རྩིའི་གཏེར།།

གངས་ཅན་མགོན་དེས་སྒོ་འཕར་ཡངས་པོར་ཕྱེས།།

ཞེས་ལྷར་བཅས་འགྲོ་བའི་འདྲེན་མཆོག་སྲིད་ཞིའི་གཙུག་རྒྱན་སྤྱི་ནོར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ྋརྒྱལ་བའི་དབང་པོ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་རྒྱ་ཆེན་སྙིང་རྗེའི་རོལ་མཚོ་རླབས་འཕྲེང་བརྒྱ་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ་ལས། གནད་ཡོད་མི་སྣ་འགར་སྩལ་བའི་བཀའ་ཡིག་དང་དགུང་གསར་མཛད་སྒོ། ཕྱི་ནང་དད་ལྡན་ཁག་གཅིག་ལ་མཇལ་ཁ། གསུམ་དུས་སྲུང་བརྩི། རྒྱ་གཞུང་གིས་མཚན་སྨད་སྒྲོ་སྐུར་དང་བོད་མིའི་སློབ་གྲྭ་ཁག་གཅིག་ཏུ་གཟིགས་སྐོར། ལྡི་ལི་དང་ལ་དྭགས་ཁུལ་དུ་ཆིབས་བསྒྱུར་སོགས་ཀྱི་སྐོར་ཏེ། རླབས་འཕྲེང་སོ་བཞི་པའོ།། །།

22 གསུང་བཤད་ཆ་ཚང༌། གླེགས་བམ་འདིའི་ཟུར་སྣོན་ཁོངས་བཀོད་ཡོད།

རླབས་འཕྲེང་སོ་ལྔ་པ།

རིག་གནས་གསར་བརྗེའི་ངན་རླབས་དང་འགྲོ་ཕན་སྨན་རྩིས་ཁང་དུ་ཆིབས་བསྒྱུར། འཕགས་པ་རང་བྱུང་ལྔ་ལྡན་གྱི་དབུ་བརྙན་ཚལ་བུ། ཌལ་ཧོར་དང་ལྡེ་ར་ལྡོང་དུ་ཆིབས་བསྒྱུར་སོགས་ཀྱི་སྐོར།

ས་བཅད་དང་པོ།

རྒྱ་གཞུང་གི་སྲིད་ཇུས་འོག་རིག་གནས་གསར་བརྗེའི་ངན་རླབས།

༡༩༥༩ ལོར་བོད་ས་ཡོངས་རྫོགས་རྒྱ་ནག་སྲིད་གཞུང་གིས་དྲག་པོའི་དབང་བསྒྱུར་བྱས་པ་ནས་བཟུང༌། བོད་ནང་གྲལ་རིམ་དབྱེ་འབྱེད་དང༌། བཅོས་བསྒྱུར། ཞིབ་འཇུག བསྐྱར་ཞིབ། ཡང་ཞིབ། ཚོགས་འདུ། སློབ་སྦྱོང་ཟེར་བ་སོགས་ལས་འགུལ་སྣ་ཚོགས་ལུ་གུ་བརྒྱུད་སྦྲེལ་དུ་སྤེལ་ཏེ། དོན་སྙིང་བོད་མི་སེར་སྐྱ་ཕོ་མོ་རྒན་གཞོན་བར་མ་ཐམས་ཅད་རང་ལོ་བརྒྱད་ནས་གང་བྱས་འདྲི་རྩད་བྱེད་པ་དང༌། དེ་ཡང་རང་ཉིད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་བཤད་པའི་རྗེས་སུ་རང་གི་ཕ་མ་ནང་མི་སོ་སོའི་བསམ་ཚུལ་ཤོད་དགོས་པ་མ་ཟད། ཐ་ན་གྲོང་པ་ཁྱིམ་མཚེས་ཁག་གི་བསམ་སྤྱོད་གནས་ཚུལ་འདྲི་རྩད་དང༌། དེ་ཡང་ལན་གཅིག་མིན་པར་ཡང་ནས་ཡང་དུ་བྱེད་པ་དང༌། བོད་མི་ནང་ཁུལ་ཕན་ཚུན་འཐབ་རྩོད་རྡུང་རྡེག་བྱེད་པ། གཞན་ལྟ་ཅི་ཕར་ཚུར་འགྲོ་སྡོད་དང༌། བོད་མི་ནང་ཁུལ་སྤུན་ཉེ་ཐུག་འཕྲད་ཙམ་ལའང་རང་དབང་མེད་པ། བོད་མི་ཆེས་མང་པོ་ཞིག་ལ་མངའ་བདག་དང༌། ལོག་སྤྱོད་པའི་མིང་བཏགས་ཏེ་མནར་གཅོད་ཚབས་ཆེའི་འོག་སྡུག་གསོད་གཏོང་བ་དང༌། ཆོས་དད་རང་མོས་ཡིན་ཚུལ་བརྗོད་བཞིན་དུ་མ་ཎི་ཙམ་བགྲང་རུང་དེའི་དམིགས་ཡུལ་དགོས་དོན་གང་ཡིན་འདྲི་བ། ད་དུང་རྨོངས་དད་སངས་མི་འདུག་ཅེས་ཉེས་རྡུང་གཏོང་བ་སོགས་དཀའ་སྦྱོངས་མནར་གཅོད་ཚབས་ཆེན་མྱངས་དང་མྱོང་བཞིན་པ་ཡིན།

ལྷག་པར་ལོ་འདིའི་ནང་གནས་ཚུལ་དེ་དག་ལས་ཀྱང་ཆེས་ཤིན་ཏུ་ཐ་ཆད་པའི་ཀླ་ཀློའི་སྤྱོད་ངན་ཤེས་རིག་གསར་བརྗེར་གྲགས་པའི་ལས་འགུལ་ཞིག་སྤེལ་ཏེ། གསར་བརྗེ་གཞོན་ནུ་དང་སྲུང་དམག་དམར་པོ་ལག་གདང་དཔུང་གདང་སྦྲེལ་ནས་བསམ་བློ་རྙིང་པ་དང༌། རིག་གཞུང་རྙིང་པ། ལུགས་སྲོལ་རྙིང་པ། གོམས་གཤིས་རྙིང་པ། ཀུན་སྤྱོད་རྙིང་པ། སྤྱོད་ཚུལ་རྙིང་པ་བཅས་ལ་ཕར་རྒོལ་དྲག་པོ་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པ་རེད་ཅེས་དང༌།

ཡང༌། གསར་བཙུགས་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་དང་མཉམ་དུ་འབྱོར་མེད་གྲལ་རིམ་རིག་གནས་གསར་བརྗེ་ཆེན་པོའི་དོན་གནད་ལ་གྲོས་བསྡུར་བྱས་ནས་ཐག་གཅོད་བྱེད་རྒྱུ་དེ། ཏཱ་ལའི་ཡི་ཉེས་སྤྱོད་ཐེར་འདོན་སྔར་ལས་ལྷག་པ་བྱས་ནས་མགོ་བདེ་བའི་དགྲ་བོ་མར་བཏོན་རྒྱུ་དང༌། ལྷ་འདྲེ་གདོན་བགེགས་མཐའ་དག་མེད་པ་བཟོས་ཐོག ལུགས་སྲོལ་རྙིང་པ་རྩ་གཏོར་མཐིལ་ཕྱིན་པ་བཏང་ནས་གོང་ནས་གོང་དུ་མའོ་ཙེ་ཏུང་གི་དགོངས་པ་དེ་གསར་བརྗེའི་མང་ཚོགས་ཀྱི་བསམ་བློའི་ནང་མི་བསླུ་བའི་ཉི་མར་འགྱུར་དུ་འཇུག་དགོས་པ་དང༌། སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་འོད་ཟེར་ལྷ་ས་གྲོང་ཁྱེར་གསར་པ་ཡོངས་ལ་འཕྲོ་རུ་འཇུག་དགོས་པའི་གྲོས་འགོ་བཏོན་པ་རེད། ཅེས་དང༌།

ཡང་བརྗོད་དོན་དུ། བསམ་བློ་རྙིང་པ་དང༌། རིག་གནས་རྙིང་པ། ལུགས་སྲོལ་རྙིང་པ་སོགས་ལ་ཕར་རྒོལ་དྲག་པོ་བྱེད་པ་དང༌། བཀས་བཀོད་རྒྱུད་འཛིན་རིང་ལུགས་དང༌། མ་རྩའི་རིང་ལུགས། བཟོ་བཅོས་རིང་ལུགས་བཅས་ཀྱི་གཡའ་ཡོད་པའི་ཁྲོམ་གཞུང་གི་མིང་དང༌། ས་གནས་ཀྱི་མིང༌། དཔེ་དེབ། རིག་གཞུང༌། གོམས་གཤིས་བཅས་ཚང་མ་མེད་པ་བཟོ་བ། ལུགས་སྲོལ་རྙིང་པ་ཁ་འཐོར་དགུ་འཐོར་དུ་གཏོང་བ། བཟོ་བཅོས་རིང་ལུགས་ཀྱི་རྩ་བ་འགོག་པ། མ་རྩའི་རིང་ལུགས་དང༌། བཀས་བཀོད་རྒྱུད་འཛིན་ཞིང་བྲན་ལམ་ལུགས་རོ་ལངས་རྒྱག་པའི་ལམ་ཁ་རྩ་འགོག་བྱེད་པ། འབྱོར་མེད་གྲལ་རིམ་གྱི་བསམ་བློ་གསར་པ་དང༌། རིག་གནས་གསར་པ། ལུགས་སྲོལ་གསར་པ་བཅས་ཤུགས་ཆེར་གཏོང་བ་སོགས་བྱེད་དགོས་སྐོར་ཁྱབ་བསྒྲགས་བྱས་ཏེ། རྒྱ་ནག་ནས་བཏང་འབྱོར་སྲུང་དམག་དམར་པོ་ཟེར་བའི་སློབ་ཕྲུག་ཚོ་ཁག་གཙོ་གྱུར་ཀྱིས་བོད་ས་ཁུལ་ཁག་ནས་འདེམས་སྒྲུག་སློབ་སྦྱོང་སྤྲད་པའི་ན་གཞོན་དང༌། རྒྱ་དམག་བཅས་ནས་ལྷ་སའི་གཙུག་ལག་ཁང་གི་ནང་འཛུལ་ནས། ཇོ་བོ་རིན་པོ་ཆེ་དང༌། སྲོང་བཙན་དང༌། རྒྱ་བཟའ་མ་གཏོགས་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་རང་བྱུང་ལྔ་ལྡན་གྱིས་མཚོན་པའི་སྟེང་ཤོད་བར་གསུམ་གྱི་སྐུ་བརྙན་ཆེ་ཆུང་བརྒྱ་ཕྲག་མང་པོ་གཏོར་བཤིག་བཏང་སྟེ་རྒྱུ་ཆ་ཟངས་རག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་རྒྱ་ནག་ནང་འོར་འདྲེན་དང༌། སྨན་འདམ་གྱི་རིགས་རྣམས་རྫབ་དོང་དུ་བསྐྱུར་བ་དང་འགྲོ་ལམ་གྱི་ཁ་གསོས་སུ་བཏིང་བ། དེའི་སྟེང་མི་འགྲོ་མཁན་གྱི་བོད་མི་མཐོང་ན་དྲི་བ་བཏོན་པ་དང༌། ཁོ་རྨོངས་དད་སངས་མི་འདུག་ཟེར་ནས་ཉེས་རྡུང་གཏོང་བ་དང་བཙོན་འཇུག་བྱེད་པ། རིན་ཐང་བྲལ་བའི་གསེར་ཆོས་ཀྱིས་མཚོན་གསུང་རྟེན་དཔེ་ཆ་ཡོད་ཚད་མེར་བསྲེགས་ཏེ་ལྷ་སར་ཉིན་གྲངས་མང་པོར་དུ་སྤྲིན་མ་སངས་པ་སོགས་མདོར་ན། མི་མང་ཉམ་ཆུང་ཚོའི་ཁྱིམ་ཚང་ཁག་བཅས་པའི་རྟེན་གསུམ་དངོས་རྫས་གང་ན་ཅི་ཡོད་ཟླ་བ་འགའ་ཤས་ཤིག་ནང་རྩ་མེད་ཤུལ་མེད་དུ་བཟོས།

ཁང་སྟེང་གི་བསང་ཁུང་དང༌། གདུགས་དང་རྒྱལ་མཚན། དར་ལྕོག་འཛུགས་ཡུལ། སྒོ་དང་སྒེའུ་ཁུང་གི་ནག་རྩིས་ཚུན་རྩ་གཏོར་སོགས་མི་ཡུལ་ནས་དམྱལ་བ་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བ་ལྟ་བུའི་སྡུག་བསྔལ་མནར་གཅོད་ཚད་མེད་གཏོང་བཞིན་པའི་མུར། ༡༩༦༦ ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༡༤ ཉིན་ལྷ་སའི་བོད་སྐད་རླུང་འཕྲིན་ནང་ཁྱབ་བསྒྲགས་བྱས་དོན། “ཨ་རི་བཙན་རྒྱལ་རིང་ལུགས་ཀྱིས་ཁ་ལོ་གང་བསྒྱུར་འོག་ཧིན་རྡུ་ལོག་སྤྱོད་སྲིད་གཞུང་གིས། བོད་ཀྱི་ལོག་སྤྱོད་པའི་བྱེད་གཏེ་ཏཱ་ལའི་མར་བཏོན་ནས་ཀྲུང་གོར་ངོ་རྒོལ་བྱེད་པའི་ལས་འགུལ་ཤུགས་ཆེ་བྱས་ཚུལ་དང༌། རྒྱལ་ཁབ་ལ་ངོ་ལོག་བྱེད་མཁན་ཏཱ་ལ་ཕྱི་ཟླ་ ༨ ཚེས་ ༢༦ ནས་བཟུང༌། ཧིན་རྡུས་ཧམ་བཟུང་བྱས་པའི་ཀ་ཤི་སྨིར་ས་ཁུལ་གྱི་ལ་དྭགས་ལ་བྱེད་ཐབས་ངན་པ་ཞིག་སྤེལ་བ་རེད། སླེ་ཟེར་བའི་ས་ཆ་དེ་ནི་ཧིན་རྡུ་སྲིད་གཞུང་གིས་ཀྲུང་ཧིན་ས་མཚམས་ལ་ཀྲུང་གོར་དམག་དོན་འཁྲུག་སློང་བྱེད་སའི་གལ་ཆེའི་རྟེན་གཞི་ཞིག་ཡིན་སྐོར།

ཏཱ་ལས་བྱ་སྤྱོད་དེ་དག་བྱེད་པའི་དམིགས་ཡུལ་ནི། ས་གནས་དེ་གའི་ཡུལ་མི་ཚོར་ཀྲུང་གོར་ངོ་རྒོལ་བྱེད་དགོས་པའི་ངན་སྐུལ་བྱས་ཏེ། ཀྲུང་གོའི་བག་ཆགས་བཟང་པོ་དེ་འགོག་རྩིས་བྱས་པ་དང༌། དེའི་སྔོན་དུ་ཧིན་རྡུའི་སྲིད་འཛིན་དང༌། སྲིད་བློན་ནས་ཟླ་ ༨ ཚེས་ ༤ དང་ ༦ ཉིན་ཁག་སོ་སོར་ཏཱ་ལའི་ལ་ཆེ་བསྟོད་བྱས་ཚུལ། ཟླ་ ༨ ཚེས་ ༥ ཉིན་ཧིན་རྡུ་ལོག་སྤྱོད་པ་མི་མང་ཀང་རི་སེ་ཚོགས་པས་ལྡི་ལི་གསར་པར་ཏཱ་ལའི་ལ་སྣེ་ལེན་ཟེར་བ་ཞིག་བྱས་ནས་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་མཐུན་ཚོགས་ཟེར་བ་ཞིག་བཙུགས་པའི་ཁྱབ་བསྒྲགས་བྱས་ཚུལ་”སོགས་མགོ་མཇུག་མི་མཚུངས་ཤིང་རྫུན་གྱི་ཕུང་པོ་རི་རབ་ལས་ཀྱང་དཔང་མཐོ་བའི་གཏམ་ངན་གསན་པར།

ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས། ངོས་ལ་རྒྱ་ནག་ཕྱོགས་ནས་མི་གསོད་ཁྲག་སྦྱོར་དང༌། བུད་མེད་སྤྱད་བསད་སོགས་མ་བྱས་བྱས་ཚུལ་ངན་སྨྲས་དེ་ཙམ་ཞིག་བྱས་ཀྱང༌། རང་ངོས་ལ་མི་བཟོད་པ་ཅི་ཡང་མ་བྱུང་རུང༌། ངོས་ནས་ཆོས་ལུགས་གཅིག་གྱུར་ལ་དྭགས་པས་ལོ་མང་སྔོན་ནས་ཆེད་འབོད་སར། ད་ལམ་བསྐྱོད་དེ་ཆོས་མཐུན་གྱི་སློབ་སྟོན་མ་གཏོགས། རྒྱ་མིའི་སྐོར་ལ་གཏམ་གླེང་ཚིག་གཅིག་བྱས་པ་མེད་ཀྱང༌། ཁོང་ཚོར་སེམས་ལ་མི་བཟོད་པའི་ན་ཟུག་དྲག་པོ་འདི་ལྟ་བུ་བྱུང་འདུག་ཅེས་རྨོངས་མུན་སེལ་བའི་བདེན་ཚིག་གི་འོད་སྣང་སྤྲོས་པར་མཛད།

དེ་ཡང་སྐབས་དེའི་བོད་ནང་གི་ཛ་དྲག་གནས་སྟངས་སྐོར་ྋགོང་ས་མཆོག་ལ་གཟིགས་སྣང་ཇི་བྱུང་རང་རྣམ་ནང་འཁོད་གསལ། “སྐབས་དེའི་རྒྱ་ནག་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རྒྱལ་ནང་གི་སྲིད་ཇུས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཡོངས་སུ་མི་འདྲ་བ་ཞིག་བསྟན་ཡོད་པ་སྟེ། ༡༩༦༠ རེ་གྲངས་ཀྱི་དུས་དཀྱིལ་ནས་ ༡༩༧༦ ལོར་མའོ་མ་གྲོངས་པའི་བར། ཁོང་ཚོའི་རྒྱལ་ཁབ་དང༌། མི་སེར་སྤེལ་ཡུལ་དང་བཅས་པའི་ཡུལ་ཁག་ནང་མི་གསོད་ཁྲག་སྦྱོར་དང་དྲག་རྒོལ་གཏོར་དཀྲུག་རིམ་པར་བྱུང་བ་དེ་ཚོར་སྡུག་སྒོམ་བྱས་ཏེ་ལོ་མང་སོང་རྗེས། རིག་གནས་གསར་བརྗེ་ཆེན་པོ་ཞེས་པའི་གནས་ཚུལ་དངོས་བྱུང་གི་རྣམ་པ་རིམ་ཐོན་བྱུང་ཞིང༌། སྐབས་དེར་རིག་གནས་གསར་བརྗེ་ཞེས་པ་དེ་ནི་དམིགས་ཡུལ་མེད་པའི་སྨྱོ་མཆོངས་བརྒྱབ་པ་ཞིག་ཡིན་པར་མ་ཟད། མའོའི་བཟའ་ཟླ་ཀྲང་ཅིང་ (Chiang Ching) གི་རྣམ་འགྱུར་དེ་ནི་གོང་མའི་བཙུན་མོ་ཞིག་དང་འདྲ་བ་ཞིག་བྱུང་འདུག དེ་དང་ཆབས་ཅིག་དེ་སྔོན་ངོས་རང་གི་བསམ་པར་གུང་ཁྲན་གྱི་འགོ་ཁྲིད་དེ་དག་ནི་ལུས་པོ་མི་འདྲ་བ་མ་གཏོགས་སེམས་པ་གཅིག་རང་ཡོད་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་པར་སྙམ་ཡང༌། དོན་ལ་ཁོང་ཚོ་གཅིག་གིས་གཅིག་ལ་སྐེ་བཙིར་གཏོང་མཁན་ཤ་སྟག་རེད་འདུག

འོན་ཀྱང༌། ཟིང་ཆ་དེ་ཛ་དྲག་ལོས་ག་འདྲ་བྱུང་ཡོད་མེད་ནི་ཚོད་དཔག་ཙམ་ལས་ལྷག་པ་ཞིག་གང་ཡང་བྱ་རྒྱུ་མེད། བོད་མི་བྱིངས་དང་ངོས་རང་ཚང་མས་ང་ཚོའི་གཅེས་པར་འོས་པའི་ཕ་ཡུལ་ལ་འཇིགས་སུ་རུང་བའི་གནས་ཚུལ་ཆེན་པོ་བྱུང་ཡོད་པ་ངེས་གསལ་ཡང༌། སྐབས་དེར་འཕྲིན་འབྲེལ་གྱི་ལམ་ནི་ཡོངས་སུ་མེད་པར་གྱུར་ནས་ང་ཚོའི་གནས་ཚུལ་གྱི་འབྱུང་ཁུངས་ཁོ་ན་ནི་ས་མཚམས་ནས་འགྲོ་ཆོག་པའི་བལ་པོའི་ཚོང་པ་རྣམས་ཡིན་པ་དང༌། ཁོང་ཚོས་སྤྲད་པའི་གནས་ཚུལ་དེ་དག་ཀྱང་དཀོན་པོ་ཡིན་པར་མ་ཟད། དུས་ཚོད་ཡོལ་ཚར་བ་ཤ་སྟག་རེད་འདུག

དཔེར་ན། ལོ་གཅིག་གི་རྗེས་སུ་གཞི་ནས་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༦༩ ནང་བོད་ཀྱི་ས་ཆ་འགའ་ཤས་ནང་གཞི་ཁྱོན་ཆེ་བའི་ཟིང་འཁྲུག་བྱུང་བ་དེ་གོ་ཐོས་བྱུང་ཞིང་གནས་ཚུལ་འབྱོར་བ་འགའ་ཤས་གཞིར་བཟུང་བྱས་ན། སྐབས་དེའི་དགྲ་ལན་སློག་པའི་ནང་མི་བསད་རྐྱེན་བྱུང་བ་དེ་ ༡༩༥༩ ལོའི་ཟིང་འཁྲུག་ལས་ཀྱང་མང་བ་བྱུང་འདུག ད་ཆ་ང་ཚོས་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་གསལ་ལ། དེ་ལྟ་བུའི་ཟིང་འཁྲུག་མང་པོ་ལངས་ཡོད་འདུག”23 ཅེས་སྩལ།

ཚེས་ ༡༧ ཉིན་རྒྱ་གར་ཕྱི་སྲིད་བློན་ཆེན་སོ་རན་སིང་ (Mr.Swaran Singh) ལ་ཉེ་དུས་རྒྱ་དམར་ནས་རིག་གནས་གསར་བརྗེ་ཞེས་པའི་ལས་འགུལ་སྐོར་གསུང་བཤད་ཁྱབ་བསྒྲགས་སྩལ་བཞེད་ལ་ཕྱི་ལས་ནས་དགག་ཆ་གནང་བར་ཐུགས་ཕམ་བྱུང་ཚུལ་འཁོད་པའི་བཀའ་ཡིག་སྩལ་བ་སྟེ།

ྋ མི་རྗེ་མཆོག་ལ།

ངོས་ནས་བསྒྲགས་གཏམ་ཞིག་སྤེལ་འདོད་བྱུང་བའི་གནད་དོན་སྐོར་ལ་སྐུ་ཉིད་ཀྱི་དགོངས་ཚུལ་ཇི་ཡོད་བཀའ་འདྲི་མ་ཞུས་མཐུ་མེད་དུ་གྱུར། དགོངས་མངའ་བཞིན། ད་ལམ་རྒྱ་ནག་ཏུ་རིག་གནས་གསར་བརྗེ་ཆེན་པོ་ཞེས་མེ་ལྟར་གང་སར་འབར་ཁྱབ་འགྱུར་པ་དེ་ནི་སྔར་གྱི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་རྩ་མེད་དུ་གཏོང་ཐབས་ངན་བྱུས་ཤིག་ལས་གཞན་གང་ཡང་མ་མཆིས། ངོས་རང་ལ་བསྒྲགས་གཏམ་འདི་བརྒྱུད་ནས་འཛམ་གླིང་མི་མང་ཚོར་སྔོན་བརྡ་ཞིག་གཏོང་རྒྱུའི་སེམས་ཚོར་ཆེན་པོ་ཞིག་བྱུང་བ་བཞིན། འདྲ་བཤུས་ཤིག་སྐུ་ཉིད་ཀྱིས་མཁྱེན་རྟོགས་ཆེད་མཉམ་འབུལ་ཞུས་ཡོད།

འོན་ཀྱང༌། རྒྱ་གར་གཞུང་གི་ཕྱི་སྲིད་ལས་ཁང་ནས་འདི་ནི་འོས་བབས་མིན་པའི་བྱེད་སྟངས་ཤིག་ཡིན་པའི་དགོངས་ཚུལ་ཕེབས་པར། ངོས་རང་བློ་ཕམ་ཚད་མེད་བྱུང༌། འདི་ནི་ངོས་ལ་ཧ་ལས་པའི་གྱོང་གུན་གནད་དོན་ཆེན་པོ་ཞིག་ལ་སོང༌། ངོས་ནས་བསྒྲགས་གཏམ་དེ་སྤེལ་དགོས་སུ་གྱུར་པ་སྟེ། རྒྱ་དམར་གྱིས་འཇིག་རྟེན་ཡ་རབས་ཀྱི་སྲོལ་ལུགས་ལ་རྩིས་མེད་ཐོག་ནས་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་རྨེག་མེད་རྩ་གཏོར་བཟོ་བའི་བྱ་སྤྱོད་ཅིག་ལ་བརྟེན། འཛམ་གླིང་རྒྱ་ཆེའི་མང་ཚོགས་ཀྱིས་དེར་དོ་སྣང་འབྱུང་ཐབས་སུ་དམིགས་པ་ཞིག་ཡིན།

རྒྱ་གར་གཞུང་གིས་ང་ཚོར་རོགས་རམ་ཚད་མེད་གནང་བར་སྙིང་ཐག་པ་ནས་བཀའ་དྲིན་རྗེས་དྲན་ཞུ་རྒྱུ་དང་སྦྲགས་རྒྱ་གར་གཞུང་ལ་མཛད་དཀའ་འཕྲད་གཞིའི་ལས་དོན་སྤེལ་རྒྱུར་དུས་དང་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་འཛེམ་ཟོན་བྱས་པ་ཡིན། ཕྱོགས་གཞན་ནས་བཤད་ན། དེ་འདྲའི་གོ་སྐབས་ཤོར་བ་ནི་ཧ་ཅང་བློ་ཕམ་གྱི་རང་བཞིན་ལས་མ་འདས། རྒྱ་གར་གཞུང་གིས་རྒྱ་དམར་དང་མཉམ་དུ་བསྟུན་མཁས་ཀྱི་དགོངས་ཡངས་གང་ཡོང་གནང་ཡང༌། རྒྱ་དམར་ཕྱོགས་ནས་གཞི་རྩ་ཁུངས་ལུང་བདེན་འབྲེལ་མེད་པའི་བསྙོན་འཛུགས་མང་དག་ཅིག་བྱ་མུས་ལ་བརྟེན། ངོས་ནས་བསྒྲགས་གཏམ་སྤེལ་དགོས་སུ་གྱུར་པ་དེ་དག་བཀག་སྡོམ་གནང་བ་ནི་རྒྱུ་མཚན་དང་མི་ལྡན་པ་ཞིག་ཏུ་མ་དགོངས་སམ།

གང་ལྟར་ཡང༌། བོད་མི་ཚོ་ནི་རྒྱ་གར་མི་མང་དང་གཞུང་ཁོ་ནར་བརྟེན་ནས་བསྡད་ཡོད། གལ་སྲིད། སྐུ་ཉིད་ཀྱིས་ཐུགས་དྲན་གསོས་པ་ཡིན་ན། ཉེ་ཆར་ངོས་རང་སྐུ་ཉིད་དང་མཇལ་འཕྲད་སྐབས་གནད་དོན་འདི་སྐོར་གླེང་མོལ་ཞུ་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་བྱུང་ཡོད། མཛའ་བརྩེའི་འཚམས་འདྲི་བཅས། ཏཱ་ལའི་བླ་མས། ༡༩༦༦ ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༡༧ ལ། ཞེས་སྩལ།

རིག་གནས་གསར་བརྗེ་གླང་ཆེན་སྨྱོན་པའི་དཔུང༌།།

ཆུ་གཏེར་བརྡོལ་བའི་གཏུམ་དྲག་རྔམ་ནག་གིས།།

གངས་ལྗོངས་ཞི་བདེར་གཅེས་པའི་སྐྱེ་འགྲོ་ཀུན།།

ཉེས་མེད་ཆད་བཅོས་གདུང་བས་མནར་འདི་སྐྱོ།།

རིག་པའི་ལྷ་ལམ་ལས་འཆད་ཕུན་ཚོགས་གཡང༌།།

སྐྱེ་རྒུའི་མངོན་འདོད་སྦྱིན་པའི་ལེགས་སྦྱངས་ཀྱི།།

སྒྱུ་མའི་བཟོ་བོས་བསྐྲུན་པའི་སྣང་བརྙན་རྣམས།།

གཏོར་བཅོམ་རྫབ་ཀྱིས་རྡུལ་དུ་སྙོག་པར་བྱས།།

མདོར་ན་སྔོན་གྱི་ལེགས་བྱས་ཇི་སྙེད་མཆིས།།

རྗེས་ལུས་རྨོངས་པའི་ལས་ཞེས་སྒྲོ་སྐུར་གྱི།།

རྩེ་མོ་རྣོ་བའི་ངན་དམོད་མཚོན་གདེངས་ཏེ།།

སྔོན་རབས་དམ་པའི་ལེགས་ཚོགས་རྒྱང་དུ་བསྲིངས།།

མའོའི་དབྱུ་གུས་བསྐུལ་བའི་རྔ་སྒྲ་དེ།།

མི་བཞིའི་ཤོག་ལ་ཁ་འཕང་འཕྱིས་པ་སྟེ།།

དེ་ལ་གླིང་ཆེན་འདི་ཡི་སྐྱེ་བོ་ཀུན།།

ཧ་ཧ་དགོད་པའི་གནས་སུ་ཅིས་མི་འཛིན།།

23 རང་རྣམ་དབྱིན་དེབ་‘བཙན་བྱོལ་ནང་གི་རང་དབང’ཤོག་གྲངས་ ༡༩༩ ནང་གསལ།

ས་བཅད་གཉིས་པ།

ཟབ་ཆོས་གསན་བཞེས་དང་རྣམ་རྒྱལ་མཆོད་རྟེན་ལ་རབ་གནས། གྷི་རི་སིའི་རྒྱལ་ཡུམ་མཇལ་བཅར།

༡༽ གསང་འདུས་འགྲེལ་པ་བཞི་སྦྲགས་ཀྱི་བཀའ་ཁྲིད་གསན་བཞེས།

༡༩༦༦ ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༢༤ ཉིན་ཡོངས་འཛིན་དགའ་ཁྲི་གླིང་སྤྲུལ་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོའི་ཞལ་སྔ་ནས་གསང་འདུས་འགྲེལ་པ་བཞི་སྦྲགས་ཀྱི་བཀའ་ཁྲིད་དབུ་འཛུགས་ཀྱིས་ཟླ་ ༡༡ ཚེས་ ༤ བར་མཛད་སེང་དང་བསྟུན་གསན་བཞེས་མཛད། བཀའ་ཁྲིད་སྐབས་ཡོངས་འཛིན་རིན་པོ་ཆེའི་གསུང་བཤད་གཞན་དང་མི་འདྲ་བ་དང༌། ལྷག་པར་དུ་གླེང་གཞིའི་ཡི་གེ་བཞི་བཅུའི་འགྲེལ་བཤད་དེ་གྲུབ་མཚམས་སུ་སྤྱིར་གསང་བ་འདུས་པའི་རྩ་རྒྱུད་ལ་དད་པ་དང༌། ཡང་སྒོས་དཔལ་ལྡན་ཟླ་བ་གྲགས་པ་དེ་དངོས་གནས་མཁས་གྲུབ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཞིག་ཡིན་འདུག་སྙམ་པའི་དད་པ་དང་ངོ་མཚར་སྐྱེས་ནས་ཉིན་མང་པོའི་རིང་སེམས་ལ་གཞན་དང་མི་འདྲ་བའི་དད་པ་དང་དགའ་སྣང་མ་ཡལ་བར་སྡོད་པའི་བཀའ་དྲིན་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་སྐལ་བ་བཟང་པོ་བྱུང་ཞེས་སྩལ།

སྐབས་དེར་ནོར་ཝེའི་ཡུལ་གྱི་གསར་མཁན་སྐུ་ཞབས་ཨེ་སེ་ཌ་ས་ཝན་ཌ་ (S.Daasvand) མཇལ་བཅར་གྱིས་བོད་ཕྱི་ནང་གི་གནས་ཚུལ་མང་ཙམ་བཀའ་འདྲི་ཞུས་པར་བཀའ་ལན་ཞིབ་ལྷུག་སྩལ་ཞིང༌། དེ་རྗེས་རྒྱ་གར་ཧིན་དཱིའི་བརྙན་པར་བྷ་ཝན་ཞེས་པའི་རྩོམ་འབྲི་བ་སྐུ་ཞབས་ར་ཅ་ཀུ་མར་ (Raj Kumar) ནས་དེང་དུས་རིག་གསར་བཟོ་ལས་ཡར་རྒྱས་ཆེས་ཆེར་སོང་བའི་དུས་རབས་འདིའི་ནང་ན་གཞོན་ཚོས་དམིགས་བསལ་དོ་བརྩོན་བྱ་དགོས་པ་གང་ཡོད་དམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། གཞོན་ནུས་མཚོན་པས་འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་ཚང་མས་སེམས་བཟང་ཡ་རབས་བྱ་རྒྱུ་ནི་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེ། སེམས་བཟང་པོ་ཞིག་ཡོད་ན། དེའི་སྟེང་ཤེས་ཡོན་ཇི་ཙམ་ཆེ་བ་དང༌། རིག་གསར་ཡར་རྒྱས་ཇི་ཙམ་སོང་ཡང་བེད་སྤྱོད་ལེགས་པོ་ཞིག་བྱེད་ཐུབ་ལ། དེས་རང་གཞན་ཚང་མར་རྔོ་ཐོགས་དགེ་ཕན་འབྱུང་ངེས། སེམས་ཀྱི་གཞི་རྩ་བཟང་པོ་ཞིག་མེད་ན་ཤེས་ཡོན་ཇི་ཙམ་ཆེ་བ་དང༌། སྤོབས་པ་ཇི་ལྟར་མཐོ་ཡང་ཉེན་ཁ་ཆེ། མ་རབས་ཀྱི་བྱ་སྤྱོད་དུ་ཞུགས་ན། དངོས་ཤུགས་ནས་གཞན་ལ་གནོད་ཅིང༌། དེས་རྐྱེན་པས་རང་གི་སེམས་ཀྱང་མི་བདེ་བ་འབྱུང་བ་མ་ཟད། རང་གཞན་གཉིས་ཕུངས་སུའང་འགྱུར་ངེས། དེར་བརྟེན། རང་གི་སེམས་རྒྱུད་བཟང་པོ་དང༌། སྤྱོད་ཚུལ་ཡ་རབས་ཅན་ཞིག་བྱ་རྒྱུ་ནི་ཚང་མར་གལ་ཆེ་སྙམ། ཞེས་སོགས་སྩལ།

༢༽ རྣམ་རྒྱལ་མཆོད་རྟེན་གསར་བཞེངས་ལ་རབ་གནས་དང༌། འབྲུག་ཆེན་སྤྲུལ་སྐུའི་གཙུག་ཕུད་འབུལ་བཞེས། གནད་ཡོད་མི་སྣ་འགར་སྩལ་བའི་བཀའ་ཡིག

༡༩༦༥ ལོར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོའི་དགོངས་བཞེད་ལྟར་བཞུགས་སྒར་དྷ་རམ་ས་ལར་གནས་སྡོད་དང༌། ཕྱོགས་འདུས་བཅས་བོད་མི་ཡོངས་ཀྱི་ཕྱག་སྐོར་བསོད་ནམས་ཀྱི་རྟེན་དང༌། ཕྱིན་ཆད་ཀྱི་དྲན་རྟེན་དུ་ཆོས་དོན་ལྷན་ཁང་ནས་ཕྱག་གྲོན་རྒྱ་ཆེ་གནང་སྟེ། རྣམ་རྒྱལ་མཆོད་རྟེན་ཚད་ལྡན་གསར་བཞེངས་གཟུངས་གཞུག་རིང་བསྲེལ་རྣམ་བཞིས་གཏམས་པ་ཕྱི་ནང་ལེགས་གྲུབ་ཐོག མདུན་ངོས་རྡོ་དཀར་ཐོག་བོད་ཡིག་དང༌། དབྱིན་ཧིན་གྱི་ཡི་གེར་བྲིས་པའི་ཆེད་བརྗོད་སྦྱོར་དངོས་རྗེས་གཙང་གྲུབ་བསྟུན། ད་ལམ་ ༡༩༦༦ ཟླ་ ༡༡ ཚེས་ ༥ རྒྱལ་བ་ལྷ་ལས་བབས་པའི་དུས་ཆེན་ཉིན་མཆོད་རྟེན་རིན་པོ་ཆེའི་མདུན་དུ་སྐུའི་ཡོངས་འཛིན་སྐུ་བགྲེས་གླིང་སྤྲུལ་དགའ་ལྡན་ཁྲི་ཆེན་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོས་མི་མང་སེར་སྐྱ་ཡོངས་ལ་ཐེག་ཆེན་གསོ་སྦྱོང་སྡོམ་པ་འབོག་ཆོག་བསྐྱངས་ཏེ་སྙིགས་དུས་འགྲོ་བའི་རྒྱུད་ལ་ཕན་བདེའི་ས་བོན་ཁྱད་པར་ཅན་བསྐྲུན་པར་མཛད་མཇུག ྋགོང་ས་མཆོག་ཚོགས་གུར་ནང་བཞུགས་ཁྲིར་ཞབས་སོར་བཀོད་དེ་རྣམ་གྲྭ་ཚོགས་ཡོངས་ཐོག་རིས་མེད་བླ་སྤྲུལ་དགེ་བཤེས་བཅས་གསུང་ཞབས་ལྔ་བཅུ་སྐོར་ནས་རབ་གནས་རྟ་ཐོག་མ་བསྐྱངས།

དེ་རྗེས་ཆོས་དོན་བཀའ་བློན་ནས་རྟེན་གསུམ་འདེགས་འབུལ་དང༌། དགེ་འདུན་རྣམས་ལ་བསྙེན་ཡོན་ཕུལ་ཏེ་མཛད་སྒོ་ལེགས་པར་གྲུབ་ཅིང༌། དེ་ནས་བདེ་སྲུང་བཀའ་ཟུར་དགའ་བྲང་དང༌། ཆོས་དོན་བཀའ་ཟུར་ཤན་ཁ། ལྕོག་སྟེང་བཅས་ཀྱི་བཞུགས་གནས་སུ་ཁྱུག་གཟིགས་དང་སྦྲགས་ཀ་སྤུར་ཐ་ལ་ (Kapurthala) རི་རྒྱུད་དུ་སྐུ་གསེང་ཞབས་བཅགས་མཛད།

ཚེས་ ༡༤ ཉིན་འཕགས་ཡུལ་གྱི་ཆོས་སྡེ་ཆེན་པོ་ནཱ་ལེའི་བྱང་སྒོ་སྲུང་བའི་པཎྜི་ཏ་དཔལ་ན་རོ་པ་ཆེན་པོའི་རྣམ་སྤྲུལ་འབྲུག་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་གཅིག་པ་བསྟན་འཛིན་མཁྱེན་རབ་དགེ་ལེགས་དབང་པོ་མཆོག་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༦༠ ལོར་སྦག་ས་ཆོས་སྒར་ཐོས་བསམ་ཐར་འདོད་གླིང་དུ་ཐུན་མོང་སྣང་ངོར་དགོངས་པ་ཞི་དབྱིངས་སུ་གཤེགས་ཚུལ་བསྟན་རྗེས། འབྲུག་པ་བླ་བྲང་གི་ལས་ཞབས་སེར་སྐྱ་སྤྱི་མགྲིན་ནས་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ལ་ཐུགས་དམ་སྐྱབས་ཞུ་དང་སྦྲགས་མྱུར་བྱོན་གསོལ་འདེབས་ལྗགས་རྩོམ་ཡོང་བའི་སྙན་སེང་ཞུས་པར་བཀའ་བཞེས་སྩལ་ཐོབ་བཀའ་དྲིན་ཆེ་ཐོག རྐྱེན་སེལ་ཞབས་རིམ་འབད་བསྒྲུབ་དགོས་ཕེབས་ལྟར་གསོལ་འདེབས་རྩེ་གཅིག་ཞུས།

སྔར་སྲོལ་མཚུར་ཕུ་ཀརྨ་པ་རིན་པོ་ཆེར་ཐུགས་དམ་སྔ་རྗེས་ཕུལ་བའི་ཕྱིར་ཕེབས་སུ། བལྟམས་པའི་གནས་ནི་མཚོ་སྐྱེས་པདྨའི་ཡུལ།། ཐབས་མཆོག་མི་འགྱུར་ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེ་དང༌། ཤེས་རབ་དཀོན་མཆོག་དཔལ་སྒྲོན་ཟུང་འབྲེལ་གྱི།། སྒྲིབ་བྲལ་མཚན་ཅན་ཁྱེའུ་ཡོས་ལོ་པ།། དེ་ཉིད་པདྨ་དཀར་པོའི་རྣམ་སྤྲུལ་ངེས།། ཞེས་སོགས་བཀའ་ལུང་གནང་དོན་བཞིན་ཕྱི་ནང་གསང་གསུམ་ནས་རྩད་ཞིབ་ནན་ཏན་ཞུ་སྐབས་ ༡༩༦༣ ལོར་ཡབ་མདོ་སྨད་འགོ་ལོག་དབལ་ཤུལ་གསེར་རྟ་ཞེ་ཆེན་དགོན་གྱི་སྤྲུལ་སྐུ་བཻ་རོ་རིན་པོ་ཆེ་མི་འགྱུར་ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེ་དང༌། ཡུམ་ལྷོ་བྲག་པ་དཀོན་མཆོག་དཔལ་སྒྲོན་གཉིས་ཀྱི་སྲས་སུ་གནས་ཆེན་མཚོ་པདྨར་ངོ་མཚར་བའི་མཚན་རྟགས་དང་བཅས་སྐྱེ་འགྲོའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་བགོ་སྐལ་དུ་སྐུ་འཁྲུངས།

སླར་ཡང༌། ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོར་ཐུགས་དམ་སྙན་ཕུལ་ཕྱིར་ཕེབས་སུ། འབྲུག་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་གཅིག་པའི་ཡང་སྲིད་དུ་ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེ་དང༌། དཀོན་མཆོག་དཔལ་སྒྲོན་གཉིས་ཀྱི་བུ་ཡོས་ལོ་པ་དེ་བཞིན་ངོས་འཛིན་བྱས་ན་འཐུས་པས་མཚན་གསོལ་ངོས་འཛིན་བྱེད་སྒོ་ཁག་རྟེན་འབྲེལ་སརྒ་མ་འཆོལ་བའི་ཐོག་གོང་མ་རིམ་པའི་ཆོས་བརྒྱུད་རང་ལ་མ་ནོར་བ་གསན་བསམ་མཐར་ཕྱིན་ཡོང་བའི་འབད་བརྩོན་མ་ལྷོད་པ་དེ་གལ་ཆེ་ཞེས་སྤྱི་བོར་སྨིན་སྩལ་བཞིན། གོང་ཚེས་གཟའ་སྐར་མཆོག་ཏུ་དགེ་བའི་ཉིན་ཡང་སྲིད་མཆོག་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེ་སྐུ་འཁོར་བཅས་བཞུགས་སྒར་ཕོ་བྲང་དུ་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་མཇལ་བཅར་རྟེན་གསུམ་འབུལ་བཞེས་དང༌། རྣམ་གྲྭ་གསུང་ཞབས་པས་གནས་བཅུའི་ཞལ་འདོན་མཚམས་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་དབུ་སྐྱེས་གཙུག་ཕུད་འབུལ་བཞེས་དང་འབྲེལ་མཚན་ལ་བསྟན་འཛིན་འཇིགས་བྲལ་ཞེས་གསོལ།

དཔལ་མགོན་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་གསུང་དབུ་མ་རིགས་ཚོགས་དྲུག་གི་ཕྱག་དཔེ་སྒྲིལ་ལྡན་སྩལ་ཏེ་འདི་ལ་བྱ་བ་གྱིས་ཤིག་ཅེས་བཀའ་སྩལ་བསྟུན། གསོལ་ཇ་བཞེས་འབྲས་ཕེབས། དེ་ནས་ཡན་ལག་བདུན་པའི་སྐབས་མཎྜལ་རྟེན་གསུམ་འདེགས་འབུལ་དང་འབྲེལ་མཇལ་དར་ཕྱག་སྲུང་སྩལ་བ་མ་ཟད། ཡང་སྲིད་རིན་པོ་ཆེའི་གསང་གསུམ་ལ་འགལ་རྐྱེན་མི་ཚུགས་ཤིང་ཞབས་པད་ཡུན་བརྟན་ཐོག་རིང་མིན་དབུས་ལྗོངས་ཆོས་ཀྱི་ཞིང་སར་དམ་པ་གོང་རིམ་གྱི་མཛད་རྣམ་ཇི་བཞིན་བདག་གིར་སྐྱོང་ཞེས་བསྟན་འགྲོའི་སྨན་ཡོན་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའི་རྟེན་འབྲེལ་སླད་ཐུགས་སྨོན་ཤིས་བརྗོད་མཛད།

དེ་རྗེས་ཕོ་བྲང་སྣེ་ལེན་ཁང་དུ་རྟེན་འབྲེལ་མཛད་སྒོའི་སར་ཡང་སྲིད་རིན་པོ་ཆེ་བཞུགས་ཁྲིར་འཁོད་འཕྲལ་རྣམ་གྲྭ་སློབ་དཔོན་རྭ་སྟོད་ཆུ་དབར་རིན་པོ་ཆེ་དང༌། གསུང་ཞབས་བཅས་པས་རྟེན་གསུམ་བཀྲ་ཤིས་པའི་རྫས་བརྒྱད་སོགས་བསྟར་འབུལ་གྱིས་གྲ་རྟེན་ལེགས་འགྲིགས་རྗེས། མཆོག་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེ་དང་འཛི་དཀར་མཁན་པོ། ཡབ་བཅས་གཟིམ་ཆུང་དུ་མཇལ་བཅར་ལ་དགྱེས་བརྩེའི་འཚམས་འདྲི་བཀའ་སློབ་སྩལ།

ཚེས་ ༡༥ ཉིན་ཡེ་ཤུའི་བཙུན་མ་ཨ་དིས་ཨེམ་ཕྷི་སིག་ཞུ་བ་དང༌། ཁོང་གི་ཕྱག་རོགས་འཇར་མན་གྱི་བུད་མེད་གཉིས་བཅས་ྋགོང་ས་མཆོག་མཇལ་བཅར་གྱིས། རྒྱ་གར་ནང་ཁུལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གནས་ཆེན་ཁག་ལ་མཇལ་བསྐྱོད་ཐོག ཆོས་པ་མང་པོར་གོ་བསྡུར་ཞུས་ཀྱང་དེ་ཙམ་འདོད་ཁེངས་མ་བྱུང་ཚུལ་ཞུས་པར། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་ཁྱེད་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་དང༌། ལྟ་བའི་གནས་ལུགས་རྩད་གཅོད་གནང་འདོད་ཡོད་པར་བརྟེན་གནས་ཆེན་ཁག་ཏུ་ཕེབས་པ་ལས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ལ་སྦྱངས་ཤིང་མཁས་པར་གྱུར་པ་དང༌། དེ་ཉམས་ལེན་དུ་འཁྱེར་བའི་ཉམས་མྱོང་ཡོད་པ། བསམ་བློ་རྒྱ་ཆེ་གུ་ཡངས་ཅན་ཞིག་དང་འབྲེལ་གཏུགས་གོ་བསྡུར་གནང་ན་ཕན་ཐོགས་ཆེ་བ་ཡོང་རྒྱུ།

ཡང་ཁྱེད་རང་གི་དཀའ་གནད་གང་འདྲ་ཞིག་སྐོར་མཁྱེན་འདོད་ཡོད་ཀྱང་ཡིག་ཐོག་དྲི་བ་གནང་ན་ལན་གསལ་པོ་སྩལ་འཐུས་དང༌། ཡང་དེ་རིང་རང་དྲི་བ་གནང་འདོད་ཡོད་ཀྱང་གནང་ན་འགྲིགས་ཞེས་སྩལ་བར། ཁོང་ནས་བཀའ་འདྲི་གང་ཞུས་ལ་བཀའ་ལན་ཞིབ་ཏུ་སྩལ། ཕར་ཡང་ཡེ་ཤུའི་ཆོས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་སྐོར་བཀའ་འདྲི་གནང་བར་ཁོང་དང༌། ཕྱག་རོགས་བཅས་ནས་བཀའ་ལན་ཕུལ་ཏེ་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་དང༌། ཡེ་ཤུའི་ཆོས་ཀྱི་གཞི་རྩའི་གནས་ཚུལ་ཁག་གི་སྐོར་ཕན་ཚུན་བཀའ་བསྡུར་མང་ཙམ་བསྐྱངས། ཁོང་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་དང༌། ལྟ་བའི་སྐོར་གསུང་རྒྱུ་གང་ལེགས་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན་ཚོད། ཁོང་དང་ཕྱག་རོགས་བཅས་དགྱེས་ཚོར་ཆེན་པོས་ད་ལམ་མཇལ་ཁའི་དུས་ཚོད་རིང་པོ་དང༌། བཀའ་མོལ་ཞུས་སྩལ་རིགས་ཤིན་ཏུ་ཕན་ཐོགས་བཀའ་དྲིན་ཆེན་པོ་བྱུང་བས་རྗེས་སུ་ཡང་མཇལ་བཅར་ཞུ་རྒྱུའི་རེ་བ་ཡོད་ཚུལ་སོགས་ཞུས།

ཚེས་ ༡༧ ཉིན་སུད་སི་སྦ་རན་ (Bern) དུ་གཅིག་སྒྲིལ་མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱི་ཚོགས་གཙོ་སྐུ་ཞབས་ཧན་སེ་ཤ་ཕེ་ནར་ (Mr.Hans Schaffner) ལ་བོད་མི་གང་མང་གཞིས་ཆགས་སུ་ལེན་ཐབས་སྐོར་བཀའ་ཡིག་སྩལ་དོན།

ྋ མི་རྗེ་མཆོག་ལ།

ད་ལམ་ངོས་ཀྱི་མི་མང་གང་འཚམས་ཤིག་སྐུ་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་དུ་གཏན་འཇགས་གཞིས་ཆགས་ཡོང་ཐབས་སྐོར་ཞུ་སྙན་ཞིག་འདི་མཉམ་འབུལ་བཞིན་ཡོད། རྒྱ་གར་དུ་སྐྱབས་བཅོལ་བོད་མི་ཚོར་རྒྱ་གར་གཞུང་གིས་གཏན་འཇགས་གཞིས་ཆགས་ཡོང་བའི་རོགས་རམ་ཐབས་ཤེས་གང་ཡོང་གནང་སྟེ་ཡར་རྒྱས་འགྲོ་མུས་ཀྱང༌། རང་ཁ་རང་གསོ་ཐུབ་པའི་གནས་བབས་ཤིག་བསྐྲུན་པར་ས་ཆའི་མཐུན་རྐྱེན་མ་རྙེད་སྟབས། དཀའ་ངལ་ཅི་ཆེའི་ངང་གནས་དགོས་གྱུར།

ད་ལྟའི་ཆར་བོད་མི་ཉིས་སྟོང་ཙམ་འཕྲལ་སེལ་ལམ་བཟོའི་ལས་ཀར་འཇུག་བཞིན་ཡང༌། ཉིན་རེའི་འཚོ་བར་སྨན་པའི་ལས་ཀ་གཏན་འཁེལ་མེད་པར་གནས་མུས་འདི་སྐོར་རིམ་བཞིན་མཁྱེན་ཆུབ་ཡོང་རྒྱུ་མ་ཟད། མ་འོངས་པར་ཡང་བོད་མིའི་གྲངས་འབོར་དེ་ཙམ་ལ་རང་རྐྱ་འཕེར་བའི་གཞིས་ཆགས་ཀྱི་ས་ཞིང་ཐོབ་རྒྱུ་ཤིན་ཏུ་དཀའ་ངལ་ཆེ་བ་དང༌། ད་དུང་བལ་ཡུལ་དུ་ཡོད་པའི་བོད་མི་ཚོ་ནི་རྒྱ་གར་དུ་གནས་སྡོད་བྱེད་པའི་བོད་མི་ཚོའི་གནས་སྟངས་ལས་ཧ་ཅང་ཞན་པ་ཡོད། དེ་ལས་ལྡོག་སྟེ། སུད་སིར་གཞིས་ཁོངས་སུ་ཕྱིན་པའི་བོད་མི་སུམ་བརྒྱ་ཐམ་པའི་འཚོ་གོས་གནས་མལ་གང་ཅིའི་གནས་སྟངས་ཧ་ཅང་ལེགས་ཤིང་དོན་དང་ལྡན་པ་ཞིག་བྱུང་འདུག

དེ་སྔ་སུད་འཛར་ལེན་ཌ་ནས་འཛམ་གླིང་ས་ཕྱོགས་གང་སའི་མི་མང་གྲངས་ལས་འདས་པ་ཞིག་སྐྱབས་བཅོལ་དུ་ཡོང་ཆོག་རྒྱུའི་སྒོ་མོ་ཕྱེ་ནས་བཞག་ཡོད་པ་དེར་ང་ཚོའི་སེམས་ཤུགས་ད་དུང་འཕར་བའི་རྐྱེན་དུ་འགྱུར་བཞིན་པ་དང༌། ད་དུང་ཡང་བོད་མི་སྐྱབས་བཅོལ་བ་མང་ཙམ་ཞིག་བཞེས་ཐབས་ཡོང་བའི་རེ་འདུན་ཞུ་བཞིན་ཡོད།

གནད་དོན་འདི་དག་གཞིར་བཞག་པའི་ཐོག་ནས་ཐོག་མའི་འཆར་གཞི་གཞིར་བཟུང་གོམ་པ་དང་པོ་བོད་མི་ཆིག་སྟོང་ཐམ་པ་གཞིས་ཁོངས་སུ་བཞེས་ཐབས་དང༌། རིམ་བཞིན་བོད་མི་གང་མང་ལེན་ཐབས་ཡོང་བ་ཞེས་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། འདིས་ད་ལྟའི་ཆར་རྒྱ་གར་ནང་ངོས་ཀྱི་མི་མང་ཚོར་འཕྲད་བཞིན་པའི་གནས་སྟངས་སྐྱོ་པོ་འདི་དག་ཧ་ཅང་ཆུང་དུ་འགྲོ་རྒྱུ་ཡིན་པ་མ་ཟད། མི་མང་གང་མང་ཞིག་ལ་ཉིན་རེའི་དཀའ་ངལ་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་ཏེ་གཞིས་ཆགས་གཏན་འཇགས་བྱ་རྒྱུའི་ཐབས་ཤེས་ཤིག་ཀྱང་ཆགས་ངེས་ཡིན།

ལྷག་པར་སུད་སི་དང་བོད་མིའི་མི་རབས་མང་པོའི་རིང་ཕན་ཚུན་གོ་རྟོགས་སྲ་བརྟན་ཞིག་གི་ཐོག་ཏུ་གནས་ཐུབ་རྒྱུ་ཡིན་ཞིང༌། རྒྱ་གར་གཞུང་གིས་དེ་ལྟ་བུའི་འཆར་གཞིར་མཐུན་འགྱུར་རོགས་རམ་གང་ཡོང་གནང་འདུན་ཡོད་པའི་ཞལ་བཞེས་གཙང་མ་ཐོབ་ཡོད། དེར་བརྟེན། མི་རྗེ་མཆོག་ནས་གནད་དོན་དེ་སྐོར་གང་དགེ་དགོངས་བཞེས་གནང་སྐྱོང་ཡོང་བའི་རེ་འདུན་ཞུ་གི་ཡོད།

སུད་སི་མི་མང་དང་གཞུང་གིས་གཏོང་སེམས་ཆེན་པོས་ངོས་ཀྱི་མི་མང་ཚོའི་དཀའ་ངལ་གདུང་སེམས་མཉམ་བསྐྱེད་ཐོག་ནས་སེལ་རྒྱུར་དུས་དང་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་ཞེ་ཐག་པ་ནས་ཐུགས་ཁུར་བཞེས་པ་དང༌། ང་ཚོར་འཕྲད་པའི་དཀའ་ངལ་ཅན་གྱི་དུས་སྐབས་སུ་སྐུ་ངལ་ཁྱད་བསད་ཀྱིས་གོམ་པ་མདུན་བསྐྱོད་རོགས་རམ་གནང་ཡོད་པ་བཅས་ལ་གོ་སྐབས་འདི་བརྒྱུད་སྙིང་ནས་བཀའ་དྲིན་རྗེས་དྲན་ཞུ་འདོད་བྱུང༌།

སྙིང་དོན་ཞུ་རྒྱུར། དེ་སྔ་ང་ཚོ་བོད་ནས་བཙན་བྱོལ་དུ་འབྱོར་ཏེ་ད་ཆ་ལོ་ངོ་བདུན་སོང་བའི་དུས་ཡུན་རིང་སུད་སི་གཞུང་ངོས་ནས་དམིགས་བསལ་དོ་སྣང་གནང་སྟེ་ང་ཚོའི་དཀའ་ངལ་སེལ་ཐབས་གནང་བ་འདི་བོད་མི་ཚོས་མ་འོངས་དུས་རབས་མང་པོའི་རིང་སྙིང་དབུས་སུ་བཅངས་ཏེ་མ་བརྗེད་པ་བྱེད་ཀྱི་རེད། གུས་བཏུད་དང་འཚམས་འདྲི་བཅས། ཏཱ་ལའི་བླ་མས། དྷ་རམ་ས་ལ་ནས། ༡༩༦༦ ཟླ་ ༡༡ ཚེས་ ༡༧ ལ། ཞེས་སྩལ།

ཉེ་སྔོན་ཟླ་ ༦ པའི་ནང་སྐུའི་ཡོངས་འཛིན་སྐུ་གཞོན་ཁྲི་བྱང་རིན་པོ་ཆེ་སྐུ་ཁམས་འཕྲོད་བཞེས་བརྟག་དཔྱད་སླད་སུད་སིར་ཕེབས་བཞུད་གནང་ཞིང༌། ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོའི་བཀའ་དགོངས་བཞིན་ཨི་ཊ་ལིར་ཡེ་ཤུའི་བླ་ཆེན་པོབ་མཆོག་དང་མཇལ་འཕྲད་འཚམས་འདྲི་དང༌། ཡེ་ཤུའི་ཆོས་ཚོགས་ཁག་ནས་བོད་མི་སྐྱབས་བཅོལ་བ་ཚོར་རོགས་ཕན་གནང་བར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་དང་འབྲེལ། ཕྱིན་ཆད་ཀྱང་རང་རེ་ཆོས་བྱེད་རང་མོས་གཅིག་གྱུར་ཀྱི་གནས་ལ་བརྟེན་ནས་འཛམ་གླིང་ཞི་བདེར་གནས་ཐབས་ལ་དགོངས་བཞེས་ངེས་པར་ཡོད་པ་ཞེས་ཞུས་པར། པོབ་མཆོག་ནས་ཏཱ་ལའི་བླ་མས་འཚམས་འདྲི་གནང་བ་ཧ་ཅང་དགའ་པོ་བྱུང༌།

ངས་ཀྱང་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་དང༌། བོད་ཀྱི་སྐོར་ལ་དོ་སྣང་སེམས་ཁུར་བྱེད་བཞིན་པ་ཡིན་སོགས་གསུངས་ཏེ། ྋགོང་ས་མཆོག་ལ་འབུལ་ལམ་ཞུ་རྒྱུའི་དཔར་དེབ་དང་འཚམས་རྟགས་བཅས་ཕུལ། ཡོངས་འཛིན་ཁྲི་བྱང་རིན་པོ་ཆེ་བཞུགས་སྒར་དུ་ཕེབས་འཕྲལ་ནུབ་ཕྱོགས་ཁུལ་ཡོད་བླ་སྤྲུལ་དགེ་བཤེས་དང༌། བོད་མི་སློབ་ཕྲུག གཞིས་ཆགས་སོགས་ཀྱི་གནས་སྟངས། ཡེ་ཤུའི་བླ་ཆེན་དང་མཇལ་འཕྲད་བྱུང་ལུགས་སྙན་སེང་ཞུས་པར། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་ཡེ་ཤུའི་བླ་ཆེན་པོབ་མཆོག་དང་སྐུའི་ཡོངས་འཛིན་ཁྲི་བྱང་རིན་པོ་ཆེ་རྣམ་གཉིས་མཇལ་འཕྲད་གནང་བར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུའི་བཀའ་ཡིག་སྩལ་དོན།

ྋ བླ་ཆེན་པོབ་མཆོག་ལ།

བླ་ཆེན་མཆོག་ནས་ངོས་ཀྱི་ཡོངས་འཛིན་སྐུ་གཞོན་ཁྲི་བྱང་རིན་པོ་ཆེ་དང་མཇལ་འཕྲད་གནང་བར་ཧ་ཅང་བཀའ་དྲིན་ཆེ། གནད་དོན་གཞན་མང་པོ་དང་བཅས་བླ་ཆེན་མཆོག་ལ་མཇལ་འཕྲད་བཅར་འདྲི་ཞུ་སྐབས་བྱུང་བ་ནི་གལ་འགངས་ཅན་ཞིག་ཏུ་བརྩི་རྒྱུ་ཡིན་པ་མ་ཟད། འདི་ནི་ཁྲི་བྱང་རིན་པོ་ཆེར་ཆེ་མཐོང་ཆེན་པོ་གནང་བ་ཞིག་ཀྱང་ཡིན།

དེང་སྐབས་ང་ཚོས་རྩོད་རྙོག་འདྲ་མིན་སྣ་ཚོགས་ཤིག་ལ་གདོང་ལེན་བྱ་དགོས་པ་དང༌། འཛམ་གླིང་ནང་དངོས་འབྲེལ་ཞི་བདེ་མེད་པའི་གནས་སྟངས་ཤིག་ཏུ་འགྱུར་བཞིན་པའི་སྐབས་འདིར། གཙོ་གལ་ཆེ་ཤོས་ནི། འཛམ་གླིང་ནང་གི་ཆོས་ལུགས་ཆེ་ཁག་ཕན་ཚུན་འབྲེལ་མཐུན་གོ་རྟོགས་ཡག་པོ་ཞིག་སྤེལ་རྒྱུ་དང༌། ཕན་ཚུན་བློ་ཐག་ཉེ་པོའི་གོ་རྟོགས་ཡག་པོ་ཞིག་མེད་པ་ཡིན་ན། ཞི་བདེའི་དོན་དུ་ང་ཚོས་མཉམ་རུབ་ཀྱིས་དོན་སྨིན་ལྡན་པའི་ལས་དོན་ཡག་པོ་བསྒྲུབ་ཐབས་མེད་པ་ཚོད་དཔག་བྱེད་ཐུབ་ཅིང༌། ཞི་བདེ་མེད་པ་ཡིན་ན། མ་འོངས་པའི་འཛམ་གླིང་འདི་ཆོས་མེད་ཀླ་ཀློའི་ཡུལ་ལུང་དང་གཉིས་སུ་མེད་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་སྲིད། བླ་ཆེན་མཆོག་ནས་འཛམ་གླིང་ཞི་བདེའི་དོན་དུ་ཕྱག་ལས་ཧ་ཅང་རླབས་ཆེན་ཞིག་གནང་འདུག་པར། ངོས་ནས་ཡི་རང་བསྔགས་བརྗོད་དང་བཀའ་དྲིན་རྗེས་དྲན་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། ཞི་བདེ་བག་ཕེབས་ལྡན་པའི་འཛམ་གླིང་ཞིག་བསྐྲུན་ཐབས་སུ་ང་ཚོ་བོད་མི་ཚོས་ཀྱང་སྙིང་ནས་ཞབས་འདེགས་ཕྲན་ཙམ་ཞུ་ཐུབ་པའི་རེ་བ་བྱེད་བཞིན་ཡོད།

སྐུ་ཉིད་ནས་སྐུ་ངལ་འཛེམས་མེད་ཀྱིས་བོད་མིའི་དཀའ་སྡུག་ལ་དངོས་སུ་ཐུགས་ཁུར་ཆེ་བཞེས་གནང་བར་ངས་གོ་སྐབས་འདི་བརྒྱུད་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། སུད་སིའི་སྦར་ནེ་ (Bern) དུ་ཡོད་པའི་བླ་ཆེན་མཆོག་གི་སྐུ་ཚབ་བརྒྱུད་ང་ཚོར་རོགས་རམ་གནང་འདུན་ཡོད་སྐོར་གྱི་གནས་ཚུལ་འབྱོར་བྱུང༌། འཇི་ནི་ཝར་ (Geneva) ངོས་ཀྱི་སྐུ་ཚབ་ཕ་ལྷ་ཐུབ་བསྟན་འོད་ལྡན་བརྒྱུད་ཞིབ་ཕྲའི་གནས་ཚུལ་བླ་ཆེན་མཆོག་ལ་འབུལ་ལམ་ཞུ་འཐུས་ཆོག་པ་ཞུ་རྒྱུ། གུས་འདུད་བཅས། ཏཱ་ལའི་བླ་མས། དྷ་རམ་ས་ལ་ནས། ༡༩༦༦ ཟླ་ ༡༡ ཚེས་ ༡༨ ལ། ཞེས་སྩལ།

ཚེས་ ༡༩ ཉིན་སྲིད་བློན་ཨིན་དྷར་གྷནདིའི་འཁྲུངས་སྐར་ལ་བརྟེན་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་ལྷ་ལྕམ་ཁོང་སྐུ་ཁམས་གསལ་ཞིང་མཛད་འཕྲིན་གེགས་མེད་ལྷུན་གྱིས་འགྲུབ་པའི་འཚམས་འདྲི་སྨོན་འདུན་དང༌། རྒྱ་གར་གྱི་རྒྱལ་རབས་ལོ་རྒྱུས་རིང་པོའི་བྱུང་རིམ་ནང་འདི་ལྟ་བུའི་གཉན་འཕྲང་ཅན་གྱི་དུས་ཚོད་ཐོག་གདོང་ལེན་གནང་དགོས་གྱུར་པར་གེགས་མེད་ལམ་ལྷོང་ཡོང་བའི་ཐུགས་སྨོན་གནང་བཞིན་ཡོད་སྐོར་དང༌།

དེང་ཟས་རིགས་དཀོན་པའི་དཀའ་ངལ་དང་ས་མཚམས་ཁག་ཏུ་འཇིགས་སྐུལ་གྱི་ཟིང་ཆ་རྒྱུན་མི་ཆད་པར་འབྱུང་བཞིན་པ་སོགས་ཀྱིས་ཡར་རྒྱས་ལ་འགོག་རྐྱེན་དང༌། དཔལ་འབྱོར་གྱི་འབྱུང་ཁུངས་ལ་དོ་ཕོག་འཕྲད་པ་སོགས་དཀའ་སྡུག་རང་བཞིན་གྱི་གནས་ཚུལ་དེ་དག་ཡོད་བཞིན་པར་བོད་མི་ཚོས་རྒྱ་གར་ལྟ་བུའི་རྒྱལ་ཁབ་ལ་བརྡབ་གསིག་འཕར་མ་ཞིག་སྤྲོད་བཞིན་ཡོད་སྐོར། བོད་མི་ལྔ་ཁྲི་ཙམ་གྱིས་རྒྱ་གར་གཞུང་ལ་མཐུན་འགྱུར་ཞུ་ནུས་མེད་ཁར། ད་དུང་རེ་བཅོལ་བྱས་ཏེ་སྡོད་དགོས་པའི་གནས་ཚུལ་འདིར་སེམས་ངལ་ཆེན་པོ་ཡོང་བཞིན་འདུག་སྟབས། བོད་མི་ཚོས་རང་ཁ་རང་གསོ་ཐུབ་ཐབས་དང་རྒྱ་གར་གཞུང་ལ་མཐུན་འགྱུར་ཞུ་མ་དགོས་པ་ཞིག་འབྱུང་ཐབས་སུ་འབད་བརྩོན་གང་ཡོང་བྱེད་རྒྱུ་ཡིན་ཞེས་བཀའ་ཡིག་སྩལ་ཞིང༌།

ཚེས་ ༢༡ ཉིན་རྒྱ་གར་ཤེས་རིག་བློན་ཆེན་སྐུ་ཞབས་ཕག་ཀུ་རུ་ཌིན་ཨ་ལི་ཨེ་མེཏཱ (Fakhruddin Ali Ahmed) མཆོག་ལ་བོད་ཀྱི་སློབ་གཉེར་ཁང་གསར་འཛུགས་ཞུ་ཕྱོགས་སྐོར་བཀའ་ཡིག་སྩལ་དོན།

ྋ མི་རྗེ་མཆོག་ལ།

ངོས་ནས་ཐེངས་དང་པོར་གོ་སྐབས་འདི་བརྒྱུད་དེ་སྐུ་ཉིད་རྒྱ་གར་དབུས་ཤེས་རིག་བློན་ཆེན་གྱི་མཛད་འགན་ཆེན་པོ་འདི་ཁུར་བཞེས་མཛད་པར་སྙིང་ཐག་པ་ནས་བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས་ཀྱི་འཚམས་འདྲི་ཞུ་གི་ཡོད། འདི་ལྟ་བུའི་མཛད་འགན་ལྕི་མོ་ཕྲག་སྟེང་དུ་བཞེས་པའི་བརྒྱུད་རིམ་ནང་ཐུགས་བཞེད་ལྷུན་འགྲུབ་དང༌། ཡར་རྒྱས་གོང་འཕེལ་ཡོང་བའི་སྨོན་ལམ་ཞུ། སྐུ་ཉིད་ནས་ཤེས་རིག་བློན་ཆེན་གྱི་ཐུགས་འགན་བཞེས་པའི་ལམ་སྟོན་དབུ་ཁྲིད་འོག་ཤེས་ཡོན་ཐོག་གཡུར་དུ་ཟ་བའི་གྲུབ་འབྲས་ཐོན་པའི་ཡིད་ཆེས་གཙང་མ་ཡོད།

༢ སྐུ་ཉིད་ཀྱི་རྩ་ཆེའི་དུས་ཚོད་བླང་དགོས་གྱུར་པར་དགོངས་སེལ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། བོད་ཀྱི་སློབ་གཉེར་ཁང་ཞིག་གསར་འཛུགས་ཞུ་ཕྱོགས་ཐད་ལ་ཚིག་འགའ་ཤས་ཞུ་རྒྱུར། བོད་ཀྱི་སློབ་གཉེར་ཁང་ཞིག་གསར་འཛུགས་ཞུ་དགོས་དོན་གཙོ་བོ་ནི། བོད་ཀྱི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང༌། ལྟ་གྲུབ་བཅས་པ་སྲུང་སྐྱོབ་དང་གོང་འཕེལ་གཏོང་རྒྱུ་མེད་དུ་མི་རུང་བར་མཐོང་ཞིང༌། གང་ལགས་ཤེ་ན། འདི་དག་ནི་རྒྱ་དམར་གྱིས་བོད་ནང་འཆར་གཞི་དང་ལྡན་པའི་ཐོག་ནས་རྨེག་མེད་རྩ་གཏོར་ཤུལ་ལྷག་ཙམ་ཡང་མེད་པར་བཟོ་ཐབས་བྱས་དང་བྱེད་མུས།

ལོ་ངོ་བརྒྱ་ཕྲག་དུ་མའི་རིང་རྣམ་དཔྱོད་འགྲན་ཟླ་དང་བྲལ་བའི་རྒྱ་བོད་ལོ་པཎ་མཁས་གྲུབ་རྣམས་ཀྱིས་དཀའ་བ་ཁྱད་དུ་བསད། ངལ་བ་དང་དུ་བླངས་པའི་སྐུ་དྲིན་ལས་བྱུང་བའི་ནང་པའི་ལྟ་གྲུབ་དང༌། རིག་གཞུང་ཕྱུག་པོ་དག་གི་ཐོག་མའི་འབྱུང་ཁུངས་ནི་རྒྱ་གར་ཡིན་ཞིང༌། དེ་ནས་རིམ་བཞིན་བོད་ནང་དར་ཁྱབ་བྱུང༌། དེའི་སྐོར་ང་ཚོས་རྒྱལ་རབས་ལོ་རྒྱུས་ནས་ཞིབ་ཕྲ་ཤེས་རྟོགས་ཐུབ། བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་ཁྲོད་སྔར་གྱི་ནང་དོན་རིག་པའི་ཐོག་བླ་མ་དང་གྲྭ་པའི་ཁོངས་ནས་མཁས་པ་མང་པོ་ཐོན་ཡོད་པ་རེད། བོད་ཀྱི་སློབ་གཉེར་ཁང་ཞིག་གསར་འཛུགས་ཐུབ་ཚེ་བླ་མ་དང་གྲྭ་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་རིག་གནས་ཡར་རྒྱས་གོང་མཐོར་སྤེལ་ཐུབ་པའི་མཐུན་རྐྱེན་དུ་འགྱུར་རྒྱུ་མ་ཟད། ཁོང་ཚོས་སྦྱངས་པའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་མི་ནུབ་སླར་གསོའི་མཐུན་གྲོགས་སུ་གྱུར་ཏེ་རྒྱ་གར་འཕགས་ཡུལ་སྤྱི་དང༌། བྱེ་བྲག་འཛམ་གླིང་ཁྱོན་ཀུན་ཏུ་དར་ཁྱབ་ཡོང་རྒྱུ་ཡིན།

༣ བོད་ཀྱི་སློབ་གཉེར་ཁང་ཞིག་གསར་འཛུགས་བྱ་ཕྱོགས་ཐད་ཀྱི་ཐོག་མའི་འཆར་གཞི་གླེང་སློང་གནང་མཁན་ནི་བོད་མིའི་གྲོགས་པོ་སྲིད་བློན་དམ་པ་ནེ་ཧ་རུ་མཆོག་ཡིན་ཞིང༌། དེ་ནས་བཟུང་དེ་སྔའི་རྒྱ་གར་ཤེས་རིག་བློན་ཆེན་སྐུ་ཞབས་ཨེམ་སི་ཅག་ལ་མཆོག་གཙོ་བཞུགས་ལམ་སྟོན་འོག་ཞིབ་ཕྲའི་འཆར་གཞི་དང་འབྲེལ་མཐའ་མའི་ལག་ལེན་བསྟར་ཕྱོགས་གྲ་སྒྲིག་འཐུས་ཚང་བཟོས་གནང་ཡོད། ངས་ཤེས་ཚོད་ལྟར་བྱས་ན། གནད་དོན་དེ་སྐོར་ད་ཆ་སྐུ་ཉིད་ཀྱི་ལྷན་ཁང་དུ་ལྷག་བསྡད་ཡོད་ཚོད་འདུག་པའི་རྒྱུ་མཚན་གསལ་རྟོགས་མ་ཐུབ་ཅིང༌། དེའི་སྐོར་དོན་སྙིང་ལྡན་པའི་ཡར་རྒྱས་ཀྱི་རྣམ་པའམ། དོན་འབྲས་ཅི་ཡང་ཐོན་མེད་པ་ལྟ་བུའི་གནས་སྟངས་ཤིག་གི་འོག་ཏུ་འགྱུར་ཚེ་ཕངས་པོར་བརྟེན། སྐུ་ཉིད་སྐུ་སྒེར་ངོས་ནས་དེའི་ཐད་ཐུགས་སྣང་དང༌། ཐུགས་ཁུར་ཆེ་བཞེས་ཐོག་ནས་ལག་ལེན་དོན་སྨིན་མྱུར་དུ་འགྱུར་ཐབས་དགོངས་བཞེས་བཀའ་དྲིན་ཆེ་བའི་རེ་སྐུལ་ཞུ་རྒྱུ་མ་ཟད། སྐུ་ཉིད་ཀྱི་ངོས་ནས་ལེགས་ཆེའི་ལམ་སྟོན་དང་འབྲེལ་གནད་དོན་འདིའི་གཙོ་བཞུགས་ཀྱང་གནང་སྐྱོང་ཡོང་བ་ཞུ།

༤ ང་ཚོའི་ངོས་ནས་བོད་ཀྱི་སློབ་གཉེར་ཁང་འདི་བཞིན་ཝཱ་རཱ་ཎ་སཱིའི་སཾསྐྲྀཏའི་གཙུག་ལག་སློབ་གྲྭའི་ཡན་ལག་ལྟ་བུའི་ཆ་ཤས་ཁོངས་སུ་རིང་པོར་མི་ཐོགས་པར་དངོས་སུ་འགོ་འཛུགས་ཐུབ་ཐབས་སུ་ངོས་རང་ལ་བློ་འཚབ་ཆེན་པོ་ཡོང་བཞིན་འདུག མི་རྗེ་མཆོག་ནས་མཁྱེན་ཆུབ་སླད་ཞུ་རྒྱུར། སློབ་གཉེར་ཁང་འདིའི་འཛིན་སྐྱོང་དང་འབྲེལ་བའི་གནད་དོན་གང་གི་ཐད་བོད་མི་རང་ངོས་ལ་ཉམས་མྱོང་རྒྱུས་མངའ་དང༌། ཤེས་ཚད་ལྡན་པའི་མི་སྣ་བསྐོ་གཞག་བྱ་རྒྱུའི་ཆ་རྐྱེན་ཚང་ཡོད་པ་བཞིན། རང་སྐྱོང་གི་དབང་ཚད་ཆ་ཚང་ལྡན་པའི་གནས་བབས་ཤིག་དགོས་གནས་ངས་བསྐྱར་ནན་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།

ངོས་ནས་ཆོས་དོན་ལས་ཁུངས་ཀྱི་འགན་འཛིན་ཀུན་བདེ་གླིང་འོད་ཟེར་རྒྱལ་མཚན་ཞིབ་ཕྲའི་གནས་ཚུལ་འགྲེལ་བརྗོད་ཞུ་བར་ཆེད་གཏོང་བྱེད་ཀྱི་ཡིན། གུས་འདུད་བཅས། དྷ་རམ་ས་ལ་ནས། ཏཱ་ལའི་བླ་མས། ༡༩༦༦ ཟླ་ ༡༡ ཚེས་ ༢༡ ལ། ཞེས་སྩལ།

གཞན་ཡང༌། ཉིན་དེར་སྐུ་ཞབས་ཨེམ་སི་ཅག་མཆོག་ལ་རྒྱ་གར་ཕྱི་སྲིད་བློན་ཆེན་དུ་བསྐོ་གཞག་བྱུང་བ་ལྟར་ཐུགས་འགན་ཆེ་བཞེས་ལ་སྙིང་ནས་བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས་ཀྱི་འཚམས་འདྲི་ཞུ་རྒྱུ་དང༌། ཐུགས་བཞེད་གེགས་མེད་ལྷུན་འགྲུབ་ཡོང་བའི་སྨོན་འདུན་ཞུ་རྒྱུ་དང༌། མ་དྷེ་ཡ་པར་དེ་ཤི་མངའ་སྡེའི་སྲིད་སྐྱོང་ཀེ་སི་རེ་ཌི་ (K.C.Reddy) དང་སྤྱི་ཁྱབ་བློན་ཆེན་ཌི་སྤི་མི་ཤི་ར་ (Pt.D.P.Mishra) རྣམ་གཉིས་ནས་བོད་མི་ཚོའི་བདེ་སྡུག་ལ་དོན་དམ་པའི་བརྩེ་ཞེན་དང་འབྲེལ་བའི་ཐུགས་ཁུར་ཆེ་བཞེས་གནང་བར་བཀའ་དྲིན་རྗེས་དྲན་ཞུ་རྒྱུ་བཅས་ཁོངས་སོ་སོར་བཀའ་ཡིག་སྩལ།

ཚེས་ ༢༦ ཉིན་འཛམ་གླིང་སྤྱི་དང་ལྷག་པར་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་ཆེད་ཞལ་འདེབས་བསྡུ་བསྐུལ་གནང་བར་ཧོ་ལན་ (Holland) རྒྱལ་སྲས་མཆོག་ལ་ཉེ་ཆར་ཡོ་རོབ་སྐྱབས་བཅོལ་རོགས་སྐྱོར་ལས་འགུལ་གྱིས་འཛམ་གླིང་ཁྱོན་ཡོངས་ཀྱི་སྐྱབས་བཅོལ་བ་ཚོའི་ཆེད་དུ་དམིགས་ཏེ་ཞལ་འདེབས་བསྡུ་བསྐུལ་གྱི་མཛད་ཁུར་བཞེས་པར་ངོས་ནས་མི་རྗེ་མཆོག་དང༌། དབྱིན་ཡུལ། ཡོ་རོབ་བཅས་ཀྱི་ལས་ཁུར་བཞེས་མཁན་ཚང་མར་སྙིང་ཐག་པ་ནས་བཀའ་དྲིན་ཆེ་ཞུ་རྒྱུ་དང༌། བོད་མི་སྐྱབས་བཅོལ་བ་རྣམས་ད་ལྟའི་ཆར་ས་ཁུལ་གང་སར་ཁ་འཐོར་དུ་གནས་བསྡད་ལ་སོང༌། དེའི་རིག་གཞུང་དང་ཡུལ་གོམས་གཤིས་ལུགས་དང་བཅས་པ་སྲུང་སྐྱོབ་སྒོ་ཀུན་ནས་བྱེད་བཞིན་པའི་སྐབས་སུ་མཐུན་འགྱུར་ཞལ་འདེབས་གནང་མཁན་ཚོར་ཁོང་བརྒྱུད་བོད་མི་མང་གི་ཚབ་ཞུས་ཏེ་བཀའ་དྲིན་རྗེས་དྲན་དང༌། ནི་ཐར་ལན་ཌ (Netherlands) མི་མང་གིས་ཞལ་འདེབས་བྱུང་བ་ཡོངས་རྫོགས་བོད་མིའི་རྩ་དོན་ཆེད་ཞལ་འདེབས་གནང་བར་དམིགས་བསལ་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་རྒྱུ།

འདི་ནི་ཁ་ཚ་དགོས་གཏུགས་སྐབས་ཀྱི་དཀའ་སེལ་མཐུན་རྐྱེན་རོགས་རམ་ཞིག་ཡིན་ཞིང༌། བོད་མི་ཚོར་དཀའ་ངལ་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་འཕྲད་བཞིན་པའི་ས་ཁུལ་ཁག་ནི། རྒྱ་གར་དང་བལ་ཡུལ། འབྲུག འབྲས་ལྗོངས་བཅས་ཡིན་པ་དང༌། ས་ཁུལ་དེ་ཚོའི་ནང་ཁྱོན་བོད་མིའི་གྲངས་འབོར་ 80,000 ཙམ་ཡོད་སྟབས། ཞལ་འདེབས་དངུལ་འབབ་རྣམས་ས་ཁུལ་དེ་དག་ཏུ་གཞིས་ཆགས་བྱེད་རྒྱུའི་མཐུན་རྐྱེན་དུ་སྦྱོར་གཏོང་གནང་རྒྱུ་ཡིན་ལུགས་འཁོད་པའི་བཀའ་ཡིག་གཅིག་ཀྱང་སྩལ།

ཚེས་ ༢༧ ཉིན་ྋགོང་ས་མཆོག་གིས་རྒྱ་གར་སྲིད་བློན་ཨིན་དྷར་གྷན་དིའི་འཁྲུངས་སྐར་ལ་བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས་ཀྱི་བཀའ་ཡིག་སྩལ་བར་འཕྲིན་ལན་ཕུལ་འབྱོར་བྱུང་དོན།

ྋ ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ལ།

ངའི་སྐྱེས་སྐར་ལ་བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས་ཀྱི་འཚམས་འདྲི་གནང་བར་སྙིང་ཁོང་ནས་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།

རྒྱ་གར་དུ་གནས་སྡོད་སྐྱབས་བཅོལ་བོད་མི་ལྔ་ཁྲི་ཙམ་ཡོད་པ་རྣམས་རྒྱ་གར་གཞུང་ངམ་མི་མང་ལ་བརྡབ་གསིག་འཕར་མ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་པར་མ་དགོངས་རོགས་གནང་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། བོད་མི་རྣམས་མགྱོགས་མྱུར་རང་རྐང་སྟེང་དུ་ལངས་ནས་རང་ཁ་རང་གསོའི་ལམ་བུའི་ཐོག་རྒྱ་གར་གཞུང་དམངས་གཉིས་ཀྱི་མཐུན་འགྱུར་ཞུ་སྩོལ་མ་དགོས་པའི་ཕྱོགས་སུ་འགྱུར་གཞིའི་ལས་དོན་གང་བརྩམས་ལ་དགའ་བསུ་ཞུ་རྒྱུ་ནི་གོར་མ་ཆག

ད་ལྟའི་ཆར་ང་ཚོར་དཀའ་ངལ་ཆེ་ཞིང་གཉན་འཕྲང་ཅན་གྱི་དུས་ཚོད་ཅིག་གི་སྒང་ལ་འགྲོ་བཞིན་པ་དེ་ལྟར་ཡང༌། རྒྱ་གར་མི་མང་ནས་དཀའ་ངལ་དེ་དག་སེལ་ཐབས་བློ་སྟོབས་ཆེན་པོས་གདོང་ལེན་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པ་དང༌། དེ་དག་ལས་དཀའ་མདུད་རང་གྲོལ་གྱི་རྣམ་པར་རྒྱལ་རྒྱུར་ང་ལ་ཡིད་ཆེས་བརྟན་པོ་ཡོད། འཚམས་འདྲི་བཅས། ཨིན་དྷར་གྷན་དིས། ལྡི་ལི་གསར་པ་ནས། ༡༩༦༦ ཟླ་ ༡༡ ཚེས་ ༢༧ ཉིན་ཕུལ། ཞེས་སྩལ།

ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༡༧ ཉིན་རྒྱ་གར་གཞུང་གི་སྐུ་མགྲོན་དུ་གདན་ཞུས་ལྟར་རྒྱ་གར་ནང་ཁུལ་གཟིགས་སྐོར་དུ་ཕེབས་པ་གྷི་རི་སི་ (Greece) རྒྱལ་པོའི་ཡུམ་དང༌། སྲས་མོ་བཅས་བཞུགས་སྒར་དུ་མཇལ་བཅར་ཐོག འཛམ་གླིང་ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་རིག་གཞུང་སྤྱི་དང༌། བྱེ་བྲག་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་སྐོར་བཀའ་མོལ་མཛད་ཅིང༌། ཐོག་མའི་འཆར་གཞིར་འདི་ཉིན་མཇལ་འཕྲད་གྲུབ་ཉིད་ཕྱིར་ཕེབས་གནང་གཏན་འཁེལ་ཡང༌། རྒྱལ་མོ་མཆོག་ནས་ད་ལམ་དྷ་རམ་ས་ལར་ཆེད་མངགས་ཕེབས་ཐོག་ྋགོང་ས་མཆོག་མཇལ་བཅར་གྱིས་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་དང༌། ལྟ་བའི་སྐོར་བཀའ་འདྲི་མང་ཙམ་ཞུ་འདོད་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བས་ཕྱི་ཉིན་བསྐྱར་མཇལ་དུས་ཚོད་དམིགས་བསལ་ཞུས་སྩལ་ལྟར། སླར་ཡང་མཇལ་བཅར་གྱིས་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་དང༌། ལྟ་བའི་སྐོར་དོགས་གཅོད་དགོངས་སྐོར་བཀའ་འདྲི་ཞུས།

རྒྱལ་ཡུམ་གང་དེ་ནི་དེང་དུས་རིག་གསར་ཤེས་ཡོན་ཙམ་མིན་པར་ཤར་ཕྱོགས་པའི་ཆོས་དང༌། ལྟ་བའི་སྐོར་མཁྱེན་འདོད་ཆེན་པོ་ཡོད་མཁན་ཞིག་ཡིན་སྟབས་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་མདོ་སྔགས་ཆོས་ཀྱི་དཀའ་གནད་རང་མདུད་ལྷུག་བཀྲོལ་གྱིས་བཀའ་ལན་ཞིབ་ཏུ་སྩལ་བས་ཕན་ཚུན་དགྱེས་མཉེས་ཆེན་པོ་བྱུང་བ་དང༌། དེ་རྗེས་རྒྱལ་ཡུམ་དང་ཁོང་གི་སྐུ་འཁོར་ལྷན་ཉིན་གུང་ལྗགས་སྨིན་ཕོ་བྲང་དུ་ལྷན་བཞེས་བསྐྱངས།

ཚེས་ ༢༠ ཉིན་རྒྱ་གར་ཤེས་རིག་བློན་ཆེན་སྐུ་གཞོན་བྷག་དྷར་ཤན་ (Bakt Darshan) ལ་བོད་ཀྱི་ཆེས་མཐོའི་སློབ་གཉེར་ཁང་གསར་འཛུགས་ཞུ་ཕྱོགས་སྐོར་བཀའ་ཡིག་སྩལ་དོན།

ྋ དགྱེས་བརྩེ་ལྡན་པ་སྐུ་ཞབས་བྷག་དྷར་ཤན་མཆོག་ལ།

བོད་ཀྱི་སློབ་གཉེར་ཁང་གསར་འཛུགས་ཞུ་ཕྱོགས་ཐད་ལ། ༡༩༦༦ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༧ འཁོད་པའི་ཕྱག་བྲིས་གནང་སོན་ཡིད་སྤྲོ་བརྟས། སྐུ་ཉིད་ནས་ཤེས་རིག་བློན་ཆེན་ཨེ་མེཏཱ (Ahmed) མཆོག་གི་ཚབ་གནང་སྟེ་སྐུ་ངལ་འཛེམས་མེད་ཀྱིས་ཕྱག་བྲིས་གནང་བར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ། ཁོང་ཉེ་ཆར་བསྙུན་གཞི་བཞེས་པ་ད་ཆ་དྲག་སྐྱེད་དུ་ཕེབས་པའི་རེ་བ་ཡོད།

བོད་ཀྱི་སློབ་གཉེར་ཁང་གསར་འཛུགས་ཞུ་ཕྱོགས་ཐད་རྒྱ་གར་གཞུང་ཕྱོགས་ནས་གུ་ཡངས་དཀྱེལ་ཆེའི་ཐོག་ནས་དངོས་སུ་ལག་བསྟར་དོན་སྨིན་སོན་ཐབས་མཛད་པར་བཀའ་དྲིན་ཆེ་ཞུའི་ཁར། རིང་མིན་ལས་གཞི་དངོས་འཛུགས་བྱ་རྒྱུ་ཡིན་པ་ཤིན་ཏུ་དགའ་སྤྲོའི་གནས་སུ་གྱུར།

བྱ་སྟབས་བདེ་ཞིང་ལས་གཞི་དངོས་འཛུགས་གང་མྱུར་ཡོང་ཐབས་ཆེད་སློབ་གཉེར་ཁང་དེ་བཞིན་ཝཱ་རཱ་ཎ་སཱིའི་སཾསྐྲྀཏའི་གཙུག་ལག་སློབ་གྲྭའི་ཡན་ལག་ལྟ་བུའི་ཁོངས་སུ་འཇོག་བཞེད་ཀྱི་འཆར་གཞི་ལྟར་དེ་དོན་འཐུས་གནས་ཞུ་རྒྱུ་ལས་ལྷག་པའི་གཞན་ཞུ་འོས་མ་མཆིས་ཤིང༌། སློབ་གཉེར་ཁང་གསར་འཛུགས་ཞུ་ཡུལ་ས་ཕྱོགས་ཐད་ལ་ངོས་ནས་བསམ་འཆར་ཞིག་ཞུ་འདོད་བྱུང་བ་སྟེ། ངོས་ནས་ ༡༩༦༦ ཟླ་ ༡ ཚེས་ ༢༩ ཉིན་དེ་སྔོན་རྒྱ་གར་ཤེས་རིག་བློན་ཆེན་སྐུ་ཞབས་ཨེམ་སི་ཅག་ལ་མཆོག་ལ་ཕུལ་བའི་འཕྲིན་ཡིག་དེའི་ནང་བོད་ཀྱི་སློབ་གཉེར་ཁང་དེ་བཞིན་སཱ་ར་ནཱ་ཐའི་བོད་ཀྱི་དགོན་པའི་ཉེ་འཁྲིས་ཕྱོགས་སུ་གསར་འཛུགས་ཞུ་རྒྱུའི་འདོད་པ་ཡོད་ལུགས་བཀོད་ཡོད། བོད་དགོན་དེ་བཞིན་སློབ་གཉེར་ཁང་འདིའི་ཆེད་བེད་སྤྱོད་ཡོང་རྒྱུ་ཡིན་པ་མ་ཟད། དགོན་པའི་མིང་ཐོག་ཏུ་ཉེ་འཁྲིས་ས་དུམ་ཆུང་ཆུང་ཞིག་འདུག་པ་དེའི་ཐོག་ཉེ་འདབས་གཡས་གཡོན་ནས་ས་ཆ་འཕར་སྣོན་ཕྲན་བུ་ཉོ་སྒྲུབ་བྱ་རྒྱུ་བྱུང་བ་ཡིན་ན། སློབ་གཉེར་ཁང་གསར་རྒྱག་ཆེད་ས་ཆ་ལྡང་ངེས་ཡོང་རྒྱུ་དང༌། དགོས་དོན་གཙོ་བོ་དེར་འགྱུར་ལྡོག་འགྲོ་གཞི་མ་མཆིས།

སློབ་གཉེར་ཁང་དེ་བཞིན་བོད་དགོན་ཉེ་འཁྲིས་སུ་ཆགས་ནའང༌། སཾསྐྲྀཏའི་གཙུག་ལག་སློབ་གྲྭའི་ཡན་ལག་གམ་ཁོངས་གཏོགས་གང་བརྗོད་ཀྱང་རང་འཇགས་གནས་རྒྱུ་ལས་ཁྱད་པར་འགྲོ་དོགས་མེད་ཅིང༌། འདི་སྐོར་ངོས་ཀྱི་སྐུ་ཚབ་ཚོས་འབྲེལ་ཡོད་མི་སྣའི་ལྷན་དུ་གྲོས་མོལ་དགོས་ལུགས་བཀོད་མངགས་བྱས་ཡོད་པ་ལྟར་ཟིན་རྗེས་སྐུ་ཉིད་སར་དངོས་སུ་ཆེད་བཅར་གནད་དོན་འགྲེལ་བརྗོད་གསལ་བཤད་ཞུ་བར་ལྡི་ལི་གསར་པར་མངགས་གཏོང་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། འཚམས་འདྲི་བཅས། ཏཱ་ལའི་བླ་མས། ༡༩༦༦ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༢༠ ལ། ཞེས་སྩལ།

ཚེས་ ༢༣ ཉིན་ཡུ་པི་ (U.P) མངའ་སྡེའི་སྲིད་སྐྱོང་མི་རྗེ་སྦི་ཤི་ཝ་ན་ཐ་དྷ་སེ་ (Shri Bishwanath Dass) ལ་བོད་ཀྱི་ཆེས་མཐོ་སློབ་གཉེར་ཁང་འཛུགས་ཕྱོགས་ཐད་བཀའ་ཡིག་སྩལ་བ་ནི།

ྋ མི་རྗེ་མཆོག་ལ།

ངོས་ནས་འཕྲིན་ཡིག་འདི་བཞིན་བོད་ཀྱི་མཐོ་རིམ་སློབ་གཉེར་ཁང་ཞིག་གསར་འཛུགས་ཞུ་ཕྱོགས་ཐད་ཀྱི་གནད་དོན་ཐོག་འབུལ་བཞིན་ཡོད། རྒྱ་གར་གཞུང་ནས་དེར་མོས་མཐུན་གཙང་མ་གནང་གི་ཡོད་སྐོར་སྐུ་ཉིད་ཀྱིས་མཁྱེན་ཆུབ་ཡོད་པའི་རེ་བ་མཆིས།

གྲོས་མོལ་དང༌། གོ་བསྡུར་ཐེངས་མང་བྱས་རྗེས་གསར་རྒྱག་བྱེད་འཆར་ཡོད་པའི་སློབ་གཉེར་ཁང་འདི་བཞིན་ཝཱ་རཱ་ཎ་སཱིའི་སཾསྐྲྀཏའི་གཙུག་ལག་སློབ་གྲྭའི་ཡན་ལག་ལྟ་བུའི་ཁོངས་སུ་འཇོག་རྒྱུའི་མཐའ་མའི་ཐག་གཅོད་ཟིན་ཞིང༌། འོན་ཀྱང༌། གནད་དོན་གལ་ཆེན་རེ་ཟུང་ཞུས་ན། བོད་མིའི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང༌། བརྡ་སྤྲོད་རིག་པ། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་བོད་མིའི་ཁྱད་ཆོས་ངོ་བོ་སྲུང་སྐྱོབ་དང༌། གོང་སྤེལ་གཙང་མ་ཞིག་ཡོང་རྒྱུའི་ཆེད་དུ་དམིགས་པ་ཞིག་གི་ཐོག་ཏུ་འགྲོ་ཐུབ་རྒྱུའི་རེ་འདོད་ཤུགས་དྲག་བྱེད་བཞིན་ཡོད་ལ། གཞན་ཡང་བོད་ཀྱི་ཆེས་མཐོའི་སློབ་གཉེར་ཁང་དེ་བཞིན་ཝཱར་ཎ་བོད་ཀྱི་དགོན་པའི་ཕྱོགས་སུ་གསར་འཛུགས་བྱས་ལེགས་བསམ་འཆར་བཏོན་པ་ཡིན།

བོད་དགོན་ཉེ་འཁྲིས་སུ་སློབ་གཉེར་ཁང་གསར་རྒྱག་བྱ་རྒྱུའི་ས་ཆ་འཕར་སྣོན་དགོས་རིགས་ལས་སླ་པོའི་ཐོག་ནས་འཚོལ་སྒྲུབ་ཐུབ་པས་དགེ་མཚན་དང༌། བོད་པ་རང་ཉིད་ནས་ཉམས་མྱོང་རིམ་གསོག་བརྒྱུད་དེ་འཇོན་ཐང་ལྡན་པའི་མི་སྣ་སྐྱེད་སྲིང་དང་འཛིན་སྐྱོང་དང་འབྲེལ་བའི་གནས་སྟངས་ཅི་མཆིས་རང་དབང་གི་ཐོག་ནས་ལྟ་སྐྱོང་བྱེད་ཐུབ་པའི་གནས་བབས་ཤིག་བསྐྲུན་ཐུབ་རྒྱུ་ཡིན་ཞིང༌། ལས་འཆར་འདི་བཞིན་གེགས་མེད་ལྷུན་འགྲུབ་འབྱུང་ཐབས་སུ་ངོས་ཀྱི་སྐུ་ཚབ་ཚོ་ནས་ཉེ་བའི་རིགས་བདག་ཆེན་མོ་དང་མཇལ་བཅར་ཞུ་མོལ་དགོས་མངགས་སོང་བ་ལྟར། ཁོང་ཚོས་མི་རྗེ་མཆོག་དང་མཇལ་འཕྲད་དུ་བཅར་འབྱོར་བྱུང་ཚེ། སྐུ་ཉིད་ནས་དམིགས་བསལ་ཐུགས་ཁུར་ཆེ་བཞེས་ཀྱིས་ཇི་དགེའི་ལམ་སྟོན་བཀའ་སློབ་གནང་སྐྱོང་ཡོང་བའི་རེ་སྐུལ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།

དེ་སྔོན་ངོས་རང་ལག་ནའོ་ (Lucknow) རུ་གནས་སྡོད་རིང་སྐུ་ཉིད་ནས་སྣེ་ལེན་དང་གཟིགས་རྟོག་ཆེན་པོ་གནང་བ་ག་ལ་བརྗེད། སྐུ་ཉིད་ཀྱི་བཞུགས་གནས་ཕོ་བྲང་དུའང་ངོས་ལ་གཟིགས་རྟོག་གཟབ་རྒྱས་གནང་བ་ཙམ་མ་ཡིན་པར་བོད་མིའི་དཀའ་སྡུག་ཐོག་ཐུགས་ཁུར་མཉམ་བཞེས་མཛད་པར་གོ་སྐབས་འདི་བརྒྱུད་ཐུགས་རྗེ་བླ་མེད་དུ་ཆེ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།

ངོས་རང་གནས་སྐབས་རིང་ལག་ནའོ་རུ་ཡོང་རྒྱུའི་འཆར་གཞི་མེད་ནའང༌། གོ་སྐབས་ནམ་ཁོམ་ལ་སྐུ་ཉིད་དང་མཇལ་འཕྲད་ཞུ་རྒྱུའི་རེ་སེམས་འཆང་བཞིན་ཡོད། མཛའ་བརྩེའི་འཚམས་འདྲི་བཅས། ཏཱ་ལའི་བླ་མས། ༡༩༦༦ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༢༣ ལ། ཞེས་སྩལ།

ཡང་ཉིན་དེར་བོད་ཀྱི་ཆེས་མཐོ་སློབ་གཉེར་ཁང་གསར་འཛུགས་དོན་འཁྱོལ་གང་མགྱོགས་ཡོང་སླད་དགེ་སློང་རྗག་སྒྲི་ཤི་ཀ་ཤེབ་ (Jagdish Kashyap) ལ་བོད་ཀྱི་ཆེས་མཐོའི་སློབ་གཉེར་ཁང་གསར་འཛུགས་ཞུ་རྒྱུ་ད་ཆ་དངོས་སུ་གཏན་འཁེལ་ཟིན་པར་དགའ་སྒོམ་འོས་པའི་གནས་སུ་གྱུར་ཅིང༌། སློབ་གཉེར་ཁང་ཝཱར་ཎ་བོད་དགོན་ཉེ་འཁྲིས་ཤིག་ཏུ་བྱུང་ན་དགེ་མཚན་ཆེ་བར་བརྟེན། ཀུན་བདེ་གླིང་དང་རྒྱ་མཚོ་ཚེ་རིང་གཉིས་ལས་གཞི་གནད་དོན་གསལ་བཤད་ཞུ་བར་སྐུ་ཚབ་ཏུ་ཆེད་རྫོང་སོང་བ་ལྟར། ལམ་སྟོན་བཀའ་སློབ་སྩལ་གནང་ཡོང་བའི་བཀའ་ཡིག་གཅིག་ཀྱང་སྩལ་བ་བཅས།

ཟབ་གསང་རྒྱུད་ཀྱི་སེང་གེའི་སྒྲ་དབྱངས་ཀྱིས།།

གསང་འདུས་འགྲེལ་བཞིའི་བཀའ་ཁྲིད་སྩལ་བའི་མགོན།།

གཞོམ་བྲལ་རྡོ་རྗེའི་གར་རྩེན་ཡོངས་གླིང་རྗེའི།།

རྣམ་བཤད་གསན་པའི་ཟུང་འཇུག་ལྡིང་ཁང་དབུས།།

དག་སྣང་མོས་གུས་ནོར་བུའི་ཟླ་ཤེལ་གྱིས།།

དཔལ་ལྡན་ཟླ་བའི་མཁྱེན་པའི་དཔལ་མོ་རུ།།

རབ་ཆགས་གསུང་གི་འདབ་མ་གཡོ་བའི་ཚུལ།།

དོན་གཉིས་རྒྱ་མཚོའི་ཕ་མཐར་སོན་པར་མཚོན།།

རྣམ་པར་རྒྱལ་བ་གསེར་གྱི་མཆོད་སྡོང་ཆེ།།

བཟོ་བོའི་སྒྱུ་འཕྲུལ་འཕྲུལ་གྱི་བཀོད་པ་འབུམ།།

སྐལ་བཟང་འདྲེན་བྱེད་བསོད་ནམས་ཞིང་མཆོག་ཏུ།།

བསྟར་བར་རབ་གནས་ཆོས་ཀྱི་ཆོས་ཆར་བྲན།།

ན་རོའི་རོལ་པ་འབྲུག་ཆེན་མཆོག་སྤྲུལ་རྗེ།།

སླར་ཡང་ཞིང་འདིར་བྱོན་ནས་དམ་པའི་ཁྲིར།།

མངའ་གསོལ་གཙུག་ཕུད་བཞེས་པའི་དགའ་སྟོན་དུ།།

སྲས་བཅས་རྒྱལ་བས་བསྔགས་པའི་མེ་ཏོག་འཐོར།།

ས་བཅད་གསུམ་པ།

སྨན་རྩིས་ཁང་དུ་ཆིབས་བསྒྱུར་དང་འཕགས་པ་རང་བྱུང་ལྔ་ལྡན་གྱི་དབུ་བརྙན་ཚལ་བུ།

༡༽ འགྲོ་ཕན་སྨན་རྩིས་ཁང་དུ་ཆིབས་བསྒྱུར།

དེ་ཡང་བོད་གཞུང་འགྲོ་ཕན་སྨན་རྩིས་ཁང་གི་གསོལ་སྨན་རྣམས་ལོ་རེ་བཞིན་སྟོན་དཔྱིད་གཉིས་སུ་གསར་སྦྱོར་གནང་མུས་ལྟར། ཌ་ལ་ཧའོ་སི་ (Dalhousie) བོད་མིའི་སྡོད་སྒར་དུ་སྟོན་དུས་སྨན་སྦྱོར་བ་གསུམ་བསྐྱོད་སྐབས་དེར་གནས་སེར་སྐྱ་མང་ཚོགས་ནས་སྨན་རྩིས་ཁང་འདི་བཞིན་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་བོད་ཀྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་གསོ་བ་རིག་པའི་རྒྱུད་སྡེའི་དགོངས་དོན་རྐྱེན་ངན་ན་འཆིའི་འཇིགས་སྐྱོབ་ཏུ་དགོས་པ་ཆེན་པོས་ཕྱག་གྲོན་རྒྱ་ཆེ་གསོལ་རས་དང༌། ཐུགས་སྨོན་མཚམས་སྦྱོར་གྱིས་གསར་འཛུགས་བསྐྱངས་པར་བརྟེན། སྨན་རྡུང་ཞབས་ཞུ་འདི་དག་རང་རང་སྐབས་བབས་ཞུ་བྱར་སོང༌། ཞབས་འདེགས་ཞུ་ཡུལ་ཐོབ་པ་ཤིན་ཏུ་སྐལ་བ་བཟང་ཞེས་ཉིན་ལྟར་མི་གྲངས་བརྒྱ་ཡས་མས་ནས་སེམས་ཤུགས་ཆེན་པོས་ཧུར་འབུངས་ཞུས་ཏེ་སྨན་སྣ་ཞེ་ལྔ་སྐོར་རྡུང་སྒྲིལ་དབུར་གསུམ་མཇུག་བསྒྲིལ་གྱིས་སྨན་ཁང་དུ་འབྱོར་འཕྲལ་སྨན་སྒྲུབ་དང་འབྲེལ། ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ ༡༩༦༧ ཟླ་ ༡ ཚེས་ ༢ ཉིན་སྨན་ཁང་དུ་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱངས་ཏེ། སྨན་རིགས་ཁག་ལ་ཕྱག་ནས་བྱིན་རླབས་ཐུགས་སྨོན་དང༌། སྨན་སྦྱོར་བ་གསུམ་ལ་ཌ་ལ་ཧའོ་སིར་སྨན་རྡུང་ཞབས་ཞུ་མི་གྲངས་ཇི་ཙམ་ཡོད་ལུགས་བཀའ་རྩད་བསྐྱངས་པར་མི་གྲངས་ཆིག་སྟོང་ཉིས་བརྒྱ་ཡོད་སྐོར་ཞུས།

དེ་ནས་བྱང་ཁོག་ལུས་ཐིག་སོགས་ཀྱི་དཔེ་རིས་གསར་བྲིས་རྣམས་ལ་ཐུགས་ཞིབ་དང༌། ནད་གསོ་ཁང་དང༌། ནད་པའི་ཐབ་ཚང་སོགས་ལ་གཟིགས་ཞིབ་ཀྱིས་སྨན་ཁང་སྔ་ལོ་ལས་ཡར་རྒྱས་གང་ལེགས་བྱུང་འདུག་ཅེས་དགྱེས་མཉེས་སུ་གྱུར་ཞིང༌། ཞོར་དུ་ཡོངས་འཛིན་ཁྲི་བྱང་རིན་པོ་ཆེའི་གཟིམ་ཤག་དང༌། དྷ་ཤོད་དུ་ས་ཁང་སྤུས་གཟིགས་གནང་སར་ཞབས་བཅགས་གཟིགས་སྐོར་བསྐྱངས།

༢༽ འཕགས་པ་རང་བྱུང་ལྔ་ལྡན་གྱི་དབུ་བརྙན་ཚལ་བུ་གདན་ཞུས་དང་དད་ལྡན་མང་ཚོགས་ལ་ཆོས་འབྲེལ།

༡༩༦༧ ཟླ་ ༢ ཚེས་ ༡༠ ཉིན་བོད་མེ་ལུག་གནམ་ལོ་གསར་དུ་བཞད་པའི་ཉིན་མོར་བརྟེན་དཔལ་ལྡན་དུང་སྐྱོང་དབང་མོར་གསོལ་མཆོད་རྒྱས་པ་འབུལ་གཤོམ་དང༌། བཀའ་བློན་རྣམ་པས་མཚོན་གཞུང་ཞབས་ལས་བྱེད་ཁོངས་གཏོགས་དང་བཅས་པར་མཇལ་ཁ། གསོལ་ཇ་བཞེས་འབྲས་རིམ་འདེགས་བཅས་རྒྱུན་བཞིན་མཛད་སྒོ་ལེགས་གྲུབ་དང༌། འཆར་ཅན་དཔལ་ལྡན་དུང་སྐྱོང་དབང་མོའི་མཆོད་བསྟོད་དང་འབྲེལ་བའི་ཚེས་གསུམ་གཟན་བརྟག་བསྐྱངས།

དེ་རྗེས་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་ད་ལམ་བོད་མེ་ལུག་གནམ་ལོ་གསར་དུ་བཞད་པའི་སྐབས་འདིར་ངོས་ནས་རང་རིགས་ཚང་མར་མཛའ་བརྩེའི་འཚམས་འདྲི་དང་འབྲེལ། ༡༩༦༦ ལོའི་ནང་རང་རེའི་བོད་ཡུལ་དུ་མ་རུངས་རྒྱ་གཞུང་གི་སྤྱོད་ཚུལ་རིག་གནས་གསར་བརྗེ་ཟེར་བའི་ལས་འགུལ་ཞིག་བསླངས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་བོད་མི་མཆོག་དམན་མཐའ་དག་ལ་སླར་ཡང་སྨྲ་བརྗོད་ཀྱི་ཡུལ་ལས་འདས་པའི་དྲག་ཤུལ་གཙེར་སུན་དངངས་སྐྲག་དང༌། ལུས་སྲོག་ལ་རྐྱེན་ངན་བརྗོད་ཀྱིས་མི་ལང་བ་བྱུང་བ་མ་ཟད། ཡིད་ཅན་ཀུན་ཀྱི་དུག་གསུམ་ས་བོན་བཅས་སྤངས་པའི་ཐབས་དམ་པའི་ཆོས་དང༌། གནའ་དུས་གྱི་རྣམ་དཔྱོད་ལག་རྗེས་མཚོན་པའི་ཤེས་རིག་གི་རྣམ་པ་བཟང་པོ་མཐའ་དག་ཤུལ་ཙམ་ཡང་མ་ལུས་པ་གཏོར་བཅོམ་བཏང་བའི་ཉེར་ལེན་གྱིས་དཔའ་མཛངས་ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་བོད་མི་ཚོས་རྒྱ་གཞུང་ལ་སྙིང་ནས་ཞེན་ལོག་འཁོན་འཛིན་གྱི་རྦ་རླབས་སྔར་ལས་ཆེས་ལྷག་མཐོན་པོར་འཕྱུར་བའི་དུས་སྐབས་ཤིག་ཏུ་གྱུར་ཚུལ་དང༌། བཙན་འཛུལ་མཁན་རྒྱ་ནག་རང་ཉིད་ལ་མཚོན་ནའང་རང་གི་ལྟ་སྤྱོད་དང་མི་མཐུན་པའི་བསམ་ཚུལ་དང༌། གླེང་བརྗོད། འཁྲབ་སྟོན་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་མཐའ་དག་དང༌། གནའ་དུས་ཀྱི་ཤེས་རིག་རྙིང་པ་ཐམས་ཅད་རྩ་བརླག་ཏུ་བཏང་ན། ད་བཟོད་རྒྱ་ནག་དམར་པོའི་རང་མཐོང་རིང་ལུགས་དང༌། རྒྱ་བསྐྱེད་རིང་ལུགས་ཀྱི་ལྟ་སྤྱོད་གཅིག་པུ་ཁོ་ན་སྲུང་སྤེལ་ཐོག དམར་པོའི་དབང་སྒྱུར་ཅི་བདེར་བྱེད་ཐུབ་སྙམ་པའི་མུན་ནག་གཡང་མཆོང་གི་རེ་སྟོང་བློ་ལ་ཤར་ཏེ་བྱིས་པ་བསམ་མེད་མང་པོར་སྲུང་དམག་དམར་པོའི་མིང་འདོགས་བརྒྱུད་སྐུལ་གྱིས་ཤེས་པ་རྣལ་དུ་མི་གནས་པའི་བྱ་སྤྱོད་མང་དག་ཅིག་སྨྱོ་འཚུབ་ཆེན་པོས་ལག་ལེན་བྱས་ན་ཡང༌། དེས་ནི་མི་མང་པོ་ཞིག་ལ་སྔར་གྱི་རིག་གཞུང་གཅེས་སྐྱོང་གི་བསམ་ཚུལ་ཐོག་སྐུལ་མ་ཤུགས་ཆེ་ཐེབས་པ་མ་ཟད། རང་རང་གི་བསམ་ཚུལ་གླེང་བརྗོད་བྱེད་པའི་རང་དབང་ལ་སྤྱོད་པའི་སྤོབས་པ་གོང་མཐོར་འགྲོ་བ་དང༌། རྒྱ་མི་རིགས་ཀྱི་ལྟ་སྤྱོད་དམར་པོ་དམར་རྐྱང་དུ་བསྒྱུར་རྒྱུའི་ཚབ་ཏུ་དཀར་ནག་ཁྲ་བོ་ལ་སོགས་པའི་ཚོས་མདོག་སྣ་ཚོགས་ཇེ་གསལ་དུ་ཐོན་པ། དམར་པོ་དང་དམར་པོ་མིན་པའི་འཛམ་གླིང་མི་མང་གི་འཕྱ་སྨོད་ཀྱི་མཚོན་ཆ་མཐའ་དག་རྒྱ་ནག་སྲིད་གཞུང་གི་མགོ་ཐོག་ཏུ་ཟུག་སྐོར་དང༌། རྒྱ་ཆེའི་འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་ཀྱི་བསམ་བློར་མི་རེ་ཟུང་གིས་རང་དགར་དབང་སྒྱུར་བྱེད་མི་ཐུབ་ཚུལ། རང་རེས་བསམ་གཏན་དང་བདེན་ཚིག་གང་ལ་བྱ་བའི་དམིགས་ཡུལ་བོད་རང་དབང་འཕྲལ་མྱུར་བསྒྲུབ་པའི་སླད་དུ། སྤྱིར་བོད་མི་ཐམས་ཅད་དང༌། ལྷག་པར་ཕྱི་རྒྱལ་རང་དབང་གི་ཡུལ་དུ་གནས་འཁོད་རྣམས་ནས་གཞིས་ལུས་རང་རིགས་ཚོའི་དཀའ་སྡུག་གི་གནས་སྟངས་མ་བརྗེད་སྙིང་གི་རི་མོར་བཀོད་དེ། ལྷག་བསམ་དང་དམ་ཚིག་གོང་བུ་གཅིག་ཏུ་བསྒྲིལ། སྒོ་གསུམ་གྱི་ནུས་ཤུགས་སྤྱི་དོན་ཐོག་ཕུལ། རང་དབང་གི་དོན་དུ་འབད་བརྩོན་ལྷོད་མེད་གྱིས། མགོན་པོ་གང་ཉིད་ནས་ཀྱང་རང་ཅག་གི་བདེན་པའི་འབྲས་བཟང་མྱུར་དུ་སྨིན་པའི་ཁུར་བརྩོན་སྔར་བཞིན་བྱེད། གངས་ཅན་བོད་ཀྱིས་མཚོན་པའི་འཇིག་རྟེན་ཀུན་ཏུ་བཙན་དབང་ནད་མཚོན་མུ་གེའི་བསྐལ་ངན་ཞི་ནས། རང་དབང་ཆོས་འབྱོར་བདེ་སྐྱིད་ཀྱི་དགའ་སྟོན་ལ་ཅི་དགར་སྤྱོད་པའི་སྨོན་འདུན་ཡོད་སྐོར་སོགས་གཞིས་བྱེས་བོད་མི་ཡོངས་ལ་འཚམས་འདྲིའི་གསུང་འཕྲིན་དགེ་བར་སྩལ།

ཚེས་ ༡༦ ཉིན་ལྷ་ལྡན་ར་ས་འཕྲུལ་སྣང་གཙུག་ལག་ཁང་གི་ཇོ་བོ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་རང་བྱུང་ལྔ་ལྡན་གྱི་དབུ་བརྙན་ཕྱི་ཉིན་བཞུགས་སྒར་དུ་གདན་ཞུར་པ་ཁྲན་ཀོ་ཀྲི་ (Pathankot) མེ་འཁོར་འབབ་ཚུགས་སུ་ཆོས་དོན་བཀའ་བློན་འོད་ཟེར་རྒྱལ་མཚན་དང༌། རྣམ་གྲྭ་མཁན་པོ་གཉིས་ྋགོང་ས་མཆོག་གི་ཕེབས་འཁོར་ཐོག་མངགས་རྫོང་གནང༌། ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་རང་བྱུང་ལྔ་ལྡན་རྒྱ་ནག་སྲིད་གཞུང་ནས་རིག་གནས་གསར་བརྗེའི་ངན་རླབས་ཁྲོད་གཏོར་བཤིག་བཏང་བའི་རྩ་ཞལ་གཅིག་དང༌། ཁྲོ་ཞལ་གཅིག་བལ་ཡུལ་བརྒྱུད་རྒྱ་གར་དུ་ཕུལ་འབྱོར་ལྟར་ལྡི་ལི་རྒྱལ་སྤྱིའི་གསར་མཁན་ལ་འགྲེམས་སྟོན་དྲིལ་བསྒྲགས་བསྐྱངས་ཏེ་བཞུགས་སྒར་དྷ་རམ་ས་ལར་གདན་ཞུས་ལ་རྣམ་གྲྭ་ཚོགས་ཡོངས་དང་ལས་ཁུངས་ཁག་གི་མི་འཐུས་རེ། མི་མང་སྤྱི་འཐུས་བཅས་ནས་སེར་སྦྲེངས་གུས་བསུ་དང་འབྲེལ། ཚོམས་ཆེན་འགག་ཏུ་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་ཐུགས་སྨོན་སྙན་ཤལ་སྒྲོན་འབུལ། སྤོས་སྣེ་དང་བཅས་ཚོམས་ཆེན་སྟེགས་བུའི་སྟེང་བཞུགས་གསོལ་མཛད། གསུང་ཞབས་རྣམ་གྲྭ་དང་བཅས་པས་ཁྲུས་གསོལ། རབ་གནས། འཕགས་བསྟོད། བདེན་ཚིག་སྨོན་ལམ་བཅས་གསུང་འདོན་རྗེས་ྋགོང་ས་སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོས་དབུས་དེར་འདུས་ཚང་མས་མཇལ་ཁ་དང་སྙན་ཤལ་ཕུལ།

ཚེས་ ༡༧ ཉིན་དད་ལྡན་འགས་གསོལ་བཏབ་བཞིན། མོ་ཀྲི་མ་ཧོལ་ (Moti Mahal Hall) མདུན་ཐང་དུ་བཀའ་བློན་ལས་ཟུར་རྣམ་པས་མཚོན་གཞུང་ཞབས་སེར་སྐྱ་དང༌། སྤྱི་འཐུས་རྣམ་པ། རིས་མེད་བླ་སྤྲུལ་དགེ་འདུན། མང་ཚོགས་བཅས་དད་འདུས་མི་གྲངས་སུམ་སྟོང་བརྒལ་བར་རྗེ་བཙུན་སྒྲོལ་དཀར་ཡིད་བཞིན་འཁོར་ལོའི་སྒོ་ནས་འཆི་མེད་ཚེ་དབང་ཟབ་མོ་སྩལ་བའི་སར་སྔོན་འགྲོའི་བཀའ་སློབ་ཕེབས་དགོངས་སུ། “རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་རྒྱུད་ལ་མངའ་བའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཤེས་བྱའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་སྒྲིབ་མེད་དུ་མཁྱེན། རང་གིས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མཁྱེན་པ་དེ་དག་གཞན་ལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྟོན་ནུས་པའི་སྟོན་པ་བླ་ན་མེད་པ་ཞིག་དགོས།

དེ་ལྟའི་སྟོན་པ་བླ་ན་མེད་པ་གཅིག་གིས་ཉོན་མོངས་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་གཏན་ནས་འཇོམས་ནུས་ངེས་ཀྱི་ཐབས་ཚང་ལ་མ་ནོར་བ་བསྟན་པ་དེ་ལ་དམ་པའི་ཆོས་ཞེས་བརྗོད། དེ་འདྲ་བའི་ཆོས་ཉམས་སུ་ལེན་མཁན་སོ་སོའི་ཁ་མིག་ཡར་ལྟ་བྱེད་ས་དེ་ལ་གྲོགས་དགེ་འདུན་བཅས་གསུམ་ནི་རང་གི་ནམ་ཞག་གཏན་གྱི་འདུན་མ་བསྒྲུབ་རྒྱུའི་སྐྱབས་དང་དཔུང་རོགས་ཡིན་པས་ན། སངས་རྒྱས་ཆོས་དང་དགེ་འདུན་ནི།། ཐར་པ་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱབས།། ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན”ཞེས་དང༌།

ཡང༌། “བར་ལམ་བོད་ནང་གནས་ཚུལ་ངན་པ་ཇེ་ཞན་ཇེ་སྡུག་ཏུ་སོང་སྟེ་མཐའ་མར་ན་ནིང་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༦༦ ལོའི་ནང་རྒྱ་མིའི་བསོད་ནམས་ཟད་པའི་རྟགས་ཇེ་གསལ་དུ་ཕྱིན་ནས་མཐར་སྲུང་དམག་དམར་པོ་ཟེར་བའི་ཐོག་ནས་ཟང་ཟིང་མང་པོ་བྱས་པ་རེད། བོད་ནང་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན་མང་ཆེ་བ་སྔ་ས་ནས་རྩ་མེད་བཟོས་ཚར་འདུག་ཀྱང༌། གཙུག་ལག་ཁང་དང༌། སེ་འབྲས་སོགས་ནང་ཕྱི་མིར་མིག་སྟོན་བྱེད་ཆེད་ཉུང་ཤས་ཤིག་བཞག་ཡོད་པ་རེད།

འོན་ཀྱང་སྔ་ལོ་དབྱར་དུས་ནས་བཟུང་སྲུང་དམག་དམར་པོའི་ལས་འགུལ་སྨྱོ་མཆོངས་ཀྱིས་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན་གཏོར་བཤིག་རྩ་མེད་བཟོས་པའི་གྲས་ནས་འཕགས་པ་རང་བྱུང་ལྔ་ལྡན་གྱི་སྐུའི་ཚལ་བུ་ཞིག་ང་ཚོ་བོད་མི་མང་གི་སེམས་ཤུགས་སྙིང་སྟོབས་ཀྱིས་རྒྱ་གར་འཕགས་པའི་ཡུལ་དུ་གདན་དྲངས་ཐུབ་པ་བྱུང་ཞིང༌། དེ་རིང་འདི་གར་འཕགས་པའི་ཞལ་གཉིས་ཕེབས་ཏེ་ཡོད་སྟབས་རྟེན་ཁྱད་པར་ཅན་འདིའི་དྲུང་དུ་ཚོགས་གསོག་གསོལ་འདེབས་བྱ་དགོས། གཞི་རྩ་བོད་ཆོ་འཕྲུལ་ཟླ་བ་འདིའི་ཚེས་ ༨ ནས་ ༡༥ བར་དུ་ང་ཚོའི་བོད་མིའི་སྒར་ས་ཡོངས་རྫོགས་ནས་བསོད་ནམས་གསོག་རྒྱུ་བྱུང་ན་ལེགས་པོ་མི་ཡོང་ངམ་སྙམ་སྟེ་སྒར་ས་ཁག་ཚང་མར་གནས་ཚུལ་བཏང་ཟིན་པ་ལྟར། འདི་ག་དྷ་རམ་ས་ལར་ཡང་ཚེས་ ༨ ནས་ ༡༥ བར་སྤྱི་རིམ་ཞིག་བསྒྲུབ་རྒྱུ་བྱུང་ན་ལེགས། བར་ལམ་ནས་ཆོས་འབྲེལ་དགོས་འདུན་བྱེད་མཁན་མང་ཙམ་ཞིག་བྱུང་ཡོད་པ་དང༌། སྟབས་གཅིག་དོན་གཉིས་ཀྱིས་དེ་རིང་འདི་ག་མོ་ཀྲི་མ་ཧོལ་དུ་སྔོན་ལ་ཆོས་འབྲེལ་ཞིག་བྱས་ཏེ། དེ་ནས་ང་ཚོ་ཚང་མས་སྤྱི་རིམ་བསྒྲུབ་རྒྱུ་ཡིན།”24 ཞེས་སོགས་འདི་ཕྱི་གཉིས་དགེའི་ལམ་སྟོན་བཀའ་སློབ་ཟབ་མོ་སྩལ།

དེ་ནས་ཚེ་དབང་སྩལ་མཇུག་སྤྱི་རིམ་བཟང་སྤྱོད་སྨོན་ལམ་དང༌། འཕགས་བསྟོད། སྒྲོལ་མ་གྲངས་གསོག གནས་བཅུ། ཞབས་བརྟན་གསོལ་འདེབས། བདེན་ཚིག་སྨོན་ལམ་སོགས་གསུངས་ཏེ་ཕོ་བྲང་དུ་ཕྱིར་ཕེབས་བསྐྱངས།

ཚེས་ ༡༨ དང་ ༢༠ སོ་སོར་ཆོས་དོན་ལས་ཁུངས་ནས་སྙན་སེང་ཞུས་དོན་བཞིན། མོ་ཀྲི་མ་ཧོལ་མདུན་ཐང་དུ་བཞུགས་སྒར་དུ་གཉུག་མར་གནས་པ་དང༌། གློ་བུར་བཅར་འཛོམས། གཞུང་ཞབས། སྤྱི་འཐུས། མི་མང་སོགས་སེར་སྐྱ་ཉིས་སྟོང་བརྒལ་བར་བཀའ་གདམས་པའི་དགེ་བཤེས་གླང་རི་ཐང་པ་རྡོ་རྗེ་སེང་གེས་མཛད་པའི་བློ་སྦྱོང་ཚིགས་བརྒྱད་མའི་ལྗགས་ལུང་ཆོས་འབྲེལ་བསྐྱངས་ཤིང༌། བློ་སྦྱོང་ཚིགས་བརྒྱད་མའི་འཕྲོས་ཤོ་ལོ་ཀ་ལྔའི་བཤད་ཁྲིད་དང་སྦྲགས། རང་རང་རྒྱུད་ཀྱི་བསམ་སྤྱོད་དང་སྦྱར་ཏེ་ཉམས་ལེན་བྱེད་སྟངས་ཀྱི་བཀའ་སློབ་དམིགས་ཕུགས་པ་སྩལ། དེ་རྗེས་བླ་མཆོད་ཚོགས་འབུལ་དང་འཕགས་བསྟོད། བསམ་ལྷུན། བར་ཆད་ལམ་སེལ། བདེན་ཚིག་སྨོན་ལམ་བཅས་གསུངས།

ཚེས་ ༢༤ ཉིན་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་མཁན་སློབ་སྦྲགས་མ་མཛད་དེ་རྣམ་གྲྭ་མཁན་རིན་པོ་ཆེ་སོགས་ལས་གྲྭ་བ་བླ་སྤྲུལ་དགེ་འདུན་བཅུ་ཚོགས་གཅིག་གི་དབུས་སུ་སྦག་ས་ནས་ཕེབས་པ་བླ་སྤྲུལ་ལྔ་གཙོས་དགེ་འདུན་སོ་གཉིས་དང༌། གཞན་ཡང་ཌལ་ཧོར་དང༌། ལ་དྭགས། འབྲུག་ནས་ཕེབས་པ་བཅས་ཁྱོན་དགེ་ཚུལ་ཞེ་གཉིས་ལ་སྦྱོར་དངོས་རྗེས་གསུམ་བརྡ་དོན་འཕྲོད་ངེས་ཀྱི་བསྙེན་པར་རྫོགས་པའི་སྡོམ་པ་འབོག་ཆོག་སྩལ་བ་དང་བཀའ་སློབ་ཕེབས་དགོངས་སུ། ཁྱེད་རྣམས་བསྙེན་པར་རྫོགས་པ་དགེ་སློང་གི་དངོས་པོ་འདུ་བགྱི་བ་ནི་སྐལ་བ་བཟང་པོ་རེད། སྡོམ་པ་ཐོབ་པ་སྐལ་བཟང་རེད་བསམ་པ་ཙམ་གྱིས་མི་ཆོག་པར། ཇི་སྲིད་འཚོའི་བར་ཚུལ་ཁྲིམས་མངོན་ལྐོག་མེད་པའི་སྤུས་དག་པོ་ཞིག་སྲུང་སྙམ་པའི་འདུན་པ་འགྱུར་བ་མེད་པའི་བག་ཡོད་དྲན་ཤེས་བརྟན་པོའི་ཐོག་ནས་ལག་ལེན་འཁེལ་ཐུབ་པ་བྱུང་ན་ཞེ་གཙང་རྟག་བརྟན་ལེགས་པོ་རང་ངོས་ནས་བློ་བདེ་བ། གཞན་གྱིས་མཐོང་ན་དང་བ་འདྲེན་པ་བསྟན་པའི་མིག་རྒྱན་དུ་འགྱུར་བ་ཡོང་གི་རེད།

འཛམ་བུ་གླིང་གི་དབུས་འགྱུར་རྒྱ་གར་འཕགས་པའི་ཡུལ་དུ་སངས་རྒྱས་མཆོག་གི་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་སྟོན་པ་ཤཱཀྱའི་རྒྱལ་པོ་དངོས་སུ་བྱོན་ཏེ་མཛད་པ་བཅུ་གཉིས་ཀྱིས་གདུལ་བྱ་རྣམས་སྨིན་གྲོལ་ལ་བཀོད་པར་མཛད་ཅིང༌། གཏད་རབས་ཆེན་པོ་བདུན་དང༌། པཎ་གྲུབ་དེ་ཙམ་བྱོན་ཏེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ཉི་མ་ཤར་བ་ལྟ་བུ་བྱུང་བ་རེད་དེ། དེང་སྐབས་བྱུང་ཤུལ་ལས་བསྟན་པ་དངོས་གནས་ཧ་ལམ་མེད་པ་ལྟ་བུ་རེད།

རང་རེ་བོད་གངས་ཅན་པ་རྣམས་སྐྱབས་བཅོལ་གྱི་གནས་སྐབས་ཐབས་སྡུག་ཀྱང༌། བསྟན་པ་ཡོངས་རྫོགས་ཉམས་སུ་ལེན་རྒྱུ་ཡོད་པ། ལྷག་པར་བསྟན་པའི་ནང་མཛོད་དམ་ཆོས་འདུལ་བའི་བསྟན་པ་རིན་པོ་ཆེ་རང་རྒྱུད་ལ་ཉམས་ལེན་བྱ་རྒྱུ་འདི་ནི་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་པོ་བསྟན་པའི་རྩ་བ་ཐུབ་པའི་རྒྱལ་ཚབ་ལྟ་བུ་འདི་ཉིད་ཡིན་ཕྱིར། བཀས་བཅས་པ་ལས་མི་འདའ་བའི་སྡོམ་པ་ཚུལ་བཞིན་སྲུང་བ་དང༌། གལ་སྲིད་ཉེས་ལྟུང་ཕྲ་རགས་བྱུང་ན་ཡང་གཉེན་པོ་སྟོབས་བཞིའི་བཤགས་སྦྱངས་དང༌། ཕྱིར་བཅོས་གཞུང་དང་མཐུན་པ་གནང་ཐུབ་ན་རང་ངོས་ནས་འཕྲལ་དུ་མངོན་མཐོའི་གོ་འཕང་ཙམ་ཡང་ཚུལ་ཁྲིམས་སྲུང་བ་ཁོ་ན་ལ་བརྟེན་དགོས་པ་དང༌། མཐར་ཐུག་ཐར་པ་དང༌། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་གོ་འཕང་ཐོབ་བྱེད་ཀྱི་རྩ་བ་ལྟ་བུ་ཡང་འདི་ཉིད་ཡིན་ཏེ་ལམ་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང༌། འཁོར་བའི་རྩ་བ་གཅོད་བྱེད་ལྷག་མཐོང་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ། མདོར་ན་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བའི་ཞིང་ས་ལྟ་བུ་ཡང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པ་རིན་པོ་ཆེ་འདི་ཉིད་ཡིན་པས་ན་ལག་ལེན་གནད་དུ་བཟུང་སྟེ་འདོད་པ་བསོད་ཉམས་ཀྱི་མཐའ་དང༌། ངལ་ཞིང་དུབ་པའི་མཐའ་གཉིས་སྤང་དགོས་པས་འདོད་ཞེན་གྱིས་མ་ལྷད་པར་གང་བྱུང་ཆོག་ཤེས་ཀྱིས་སེམས་ཀྱི་གཏད་སོ་བསྟན་པ་རིན་པོ་ཆེ་ལ་གཏད་དེ་རང་རྒྱུད་ཀྱི་བསླབ་པ་ལ་གཅེས་སྤྲས་བྱས་ན་རང་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་སྒོར་འགྱུར་བ་མ་ཟད། དགེ་འདུན་རྣམས་ཐུགས་མཐུན་ཁྲིམས་གཙང་བྱུང་ན། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་འཇིག་རྟེན་ཀུན་ཏུ་བདེ་བ་དང༌། ཐུབ་པའི་བསྟན་པ་རིན་པོ་ཆེ་སྲིད་མཐར་རྒྱས་པ་སོགས་སྤྱི་དོན་གལ་པོ་ཆེ་ཞིག་ཏུ་ཡང་འགྱུར་ངེས་པས་དེ་དོན་ཚང་མས་ཐུགས་ལ་འཇགས་ཏེ་ཕྱག་ལེན་དུ་འཁེལ་ཐབས་ཆེད་སང་གནངས་ཉིན་ཁ་ཤས་རིང་སྔོན་ལམ་བཞིན་གསང་སྟོན་སློབ་དཔོན་ནས་འདུལ་བའི་བསླབ་བྱ་ཕྲ་རགས་འཆད་རྒྱུ་ཡིན་པས་གསན་བཞེས་ཐོག་ལག་ལེན་རྒྱུན་འཁྱོངས་ཡོང་བ་དང༌། ཁྱེད་རྣམས་ད་ལྟ་བསྙེན་པར་རྫོགས་མ་ཐག་ལ་ཉེས་ལྟུང་གི་ཆ་ཕྲ་མོས་ཀྱང་མ་གོས་པས་རྟེན་གྱི་སྒོ་ནས་སྟོབས་ཆེ་བ་དང༌། གོང་དུ་ཞུས་པ་བཞིན་བསམ་པ་ཉི་ཚེ་བ་ལྟ་བུ་མིན་པར་བསམ་པ་ངེས་འབྱུང་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་རྩིས་ཟིན་པའི་སྒོ་ནས་སྡོམ་པ་བླངས་པས་ན། བསམ་པའི་སྒོ་ནས་སྟོབས་ཆེ་བ་མཁན་པོར་འོས་པ་དང༌། དད་པའི་དགེ་འདུན་གྲངས་ཚང་བས་ཞིང་གི་སྒོ་ནས་སྟོབས་ཆེ་བ་དང༌། ལས་ཀྱི་ཆོ་ག་ལ་བརྟེན་ནས་འཇིག་རྟེན་ལྷ་དང་བཅས་པའི་ཕྱག་འོས་སུ་གྱུར་པའི་དགེ་སློང་གིས་དངོས་པོར་གྱུར་པས་དངོས་པོའི་སྒོ་ནས་སྟོབས་ཆེ་བ་ན། དགེ་ཚོགས་གང་བྱས་ཀྱང་ལྷག་པར་དུ་འཕེལ་ཁ་ཆེ་བས་བག་ཡོད་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་སྒོ་ནས་འབད་དགོས་པ་དང༌། འདི་ལྟར་བགྱིས་པས་མཚོན་དགེ་ཚོགས་ཆུད་མི་འཛའ་བའི་བསྔོ་བ་རྣམ་པར་དག་པའི་མཚམས་སྦྱོར་གནང་རྒྱུ་བཅས་ཡིན་ཞེས་ཕེབས་ཤིང་སྟོན་པའི་སྐུ་རེ་གསོལ་རས་སུ་སྩལ།

དེ་ནས་ཡོངས་འཛིན་ཁྲི་བྱང་རིན་པོ་ཆེ་དང༌། དིལ་མགོ་མཁྱེན་བརྩེ་རིན་པོ་ཆེ་ནས་རྒྱུ་ཡོན་སྦྱར་ཏེ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་རང་བྱུང་ལྔ་ལྡན་གྱི་དབུ་ཞལ་སྤྱན་སྔར་མཆོད་འབུལ་མཛད་པོ་རྣམ་གྲྭའི་ཚོགས་མགོན་དུ་ཆིབས་བསྒྱུར་དང༌། བསྟན་སྲིད་སྤྱི་རིམ་དུ་གནས་ཆུང་ལུང་དོན་བཞིན་གཏེར་སྟོན་བསོད་རྒྱལ་ལས་རབ་གླིང་པའི་ཕུར་པ་ཡང་ཟབ་ཀྱི་སྒོ་ནས་གཏོར་བཟློག་སྒྲུབ་པ་དབུ་འཛུགས་གནང་བའི་ཚོགས་དབུར་ྋགོང་ས་སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་དང༌། ཡོངས་འཛིན་རྣམ་གཉིས། དིལ་མགོ་མཁྱེན་བརྩེ་རིན་པོ་ཆེ། རྣམ་གྲྭ་མཁན་པོ་བཅས་བཞུགས་ཏེ་རྣམ་གྲྭ་ཚོགས་ཡོངས་ནས་སྒྲུབ་པ་ཉིན་ལྔའི་རིང་ཉིན་འཁྱོངས་བསྟར་ཆགས་སུ་དམ་པ་གཞན་རྣམས་དང་ལྷན་དུ་བསྟན་འགྲོའི་བདེ་སྐྱིད་ལ་ལོག་པར་འཁུ་བའི་མི་དང་མི་མིན་གྱི་བསམ་སྦྱོར་ངན་པ་ཅི་མཆིས་རྨེག་མེད་དུ་ཞི་བ་སོགས་ཀྱི་ཐུགས་དམིགས་རྒྱ་ཆེར་མཛད།

གཞན་ཡང༌། དིལ་མགོ་མཁྱེན་བརྩེ་སྤྲུལ་སྐུ་ནས་ཞུས་ངོར་སྐུ་འཁོར་རགས་བསྡུས་ལ་སྒྲོལ་དཀར་ཚེ་དབང་དང༌། ཡོངས་འཛིན་དགའ་ལྡན་ཁྲི་རིན་པོ་ཆེ་ནས་མཆོད་བསྙེན་སྦྱོར་གནང་གིས་འཕགས་མཆོག་རང་བྱུང་ལྔ་ལྡན་གྱི་དབུ་ཞལ་རྣམ་གཉིས་ལ་མཆོད་འབུལ་ཐུགས་སྨོན་བསྐྱངས།

ཡིད་ལ་སིམ་པའི་ལོ་ཟླ་གསར་པའི་དུས།།

མེ་ཏོག་ཕྲ་ཚོམ་རྒོད་པའི་ནེའུ་གསིང་ངོགས།།

གཡང་དཀར་ལུག་གུ་གཡང་དུ་འགུག་པའི་གླུ།།

བོད་འབངས་དགའ་བདེས་བླང་བའི་མགྲིན་སྒྲ་སྙན།།

དེ་ཚེ་དཔལ་ལྡན་དུང་སྐྱོང་དབང་མོ་ཡི།།

འཕྲིན་ལས་བསྐུལ་བའི་ཟག་མེད་མཆོད་པའི་སྤྲིན།།

མངོན་པར་བསྟར་ཞིང་མཆོད་དབྱངས་སྙན་པའི་རྔ།།

སུམ་རྩེན་སྲིད་པའི་རྩེ་མོར་མཆོད་འོས་མཛད།།

དད་བརྩོན་ཤེས་རབ་འབུམ་གྱི་བཅུད་བླང་སྟེ།།

བརྩེ་ཆེན་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་སྣང་བརྙན་གྱི།།

རྨད་བྱུང་རྩ་ཞལ་དགེ་བའི་ཟླ་དཀྱིལ་དང༌།།

ཁྲོ་ཞལ་བརྗིད་ཆགས་ཚལ་བུ་ཕྱག་རྒྱར་རྩེན།།

མཆོད་འོས་ཞིང་མཆོག་དགེ་བའི་ཛམ་བུའི་ཆུ།།

གླིང་འདིར་སླར་ཡང་རྒྱུ་བའི་འབབ་སྟེགས་ཀྱི།།

མངོན་འདོད་རེ་ཁ་ཡིད་ཀྱི་ཟླ་ཤེལ་ངོགས།།

ས་གསུམ་སྲིད་པ་དགེ་བའི་འདབ་ཕྲེང་གཡོ།།

24 བཀའ་སློབ་ཆ་ཚང༌། ‘མི་མང་ལ་སྩལ་བའི་བཀའ་སློབ།’ པོད་དང་པོ། ཤོག་ངོས་ ༣༤༢ ནས་ ༣༥༠ བར་གསལ། བོད་གཞུང་ཕྱི་དྲིལ་ལས་ཁུངས་ནས་དཔར་སྐྲུན་ཞུས།

ས་བཅད་བཞི་པ།

གསུམ་དུས་སྲུང་བརྩི་དང༌། ཌལ་ཧོར་དང་ལྡེ་ར་ལྡོང་དུ་ཆིབས་བསྒྱུར། གལ་ཆེའི་མི་སྣ་འགའ་མཇལ་བཅར།

༡༽ གསུམ་བཅུའི་དུས་དྲན་ཐེངས་བརྒྱད་པ་སྲུང་བརྩི།

༡༩༦༧ ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༡༠ ཉིན་བཞུགས་སྒར་དྷ་རམ་ས་ལར་བལ་ཡུལ་དང༌། འབྲུག་འབྲས་ཁུལ་ནས་བཅར་འབྱོར་དང༌། དྲན་གསོའི་མཛད་སྒོ་མོ་ཀྲི་མ་ཧོལ་མདུན་ཐང་དུ་མི་མང་དང༌། ཡོངས་འཛིན་རྣམ་པ་གཉིས། བཀའ་བློན་རྣམ་པས་གཙོས་གཞུང་ཞབས་དང༌། རྒྱ་ཆེའི་མང་ཚོགས་བཅས་འདུ་འཛོམས་ཀྱིས་བོད་རྒྱལ་ཁབ་ཆེན་པོའི་རྒྱལ་དར་མཁའ་དབྱིངས་སུ་བསྒྲེང་རྒྱུ་སོགས་མཛད་སྒོ་སྔར་ལམ་ཐོག ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་གསུང་འཕྲིན་25སྩལ།

དེ་མཇུག་བཀའ་ཤག་གི་སྐུ་ཚབ་ཆོས་དོན་བཀའ་བློན་དང༌། བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ཀྱི་སྐུ་ཚབ་ཚོགས་གཙོ་བགྲེས་པ། བུད་མེད་སྤྱི་ཚབ་བཅས་ནས་གསུང་བཤད་རིམ་པར་གནང་རྗེས་མི་མང་ལངས་གླུ་བཏང་བ་དང༌། བདེན་ཚིག་སྨོན་ལམ་གསུངས་གྲུབ་བསྟུན། སླར་ཡང་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་ལྷག་པར་དུ་བོད་མིའི་ནང་ནས་ལོ་གཞོན་མི་རབས་རྗེས་མ་དེ་ཚོ་དང༌། དེའི་ནང་ནས་ཉམ་ཐག་དབུལ་ཕོངས་ཀྱི་ལོ་གཞོན་ཚོ། དེའི་ནང་ནས་ཀྱང་རྒྱ་ནག་ཏུ་སློབ་སྦྱོང་ཕྱིན་པའི་ན་གཞོན་ཚོ་ཐོག་མར་གནས་ལུགས་མ་ཤེས་པའི་སྐབས་ལ་མགོ་རྨོངས་སྲིད་ཀྱང༌། དེ་ནས་གནས་ཚུལ་དེ་དངོས་སུ་མཐོང་ཐོས་ཡོང་སྐབས་སུ་མིང་ག་འདྲ་ཞིག་བཏགས་པ་དང༌། སོ་སོ་འཚར་ལོངས་བྱུང་སྟངས་གང་འདྲ་ཞིག་ཡིན་ཡང་རུང༌། རྡོ་དོན་རང་ཉིད་བོད་པ་ཡིན་པ་ཞིག་དང༌། ཤེས་བྱ་ཡོན་ཏན་གྱིས་འཇོན་རུང་མ་འཇོན་རུང་བོད་པའི་མགོ་དེར་མི་རིགས་གཞན་ཞིག་ཡོད་པ་དང༌། རྩ་བའི་གནས་སྟངས་གཞན་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་རང་ཤུགས་སུ་ངང་གིས་ཤེས་ནས་མི་འདོད་པའི་རྣམ་པ་ཤུགས་ཆེན་པོ་ཞིག་རང་བཞིན་གྱིས་ཐོན་ཡོང་གི་ཡོད་སྐོར་དང༌། རྩ་བ་ད་ལྟའི་བོད་ཀྱི་དོན་དག་ཡིན་ཡང་རུང༌། མ་འོངས་པའི་བོད་ཀྱི་དོན་དག་ཡིན་ཡང་རུང༌། སུས་ཐག་གཅོད་བྱེད་དགོས་ཟེར་ན་གཞིས་ལུས་བོད་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་དེ་དག་གིས་ཐག་གཅོད་བྱེད་དགོས།

གཞིས་ལུས་བོད་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་ལ་སེམས་ཤུགས་ཆེན་པོ་དེ་འདྲ་ཞིག་ཡོད་པ་ལ་བརྟེན་ནས། མི་ལ་ཆ་མཚོན་ན་སྐུའི་སྐུ་ཚབ་དང༌། གསུང་གི་གསུང་ཚབ་ཀྱི་ཚོད་དེ་རང་དབང་ལུང་པའི་ནང་རང་རེའི་བཙན་བྱོལ་མི་མང་ནས་བྱེད་རྒྱུ་སྐབས་སུ་བབས་པ་ཞིག་ཡིན་ཚུལ།

ད་ལྟའི་གནས་སྐབས་སུ་གང་འདྲ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ཅེ་ན། ཚང་མས་ཤེས་གསལ་ལྟར་ཕྱོགས་མང་པོ་ཞིག་ནས་བསྒྱུར་བཅོས་མང་པོ་ཞིག་སོང་ཡོད། དགོས་ངེས་དང་དུས་ཚོད་རན་པའི་བསྒྱུར་བཅོས་སྐབས་སུ་བབས་པ་དང༌། བྱེད་དགོས་ངེས་ཚང་མ་བྱས་ཡོད། ད་དུང་ཡང་དུས་ཚོད་དང་བསྟུན་གྱིན་བསྟུན་གྱིན་བསྒྱུར་བཅོས་བྱ་རྒྱུར་བརྒྱ་ཆ་བརྒྱ་ཐམ་པ་དགའ་བསུ་དང་འབྲེལ་བའི་བསྒྱུར་བཅོས་གཏོང་རྒྱུ་ཡིན་སྐོར་སོགས་འཕྲལ་ཕུགས་བྱེད་སྒོའི་བཀའ་སློབ་26སྩལ་ཏེ། ྋགོང་ས་མཆོག་དང་སྐྱབས་རྗེ་ཡོངས་འཛིན་སྐུ་གཞོན་སྐུ་འཁོར་བཅས་ཕོ་བྲང་དུ་ཕྱིར་ཕེབས་བསྐྱངས།

གཞན་ཡང་ཉིན་དེར་ལྡི་ལི་ཁུལ་སྡོད་བོད་མི་གང་འཚམས་ནས་ལྡི་ལིར་བཅའ་སྡོད་རྒྱ་ནག་གཞུང་ཚབ་ཁང་གི་སྒོ་འགྲམ་དུ་བསྐྱོད་དེ་བོད་ནང་ཤེས་རིག་གསར་བརྗེའི་ཉེས་སྤྱོད་མཚམས་འཇོག་དགོས་པ་དང༌། རྒྱ་དམར་བོད་ནས་ཕྱིར་ལོག་དགོས་པ་སོགས་ཀྱི་སྐད་འབོད་ཁྲོམ་སྐོར་ཞིག་བྱས་པར་བསྙད་དེ་ཉིན་ཤས་རྗེས་རྒྱ་ནག་གིས་རྒྱ་གར་གཞུང་ལ་བསྙད་འདོགས་ཡི་གེ་སྤྲད་ལུགས་པེ་ཅིན་རླུང་འཕྲིན་ཁང་ནས་ཁྱབ་བསྒྲགས་བྱས་དོན།

རང་རྒྱལ་ཕྱི་འབྲེལ་ཁང་ནས་རྒྱ་ནག་ཏུ་བཅའ་སྡོད་རྒྱ་གར་གཞུང་ཚབ་ལ་འཕྲིན་ཡིག་གཅིག་སྤྲད་དེ། རྒྱ་གར་གཞུང་གིས་ཁོ་རང་ཚོས་བསྡུ་འབོད་རོགས་སྐྱོར་བྱས་པའི་རྒྱ་ནག་གི་བོད་ཀྱི་ངོ་ལོག་ཇག་ཚོགས་གཅིག་སྐུལ་སློང་ཐོག་ཚེས་ ༡༠ ཉིན་རྒྱ་གར་ལ་བཅའ་སྡོད་རྒྱ་ནག་གཞུང་ཚབ་ཁང་གི་ཕྱི་ལོགས་སུ་རྒྱ་ནག་ལ་ངོ་རྒོལ་གྱི་ལས་འགུལ་སྨྱོ་འཚུབ་ཇི་ཆེ་བྱས་པ་དང༌། དེ་ཉིན་སྔོན་མར་ཁོ་ཚོས་གསོ་སྐྱོང་བྱས་པའི་བློ་ལོག་ཏཱ་ལའི་ཡིས་གསལ་བསྒྲགས་གསར་པ་ཞིག་ཁྱབ་སྤེལ་གྱིས་རྒྱ་ནག་གཞུང་དང་མི་མང་ལ་གདུག་རྩུབ་ཆེ་བའི་ཚུར་རྒོལ་དང༌། དམའ་འབེབས་བྱུང་བར་འགོག་རྒོལ་ཆེས་དྲག་པོ་ཞིག་བྱས་པ་རེད། རྒྱ་གར་གཞུང་གིས་རྒྱ་ནག་གི་ནང་སྲིད་ལ་གདུག་རྩུབ་ཆེན་པོའི་ཐེ་བྱུས་ཐོག་ནས་རྒྱ་ནག་མི་མང་ལ་དཀྲོག་རྐྱེན་གསར་པ་ཞིག་བཟོས་པ་རེད་ཅེས་མཛུབ་སྟོན་བྱས་ཡོད་པ་རེད།

འཕྲིན་ཡིག་དེ་ནང་མཛུབ་སྟོན་བྱས་གསལ། རྒྱ་གར་གཞུང་གིས་རྒྱ་ནག་གི་བོད་ཀྱི་ཐོག་ལ་བྱ་བ་ངན་པ་ཧ་ཅང་མང་ཆེ་བྱས་ཡོད་པ་སྟེ། བོད་དུ་མཐོ་རིམ་ལོག་སྤྱོད་ཚོགས་ཁག་ནས་ངོ་ལོག་ཟིང་འཁྲུག་བསླངས་པའི་རྗེས་སུ་རྒྱ་གར་གཞུང་ནས་ཡོལ་བའི་རྒྱབ་ཏུ་ཐབས་བྱུས་བཏོན་ཏེ་ཁོང་ཚོ་སྡིངས་ཆའི་སྟེང་དུ་ཐོན་པ་འདི་ནི་རྒྱ་ནག་གི་ནང་སྲིད་ལ་ཐེ་བྱུས་མངོན་སུམ་རྗེན་པར་བྱས་པ་ཞིག་ཡིན་པ་དང༌། རྒྱ་གར་གཞུང་གིས་རྒྱལ་ཁབ་ལ་རྒྱབ་ལྟོས་པ་ཏཱ་ལའི་ཕྱོགས་གཏོགས་རྣམས་དང༌། ངོ་ལོག་ཇག་པ་ཧ་ཅང་མང་པོ་བསྡུ་ཉར་འཚོ་སྐྱོང་བྱས་པས་མ་ཚད། ཁོ་ཚོས་རྒྱ་གར་ནང་བཙན་བྱོལ་གཞུང་ཟེར་བ་ཞིག་བཙུགས་པ་དང༌། བོད་ཀྱི་རྩ་ཁྲིམས་ཟེར་བ་ཞིག་ཁྱབ་བསྒྲགས་བྱས་པ། ལྷག་པར་དུ། ངོ་ལོག་ཇག་པ་དེ་དག་ལ་དྲག་པོའི་སྦྱོང་བརྡར་སྤྲོད་པ་བཅས་ཀྱི་རོགས་རམ་མངོན་སུམ་འཛེམས་མེད་དུ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད།

ཉེ་བའི་ལོ་ཤས་ནང་རྒྱ་གར་གཞུང་ནས་ངོ་ལོག་ཏཱ་ལའི་དེ་ཨེ་ཤ་ཡ་ལྷོ་ཤར་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་ཏུ་བསྐྱོད་དེ་རྒྱ་ནག་ལ་ངོ་རྒོལ་ལས་འགུལ་བྱ་རྒྱུའི་རེ་བ་བྱས་པ་རེད།

དེང་སྐབས་རྒྱ་ནག་ཏུ་འབྱོར་མེད་གྲལ་རིམ་རིག་གཞུང་གསར་བརྗེ་ཆེན་པོའི་ལས་འགུལ་འུར་འུར་ལྡིར་ལྡིར་བྱེད་པའི་སྒང་རེད། རྒྱ་གར་གཞུང་ནས་འཛམ་གླིང་སྟེང་གི་ལོག་སྤྱོད་སྟོབས་ཤུགས་ཡོད་ཚད་དང་འདྲ་བར་འཇིགས་ནས་འཆི་གྲབས་བྱེད་པ་དང༌། ཁོང་ཁྲོས་སྲོག་དབུགས་ཆད་གྲབས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། ཁོ་པ་རང་ཉིད་ནས་དྲིལ་བསྒྲགས་འཕྲུལ་འཁོར་འགུལ་བསྐྱོད་བཏང་སྟེ་རྒྱ་ནག་ལ་དམག་རྒོལ་འུར་སྒྲོག་བྱེད་པ་མ་ཟད། དེ་ཐོག་ད་དུང་ངོ་ལོག་ཏཱ་ལའི་བརྒྱུད་ནས་དམའ་འབེབས་དཀྲོག་གཏམ་རྒྱ་ཆེ་བཟོས་པ་རེད།

རང་རྒྱལ་ཕྱི་འབྲེལ་ཁང་གི་འཕྲིན་ཡིག་ནང་དྲང་ནན་ཆེན་པོས་མཛུབ་སྟོན་བྱས་གསལ། རྒྱ་གར་གཞུང་ནས་རྒྱ་ནག་དང་ཕྱི་འབྲེལ་རྒྱུན་འཛིན་བྱེད་མུས་འདི་ལྟ་བུའི་གནས་ཚུལ་གྱི་འོག་ཏུ་རྒྱ་གར་གཞུང་གིས་ངོ་ལོག་ཡུལ་གྱར་ཕྱིན་པའི་རྒྱ་ནག་གི་སྤྱི་འབངས་ཁྲི་སྟོང་མང་པོ་བདག་ཉར་གསོ་སྐྱོང་བྱེད་པ་དང༌། དེས་མ་ཚད། ལོ་བརྒྱད་ཀྱི་རིང་འདིར་བོད་ཀྱི་ངོ་ལོག་ཇག་པར་རྒྱབ་སྐྱོར་རོགས་རམ་བྱས་ནས་རྒྱ་ནག་གཞུང་ལ་ངོ་རྒོལ་གྱི་དཀྲོག་རྐྱེན་ལས་འགུལ་དུས་རྟག་ཏུ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་འདི་ནི། འཛམ་གླིང་ཕྱི་འབྲེལ་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་ཤིན་ཏུ་སྲིད་དཀའ་བའི་གནས་ཚུལ་ངོ་མ་ཞིག་རེད། གང་ལྟར། རྒྱ་གར་གཞུང་གི་སེམས་ནང་ལ་རྒྱལ་སྤྱིའི་འབྲེལ་བའི་གནས་ཚད་སྤུ་ཙམ་ཡོད་མེད་དོགས་འདྲི་བྱ་དགོས་གང་ཡང་མེད་པ་ཞིག་རེད་ཅེས་བཀོད་ཡོད་པ་དང༌།

འཕྲིན་ཡིག་ནང་ད་དུང་ཉེས་སྐྱོན་སྟོན་གསལ། རྒྱ་གར་གཞུང་གིས་གང་བྱུང་བཤད་དེ་རྒྱ་གར་ནས་བོད་ལ་མཛའ་བརྩེ་དང༌། མི་སྤྱོད་བཟང་པོའི་འབྲེལ་བ་ལས་བྱུང་བའི་གདུང་སེམས་མཉམ་བསྐྱེད་ཡོད་ལུགས་གཏམ་འཆལ་བཤད་པ་རེད། འཕྲིན་ཡིག་ནང་འདི་ནི་དངོས་གནས་གཡོ་རྫུན་ཚད་ལས་བརྒལ་བ་ཞིག་རེད་ཅེས་མཛུབ་སྟོན་བྱས་ཐོག དོན་ངོ་མར་རྒྱ་གར་གཞུང་ནས་གདུང་སེམས་མཉམ་བསྐྱེད་བྱེད་ས་དེ་ནི་རྒྱ་ཆེའི་བོད་མི་མང་རྣམས་རྩ་བ་ནས་མ་རེད།

དེ་ལས་ལྡོག་སྟེ་མི་སྙིང་ཟ་མཁན་དང༌། མི་མིག་བཀོག་མཁན་བོད་ཀྱི་ཞིང་བྲན་བདག་པོ་འགའ་ཤས་དེ་ཚོར་གདུང་སེམས་མཉམ་བསྐྱེད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། སྐད་ཆར་མཐར་གཏུགས་ཏེ་བཤད་ན། རྒྱ་གར་གཞུང་ནས་གཉིད་ལམ་ལ་རེ་བ་བྱེད་པ་དེ་ནི། སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་བདེ་བ་ཅན་གྱི་བོད་གསར་པ་དེ་བཞིན་མི་ཡུལ་གྱི་དམྱལ་བ་བོད་རྙིང་པར་བསྐྱར་དུ་བསྒྱུར་རྒྱུའི་བསམ་བློ་གཏོང་བ་དེ་རང་རེད་ཅེས་བཀོད་ཡོད་པ་དང༌།

འཕྲིན་ཡིག་ནང་ནན་ཏན་ཆེན་པོས་གསལ་སྟོན་བྱས་ཏེ། རྒྱ་གར་གཞུང་ནས་ཐོག་མར་དབྱིན་ཇི་བཙན་རྒྱལ་རིང་ལུགས་པའི་བཙན་འཛུལ་རྗེས་འཛིན་བྱེད་པ་དང༌། དེང་སྐབས་ཨ་རི་བཙན་རྒྱལ་རིང་ལུགས་དང༌། རུ་སུ་དེང་རབས་བཟོ་བཅོས་རིང་ལུགས་ལ་རྒྱབ་རྟེན་ཤུགས་ཆེ་བྱེད་བཞིན་བོད་ཀྱི་དོན་གནས་ཟེར་བ་བེད་སྤྱོད་ཐོག་ནས་རྒྱ་ནག་ལ་རྒོལ་ཐབས་ཉིན་མཚན་བར་མེད་བྱེད་པ་འདི་ནི་ཁོ་པའི་ཕྱི་ནང་ལོག་སྤྱོད་སྲིད་བྱུས་ཀྱི་རྣམ་པ་གསལ་པོར་མངོན་པ་ཞིག་རེད་ཅེས་དང༌།

རྒྱ་ནག་གཞུང་ནས་རྒྱ་གར་གཞུང་ལ་ནན་ཏན་ཆེན་པོས་གསལ་པོར་བརྗོད་རྒྱུར། གལ་ཏེ། རྒྱ་གར་གཞུང་ནས་ཁོ་པའི་རྒྱ་ནག་ལ་ངོ་རྒོལ་སྲིད་བྱུས་བསྒྱུར་བཅོས་མ་བཏང་བར་མུ་མཐུད་ལག་ལེན་བསྟར་བ་དང༌། བོད་ཀྱི་དོན་གནས་ཟེར་བའི་ཐོག་ནས་རྒྱ་ནག་གི་ནང་སྲིད་ལ་ཐེ་བྱུས་མུ་མཐུད་བྱས་པ་ཡིན་ན། རྐྱེན་དེ་ལས་བྱུང་བའི་རྗེས་འབྲས་ཚབས་ཆེ་ཚང་མའི་ཁག་འགན་ཁྱེད་ཚོ་རྒྱ་གར་གཞུང་རང་ནས་འཁུར་དགོས་པ་ཡིན་ཞེས་བརྗོད་པར། ཚེས་ ༢༣ ཉིན་ལྡི་ལི་ནས་རྒྱ་གར་གཞུང་གིས་དེ་སྐོར་གསལ་བཤད་གནང་དོན། ཚེས་ ༡༠ ཉིན་ལྡི་ལིར་སྡོད་པའི་བོད་མི་ཚོས་རྒྱ་དམར་གཞུང་ཚབ་ཁང་ལ་སྐད་འབོད་ཁྲོམ་སྐོར་བྱས་པ་དེ་རྒྱ་གར་གཞུང་གིས་འབོད་སྐུལ་བཙན་འགུགས་བྱས་པ་རེད་ཅེས་པའི་རྒྱ་དམར་གྱི་བསྙོན་དཀྲི་དེ་ནི་ཁུངས་ལུང་མེད་པ་ཞིག་རེད།

བོད་མིས་ཁྲོམ་སྐོར་བྱེད་པའི་ཉིན་མོར་རྒྱ་དམར་མི་སྣ་ཚོས་རྒྱ་གར་ཕྱི་འབྲེལ་ལས་ཁང་དུ་ཡོང་སྟེ་རྩོད་གླེང་བསླངས་པ་དེར་རྒྱ་གར་གྱི་ཕྱོགས་ནས་རྩོད་ལན་སྙིང་དོན་ཅན་ཞིག་གནང་བ་སྟེ། ཡུལ་གྱི་ཁྲིམས་སྲོལ་ནང་སྒྲིག་ཁྲིམས་ལ་བརྩི་མེད་མ་བྱས་ན། ཁྲོམ་སྐོར་གོ་སྒྲིག་བྱས་ཆོག་པ་ཞིག་རེད་ཅེས་ལན་འདེབས་གནང་བའི་གནས་ཚུལ་ཡང་བྱུང༌།

སྐབས་དེར་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་བོད་དོན་ཐོག་རྒྱ་གར་གྱིས་འཛིན་པའི་སྲིད་བྱུས་ལངས་ཕྱོགས་ཤིག་གཏན་འབེབས་ཡོང་བའི་སྐོར་རྒྱ་གར་གྱི་གནད་ཡོད་མི་སྣ་ཁག་ལ་བཀའ་ཡིག་སྩལ་བའི་ཁོངས་ནས་སྐུ་ཞབས་ཇ་ཡ་པྲ་ཀཱ་ཤ་ནཱ་ར་ཡན་ (Mr. Jayaprakash Narayan) མཆོག་ལ་སྩལ་བ་འདིར་ཆེད་འགོད་ཞུ་རྒྱུར།

ྋ ཐུགས་བརྩེ་ལྡན་པ་སྐུ་ཞབས་ཇ་ཡ་པྲ་ཀཱ་ཤ་ནཱ་ར་ཡན་མཆོག་ལ།

འདི་ནས་འཕྲིན་ཡིག་འདི་བཞིན་རིན་ཆེན་ལགས་དངོས་སུ་འབུལ་ལམ་ཞུ་བར་ཆེད་གཏོང་ཞུ་གི་ཡོད། འདིའི་ནང་དོན་གལ་ཆེ་དོན་ཆེ་ཁོ་ན་མིན་པར་གང་ཉིད་དངོས་སུ་མཇལ་འཕྲད་བཀའ་སློབ་ལམ་སྟོན་ཞུ་ཆེད་དུ་བཅར་བ་འདི་གལ་ཆེན་པོ་ཆགས་ཀྱི་ཡོད།

ད་ཆ་རྒྱལ་ཡོངས་འོས་བསྡུ་ཆེན་མོའི་དུས་ཚོད་གྲུབ་པ་དང་བསྟུན་སྲིད་གཞུང་དང་གྲོས་ཚོགས་གསར་པ་དབུ་འཛུགས་བསྐྱངས་ཡོད་ཅིང༌། ད་ལྟའི་ཆར་འགྱུར་བ་ཆེན་པོ་ཞིག་འགྲོ་བཟོ་མེད་ནའང་འབྱུང་འགྱུར་ལོ་ལྔའི་རིང་གི་སྲིད་བྱུས་ལངས་ཕྱོགས་མགྱོགས་མྱུར་ཐག་གཅོད་གཏན་འཁེལ་རྒྱུར་བོད་ཀྱི་རྩ་དོན་ཐོག་སྲིད་བྱུས་ལངས་ཕྱོགས་ཤིག་གཏན་འབེབས་དགོས་གལ་མཐོང་བ་དེར་ང་ཚོས་ཐབས་ཤེས་གང་ཡོང་བྱེད་རྒྱུར་གང་ཉིད་ནས་མོས་མཐུན་ཆ་ཚང་གནང་བའི་རེ་འདུན་ཞུ་གི་ཡོད།

དེ་ལྟར་ནའང༌། གནད་དོན་འདིར་རྒྱུ་མཚན་མང་པོ་དང་བཅས་སྐུ་ཉིད་ལས་ལྷག་པའི་མི་སྣ་གཞན་སུ་གཅིག་གིས་གནང་ཐུབ་ཀྱི་མ་རེད་བསམ་གྱི་འདུག དེ་འདྲ་ཡིན་དུས། ངོས་རང་བོད་མི་ཚང་མའི་ཚབ་ཞུས་ཏེ་དོན་གནད་འདིར་གང་ཉིད་ནས་དགོངས་པ་ཆེ་བཞེས་ཡོང་བ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། མཁྱེན་རྟོགས་སླད། ངོས་ནས་འདི་ལོ་གསུམ་བཅུའི་དུས་དྲན་ཐོག་ཡོངས་ཁྱབ་གསུང་འཕྲིན་ནང་རྒྱ་གར་གཞུང་གིས་ང་ཚོར་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ཐོག་ནས་རྒྱབ་སྐྱོར་མང་ཙམ་དགོས་གལ་སྐོར་གཏམ་བཤད་བྱས་པ་ཡིན།

ངོ་འདྲིས་བློན་ཆེན་ཁ་ཤས་ལ་དེ་ལྟར་རྒྱབ་སྐྱོར་ཡོང་ཐབས་འབུལ་བཞིན་ཡོད། འདི་ནས་རིན་ཆེན་དང་མི་སྣ་གཞན་གཉིས་ཆེད་གཏོང་བྱས་ཏེ་གྲོས་ཚོགས་འཐུས་མི་གང་མང་མཇལ་ཐབས་ཀྱིས་བོད་དོན་ཞུ་སྐུལ་འགྲེལ་བཤད་དང་འབྲེལ། ཐུགས་བརྩེའི་རོགས་སྐྱོར་སོན་ཐབས་ཞུ་རྒྱུ་དེའང་ངོས་ཀྱི་འཆར་གཞི་ཡིན། ཉེ་ཆར་རྒྱ་ནག་ཏུ་སྲུང་དམག་དམར་པོའི་ལས་འགུལ་འཁྲུག་ཆ་ཤིན་ཏུ་དོད་པོར་གྱུར་ཏེ་གཏོར་བཤིག་དང་འཕྲོག་བཅོམ་སོགས་ཚབས་ཆེའི་ལས་གཞི་བོད་ནང་དུའང་རྒྱ་ཁྱབ་ཕྱིན་པར་སོང༌། སླར་བོད་དེ་འཛམ་གླིང་མི་མང་གིས་དོ་སྣང་བྱ་ཡུལ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད།

འོན་ཀྱང༌། མཁྱེན་ཆུབ་བཞིན་བོད་ཀྱི་རྩ་དོན་ཐོག་རྒྱ་གར་གཞུང་ནས་སྲིད་དོན་གྱི་རྒྱབ་སྐྱོར་མེད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་རྒྱབ་སྐྱོར་ཡོད་མཁན་རྒྱལ་ཁབ་མང་པོར་མཐོང་ཚུལ་ངན་པ་ཞིག་བསྐྲུན་ཡོད། དེ་འདྲ་ཡིན་དུས། ངོས་ཀྱི་བསམ་པར་ཕྱི་ཟླ་བཞི་པའི་བདུན་ཕྲག་གཉིས་པའི་ནང་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་སྤྱི་ཁྱབ་དྲུང་ཆེ་ཡུ་ཐཱན་ (U Thant) མཆོག་ལྡི་ལིར་ཕེབས་སྐབས་དང་བསྟུན་གང་ཉིད་ཁོང་དང་མཇལ་འཕྲད་གནང་སྟེ་དེང་སྐབས་རྒྱ་གར་བ་ཤེས་ཡོན་ཅན་དང་མང་ཚོགས་ཀྱིས་བོད་དོན་ཐོག་གདུང་སེམས་མཉམ་བསྐྱེད་དང༌། ཤ་ཞེན་ཐུགས་སྣང་སེམས་ཁུར་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་གནང་མུས་སྐོར་གསལ་བཤད་ཅིག་གནང་རོགས་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། གལ་སྲིད། གང་ཉིད་ལ་མཛད་དཀའ་འཕྲད་གཞི་ཞིག་ཏུ་མ་གྱུར་ཚེ་སྤྱི་ཁྱབ་དྲུང་ཆེ་ཡུ་ཐཱན་མཆོག་དང་མཇལ་འཕྲད་ཀྱིས་བོད་དོན་བཀའ་མོལ་གནང་ཐབས་དགོངས་བཞེས་གནང་སྐྱོང་ཡོང་བའི་རེ་འདུན་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། ང་ཚོར་སྐུ་ཉིད་ནས་ནམ་ཡང་འདོར་བ་མེད་པའི་ཐུགས་བརྩེ་སྔར་རྒྱུན་བཞིན་གནང་བའི་ཡིད་ཆེས་གཙང་མ་ཡོད། གུས་འདུད་དང་ཤིས་བརྗོད་གྲངས་མེད་བཅས། ཏཱ་ལའི་བླ་མས་རྒྱ་གར་ཧི་མ་ཅལ་དྷ་རམ་ས་ལ་ནས་ ༡༩༦༧ ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༢༣ ལ། ཞེས་སྩལ།

༢༽ ཌ་ལ་ཧའོ་སིར་ཆིབས་བསྒྱུར་ཆོས་འབྲེལ་བསྐྱངས་པ།

༡༩༦༧ ཟླ་ ༤ ཚེས་ ༡༠ ཉིན་ཌ་ལ་ཧའོ་སི་ (Dalhousie) རྒྱུད་གྲྭ་སྨད་སྟོད་གཉིས་ཀྱིས་གཙོས་རིས་མེད་དགེ་འདུན་འདུས་སྤྱི་དང་མི་མང་བཅས་ནས་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་དབང་ཆེན་སྨིན་སྩོལ་ཡོང་བའི་གསོལ་འདེབས་ཞུས་དོན་བཞིན། ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་བཞུགས་སྒར་ཕོ་བྲང་ནས་ཕེབས་ཐོན་གྱིས་ཌ་ལ་ཧའོ་སིར་ཞབས་སོར་བཀོད་པར། ལག་ཤེས་བཟོ་གྲྭའི་ཉེ་འགྲམ་ཐང་སྟེང་དུ་དོན་གཅོད་མཁན་བླ་རྣམ་པས་སྤོས་སྣེས་གདན་དྲངས་ཏེ་མང་ཚོགས་ལ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་བཀའ་དབང་སྟ་གོན་དངོས་གཞི་ཆབས་སྦྲགས་སྩལ་རྒྱུའི་སྒྲུབ་ཞག་རྗེས་སེར་སྐྱ་མི་མང་ཆིག་སྟོང་ལྔ་བརྒྱ་སྐོར་ལ་སྟ་གོན་དངོས་གཞི་བཅས་པའི་བཀའ་དབང་སྨིན་རྒྱས་སྩལ།

ཌ་ལ་ཧའོ་སི་སེར་སྐྱ་མང་ཚོགས་ནས་བསྟན་འགྲོའི་མགོན་དཔུང་དམ་པར་སྐུ་ཚེ་ཞབས་པད་བརྟན་པའི་བརྟན་བཞུགས་བསྟར་འབུལ་ཞུ་འཐུས་ཡོང་བའི་གསོལ་འདེབས་སྙན་སེང་ཞུས་པར། བརྟན་བཞུགས་ཟུར་འབུལ་མ་དགོས་པར་སེར་སྐྱ་མང་ཚོགས་འདུ་འཛོམས་ཀྱིས་མཆོད་འབུལ་ཞིག་ཞུས་ན་ལེགས་གནས་སྤྱི་ཕེབས་བཞིན། ཚེས་ ༡༢ ཉིན་བཟོ་གྲྭའི་ཐང་ངོས་སུ་སེར་སྐྱ་མང་ཚོགས་ནས་མཆོད་འབུལ་ཞལ་འདོན་ཚོགས་དབུར་ཞབས་ཀྱིས་བཅགས་ཏེ་ཞལ་འདོན་གནས་བཅུ་དང་ཚོགས་མཆོད། བཟང་སྤྱོད་བཅས་མཆོད་འབུལ་ཚོགས་འཁོར་རྒྱ་ཆེ་སྨིན་རྒྱས་གྲུབ་བསྟུན། ཅམ་པ་ལམ་བཟོ་བ་མི་གྲངས་ཉིས་བརྒྱ་སྐོར་ལ་མཇལ་ཁ་སྩལ།

དགོང་དྲོ་རྒྱུད་གྲྭ་སྨད་སྟོད་དང༌། གདན་སའི་དགེ་འདུན་བཞི་བརྒྱ་ལྔ་བཅུ་སྐོར་ཁེ་གཙང་ལ་ཡོན་ཏན་གཞིར་གྱུར་མའི་སྒོ་ནས་ཐུན་མོང་ལམ་སྦྱོང་གི་བཤད་པ་དང༌། བློ་སྦྱོང་ཚིགས་བརྒྱད་མའི་བཀའ་ཁྲིད་ཟབ་མོ་སྩལ་བར་ཤག་སྐོར་མཁན་པོ་ཉི་མ་རྒྱལ་མཚན་ནས་མཎྜལ་རྟེན་གསུམ་འདེགས་འབུལ་ཞུས།

ཡང་རྒྱུད་གྲྭ་སྨད་སྟོད་གཉིས་ཀྱིས་གཙོས་རིས་མེད་དགེ་འདུན་འདུས་སྤྱི་ནས་དཔལ་གསང་བ་འདུས་པའི་དབང་ཆེན་སྨིན་སྩོལ་གསོལ་འདེབས་ཞུས་དོན་བཞིན། ཚེས་ ༡༣ སྔ་དྲོར་བཀའ་དབང་སྟ་གོན་མཛད་རྒྱུའི་སྒྲུབ་ཞག་ཞལ་འདོན་རྗེས་གསུང་ཆོས་དབུ་འཛུགས་བསྐྱངས་པ་དང༌། ཕར་ཕྱིན་ཐ་མ་གཉིས་ལ་བསླབ་ཚུལ་ནས་བཟུང་སྟེ་སྔོན་འགྲོའི་གསུང་བཤད་རྣམས་རིམ་བཞིན་དང༌། གནས་གསུམ་བྱིན་རླབས་དང་ཁྱོར་ཆུ་སྦྱིན་པ་སོགས་ཕྱག་བསྟར་གྱིས་ཕྱག་ལེན་ཞིབ་པ་མཛད།

ཕྱི་ཉིན་བཀའ་དབང་དངོས་གཞི་དབུ་འཛུགས་ཀྱིས་དབང་དང་པོ་བུམ་དབང་ནས་རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་གྱི་དབང་བར་ཤིན་ཏུ་ཞིབ་རྒྱས་དབང་དོན་གོ་བརྡ་འཕྲོད་ངེས་དང༌། མེ་ཏོག་རེ་རེ་བཞིན་འདོར་བ་དང་བུམ་དབང་ཕྱག་བསྟར་གྱིས་མཛད་པ་སོགས་ཕྱག་ལེན་ཞིབ་ཚགས་སྩལ།

ཚེས་ ༡༥ ཉིན་གསང་དབང་དང༌། ཤེར་དབང༌། ཚིག་དབང་བཅས་སྐུ་བཞིའི་ས་བོན་ཐེབས་ངེས་ཀྱི་གསུང་བཤད་ངོ་སྤྲོད་ཞིབ་ལྷུག་ཏུ་སྩལ་རྗེས་བློ་གླིང་རྒྱལ་རོང་མཁན་ཟུར་འཇམ་དཔལ་བསམ་འཕེལ་ནས་གསོལ་བ་བཏབ་པ་ལྟར། མགོན་པོ་བར་ཆད་ཀུན་སེལ་ཕྱག་དྲུག་པའི་རྗེས་གནང་སྩལ། འདི་ནི་ཆུང་སྲིད་སྐབས་ཡོངས་འཛིན་སྟག་བྲག་རིན་པོ་ཆེའི་མདུན་ནས་གསན་ཞིང༌། མགོན་པོའི་ཙག་ལི་མང་པོ་ཞིག་ཐུགས་དྲན་གསོས་པ་དང༌། ལྷག་པར་མགོན་པོ་ལྗང་ཁུ་དེ་ཤིན་ཏུ་གསལ་པོར་ཐུགས་དྲན་གསོས་ཚུལ། མགོན་པོའི་རྗེས་གནང་སྩལ་བ་ད་རེས་ཐོག་མ་ཡིན་པས། རྒྱུད་གྲྭར་འབུལ་རྒྱུ་བྱུང་བ་སྐལ་བ་བཟང་ཚུལ་སྩལ།

ཕྱི་ཉིན་གསང་འདུས་བཀའ་ཁྲིད་སྩལ་རྒྱུའི་ཕྱག་དཔེ་ཁག་གཟིགས་རྟོགས་མཛད་དེ། གསུང་ཆོས་དབུ་འཛུགས་ཀྱི་ཐོག་མར། དེ་རིང་འདིར་རྗེའི་གསུང་རྣལ་འབྱོར་དག་རིམ་དེ་ཉིད་ཞེ་དགུ་མར་གཞི་བཅོལ། བདག་བསྐྱེད་རྒྱས་པས་ཟུར་བརྒྱན། བླ་མའི་མན་ངག་གིས་ཁ་བསྐངས་ནས་རྩ་བཤད་ལྟ་བུའི་ཁྲིད་མདོར་བསྡུས་ཤིག་འབུལ་རྒྱུ་ཡིན། འདི་ནི་རྣལ་འབྱོར་དག་རིམ་གྱི་ལུང་རྐྱང་ཞིག་ཐོབ་ཡོད་པ་དེའི་སྟེང་ནས་ཕུལ་བ་ལས། ཁྲིད་རྒྱུན་མིན་པས་ཁྱེད་རྣམ་པས་ཀྱང་འདི་བཞིན་དུ་གནང་རུང་བ་མིན། འདིར་འབུལ་དོན་ནི། བདག་བསྐྱེད་འདོན་མཁན་བྱིངས་ཚོར་བདག་བསྐྱེད་ཇི་ལྟར་འདོན་ཚུལ་ཤེས་པའི་ཆེད་ཁོ་ནར་བཤད་ཁྲིད་ལྟ་བུར་ཕུལ་བ་ཡིན། དེ་ཡང་ཆོས་ཁྲིའི་སྟེང་ནས་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།

ཡང༌། ངོས་ནས་འཆད་རྐྱང་བྱེད་པ་མིན་པར་དཀའ་གནད་དང༌། དོགས་པ་ཡོད་སར་གོ་བསྡུར་ཞུ་རྒྱུར་ཁྱེད་རྣམ་པས་ཀྱང་འཚེར་སྣང་མེད་པར་ལན་འདེབས་གནང་ན་ངོས་རང་ལའང་བློ་བསྐྱེད་ཡོང་རེ་ཡིན་ཞེས་དོགས་གཅོད་དྲི་བསྡུར་མཛད་པ་མ་ཟད། དཀའ་གནད་ཆེ་སར་དེ་བས་ཀྱང་ཞིབ་ཚགས་ཐོག སྐབས་སྐབས་སུ་དོགས་གཅོད་བཀའ་རྩད་མཛད་པར་རྒྱུད་གྲྭ་སྨད་སྟོད་གཉིས་ཀྱི་མཁན་པོ་རྣམ་པ་དང༌། རྒྱལ་རོང་མཁན་ཟུར། ཤག་སྐོར་མཁན་པོ་ཉི་མ་རྒྱལ་མཚན་སོགས་ནས་བཀའ་ལན་ཕུལ་བ་བཅས་མཁས་ཀུན་མགུ་བའི་རྣམ་ཐར་སྐྱོང་བཞིན་དེ་ཉིད་ལྔ་པ་ཡན་ལྗགས་བཤད་སྩལ། མཇུག་ཏུ་ཆོས་འདི་འདྲ་དང་མཇལ་བའི་དགོངས་དོན་གང་ཐུབ་ཅི་ནུས་ཤིག་བྱ་འདུན་ཆེན་པོ་ཡོད་པས་འདིར་བཞུགས་འདུས་དམངས་ནས་ཐུགས་སྨོན་གནང་དགོས་ཞེས་འདུས་ཚོགས་སུ་སྐྱབས་འཇུག་ཐུགས་སྨོན་བསྐྱངས།

ཚེས་ ༡༧ ཉིན་རིས་མེད་བཙུན་མའི་དགོན་པར་ཆིབས་བསྒྱུར་གྱིས་སྒྲོལ་མའི་ལྗགས་ལུང་སྨིན་སྩལ་དང་འབྲེལ་དགོན་པའི་ལག་ཤེས་སོགས་ཕྱི་ནང་ཡར་རྒྱས་ལ་ཐུགས་ཞིབ་རྗེས། ཀེ་ལ་ཤ་ཐུབ་བསྟན་བཤད་སྒྲུབ་གླིང་དུ་མཁན་པོ་འབྲས་སྒོ་མང་དགེ་བཤེས་བསྟན་པ་བསྟན་འཛིན་གཙོས་ལས་སྣེ་ནས་གདན་ཞུས་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱངས་རྗེས་ཀེ་ལ་ཤ་དགོན་དང་ཁད་ཉེར་བཀའ་བརྒྱུད་བླ་མ་ཀ་ལུ་རིན་པོ་ཆེས་འཛུགས་གནང་མཛད་པའི་ལོ་གསུམ་ཕྱོགས་གསུམ་གྱི་བསྙེན་མཚམས་པ་བརྒྱད་ཡོད་པའི་སྒྲུབ་ཁང་དུ་ཕེབས་ཏེ་ཁོང་ཚོའི་སྒྲུབ་པ་བྱེད་ལུགས་དང༌། ཞལ་འདོན་ཉམས་བཞེས་ཇི་མཛད་ལ་ཐུགས་ཞིབ་གསུང་མོལ་བསྐྱངས།

དེ་ནས་སླར་ཡང་ཀེ་ལ་ཤ་དགོན་དུ་ཞབས་འཁོད་ཀྱིས་རྟེན་འབྲེལ་སྙིང་པོ་དང༌། འཕགས་བསྟོད་ཀྱི་ལྗགས་ལུང་སྩལ་ཐོག ལྷ་བྲིས་འཚེམ་བཟོ་སོགས་ལག་ཤེས་དང༌། ཡིག་ཚང༌། གྲྭ་ཤག རུང་ཁང་བཅས་པར་གཟིགས་ཞིབ་རྗེས་ཌལ་ཧོར་དབུས་བོད་ཀྱི་སློབ་གྲྭའི་འཛིན་ཁང་གསར་པའི་རྟེན་འབྲེལ་སྒོ་འབྱེད་མཛད་སྒོར་ཇི་ལྟར་གསོལ་འདེབས་ཞུས་དོན་བཞིན་ཆིབས་བསྒྱུར་སྐབས། ཕེབས་ལམ་དུ་རྒན་རྒོན་གོམ་བགྲོད་མི་འཕེར་བ་འགའ་ཡོད་པར་ཆིབས་འཁོར་ལས་བཤོལ་ཏེ། རང་རེ་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བའི་ཉིན་མོ་ནས་རྒས་པ་གྲུབ་ཡོད་པས་ད་ཆ་ཁྱེད་རང་ཚོ་རྒས་པའི་དུས་ཡིན་ཞིང༌། རྒས་པའི་རྗེས་སུ་འོང་རྒྱུ་འཆི་བ་མི་རྟག་ཡིན་སྟབས། ཁྱེད་ཚོ་ཚང་མས་ཚེ་ཕྱི་མར་ཕན་པའི་ཁ་འདོན་དགེ་སྦྱོར་སོགས་ཡག་པོ་བྱས་ཐོག་ཚང་མ་མཐུན་པོ་བྱེད་དགོས་ཞེས་བཀའ་སློབ་གསུང་གི་དབུགས་དབྱུང་སྩལ།

སློབ་གྲྭའི་དགེ་སློབ་ཡོངས་ནས་ཕེབས་བསུ་གཟབ་རྒྱས་དང་བཅས་གདན་ཞུས་ཆིབས་བསྒྱུར་ལ། ལྡི་ལི་ནས་ཆེད་ཕེབས་རྒྱ་གར་དབུས་ཤེས་རིག་བློན་ཆེན་གྱི་སྐུ་ཚབ་དང༌། དབུས་བོད་སློབ་འཛིན་སྐྱོང་ཚོགས་པའི་དྲུང་ཆེ། རང་གཞུང་ཤེས་རིག་བཀའ་བློན་ཕྱག་རོགས། སློབ་གྲྭའི་སློབ་སྤྱི་དང༌། དགེ་ཆེ་རྒན་གཞོན་བཅས་ནས་འཚམས་འདྲིའི་མཇལ་དར་འབུལ་ལམ་ཞུས་ཤིང༌། སློབ་ཕྲུག་བྱིས་པ་གཉིས་ནས་གུས་བསུའི་མེ་ཏོག་ཕུལ།

དེ་ནས་སློབ་ཕྲུག་རོལ་ཆ་བ་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདིར་ནི་བྱོན་པ་ལེགས།། བདག་ཅག་བསོད་ནམས་སྐལ་བར་ལྡན།། ཞེས་གུས་བསུ་དང་འབྲེལ་ཕེབས་ལམ་གཡས་གཡོན་དུ་སློབ་ཕྲུག་རྣམས་ཀྱིས་གུས་བསུའི་མེ་ཏོག་དང༌། སློབ་སྤྱིས་སྤྱན་རྒྱ་སྤོས་སྣེ་དང་བཅས་གདན་འདྲེན་ཞུས་ཤིང༌། ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་སློབ་གྲྭའི་འཛིན་ཁང་གསར་པའི་སྒོ་དབྱེའི་དར་ཐག་གཅོད་འབྲེག་མཛད་དེ། སློབ་ཁང་སྟེང་ཤོད་གཉིས་ལ་རབ་གནས་བྱིན་རླབས་སྩལ་མཇུག སློབ་སྤྱིས་དགེ་རྒན་དང་སྐུ་མགྲོན་མཐོ་རིམ་རྣམས་ངོ་སྤྲོད་དང་བསྟུན་གུས་བསུའི་མཇལ་དར་ཕུལ་བ་རང་སློག་སྩལ། དེ་ནས་དགེ་ཆེ་ཀ་ཏར་སིང་ (Kartar Singh) ནས་མཛད་སྒོའི་གོ་རིམ་སྙན་སྒྲོན་ལྟར་ཐོག་མར་འཛིན་སྐྱོང་ཚོགས་པའི་དྲུང་ཆེས་དབུས་དགེ་ལས་སློབ་ཕྲུག་དང་བཅས་པའི་ངོ་ཚབ་ཞུས་ཏེ་གུས་བསུའི་གསུང་བཤད་གནང༌།

དེ་རྗེས་ཌ་ལ་ཧའོ་སི་གྲོང་སྡེ་ལས་ཁུངས་ཀྱི་གཙོ་འཛིན་ནས་ཌ་ལ་ཧའོ་སི་ཁུལ་རྒྱ་གར་མི་མང་གི་ཚབ་ཞུས་ཏེ་གསུང་བཤད་གྲུབ་བསྟུན། སློབ་ཕྲུག་གི་ལུས་རྩལ་ཁག་བཞི་གཟིགས་འབུལ་དང་སློབ་ཕྲུག་ན་གཞོན་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་དྲུང་ཆེ་ནས་གུས་བཏུད་ཞུ་ཚིག་སྙན་སྒྲོན་དང༌། བོད་དང་རྒྱ་གར་གྱི་ཟློས་གར་ཁག་བརྒྱད་གཟིགས་འབུལ། དགེ་ཆེ་ཀ་ཏར་སིང་ནས་སློབ་གྲྭའི་གནས་ཚུལ་སྙན་སྒྲོན་མཇུག ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་ཕེབས་དགོངས་སུ། “དབུས་ཤེས་རིག་དྲུང་ཆེ་དང༌། སྐུ་མགྲོན་ལྷན་རྒྱས། སློབ་ཕྲུག་དགེ་ལས་དང་བཅས་པར་ད་ལྟ་ངོས་ནས་འདི་གའི་གྲོང་སྡེ་ལས་ཁུངས་ཀྱི་གཙོ་འཛིན་དང་འཛིན་སྐྱོང་ཚོགས་པའི་དྲུང་ཆེ་རྣམ་གཉིས་ལ་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། དེ་བཞིན་སྐུ་མགྲོན་རྣམ་པ་དང༌། སློབ་གྲྭའི་འགོ་བྱེད་སློབ་ཕྲུག་ཡོངས་ལ་འཚམས་འདྲི་ཡོད།

བོད་མི་ཚང་མ་སྐྱབས་བཅོལ་བའི་མིང་འཁྱེར་ཏེ་རྒྱ་གར་ས་ཐོག་ཏུ་འབྱོར་སྡོད་རིང་ན་གཞོན་རྣམས་ལ་ཤེས་ཡོན་སློབ་སྦྱོང་སྤྲོད་རྒྱུ་དེ་ཤིན་ཏུ་ནས་གལ་ཆེན་པོ་ཞིག་ལ་བརྟེན། སྲིད་བློན་ནེ་རུར་རེ་སྐུལ་ནན་ཆེ་ཞུས་པར་ཞལ་བཞེས་ཀྱིས་སློབ་གྲྭ་ཁག་རིམ་འཛུགས་བྱས་ཤིང༌། ད་ལྟ་འཛིན་སྐྱོང་ཚོགས་པའི་དྲུང་ཆེས་བོད་ཕྲུག་སྟོང་ཕྲག་མང་པོར་གསོ་ཚགས་སློབ་སྦྱོང་སྤྲད་ཡོད་ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། དེང་སྐབས་སློབ་གྲྭ་ཁག་མང་གསར་འཛུགས་བྱེད་དགོས་དོན་ནི་ང་ཚོར་ལས་ཀ་མེད་དྲགས་ནས་བཙུགས་པ་མ་ཡིན་ཞིང༌། ཁྱེད་རང་ན་གཞོན་རྣམས་ཀྱི་མི་ཚེ་ཡག་པོ་བྱས་ནས་སྐྱེལ་ཐུབ་ཐབས་དང༌། ཤེས་ཡོན་དེ་དག་རང་གི་ཡུལ་དང་མི་མང་དོན་དུ་བེད་སྤྱོད་བྱེད་རྒྱུའི་ཆེད་དུ་དཀའ་ངལ་ཆེན་པོའི་ངང་བཙུགས་པ་ཡིན་ཞིང༌། འདི་ག་ཌ་ལ་ཧའོ་སིའི་སློབ་གྲྭ་འདི་བཞིན་གང་ཅིའི་ཐད་ནས་ཡར་རྒྱས་ཆེན་པོ་བྱུང་འདུག་པས་འགོ་བྱེད་དང༌། དགེ་རྒན་ལས་བྱེད་རྣམས་ལ་དམིགས་བསལ་གྱི་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་གི་ཡིན། འབྱུང་འགྱུར་སློབ་གྲྭ་འདི་བཞིན་མཐོ་རིམ་སློབ་གྲྭ་ཞིག་ཏུ་བསྒྱུར་རྒྱུ་ཡིན།

ཌ་ལ་ཧའོ་སི་ས་གནས་འདི་བཞིན་རྒན་པར་བལྟས་ན་རྒན་པར་བལྟ་རྒྱུ་ཡོད་པ། བར་མར་བལྟས་ན་བར་མར་བལྟ་རྒྱུ་ཡོད་པ། གཞོན་པར་བལྟས་ན་གཞོན་པར་བལྟ་རྒྱུ་ཡོད་པའི་རང་རིགས་རྒན་གཞོན་བར་གསུམ་གནས་ཡུལ་ཞིག་ཆགས་འདུག དེ་རིང་འདིར་ཡང་སློབ་ཕྲུག་རྣམས་ཀྱི་ཐོག་མི་མང་ཡང་མང་པོ་འབྱོར་ཏེ་ཚང་མ་འཛོམས་པ་ཞིག་འདུག་པས་ངོས་ནས་གནས་ཚུལ་ཕྲན་བུ་ཞིག་ཤོད་རྒྱུ་ཡིན།

འདིར་ཡོད་རྒན་གཞོན་རྣམས་ལོ་མང་བ་དེ་རང་གི་ལུང་པར་བསྐྱལ་ཞིང༌། ཚེ་མཇུག་མི་ཡུལ་དུ་གནས་དགོས་པ་འདི་མི་ཚེ་འགོ་མཇུག་ལོག་པ་ལྟ་བུ་བྱུང་བས་ཚང་མ་སེམས་ཕམ་དང་སྡུག་བསྔལ་ཆེན་པོ་ཡོང་རྒྱུ་གདོན་མི་ཟ་ནའང༌། གཞིས་ལུས་བོད་མི་རྣམས་ཀྱི་དཀའ་སྡུག་ལ་བསམ་ན་འགྲོ་འདུག་རྣམ་འགྱུར་སྟོན་སྟངས་ཕྲན་བུ་མིག་ལ་མ་ཕྱིན་ཀྱང་མིང་འདོགས་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་སྙིང་རྗེ་དང་བརྩེ་སེམས། ཁྲིམས་ལུགས་གང་ལའང་མི་ལྟ་བའི་རྒྱ་དམར་གྱིས་བཙན་གནོན་མནར་གཅོད་གཏོང་རྒྱུ་ཇེ་སྡུག་ཏུ་གྱུར་པ་ལས་དྲག་ཏུ་ཕྱིན་མེད།

རྒྱ་ནག་ནང་ཁུལ་དུ་མཚོན་ནའང་འགོ་ཁྲིད་ཁ་ཤས་གཅིག་འོག་གཅིག་གིས་མི་ནོན་པའི་ལྟ་བའི་ཐོག་འགལ་ཟླ་ཆེན་པོ་ཆགས་ཡོད་ཅིང༌། གལ་ཏེ་འགལ་འདུ་དེ་དག་འགོ་ཁྲིད་ཁ་ཤས་ཤིག་རང་ཡིན་ན་མགྱོགས་མྱུར་ཐག་ཆོད་ཡོང་རྒྱུ་ཡང༌། འགོ་ཁྲིད་དེ་ཚོའི་རྗེས་སུ་མི་མང་པོ་ཡོད་སྟབས་འགལ་འདུའི་འཁྲུག་རྩོད་དེ་དག་མགྱོགས་མྱུར་མཚམས་ཆོད་མི་ཐུབ་པར་ཡུན་རིང་གནས་ཀྱི་ཡོད་པས། དེང་སྐབས་མི་མང་འབུམ་ཕྲག་མང་པོར་གྱར་ཏེ་ཤིན་ཏུ་དཀའ་ངལ་ཚབས་ཆེའི་ངང་གནས་ཡོད་པ་རེད། དཀའ་ངལ་དེ་དག་མིས་མྱོང་གི་ཡོད་སྟབས་ང་ཚོས་ཡིད་སྨོན་བྱེད་མི་རུང༌།

འོན་ཀྱང༌། གནས་ཚུལ་དེ་ལྟར་གྱུར་ཡོད་པ་རེད། རང་རེ་བྱེས་འབྱོར་ཚང་མས་གཞིས་ལུས་བོད་མིའི་དཀའ་སྡུག་དེ་དག་ལ་བལྟས་ཏེ་ཆོས་ལུགས་དང་ཡུལ་ལུང་འཐེན་འཁྱེར་མ་བྱས་པར་ཚང་མ་མཐུན་པོ་བྱེད་དགོས། དཔེར་ན། མི་ཞིག་གི་རྐང་པར་ཚེར་མ་ཟུག་པ་དང༌། སྲོག་ལ་ཉེན་ཁ་ཡོད་པའི་གནས་ཚུལ་ཞིག་བྱུང་ན་རྐང་པའི་ཚེར་མ་བཀོག་སྐབས་སྲོག་ཉེན་ལས་ཐར་བ་བྱེད་ཀྱི་རེད། སྲོག་གི་ཉེན་ཁ་ལས་གྲོལ་ན་རྐང་པའི་ཚེར་མ་འདོན་རྒྱུ་ལས་སླ་པོ་རེད། ནང་ཁུལ་ཤོད་རེས་དང༌། བརྗོད་རེས་རྩ་བ་ནས་མེད་པ་ཡོང་གི་མ་རེད།

གང་ཡིན་ཟེར་ན། ཉོན་མོངས་དུག་གསུམ་རྒྱུད་ནས་བྲལ་མེད་སྟབས་ཕྲན་བུ་ཕྲན་བུ་རེ་ཡོང་གི་ཡོད་ཀྱང༌། ཤོད་སར་བཤད། ཐག་གཅོད་སར་བཅད། བརྗོད་སར་བརྗོད་དུ་བཅུག་པ་ལས་ཞེ་ནད་འཁོན་འཛིན་ནམ་ཡང་མ་བྱས་པར་ཚང་མ་མཐུན་པོ་བྱེད་དགོས།” ཞེས་ཕ་མས་བུ་ལ་ཇི་བཞིན་བླང་དོར་ལམ་སྟོན་བཀའ་སློབ་སྩལ་ཞིང༌། སློབ་སྤྱི་ནས་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུའི་ཞུ་ཚིག་སྙན་སྒྲོན་རྗེས་བོད་དང་རྒྱ་གར་གྱི་རྒྱལ་གླུ་ཕུལ་ཏེ་མཛད་སྒོ་གྲོལ།

དེ་འཕྲལ་ྋགོང་ས་མཆོག་གཟིམ་ཆུང་དུ་གདན་ཞུས་ཀྱིས་རྒྱ་གར་ཤེས་རིག་དྲུང་ཆེ་རྣམ་གཉིས་དང༌། རང་གཞུང་ཤེས་རིག་བཀའ་བློན་ཕྱག་རོགས། སློབ་སྤྱི་བཅས་མཇལ་བཅར་གྱིས་སློབ་གྲྭའི་གནས་ཚུལ་སྙན་སེང་ལམ་རོབ་ཞུས་རྗེས། ཐོག་ཁའི་ཚོམས་ཆེན་ནང་གསོལ་ཇ་ལྷན་བཞེས་བསྐྱངས།

ཚེས་ ༡༨ ཉིན་ཌལ་ཧོར་སློབ་གྲྭའི་འཛིན་གྲྭ་ཁག་ལ་གཟིགས་ཞིབ་དང༌། བརྟན་བཞུགས་བསྟར་འབུལ། ཆོས་འབྲེལ་བཅས་ཡོང་བའི་གསོལ་འདེབས་ཞུས་པ་བཞིན་སྔ་དྲོ་ཆིབས་བསྒྱུར་གྱིས་འཛིན་གྲྭ་དང་པོ་ནས་དྲུག་པ་བར་ནང་གསེས་འཛིན་གྲྭ་ཁག་བཅུ་གཉིས་དང༌། ཁང་ཚན་ཁག ཐབ་ཚང་བཅས་པར་གཟིགས་ཞིབ་བསྐྱངས།

དེ་རྗེས་སློབ་གྲྭའི་ཚོམས་ཆེན་དུ་ཞབས་སོར་འཁོད་མ་ཐག་སློབ་ཕྲུག་རབ་བྱུང་བ་རྣམས་ནས་གནས་བཅུ་དང༌། སྤྱན་འདྲེན་ཁྲུས་གསོལ། མཆོད་ཕྲེང་གི་རིམ་པ་གསུང་གྲུབ་མཚམས། སློབ་ཕྲུག་རྣམས་ཀྱིས་མདོ་ལུགས་ཀྱི་བརྟན་བཞུགས་བསྟར་འབུལ་དང་འབྲེལ་ཞབས་བརྟན་རྒྱས་པ་དང༌། ཉི་གཞོན་འཆར་ཀ་མ། གནས་བཅུའི་མཇུག་བསྡུས་བཅས་གྲུབ་འཕྲལ་ཆོས་ཞུའི་མཎྜལ་མདོར་བསྡུས་ཕུལ། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། རང་ཉིད་སྲིད་མཚོར་ལྷུང་བ་ཇི་བཞིན་དུ།། ཞེས་སོགས་ལུང་འདྲེན་དང་སྦྲགས་སྔོན་འགྲོའི་གསུང་བཤད་མདོར་བསྡུས་ཐོག ཡོན་ཏན་གཞིར་གྱུར་མ་དང༌། རྒྱལ་བའི་ཞབས་བརྟན། གང་བློ་མ་བཅས་ཀྱི་ལྗགས་ལུང་སྩལ།

དེ་ནས་རབ་བྱུང་བ་དྲུག་ནས་ཚོགས་ལངས་བགྲོ་གླེང་དང༌། གཏང་རག་མཎྜལ། ཤིས་བརྗོད་བཅས་ལེགས་པར་གྲུབ་པ་དང༌། བཞུགས་ཁྲིའི་སྟེང་ནས་སློབ་ཕྲུག་ཡོད་པའི་མདུན་དུ་ཕེབས་ཞབས་བཀོད་ཐོག སྐུ་བཞེངས་ཀྱིས་སློབ་ཕྲུག་ཚོར་རབ་བྱུང་བ་རྣམས་ལ་ཞལ་འདོན་ཐང་པོ་འདུག ཁྱེད་རང་ཚོ་རང་མོས་ཀྱིས་གྲྭ་པ་བྱས་པ་རེད་དམ། བྱེད་དུ་བཅུག་པ་རེད་ཅེས་བཀའ་རྩད་བསྐྱངས་པར། ཚང་མས་རང་མོས་ཀྱིས་བྱས་པ་ཡིན་ཞེས་ཞུས། རང་མོས་ཀྱིས་བྱས་ན་ཡག་པོ་རེད། ཐོག་མ་ནས་རང་གི་མི་ཚེ་འདི་གྲྭ་པ་བྱས་ནས་སྐྱེལ་དང༌། སྐྱ་བོ་བྱས་ནས་སྐྱེལ་བར་བསམ་བློ་ཏན་ཏན་གཏོང་དགོས། ཆོས་ལུགས་ནི་ཕྱི་པ་དང་ནང་པ་སོགས་གང་བྱས་ཀྱང་འདོད་མོས་རང་དབང་གཙང་མ་ལས། བོད་པ་ཡིན་སྟབས་ནང་པ་བྱེད་དགོས་ཞེས་ཤོད་རྒྱུ་མེད།

འོན་ཀྱང༌། ང་ཚོས་ཆོས་བྱེད་དགོས་ཞེས་བརྗོད་ཀྱི་རེད། དེ་ཡང་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་དེ་ནི་རྒྱུ་མཚན་མང་པོ་དང་ལྡན་པ་ཞིག་ཡིན་ཞིང༌། རྒྱུ་མཚན་མེད་པ་གཅིག་ཀྱང་མེད་པས་ཧ་ཅང་ཡང་དག་པ་ཡིན། ཁྱེད་རང་ཚོས་གྲྭ་པ་བྱས་པ་ཞེ་དྲག་ཡག་པོ་རེད་ཅེས་དང༌། དེང་སྐབས་སློབ་གྲྭ་ཁག་མང་གསར་འཛུགས་བྱས་ཡོད་ཅིང༌། སློབ་གྲྭ་དེ་རྣམས་ང་ཚོར་ལས་ཀ་མེད་དྲགས་པ་དང༌། དངུལ་འབེལ་དྲགས་ནས་བཙུགས་པ་མ་རེད། རང་རེ་སྐྱབས་བཅོལ་དུ་གནས་ཡུན་རིང་ན་གཞོན་རྣམས་ལ་ཤེས་ཡོན་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་རྒྱུ་ཤིན་ཏུ་ནས་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན་སྟབས། རྒྱ་གར་གཞུང་ལ་རེ་སྐུལ་ཞུས་ཏེ་དཀའ་ངལ་ཆེན་པོའི་ངང་ད་ཆ་སློབ་གྲྭ་དེ་རྣམས་བཙུགས་ཐུབ་པ་རེད། ཁྱེད་ཚོ་སློབ་ཕྲུག འགོ་བྱེད། དགེ་རྒན། ལས་བྱེད་རྣམས་ནས་ད་ཕན་ཡང་ཧུར་བསྐྱེད་བྱས་འདུག་ན་ད་དུང་ཡང་སློབ་སྦྱོང་ལ་འབད་བརྩོན་ཆེན་པོ་བྱེད་དགོས།

དཔེར་ན། མི་ཞེས་པར་ལུས་དང་སེམས་གཉིས་ཡོད་ཅིང༌། ཁ་ཟས་ནི་ལུས་ཀྱི་ལྟོ་ཡིན་ཞིང༌། དེ་བཞིན་ཡུལ་སོ་སོའི་ཆས་གོས་བཟོ་ལྟ་འདྲ་མིན་དེ་རྣམས་ཀྱང་དོན་སྙིང་ལུས་མ་འཁྱག་པའི་ཆེད་དུ་ཡིན། སེམས་ཀྱི་ལྟོ་ཆས་ནི་ཤེས་ཡོན་ཡིན་པས་སློབ་སྦྱོང་ལ་ཧུར་བརྩོན་ཆེན་པོ་བྱས་ནས་མི་ཚེ་ཡག་པོ་སྐྱེལ་ཐུབ་པ་དང༌། རང་གི་ཡུལ་དང་མི་མང་གི་དོན་དུ་བེད་སྤྱོད་བྱེད་པའི་ལྷག་བསམ་དགོས། ཤེས་ཡོན་ཆེན་པོ་ཡོད་ཀྱང༌། ལྷག་བསམ་མེད་ན་ཤེས་ཡོན་བེད་སྤྱོད་བྱེད་སྟངས་ཤེས་ཀྱི་མ་རེད། དཔེར་ན། འཕྲུལ་འཁོར་སོགས་ལག་ཆ་ཡག་པོ་ཞིག་ཡོད་ཀྱང་བེད་སྤྱོད་བྱེད་སྟངས་མ་ཤེས་ན་ཕན་ཐོགས་མེད་པ་བཞིན་དུ་ཤེས་ཡོན་ཡོད་ཀྱང་ལྷག་བསམ་མེད་ན་ཕན་གྱི་མ་རེད།

ཁྱེད་རང་ཚོས་འཕྱུག་དོགས་མི་འདུག ང་ཚོ་རྒན་པ་རྣམས་ནི་ལོ་རེ་ནས་རྒས་རྒྱུ་རེད། གཞིས་བྱེས་བོད་མི་རྣམས་ཀྱི་མ་འོངས་པའི་རེ་དམིགས་བྱེད་ཡུལ་ཁྱོད་ཚོ་ཡིན་སྟབས། འགོ་བྱེད་དགེ་རྒན་ཚོས་ཧུར་བརྩོན་བྱེད་ཀྱི་རེད་ལ། ཁྱེད་རང་ཚོས་ཀྱང་སློབ་སྦྱོང་དང་ལྷག་བསམ་གཉིས་ལྡན་ཡོང་བའི་ཧུར་བརྩོན་བྱེད་དགོས་སོགས་ལམ་སྟོན་བཀའ་སློབ་སྩལ་རྗེས། རྒྱུད་སྨད་གྲྭ་ཁང་དུ་རབ་གནས་དགེ་ལེགས་ཆར་འབེབས་ཀྱི་ཚོགས་དབུར་ཞབས་སོར་འཁོད།

ཚེས་ ༡༩ ཉིན་ཌ་ལ་ཧའོ་སིར་བོད་གཞུང་བཟོ་གྲྭ་དང༌། རྒྱ་གར་གཞུང་གི་མཐོ་རིམ་སློབ་གྲྭ། ཆོས་བརྒྱུད་དགོན་ཁག་བཅས་ནས་ཇི་ལྟར་གསོལ་བ་བཏབ་པ་བཞིན། ཌལ་ཧོར་བོད་གཞུང་བཟོ་གྲྭའི་ཐོན་སྐྱེད་ཚོང་ཁང་དུ་ཁྱུག་ཙམ་གཟིགས་ཞིབ་གྲུབ་རྗེས། སློབ་ཕྲུག་ཉིས་བརྒྱ་སྐོར་ཡོད་པའི་རྒྱ་གར་གཞུང་གི་སློབ་གྲྭར་ཆིབས་བསྒྱུར་བཀའ་སློབ་དང༌། བོད་མིའི་ལག་ཤེས་བཟོ་གྲྭའི་མདུན་ཐང་ཞབས་སྟེགས་དབུ་གུར་སྒྲོན་རྒྱག་སར་བཟོ་གྲྭའི་དབུ་འཛིན་ངོ་ལས་དང༌། ལས་བྱེད་བཅས་ནས་གདན་ཞུས་ཞབས་སོར་འཁོད་འཕྲལ། སྡོད་སྒར་ལྷ་མོ་བ་རྣམས་ནས་མཁའ་འགྲོ་མ་འགྲོ་བ་བཟང་མོའི་གཞུང་ལས་ལྷ་མོའི་འཁྲབ་སྟོན་ལ་གཟིགས་ཞིབ་དང༌། བཟོ་གྲྭའི་དབུ་འཛིན་ནས་མཎྜལ་རྟེན་གསུམ་འདེགས་འབུལ་དང་འབྲེལ་ལས་བྱེད་རྣམས་ལ་མཇལ་ཁ་ཕྱག་དབང་སྩལ་མཇུག བཟོ་གྲྭའི་ཁོར་ཡུག་ལ་ཞབས་བཅགས་གཟིགས་ཞིབ་བསྐྱངས།

ཨོ་ཀ་སི་ཆོས་རར་འདུས་དམངས་རྩོད་གྲྭ་ཚུགས་མུར་མཁན་པོ་རྣམ་པས་སྤོས་སྣེ་དང་བཅས་གདན་འདྲེན་ཞུས་ཏེ་བཞུགས་ཞབས་འཁོད་འཕྲལ། ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་དབུ་བསྐུལ་གྱིས་མཁའ་མཉམ་མའི་ཞལ་འདོན་གྲུབ་པ་དང༌། སློབ་གཉེར་བའི་ཁོངས་ནས་རིམ་བཞིན་ཕར་ཕྱིན་དང༌། དེ་ནས་བློ་གླིང་མཁན་ཟུར་རྣམ་གཉིས་དམ་བཞུགས་ཀྱིས་དགེ་བཤེས་ལྷ་སྐྱབས་ནས་དབུ་མའི་བགྲོ་གླེང་བཅས་ལ་ཐུགས་ཞིབ་དང་ཆབས་ཅིག་པར་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་དབུ་བསྐུལ་གྱིས་རྟེན་འབྲེལ་བསྟོད་པའི་ཞལ་འདོན་གསུངས་ཤིང༌། ཤག་སྐོར་མཁན་པོ་ཉི་མ་རྒྱལ་མཚན་ནས་མཎྜལ་རྟེན་གསུམ་འདེགས་འབུལ་ཞུས།

དེ་རྗེས་ཨོ་ཀ་སིའི་ཡང་སྟེང་གཟིམ་ཆུང་དུ་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱངས་ཏེ་ཉིན་གུང་ལྗགས་སྨིན་གྲུབ་བསྟུན་ཆོས་ལུགས་སྤྱི་འདུས་ཚོགས་ཁང་དུ་ཞབས་འཁོད་སྐབས། སྟག་ལུང་མ་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེས་སྤོས་སྣེ་དང་བཅས་གཟིམ་ཆུང་རྟེན་གསུམ་མཇལ་ཁའི་ཐོག་འདུ་ཁང་དུ་ཞབས་བཅགས་གཟིགས་སྐོར་དང༌། སྐུ་བརྙན་གསར་བཞེངས་རྣམས་ལ་རབ་གནས་བསྐྱངས་རྗེས། ཁམས་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེའི་ཆོས་སྒར་དུ་ཆིབས་བསྒྱུར་གྱིས་བརྟན་བཞུགས་སྟབས་བདེ་དང་འབྲེལ་གཟིམ་ཆུང་དུ་ལྷོད་བཞུགས་རིང་ཆོས་སྲིད་ཀྱི་བཀའ་མོལ་བསྐྱངས་པ་དང༌། ཌ་ལ་ཧའོ་སི་བུ་མོའི་སློབ་གྲྭའི་འཛིན་གྲྭ་དང༌། ཉལ་ཁང་སོགས་སུ་གཟིགས་ཞིབ་ཆིབས་ཞབས་བཀོད། སློབ་སྤྱི་ནས་སློབ་གྲྭའི་གནས་སྟངས་སྙན་སྒྲོན་དང་འབྲེལ། ལོ་རིམ་འཛིན་གྲྭ་དང་པོ་ནས་ལྔ་པ་བར་ནང་གསེས་འཛིན་གྲྭ་ཁག་བཅུ་དང༌། ཁང་ཚན་གསུམ་གྱི་ཉལ་ཁང༌། ཐབ་ཚང་བཅས་དང༌། བོད་མི་རྒན་འཁོགས་ཚོའི་ལག་ཤེས་བྱ་ཡུལ་ཁང་པ་བཅས་ལ་ཞབས་བཅགས་གཟིགས་སྐོར་བསྐྱངས།

ཚེས་ ༢༠ དང་ ༢༡ སོ་སོར་ཉིན་མོའི་ཆུ་ཚོད་ ༡༢ ནས་དགོང་དྲོའི་ཆུ་ཚོད་ ༧།༣༠ བར་མ་འོན་ཀྲི་བིའུ་མགྲོན་ཁང་ (Mt.View Hotel) དུ་དཔལ་གསང་བ་འདུས་པའི་བཀའ་ཁྲིད་སྔོན་སྩལ་འཕྲོ་སྐྱོང་མཛད་སྐབས། ལྷོད་པོའི་སྐབས་སུ་ཁ་འདོན་གྱི་ཚིག་རྣམས་བཞག་ནས་དམིགས་རྣམ་རིམ་བཞིན་བསྐྱངས་ཏེ་བསྒོམ་དགོས། ངོས་ནས་དེ་ལྟར་ཐེངས་རེ་ཟུང་ལས་བྱེད་མ་མྱོང་ཡང༌། ཡུན་འགོར་ཆེ་ཞིང་ངལ་དུབ་ཆེ་བ་ཡོང་གི་འདུག ངོ་ཐོག་ཉམས་ལེན་བྱ་ལུགས་དེ་བཞིན་ཡིན་འདུག་ཅེས་བཀའ་སྩལ་བབས་ལྟར་ན། ཉམས་བཞེས་ཤིན་ཏུ་གནད་སྨིན་བསྐྱངས་དང་སྐྱོང་བཞིན་པའི་དན་རྟགས་གསལ་པོར་མཐོང་བས། ཤག་སྐོར་མཁན་རིན་པོ་ཆེ་སོགས་གཞུང་ལུགས་རབ་འབྱམས་ལ་ནང་བྱན་ཆུད་པའི་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས། ཆོས་སྲིད་ཀྱི་མཛད་བྲེལ་འདི་ལྟ་བུའི་སྐབས་སུའང་དེ་ལྟར་བསྐྱངས་པ་ནི་ཕལ་བའི་བློ་ཡུལ་དུ་མི་ཤོང་བས་ངོ་མཚར་ཆེ་ཞེས་དད་བསྟོད་ཀྱི་སྙིམ་པ་ཡང་ཡང་ཟུམ་པར་བྱེད།

བཀའ་ཁྲིད་དང༌། གསང་འདུས་རྩ་རྒྱུད་ཀྱི་ལྗགས་ལུང་བཅས་གྲུབ་རྗེས་རྒྱུད་གྲྭ་རྣམ་གཉིས་ནས་འཆད་ཉན་ཟབ་འབུངས་གནང་གལ་དང༌། རིས་མེད་ཆོས་ལུགས་མཐུན་གཤིབས་ལེགས་པོ་དགོས་པ། གསང་འདུས་ཀྱང་ཚིག་རྐྱང་ཙམ་དུ་མ་བཞག་པར་ཐུན་བཞིའི་རྣལ་འབྱོར་བསྐྱང་དགོས་པ། ཞི་གནས་ལ་སོགས་པའི་གྲུབ་ཚད་ལག་ལེན་དངོས་སུ་སྟོན་རྒྱུ་བྱུང་ན་རང་གཞན་ལ་ཕན་རླབས་ཆེ་ལུགས་སོགས་བཀའ་སློབ་ཞིབ་ཏུ་སྩལ་མཇུག ངོས་རང་སྒེར་ནས་ཞུ་འདོད་པ་ཞིག་ལ། ངོས་ནས་གསང་འདུས་ཀྱི་ཉམས་ལེན་བྱེད་འདོད་ཆེན་པོ་ཡོད་ཀྱང༌། ད་ལྟའི་ཆར་ཁོམ་ལོང་མེད། འོན་ཀྱང༌། འདི་འདྲའི་ལམ་ལ་སློབ་འདོད་ཆེན་པོ་ད་དུང་ཡོད་པས། འདུས་པའི་ཚོགས་ནས་བློ་ཆོས་སུ་འགྲོ་བ་དང༌། ཆོས་ལམ་དུ་འགྲོ་བ། ལམ་ལ་བར་ཆད་མེད་པའི་ཐུགས་སྨོན་སྐྱབས་འཇུག་གནང་དགོས་ཞེས་གཞེན་སྐུལ་སྩལ་ཞིང༌། འདི་ཉིན་འདུས་ཚོགས་སུ་སྐུ་ཡོན་ཡང་སྐུ་སྒེར་ནས་སྩལ།

དེ་རྗེས་རྒྱུད་སྨད་བློ་བཟང་རྣམ་རྒྱལ་ནས་གསོལ་བཏབ་བཞིན་གསང་འདུས་རྩ་རྒྱུད་ཀྱི་ལྗགས་ལུང་གྲུབ་མཇུག་ཆོས་ལུགས་གྲུབ་མཐའ་བཞི་པོ་ཕན་ཚུན་འཐེན་འཁྱེར་མེད་པར་རང་རང་སོ་སོའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་འཆད་ཉན་ཉམས་བཞེས་མཐར་ཕྱིན་དགོས་པ་སོགས་བླང་དོར་ལམ་སྟོན་སྩལ་བ་དང༌། གདན་ས་གསུམ་དང༌། རྒྱུད་གྲྭ་རྣམ་གཉིས་ནས་མཆོད་འབུལ་ཚོགས་འཁོར་རྒྱ་ཆེ་འབུལ་ལམ་ཞུས་ཐོག རྒྱུད་སྨད་མཁན་རིན་པོ་ཆེ་ནས་བཀའ་དྲིན་གཏང་རག་མཎྜལ་རྟེན་གསུམ་འདེགས་འབུལ། མཁན་བླ་ལས་ཟུར་རྣམས་ལ་མཇལ་དར་དང་ཕྱག་དབང་སྲུང་བྱིན་རེ་གསོལ་རས་སྩལ་བ་དང་མཁན་བླ་རྣམ་པས་སྤོས་སྣེ་དང་བཅས་བཞུགས་གནས་སུ་ཕྱིར་ཕེབས་བསྐྱངས།

ཚེས་ ༢༢ ཉིན་ཡུལ་དེའི་ཕུར་མཚོ་ཆུང་ཞིག་ཡོད་པར་གཟིགས་སྐོར་སྐུ་གསེང་མཛད་པ་དང༌། ཉི་ཧོང་ཡུལ་གྱི་གསར་ཤོག་ཡོ་མིའུ་རི་ཤིམ་བུན་ (Yomiuri Shimbun) ཞེས་པའི་ཚོགས་པ་ནས་རྒྱ་གར་དུ་ཆེད་མངགས་བཏང་འབྱོར་སྐུ་ཞབས་ཀ་ཛུ་འུ་ཀོ་སོ་ (Kazuhiko Sauo) དང་གསར་ཁང་དེའི་ལྡི་ལིའི་ལས་བྱེད་སྐུ་ཞབས་རི་ཇོ་ཏོ་ཀྲོ་སྦ་ཞུ་བ་གཉིས་མཇལ་བཅར་གྱིས་གསར་ཁང་དེས་ལྡི་ལི་བོད་ཁང་གི་འགྲེམས་སྟོན་ཁག་གཅིག་ཉི་ཧོང་དུ་ལེན་རྒྱུ་གཏན་འཁེལ་ལ་འགྲེམས་སྟོན་སྒོ་འབྱེད་མཛད་སྒོར་ྋགོང་ས་མཆོག་གདན་ཞུའི་སྙན་སེང་ཞུས་པར་བཀའ་བཞེས་མཛད།

ཌ་ལ་ཧའོ་སིར་ཆོས་སྲིད་ཀྱི་མཛད་འཕྲིན་རྒྱ་ཆེར་བསྐྱངས་ཤིང༌། འདས་གསོན་ཁག་གི་སྐྱབས་ཞུར་ཕུལ་བའི་དངུལ་དངོས་རྣམས་བདེ་དོན་ངོ་ལས་ལ་རྒས་འཁོགས་རྣམས་ཀྱི་ཕན་བདེའི་སླད་སྨིན་གཏོང་དགོས་པའི་བཀའ་མངགས་དང་སྦྲགས་གསོལ་རས་སྩལ།

ཚེས་ ༢༣ ཉིན་བདེ་དོན་དང༌། སློབ་སྤྱི། སྒར་འཐུས། མཁན་པོ་བླ་སྤྲུལ། ཌ་ལ་ཧའོ་སི་གྲོང་སྡེ་ལས་ཁུངས་ཀྱི་གཙོ་འཛིན་བཅས་ཀྱིས་གུས་འདུད་མཇལ་དར་ཕུལ་བ་རང་སློག་དང་འབྲེལ། དགེ་འདུན་གྱི་སྡེ་དང༌། སློབ་ཕྲུག་དགེ་ལས། མི་མང་བཅས་ནས་ཕེབས་ལམ་གཡས་གཡོན་དུ་གུས་འདུད་གྲལ་བསྟར་བསྒྲིགས་པའི་དབུས་སུ་དགྱེས་འཛུམ་ལྷུག་པར་གྲོལ་བཞིན་བཞུགས་སྒར་དྷ་རམ་ས་ལའི་ཕོ་བྲང་དུ་ཞབས་སོར་བདེ་བར་བཀོད།

༣༽ ལྡེ་ར་ལྡོང་དང་མ་སུ་རིར་ཆིབས་བསྒྱུར་དང༌། རྒྱ་གར་ཕྱི་སྲིད་བློན་ཆེན་ལ་སྩལ་བའི་ཞུ་སྐུལ་བཀའ་ཡིག

༡༩༦༧ ཟླ་ ༥ ཚེས་ ༡༠ ཉིན་དོན་གྲུབ་གླིང་གཞིས་སྒར་དང་མ་སུ་རི་བུ་ཁྱིམ་ཚོགས་འདུ་ཐེངས་བཞི་པར་ཞབས་སོར་འགོད་སླད་ཕེབས་ཐོན་གྱིས་ཕྱི་ཉིན་དོན་གྲུབ་གླིང་གཞིས་སྒར་དུ་ཞབས་སོར་འཁོད་འཕྲལ། བདེ་དོན་གྱིས་གཙོས་འགོ་བྱེད་གསུམ་ནས་འཚམས་ཞུའི་མཇལ་དར་འབུལ་བཞེས་དང་འབྲེལ། ཕེབས་ལམ་གཡས་གཡོན་དུ་སེར་སྐྱ་མི་མང་ཡོངས་ནས་བདུག་སྤོས་དང༌། དར་དཀར་ལྷ་ཡི་གོས་བཟང་ཐོགས་ཏེ་ཕེབས་བསུ་གཟབ་རྒྱས་བཅས་བཞུགས་མཚེར་དུ་ཞབས་སོར་བཀོད་དེ་གསོལ་འབྲས་འདེགས་འབུལ་ཞུས་བསྟུན་ཁང་ཁྱིམ་གསར་རྒྱག་ཟིན་པ་དང༌། བྱེད་བཞིན་པ། ལྷ་བྲིས། ཐུག་བཟོ་ཁང༌། སྣུམ་འཁོར་བཟོ་བཅོས་ཁང༌། ཤིང་བཟོ་ཁང༌། ཟློས་གར་ཡིག་ཚང༌། སྨན་ཁང༌། ཚོང་ཁང༌། ཤོག་བཟོ་ཁང་བཅས་སུ་རིམ་བཞིན་གཟིགས་སྐོར་དང༌། རབ་བྱུང་བ་ཞལ་གྲངས་སུམ་ཅུ་སྐོར་ལ་སློབ་ཚན་ཇི་ཡོད་བཀའ་འདྲི་བསྐྱངས་པར། དགེ་འདུན་སོ་སོ་ནས་འབྲི་ཀློག་སྤྱན་བསྟར་རྒྱུགས་འབུལ་ཞུས།

གཞན་ཡང་རྫོང་ནོར་རིན་པོ་ཆེ་ནས་སློབ་གྲྭ་གསར་རྒྱག་གནང་རྒྱུའི་ས་ཆ་དང༌། ས་ཁྲ་སོགས་ལ་སྤྱན་ཞིབ་གྲུབ་འཕྲལ་ཐང་སྟེང་དུ་མང་ཚོགས་ལ་ཆོས་འབྲེལ་ཡོན་ཏན་གཞིར་གྱུར་མ་དང༌། མ་ཎིའི་ལྗགས་ལུང་སྩལ། གྲྭ་ཆུང་གཉིས་ནས་མཎྜལ་རྒྱས་པ་བཏོན། འབུལ་ཐོ་སྙན་སྒྲོན་ཞུས།

གཞིས་ཆགས་འགོ་འཛིན་གུང་ཐང་ཚུལ་ཁྲིམས་ནས་ལས་དོན་སྙན་སེང་རྗེས་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་སེར་སྐྱ་རྒན་བྱིས་ཚང་མས་དགའ་བསུ་སྣེ་ལེན་གང་གཟབ་གནང་བར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་དང་འབྲེལ། བར་སྐབས་རྒྱ་ནག་ནང་རིག་གནས་གསར་བརྗེ་ཞེས་པའི་ལས་འགུལ་བྱུང་བའི་རྐྱེན་པས། འཛམ་གླིང་མི་མང་གི་བསམ་བློའི་ནང་རྒྱ་མིའི་བྱ་སྤྱོད་ནི་ཁུངས་ལུང་རྩ་བ་ནས་མེད་པ་ཤེས་རྟོགས་གསལ་པོ་ཡོང་གི་ཡོད་པ་དང༌། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་རང་རེ་བོད་ཀྱི་གནད་དོན་སྐོར་ལ་ཡང་སེམས་ཁུར་བྱེད་མཁན་མང་དུ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་སྐོར།

ཚང་མས་དུས་ཚོད་དང་བསྟུན་པའི་བསྒྱུར་བཅོས་བཏང་བའི་རང་རེའི་གཞུང་འདིར་གཅེས་བཀུར་བྱ་དགོས་པ་ལས། དེ་ལ་དོགས་པ་རྣམ་རྟོག་བྱས་ན་མི་འགྲིགས་ཚུལ། རྩ་བའི་ལྷག་བསམ་འཁྱེར་ཕྱོགས་མ་ནོར་བར་འཕྲལ་ཕུགས་བོད་སྤྱི་དོན་བསམ་པ་ཞིག་ཡོད་ཕྱིན་ཆད། ཐབས་ཤེས་ལག་ལེན་སྤྲོད་ཕྱོགས་དང༌། ལྟ་ཚུལ་ཕྲ་མོ་མཐུན་མིན་གྱི་རྐྱེན་པས་ཟང་ཟིང་ཕྱོགས་འཐེན་རིགས་མི་བྱེད་པར་ཁོག་ཡངས་སྤྱི་བསམ་མ་དོར་བ་བྱེད་དགོས་ལུགས། ཚང་མས་ཧུར་བརྩོན་བྱས་འབྲས་ལ་བརྟེན་ནས་གནས་ཚུལ་གང་ལེགས་བྱུང་འདུག་པར་དགྱེས་མཉེས་བྱུང་ལུགས་དང༌། ད་དུང་རྒྱ་བསྐྱེད་ཐུབ་ན་གང་ལེགས་ཡོད་སྐོར་སོགས་བླང་དོར་བཀའ་སློབ་27ཟབ་རྒྱས་སྩལ།

ས་སྐྱའི་ཆོས་སྒར་ནས་གསོལ་འདེབས་ཞུས་དོན་བཞིན་ཆིབས་བསྒྱུར་སྐབས། ས་སྐྱ་བདག་ཁྲི་རིན་པོ་ཆེ་ནས་འཚམས་ཞུའི་མཇལ་དར་དང༌། བླ་གྲྭ་ཚོགས་མང་ནས་སྤྱན་རྒྱ་ཞུས་ཏེ་ཚོགས་ཁང་དང༌། སློབ་ཕྲུག་ཚོའི་སྡོད་གནས། རུང་ཁང༌། བདག་ཁྲི་རིན་པོ་ཆེའི་གཟིམ་ཆུང་སོགས་ལ་གཟིགས་སྐོར་བསྐྱངས་རྗེས་དབུ་གུར་དུ་བཞུགས་ཁྲིའི་ཐོག་ཞབས་སོར་འཁོད་བསྟུན་གསོལ་ཇ་བཞེས་འབྲས་ཕེབས། བདག་ཁྲི་རིན་པོ་ཆེ་ནས་མཎྜལ་ཞིང་ཁམས་རྒྱ་མཚོ་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཡོན་ཏན་འཕྲིན་ལས་ཀྱི་རྟེན་རྣམས་བསྟར་འབུལ་གྲུབ་མཇུག འདུས་མང་ནས་ཤེས་རབ་སྙིང་པོ། སེང་གདོང་མ། ཡན་ལག་བདུན་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་སེམས་བསྐྱེད་མཎྜལ་བཅས་ཕུལ་མཚམས་ཇོ་བོ་རྗེས་མཛད་པའི་བྱང་ཆུབ་ལམ་སྒྲོན་དང༌། རྗེ་དགེ་འདུན་གྲུབ་པའི་གསུང་ཚེ་སྦྱིན་ལྷ་མོའི་བསྟོད་པ་མཁྱེན་བརྩེ་དྲི་མེད། མགོན་པོ་གང་གི་གསུང་སྙིགས་ལྔའི་རྒུད་མུན་སེལ་བའི་བདེན་ཚིག་སྨོན་ལམ་བཅས་ཀྱི་ལྗགས་ལུང་ཟབ་མོ་སྩལ།

དེ་རྗེས་ར་ཇ་སྤུར་བུད་མེད་མཉམ་ལས་བཟོ་གྲྭར་ཞབས་བཅགས་ཆིབས་བསྒྱུར་གྱིས་བཟོ་གྲྭའི་རུམ་ཐག་དང་ཉལ་གདན། བལ་ལས་སོགས་ཀྱི་ཐོན་སྐྱེད། ལས་མི་སྡོད་ཁང་ཁག་ལ་གཟིགས་སྐོར་དང༌། ཐོན་སྐྱེད་དངོས་ཟོག་ཁག་སྤྱན་བསྟར་ཞུས་མཇུག་ཚོམས་ཆེན་དུ་བཞུགས་ཞབས་འཁོད་བསྟུན། འགོ་འཛིན་ནས་རྟེན་གསུམ་འདེགས་འབུལ་དང་འབྲེལ་ལས་བྱེད་ཁག་གཅིག་ལ་མཇལ་ཁ་སྩལ།

དེ་འཕྲལ་བཟོ་གྲྭའི་སེང་གཡབ་མདུན་ངོས་ཆིབས་བསྒྱུར་ཞབས་བཀོད་ཀྱིས་ལས་བྱེད་དང༌། དང་སློབ་མི་གྲངས་བཞི་བརྒྱ་སྐོར་ལ་ཞལ་མཇལ་དང་བུད་མེད་བཟོ་ལས་པ་དང་སྐྱ་སེར་མང་ཚོགས་སུ་བཀའ་སློབ་སྙིང་དོན་དུ་ཚང་མས་ཡིད་ཆེས་མཐུན་སྒྲིལ་དང༌། སྐབས་བབས་ལས་དོན་ལ་ཧུར་བརྩོན་བྱེད་དགོས་པ། གང་བྱུང་འཐེན་འཁྱེར་དཀྲོག་གཏམ་རང་ལ་བདེན་འཛིན་གཡམ་རྒྱུགས་མ་ཡིན་པར་རང་ངོས་ནས་བསམ་ཞིབ་བརྟག་དཔྱད་བྱེད་དགོས་པ། བོད་མི་མང་གི་ཁེ་ཕན་སྒྲུབ་པའི་གཞུང་ལ་མི་མང་གིས་གཅེས་བཀུར་བྱ་དགོས་པ། རྒྱ་ནག་ནང་ཤེས་རིག་གསར་བརྗེར་འབོད་པའི་འབྲས་བུར་མི་མང་དཀའ་སྤྱད་མཉམ་མྱོང་གི་འགོ་ཁྲིད་གཙོ་བོ་ནང་ཁུལ་མི་མཐུན་པ་བྱུང་སྐོར། བོད་རང་དབང་སྤྱི་དོན་ཐོག་ཚང་མས་ཧུར་ཐག་བྱེད་དགོས་སོགས་ཀྱི་བཀའ་སློབ་སྩལ།

དེ་ནས་མ་སུ་རིར་ཆིབས་བསྒྱུར་ཞབས་འཁོད་སྐབས་བུ་ཁྱིམ་གཙོ་འཛིན་རྣམ་གཉིས་ཀྱིས་གཙོས་འཕགས་བོད་དགེ་ལས་དང༌། ཁྱིམ་ཚང་ཕ་མ། སློབ་ཁྱིམ་ཕྲུ་གུ་མང་ཚོགས་ནས་རང་ལུགས་གྱོན་ཆས་གཟབ་མཆོར་སྤྲས་ཏེ་ཕེབས་བསུ་གཟབ་རྒྱས་དང་འབྲེལ། གཙུག་ལག་ཁང་དུ་ཆིབས་བསྒྱུར་མཛད་འཕྲལ་འཕགས་བོད་རྒྱལ་དར་བསྒྲེངས་ཏེ་ས་གནས་གཞུང་ནས་གོ་སྒྲིག་ཞུས་པའི་རྒྱ་གར་སྐུ་སྲུང་བ་རྣམས་ནས་གུས་འདུད་དང་བཅས་དབུ་རྩེའི་གཟིམ་ཆུང་དུ་བཞུགས་ཞབས་འཁོད།

ཚེས་ ༡༢ ཉིན་བུ་ཕྲུག་ཁྱིམ་སྡེ་ཚོགས་པའི་འགན་འཛིན་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་འདུ་ཐེངས་བཞི་པར་ལྕམ་སྐུ་ཀིར་པ་ལ་ནི་ (Mrs. Kripalani) དང་ལྕམ་རྡ་ར་ཨ་ལེ་སྦེག (Dara Alibaig) སྐུའི་གཅུང་མོ་རྗེ་བཙུན་པདྨ། ཡབ་ཚང་བདེ་ཆེན་སྒྲོལ་མ། བུ་ཁྱིམ་དྲུང་ཆེ་ཕྲེང་རིང་རིན་ཆེན་སྒྲོལ་མ་བཅས་ལྷན་འཛོམས་མཚམས་ྋགོང་ས་མཆོག་གདན་ཞུས་ཀྱིས་རྒྱ་གར་ལྕམ་གཉིས་ནས་ྋགོང་ས་མཆོག་ལ་མཇལ་དར་རེ་འབུལ་ལམ་ཞུས་ཏེ་བཞུགས་ཞབས་འཁོད་བསྟུན། གསོལ་ཇ་བཏེགས། ཚོགས་འདུ་དབུ་ཚུགས། དྲུང་ཆེས་ཚོགས་འདུའི་ལས་དོན་སྙན་ཞུ་དང་ལས་དོན་ཞུ་ཕྱོགས་སྐོར་གྲོས་གཞི་ཡིག་ཁག་འགྲེམས་འབུལ་ཞུས་པ་ལྟར་ཚིག་དོན་རེ་རེ་བཞིན་བཀའ་གྲོས་ཐག་གཅོད་གཏན་འབེབས་མཛད།

རྒྱ་གར་རྒྱལ་ཡོངས་རླུང་འཕྲིན་ཁང་གི་ལས་བྱེད་གསར་མཁན་གཅིག་བཅར་ཏེ་བོད་ཕྱི་ནང་གི་གནས་ཚུལ་དང་ྋཀུན་གཟིགས་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེའི་གནས་སྟངས་སྐོར་སོགས་བཀའ་འདྲི་ཞུས་པར། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། “ཕྱི་ལོ་ ༡༩༦༤ ལོར་རྒྱ་ནག་སྲིད་གཞུང་གིས་ྋཀུན་གཟིགས་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་གི་མཚན་གནས་ཕྱིར་བཤོལ་དང་འབྲེལ་སྐྱོན་འཛུགས་ཞུས་ནས་བཟུང༌། ད་ཕན་ཁོང་གར་ཡོད་དང་འདི་བྱས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་གང་ཡང་གོ་ཐོས་མེད་ཁར། ད་ལམ་བལ་ཡུལ་བརྒྱུད་འབྱོར་བའི་བོད་མི་སྐྱབས་བཅོལ་བ་རྣམས་ནས་བརྗོད་གསལ་ལྟར་ན། པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་ཕྱི་རྒྱལ་དུ་བྲོས་བྱོལ་ཕེབས་ཚུལ་རྒྱ་དམར་ནས་དྲིལ་བསྒྲགས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ཚུལ་ལ་གཞིགས་ན་ཕལ་ཆེར་ཁོང་གི་སྐུ་སྲོག་ཉེན་སྐྱོན་བྱུང་མེད་དམ་སྙམ་པའི་ཐུགས་འཚབ་ཆེན་པོ་ཡོད།” ཅེས་དང༌།

ཡང༌། “དེང་སྐབས་བོད་དང༌། སོག་པོ། ཤིང་ཅང་སོགས་ས་གནས་གང་ས་ནས་རྒྱ་དམར་ཁོ་པའི་བྱ་སྤྱོད་ལ་ངོ་རྒོལ་གྱི་རྦ་རླབས་འཕྱུར་བཞིན་ཡོད་པ་མ་ཟད། ང་ཚོའི་གཞིས་ལུས་སྤུན་ཟླ་རྣམས་ཀྱི་སེམས་ཤུགས་དང༌། བློ་སྟོབས་ཅི་ཆེ་ཡོད་ཅིང༌། དེས་ན་ཞི་བདེར་དགའ་བའི་དྲང་བདེན་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་གིས་བོད་པར་རོགས་རམ་དང༌། རྒྱབ་སྐྱོར་གནང་རྒྱུའི་རེ་བ་དང་ཡིད་ཆེས་ཡོད།” ཅེས་དང༌།

ཡང༌། “རྒྱ་གར་གཞུང་གིས་སྐྱབས་བཅོལ་བོད་མི་རྣམས་ལ་གང་ཅིའི་འཚོ་གོས་ཀྱི་རོགས་རམ་གནང་བར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་རྒྱུ་མ་ཟད། དེ་འབྲེལ་གྱི་གཞིས་ཆགས་ཁག་ནང་བོད་མི་ཆིག་ཁྲི་ཉིས་སྟོང་སྐོར་དང༌། སྦག་ས་དང༌། ཌ་ལ་ཧའོ་སི་གཉིས་ཀྱི་ཆོས་སྡེའི་དགེ་འདུན་ཞལ་གྲངས་ཉིས་སྟོང་སྐོར་བཅས་ལ་སྐྱོབ་ཕོགས་གསོལ་རས་གནང་མུས་དང༌། དེ་བཞིན་གྲྭ་གྲངས་སུམ་སྟོང་སྐོར་ད་ལྟ་ལས་རྩོལ་དུ་ཞུགས་ཡོད་པ་དང༌། ཕྱོགས་མཚུངས་ཕྲུ་གུ་ཆིག་ཁྲི་ཉིས་སྟོང་སྐོར་སློབ་གྲྭ་དང༌། བོད་མི་ཉིས་ཁྲི་སྐོར་ད་ལྟ་དམིགས་བསལ་གྱི་ལས་ཀ་མེད་རུང་རིམ་བཞིན་སོ་སོའི་ཁུར་བབས་ཀྱི་ལས་འགུལ་ནང་ཞུགས་རྒྱུའི་འདུན་པ་ཡོད་པ་རེད།

དེ་བཞིན་བལ་ཡུལ་དུ་སྐྱབས་བཅོལ་བོད་མི་ཆིག་ཁྲི་བཞི་སྟོང་སྐོར་དང༌། འབྲས་འབྲུག་གཉིས་སུ་བོད་མི་སུམ་སྟོང་སྐོར་བཅས་ཁྱོན་སྐྱབས་བཅོལ་བོད་མི་བདུན་ཁྲི་སྐོར་རང་ཡུལ་བཞག་ནས་ཕྱི་རྒྱལ་དུ་སྐྱབས་བཅོལ་ཡོང་དགོས་བྱུང་ཡོད་པ་རེད།” ཅེས་སོགས་བཀའ་ལན་སྩལ་རྗེས་བུ་ཁྱིམ་ཕྲུ་གུ་རྣམས་ནས་གཏམ་བརྗོད་ཟློས་གར་གཟིགས་འབུལ་ཞུས།

ཚེས་ ༡༣ ཉིན་སློབ་གྲྭའི་འཛིན་གྲྭ་ཁག་དང་བུའི་ཉལ་ཁང༌། གསོལ་ཐབ། ཡེ་ཤུའི་བླ་ཆེན་པོབ་ནས་རོགས་རམ་འོག་གསར་སྐྲུན་གནང་བའི་ཁྱིམ་ཚང་བཅས་ལ་གཟིགས་སྐོར་མཛད་རྗེས་བུ་ཁྱིམ་སྔོན་འགྲོའི་སློབ་གྲྭ་དང༌། མཛུབ་གནོན་ཡིག་དཔར་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་མི་རྣམས་ལ་གཟིགས་སྐོར་བསྐྱངས།

སློབ་གྲྭའི་ཉེ་འགྲམ་རི་སྟེང་རྣམ་རྒྱལ་མཆོད་རྟེན་གསར་བཞེངས་ཀྱི་སྐུ་མདུན་དུ་དབུ་གུར་དང༌། བཞུགས་ཁྲི། མཆོད་པ་སྣ་ལྔ། ཚོགས་འཁོར་བརྒྱ་མཆོད། གཡས་གཡོན་དུ་མེ་ཏོག་གི་ལྡ་ལྡི། དར་ཚོན་སྣ་ལྔའི་འཇའ་རིས་བཀྲ་ཤིས་དགའ་བསུའི་རྒྱལ་སྒོ་སོགས་གྲ་སྒྲིག་སྔོན་ཞུས་ཐོག་ཞབས་སོར་འཁོད་འཕྲལ་རབ་གནས་དང༌། མཆོད་རྟེན་གཟུངས་འབུལ་དབུ་བཞུགས་བླ་ཏི་རིན་པོ་ཆེ་དང༌། སློབ་གྲྭའི་ཆོས་དགེ རྣམ་གྲྭ་གསུང་ཞབས། དགེ་སློབ་གྲྭ་རིགས་བཅས་ལྷན་ཞལ་འདོན་ལེགས་གྲུབ་ཟིན་པ་དང༌། མཆོད་རྟེན་གསར་བཞེངས་ཞུ་མི་རྡོ་ཤིང་ལས་མི་བཅས་པར་སློབ་གྲྭ་གཞུང་ནས་ལེགས་སྐྱེས་མཇལ་དར་གནང་རྗེས། ྋགོང་ས་མཆོག་སློབ་གྲྭའི་རྒྱབ་རི་རི་བོ་ཏཱ་ལའི་དབུ་རྩེར་སྐུ་གསེང་ཞབས་བཅགས་དང་ལྷ་བསངས་རྣམ་དག་ཆོས་སྐུ་མ་མཛད། མར་ལམ་བུ་མོའི་སྡོད་ཁང་དང༌། གསོལ་ཐབ་བཅས་པར་གཟིགས་སྐོར་གྱིས་སློབ་གྲྭའི་ཡིག་ཚང་དུ་སྐུ་འཁོར་རྣམས་ལ་གསོལ་ཇ་འབུལ་བཞེས་རྗེས་བཞུགས་མཚེར་དུ་ཕྱིར་ཕེབས་བསྐྱངས།

ཚེས་ ༡༤ ཉིན་བུ་ཁྱིམ་དགེ་སློབ་ལས་བྱེད་རྣམས་དང༌། ས་ཁུལ་བོད་རིགས་མི་མང་བཅས་མི་གྲངས་ཉིས་སྟོང་སྐོར་ལ་བཀའ་གདམས་དགེ་བཤེས་གླང་རི་ཐང་པས་མཛད་པའི་བློ་སྦྱོང་ཚིགས་བརྒྱད་མ་དང༌། བདེན་ཚིག་སྨོན་ལམ་གྱི་ལྗགས་ལུང༌། སློབ་ཕྲུག་ཚོར་སློབ་སྦྱོང་ཧུར་བརྩོན་དང༌། ལྷག་བསམ་བཟང་པོ་དགོས་སྐོར་ལམ་སྟོན་བཀའ་སློབ་བཅས་སྩལ།

ཉིན་གུང་གསོལ་ཚིགས་རྗེས་སློབ་གྲྭའི་ཚོགས་ཁང་ཆེན་མོའི་ནང་བུ་ཁྱིམ་དགེ་ལས་སློབ་ཕྲུག་བཅས་པར་རང་རང་སོ་སོའི་བྱེད་སྒོ་དང་ཕྱིན་ཆད་སོ་སོའི་ཤེས་ཚད་དང་བསྟུན་པའི་ནུས་ཤུགས་གང་ཡོད་བཏོན་ཏེ་བོད་དོན་ཐོག་སྨན་པའི་ཞུ་སྒོ་གང་ཅིར་ལྷག་བསམ་ཆེ་བསྐྱེད་ཀྱིས་འབད་བརྩོན་ཞུ་དགོས་སོགས་ཀྱི་བཀའ་སློབ་སྩལ་ཏེ་སློབ་གྲྭའི་གཙོ་འཛིན་རྣམ་གཉིས་དང༌། བུ་ཁྱིམ་དྲུང་ཆེ་ལས་རོགས། རྒྱ་གར་དགེ་རྒན་ཆེན་མོ། སློབ་ཕྲུག་ལས་བྱེད་བཅས་ནས་ཕེབས་སྐྱེལ་དང་བཅས་བཞུགས་སྒར་དུ་ཕྱིར་ཞབས་བཀོད།

སྐབས་དེར་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་རྒྱ་གར་ཕྱི་སྲིད་བློན་ཆེན་མི་རྗེ་ཨེམ་སི་ཅག་ལ་མཆོག་ལ་བོད་མིའི་གཞིས་ཆགས་ཁག་དེང་རབས་འཕྲུལ་འཁོར་ཅན་དུ་བསྒྱུར་ཐབས་ཞུ་སྐུལ་མཛད་དོན།

ྋ མི་རྗེ་མཆོག་ལ།

དེང་སྐབས་རྒྱ་གར་ནང་ཟས་རིགས་དཀོན་པའི་དཀའ་ངལ་སྤྱི་དང༌། ལྷག་པར་བྷི་ཧར་ (Bihar) མངའ་སྡེའི་ནང་ཐན་པའི་དཀའ་ངལ་ཅི་ཆེའི་ངང་ལྷུང་བཞིན་པ་བཅས་ཀྱི་གནས་སྟངས་འདི་ཚོས་བོད་མིའི་ཁྲོད་དུའང་བློ་འཚབ་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་བྱེད་དགོས་ཤིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད། ལྷག་པར་དུ། ཛ་དྲག་པོའི་དུས་སྐབས་འདིར་ངོས་ནས་བོད་མིའི་གཞི་ཆགས་གནས་སྟངས་སྐོར་སྐུ་ཉིད་ལ་ཐུགས་སུན་བཟོ་རྒྱུར་རང་བཞིན་སེམས་ནང་མི་བདེ་བ་ཞིག་ཡོང་གི་འདུག

གང་ལྟར་ཡང༌། གནད་དོན་གལ་ཆེ་དོན་ཆེར་གཟིགས་ཏེ་དེང་སྐབས་རྒྱ་གར་ནང་ང་ཚོ་བོད་མི་གཞིས་ཆགས་ཀྱི་རེ་བ་དང༌། ཕུགས་བསམ་ཇི་ཡིན་གྱི་གནས་སྟངས་སྐུ་ཉིད་ལ་འགྲེལ་བཤད་མ་ཞུ་ཐབས་མེད་དུ་གྱུར་ཅིང༌། ང་ཚོའི་གཞིས་ཆགས་ཁག་དེང་རབས་འཕྲུལ་འཁོར་ཅན་དུ་བསྒྱུར་རྒྱུའི་དགེ་མཚན་མང་པོ་ཡོད།

འོན་ཀྱང༌། ཉེ་བའི་ཆར་རྒྱ་གར་ཕྱི་སྲིད་ལས་ཁུངས་ནས་དེ་ལས་ལྡོག་པའི་ལམ་སྟོན་ཕེབས་ཡོད་ཅིང༌། རྒྱུ་མཚན་གཙོ་བོ་གཅིག་ནི། གཞིས་ཆགས་དེང་རབས་འཕྲུལ་འཁོར་ཅན་དུ་བསྒྱུར་ཐབས་ཀྱི་ལས་གཞི་དེར་ཕྱིའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་དང་བླངས་རོགས་སྐྱོར་ཚོགས་པ་ཁག་གིས་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་ཆེད་ལས་པ་རྣམས་བོད་མིའི་གཞིས་ཆགས་ཁག་ཏུ་བསླུ་ཐབས་སིམ་འཛུལ་བྱེད་པ་དེ་ནི་ཆབ་སྲིད་དང༌། རྒྱུ་མཚན་གཞན་གང་གི་ཆ་ནས་འོས་འཚམས་ཤིག་མིན་པས་འགོག་ཐབས་བྱ་དགོས་ཕེབས་ཐད། རྒྱ་གར་གཞུང་གི་སྲིད་བྱུས་ལངས་ཕྱོགས་དང་འགལ་ཟླར་འགྱུར་གཞིའི་གནད་དོན་ཆ་ཚང་ཤེས་རྟོགས་ཡོད་པའི་ཐོག་ནས་ང་ཚོས་དེར་རྗེས་སུ་ཡི་རང་ཞུ་རྒྱུ་ལས། དེ་ལྟར་དགོས་ཞེས་དགོས་འདུན་འདོན་པའམ། ཨུ་ཚུགས་རྩ་བ་ནས་རྒྱག་རྒྱུ་མིན། ང་ཚོས་འདི་ལྟ་བུའི་གནད་དོན་བྱེ་བྲག་པ་ཞིག་གི་ཐོག་ལ་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་ཆེད་ལས་པ་ལས་རྒྱ་གར་གྱི་ཆེད་ལས་པ་གླ་འཛུགས་བྱས་ན་ལེགས་པར་སེམས་ཤིང༌། བོད་མིའི་གཞིས་ཆགས་ཁག་དེང་རབས་འཕྲུལ་འཁོར་ཅན་དུ་བསྒྱུར་བ་ཡིན་ན། དུས་ཚོད་ཆེས་ཐུང་ངུ་ཞིག་ནང་རང་ཁ་རང་གསོ་ཐུབ་རྒྱུའི་ཁྱད་པར་ཞིག་ཡོང་རྒྱུ་ཡིན་ཞིང༌། དེ་ལས་ལྡོག་སྟེ་གླང་རྨོས་ཀྱི་ཐོག་ནས་སྔར་ལུགས་རྙིང་པ་རང་འཇགས་ལག་བསྟར་བྱས་པ་ཡིན་ན། ཕན་འབྲས་ཡོང་རྒྱུ་མིན་པ་ང་ཚོས་ཡིད་ཆེས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།

དེ་འདྲ་ཡིན་ཙང༌། དེས་རྒྱ་གར་གཞུང་ལ་མཛད་དཀའ་མི་འཕྲད་རྐྱེན་མི་བྱེད་པ་མ་ཟད། ལྷག་འཕྲོས་བོད་མི་སྐྱབས་བཅོལ་བ་རྣམས་ལ་གཏན་འཇགས་ཀྱི་འཚོ་རྟེན་ཞིག་འཚོལ་བར་ནུས་པ་ལྡན་པའི་ལས་དོན་འཕྲལ་མྱུར་འགྲུབ་ཐུབ་རྒྱུའི་ཕན་ཁྱད་ཀྱང་ཡོང་ངེས་ཡིན།

དེང་རབས་འཕྲུལ་འཁོར་ཅན་དུ་བསྒྱུར་རྒྱུའི་ལས་གཞི་འདིར་ཐོག་མའི་འགྲོ་སོང་ཆེ་ཙམ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ནའང༌། དུས་ཡུན་རིང་པོར་དོན་ཕན་ཇི་ཡོད་ང་ཚོས་ངེས་པར་དུ་བསམ་བློ་གཟབ་ནན་གཏོང་དགོས། ང་ཚོས་སྦེལ་ཀོབ་གཞིས་ཆགས་སུ་འདྲུད་འཐེན་འཕྲུལ་འཁོར་བེད་སྤྱོད་གཏོང་རྒྱུའི་ཚོད་ལྟ་བྱས་པ་རེད། ད་ལྟའི་ཆར་ང་ཚོར་འདྲུད་འཐེན་འཕྲུལ་འཁོར་གྲངས་བཅུ་བཞི་ཡོད་ཅིང༌། དེ་ཚོའི་བེད་སྤྱོད་ནི་ཧ་ཅང་གནད་དུ་སྨིན་པ་ཞིག་རེད། ཐབས་ལམ་འདི་བེད་སྤྱོད་བཏང་བའི་འབྲས་བུར་སྟོན་ཐོག་འཕེལ་རྒྱས་ཐོག་སྤུས་ཀ་དང༌། གྲངས་འབོར་གཉིས་ཀའི་ཆ་ནས་ཐོན་སྐྱེད་ཡག་པོ་བྱུང་ཡོད་པ་མ་ཟད། ངལ་རྩོལ་དང་ནུས་ཤུགས་ཀྱི་བེད་སྤྱོད་ཉུང་ཉུང་མ་གཏོགས་མེད། འདི་ནི་གལ་གནད་ཧ་ཅང་ཆེ་བ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་པ་དང༌། ཡོང་འབབ་ཁ་གསབ་སྣོན་རྒྱུའི་ཆེད་ང་ཚོས་ལག་ཤེས་བཟོ་གྲྭ་དང༌། ལག་ཤེས་ཆུང་ཙག་རིགས་འཛུགས་སྐྱོང་ངོ་སྤྲོད་བྱེད་བཞིན་པ་རེད།

ས་ཞིང་ནས་བྱུང་བའི་སྟོན་ཐོག་གཅིག་པུས་བོད་མིའི་ཉིན་རེའི་འཚོ་བའི་འགྲོ་སོང་ལྡང་གི་མེད་ཅིང༌། གང་ལྟར་ཡང༌། ང་ཚོས་གཞི་རྩའི་ཤེས་ཡོན་གང་འཚམས་ཐོབ་པའི་མ་འོངས་པའི་མི་རབས་མང་ཆེ་བར་གཞིས་ཆགས་ཁག་ནང་འཚོ་སྡོད་ཆེད་འཆར་གཞི་དང་གོ་སྒྲིག་འཐུས་ཚང་ཞིག་བྱ་འདོད་ཡོད་ན། ད་ཆ་གཞིས་ཆགས་ཁག་དེང་རབས་འཕྲུལ་འཁོར་ཅན་དུ་བསྒྱུར་ཐབས་བྱ་རྒྱུའི་གནད་ཀྱི་སྙིང་པོ་ཡིན་ཞིང༌། ད་ལྟའི་གནས་སྟངས་དང་མི་འདྲ་བར་སྤུས་ཚད་བཟང་པོ་ཞིག་བསྒྲུབ་རྒྱུའི་འབད་བརྩོན་བྱ་གལ་ཆེ། འདི་ནི་གཅིག་བྱས་ན། མ་འོངས་མི་རབས་རྣམས་གཞིས་ཆགས་ཁག་ནང་སྡོད་རྒྱུར་ཡིད་དབང་འགུགས་འདྲེན་བྱེད་པའི་ཐབས་ཤེས་ཤིག་ཏུའང་འགྱུར་སྲིད་སྙམ།

གལ་སྲིད། ང་ཚོ་བོད་ལ་ཕྱིར་ལོག་བྱ་རྒྱུའི་དུས་ཚོད་ཕྲན་བུ་ཕྱིར་འགྱངས་བྱ་དགོས་བྱུང་བ་ཡིན་ན། གཞིས་ཆགས་ཁག་ནི་རྒྱ་གར་དུ་གནས་སྡོད་བྱེད་བཞིན་པའི་བོད་མི་ཚོའི་མི་ཚེ་སྐྱེལ་སའི་ཐབས་ལམ་བཟང་ཤོས་དེ་ཆགས་རྒྱུ་ཡིན་ཞིང༌། དེར་མི་རྗེ་མཆོག་གིས་ངོས་འཛིན་དགོངས་བཞེས་གནང་རེ་དང༌། དགེ་མཚན་དང་དམིགས་ཡུལ་ཇི་ཡིན་གོང་དུ་ཞུས་པ་བཞིན། ཕྱི་སྲིད་ལས་ཁུངས་ནས་ང་ཚོའི་འཆར་གཞི་འདིར་ངོས་འཛིན་དང་འབྲེལ་ཆོག་མཆན་གནང་བ་ཡིན་ན། ང་ཚོ་ཧ་ཅང་དགའ་ཚོར་ཆེན་པོ་ཡོང་རྒྱུ་ངེས་ཤིང༌། འོན་ཀྱང༌། རང་ངོས་ནས་མི་རྗེ་མཆོག་ལ་མཛད་དཀའ་ཡོང་གཞི་བྱ་འདོད་གང་ཡང་མེད། དེ་རྩིས་དགོངས་དཔྱད་དང་འབྲེལ་ཐུགས་ཐག་གང་བཅད་ལ་མོས་མཐུན་ཆ་ཚང་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། ཆེས་གུས་འདུད་དང་འཚམས་འདྲི་བཅས། ཏཱ་ལའི་བླ་མས་ ༡༩༦༧ ཟླ་ ༦ ཚེས་ ༡༩ ལ། ཞེས་སྩལ།

༤༽ ལྷོ་བི་ཏི་ནམ་གྱི་ནང་པའི་དགེ་སློང་ཞིག་མཇལ་བཅར།

༡༩༦༧ ཟླ ༦ ཚེས་ ༡༠ ཉིན་དཔལ་ནཱ་ལེར་སློབ་གཉེར་དུ་སྡོད་མུས་ལྷོ་བི་ཏི་ནམ་ (South Vietnam) གྱི་ཐེག་དམན་དགེ་སློང་ཏྲ་རན་ཧོན་ཏྲ་ཡོན་སོ་པེ་སེལ་ (Tran Hoan Truone Supesals) ཟེར་བ་བཅར་ཏེ་རྒྱ་གར་ནང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྗེས་འཇུག་པ་མང་པོ་མཆིས་ཀྱང་ཆོས་ཀྱི་སློབ་སྟོན་པ་མེད་པའི་དཀའ་ངལ་ཆེ་གཤིས། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་འདི་སྐོར་དགོངས་བཞེས་གནང་སྐྱོང་ཡོང་བ་ཞུ་རྒྱུ་དང༌། བོད་མི་རྣམས་ཕྱི་རྒྱལ་ཡུལ་གྲུ་ཁག་ཏུ་གང་མང་བཏང་ན་མ་འོངས་པར་ཐུགས་ཕན་གསོ་རྒྱུར་བི་ཏི་ནམ་དུ་ཡང་བོད་ཀྱི་དགེ་སློང་འགའ་ཤས་མགྲོན་འབོད་ཞུ་འདོད་ཡོད་ལུགས་སྙན་སེང་དང༌། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་བི་ཏི་ནམ་གྱི་དགེ་སློང་ཚོས་གཞི་གསུམ་ཕྱག་ལེན་གནང་སྟངས་དང༌། དགེ་སློང་གི་ཁྲིམས་བགྲང་རྩིས་བྱ་ཚུལ་སོགས་བཀའ་རྩད་བསྐྱངས་པར། གཞི་གསུམ་ཕྱག་ལེན་བོད་དང་འདྲ་བ་ལ། བོད་ལས་ལྷག་པ་ཙམ་དང༌། ཕམ་ལྷག་སྤང་ལྟུང༌། སོར་བཤགས། ཉེས་བྱས་སོགས་བརྩི་ཚུལ་ཤིན་ཏུ་མཐུན་པ་བློ་ངེས་ཆེན་པོའི་ཐོག་བཀའ་ལན་ཕུལ་བར་དགྱེས་མཉེས་སུ་གྱུར།

དེ་རྗེས་ཕམ་པ་བཞི་སོ་སོའི་ངོས་འཛིན་དང༌། བཀའ་བསྡུ་རིམ་པ་གསུམ་སོགས་ཀྱི་སྐོར་ཡང་སྙན་སེང་དང༌། ལྷག་པར་བི་ཏི་ནམ་ཡུལ་དུ་ཐེག་ཆེན་དགེ་འདུན་ཚོས་ཤ་མི་བཞེས་པ་དང༌། ཐེག་དམན་པར་སྣ་ཚོགས་ཡོད་ལུགས་སོགས་དང༌། ཐེག་དམན་དགེ་སློང་ལ་ཁྲིམས་ ༢༢༧ དང༌། ཐེག་ཆེན་པར་ཁྲིམས་ ༢༥༣ ཡོད་ལུགས་བཅས་ཞུས།

བཀའ་བསྡུའི་སྐོར་གསུང་སྐབས་བཀའ་བསྡུ་གསུམ་གའི་སྦྱིན་བདག་ཆོས་རྒྱལ་མྱ་ངན་མེད་ཡིན་ལུགས་ཞུས་པ་ཙམ་ལས་མི་མཐུན་པ་མ་བྱུང༌། དེ་ནས་བདེན་པ་བཞིའི་སྐོར་བཀའ་རྩད་བསྐྱངས་པར། སྡུག་བདེན་ལ་སྡུག་བསྔལ་མངོན་གྱུར་པ་ལས། ཟག་བཅས་ཚོར་བདེའི་རིགས་སྡུག་བསྔལ་དུ་མ་གོ་བ་དང༌། ལྷག་པར་ཐར་པའམ། འགོག་བདེན་སྐོར། སྔར་སངས་རྒྱས་ལ་དགེ་སློང་ཞིག་གིས་དེ་སྐོར་དྲི་བ་ཞུས་པར་བཀའ་ལན་མ་གནང་ཚུལ་སོགས་འོལ་ཚོད་ཀྱིས་ཞུས་པར་ྋགོང་ས་མཆོག་གིས་བི་ཏི་ནམ་དུ་ཡོད་པའི་བདེན་བཞིའི་སྐོར་གྱི་དཔེ་ཆ་རྣམས་ཇི་འདྲ་ཞིག་ཡོད་པ་ཡིན་ནམ་དགོངས་ཤིང༌། གང་ལྟར་དོན་གལ་ཆེན་པོའི་གནད་མ་གོ་བར་ལུས་པ་ལྟ་བུའི་ཐུགས་དོགས་སུ་གྱུར་ཚུལ་གསུངས།

ཁ་ལྗོངས་པད་མའི་འདབ་མ་རྩེན་པའི་ངོགས།།

མི་བསྲུན་ཙི་ནའི་གླང་སྨྱོན་གླེན་པ་ཡིས།།

དཀྲུགས་པའི་དུས་ཀྱི་སྤྲིན་རུམ་བརྡོལ་བ་ལ།།

མི་བཟོད་རྡོ་རྗེའི་མདུད་རྒྱ་བརྟན་པོར་བཟུང༌།།

དེ་ལྟར་དཔའ་གདེང་ངར་གྱི་རྣོ་བའི་དཔུང༌།།

བཙན་གྱི་རི་བོ་འབིགས་པའི་ཞི་རྒོལ་གྱི།།

ལག་གདང་སྦྲེལ་བའི་དཔུང་པ་མཐོ་བ་ཡི།།

གསུམ་དུས་འབོད་སྒྲ་སྒྲོག་པའི་སྲུང་བརྩིར་འབྱམས།།

དེ་ཚེ་མགོན་མཆོག་ཟླ་ཤེལ་དགྱེས་པའི་ཞལ།།

མདུན་ན་འདོན་སོགས་འཁོར་ཚོགས་སྒྱུ་སྐར་ཕྲེང༌།།

བསྐོར་བའི་འོད་སྣང་འགྱེད་པའི་དགའ་སྐྱོའི་གཏམ།།

སྤེལ་བའི་དབང་གཞུའི་རི་མོ་ཅིར་ཡང་བཀྲ།།

ལེགས་བཤད་ཡིད་མཚོར་ངང་མོ་རྩེན་པ་ཡི།།

གང་གསུང་ནོར་བུའི་ཐིགས་ཕྲེང་གཡོ་བའི་མོད།།

འབྱུང་འཆར་བོད་ཀྱི་རྩ་དོན་གྲོལ་བའི་དབང༌།།

གཞིས་སུ་ཆགས་པའི་བོད་འབངས་དགེ་བར་སྩལ།།

25 གསུང་འཕྲིན་ཆ་ཚང་གླེགས་བམ་འདིའི་ཟུར་སྣོན་ཁོངས་བཀོད་ཡོད།

26 བཀའ་སློབ་ཆ་ཚང༌། ‘ཆབ་སྲིད་ལམ་སྟོན།’ ཤོག་གྲངས་ ༡༣༦ ནས་ ༡༤༣ བར་གསལ། བོད་གཞུང་དྲིལ་བསྒྲགས་ལས་ཁུངས་ནས་དཔར་སྐྲུན་ཞུས། (༡༩༦༠-༡༩༨༦)

27 བཀའ་སློབ་ཆ་ཚང༌། ‘མི་མང་ལ་སྩལ་བའི་བཀའ་སློབ།’ པོད་དང་པོ། ཤོག་གྲངས་ ༣༥༡ ནས་ ༣༥༣ བར་གསལ། བོད་གཞུང་ཕྱི་དྲིལ་ལས་ཁུངས་ནས་དཔར་སྐྲུན་ཞུས།

ས་བཅད་ལྔ་པ།

བཀའ་ཡིག་ཁག་གཅིག་དང་སྐུ་ཁམས་ཅུང་ཉོག་ཚུལ་བཞེས་པ། རྒྱ་གཞུང་གི་རྒོལ་གཏམ།

༡༽ གནད་ཡོད་མི་སྣ་འགར་སྩལ་བའི་བཀའ་ཡིག

༡༩༦༧ ཟླ་ ༧ ཚེས་ ༡༡ ཉིན་རྣམ་གྲྭ་ཚོགས་ཡོངས་ནས་འཇིགས་བྱེད་ལྷ་བཅུ་གསུམ་མའི་བདག་བསྐྱེད་གསུང་ཆོག་རྒྱས་པ་གནང་བའི་ཚོགས་མགོན་དུ་སྔ་དགོང་གཉིས་ཀར་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱངས་ཤིང༌། བྷོ་སྤལ་ (Bhopal) ཤོག་བཟོའི་ལས་བྱེད་ཕ་ལྷ་དབང་ཕྱུག་དང་གཡུ་ཐོག་འཇིགས་མེད་བཅར་ཏེ་ཤོག་བཟོའི་ལས་དོན་ལམ་བྱུས་ཇི་བཞིན་རྒྱུགས་མིན་དཀའ་ངལ་ཆེ་ལུགས་སྙན་སེང་ལ་མ་དྷེ་ཡ་པར་དེ་ཤི་མངའ་སྡེའི་སྤྱི་ཁྱབ་བློན་ཆེན་ཌི་སྤི་མི་ཤི་ར་ (Pt.D.P.Mishra) དང༌། ལྡི་ལི་གསར་པ་འཇང་སྤུ་རར་ (Jangpura) ཡོད་པའི་སྐྱབས་བཅོལ་བའི་ཆེད་ཡེ་ཤུའི་རོགས་རམ་ཚོགས་པའི་སྤྱི་ཁྱབ་འགན་འཛིན་སྐུ་ཞབས་འཇི་སྦེ་རེ་སི་ཌར་ (Mr. G. Brewster) མཆོག་རྣམ་གཉིས་ལ་མཐུན་འགྱུར་རོགས་རམ་ཡོང་བའི་བཀའ་ཡིག་རེ་སྩལ་ཞིང༌།

དུས་མཚུངས་རྒྱ་གར་ཕྱི་སྲིད་བློན་ཆེན་སྐུ་ཞབས་ཨེམ་སི་ཅག་ལ་མཆོག་ལ་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་གྲོས་ཆོད་ནང་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་གཅིག་པུའི་སྐོར་ཙམ་མིན་པར་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་གནད་དོན་ཚུད་ཐབས་ཡོང་སྐོར་སྩལ་དོན།

ྋ མི་རྗེ་མཆོག་ལ།

ངོས་དང་ངོས་ཀྱི་ཉམ་ཐག་མི་མང་གི་གནད་དོན་གལ་ཆེ་ཞིག་གི་སྐོར་སླར་ཡང་མི་ཞུ་ཀ་མེད་གྱུར་སོང་བས། དེར་སྐུ་ཉིད་ནས་ངོས་འཛིན་གནང་སྐྱོང་ཡོང་བ་གོར་མ་ཆག འོན་ཀྱང༌། དང་ཐོག་འགོ་འཛུགས་མ་ཞུས་གོང་ངོས་ནས་སྐུ་ཉིད་དང༌། སྐུ་ཉིད་ཀྱི་གཞུང་ནས་ང་ཚོའི་ཆེད་ཐུགས་ཁུར་མུ་མཐུད་གནང་བ་དང༌། ལྷག་པར་ཉེ་དུས་རྒྱ་གར་གྲོས་ཚོགས་ནང་སྐུ་ཉིད་ཀྱིས་གསུང་བཤད་གནང་རྐྱེན་ ༡༩༦༥ ལོར་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་སུ་བོད་དོན་སྐོར་གྲོས་ཆོད་བཞག་སྐབས་སུ་རྒྱ་གར་གཞུང་གིས་རྒྱབ་སྐྱོར་སླད་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་བརྒྱུད་བོད་མིའི་དཀའ་ངལ་སེལ་ཐབས་འབད་བརྩོན་གང་ཡོང་གནང་རྒྱུར་སྙིང་དབུས་ནས་བཀའ་འདྲིན་ཆེ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།

འཛམ་གླིང་མི་མང་མདུན་བོད་དོན་མ་ཡལ་བར་གནས་ཐུབ་པ་དགོས་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན་པ་ངོས་རང་ལ་ཚོར་བ་ཞིག་རྒྱུན་དུ་ཡོང་གི་ཡོད། ང་ཚོས་བོད་དོན་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་སུ་ཐེངས་གཅིག་ལས་མང་བ་བགྲོ་གླེང་བྱ་རྒྱུའི་དོན་འབྲས་སོན་ཡོད།

དེས་མ་ཟད། མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་སུ་བོད་དོན་གླེང་སློང་ཡོང་བའི་འབད་བརྩོན་མུ་མཐུད་བྱ་རྒྱུའི་བསམ་བློ་རྒྱུན་དུ་ཡོང་གི་ཡོད།

ཉེ་དུས་རྒྱ་ནག་ནང་བྱུང་བའི་དོན་རྐྱེན་ཁག་དང་ཕྱིའི་རྣམ་འགྱུར་ཐོག་ནས་འཛམ་གླིང་མི་མང་མདུན་རང་གི་དམིགས་ཡུལ་བསྒྲུབ་རྒྱུ་དོན་དུ་གཉེར་ནས་དྲག་ཤུགས་དང༌། གདུག་རྩུབ། སྡིག་པ་མིག་བཙུམས་ཀྱི་བྱ་སྤྱོད་དངོས་སུ་ལག་བསྟར་གྱིས་བོད་ཀྱི་སྣོད་བཅུད་ཡོངས་རྫོགས་རྩ་མེད་བཟོ་ཐབས་བྱེད་པའི་ངན་གཡོའི་རང་མཚང་དངོས་རྗེན་དུ་བསྟན་པ་རེད། ལྷག་པར་དེ་ལྟ་བུའི་སྲིད་བྱུས་ཀྱིས་སྤྱིར་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཁྱོན་ཡོངས་དང༌། ལྷག་པར་ཨ་ཕྷི་རི་ཀ་དང༌། ཨེ་ཤ་ཡ། ཨུ་རུ་སུ་བཅས་པར་རང་ཉིད་ཀྱི་འབྲེལ་ལམ་ལ་དོ་ཕོག་ཆེན་པོ་འཕྲད་དགོས་བྱུང་ཡོད། གནས་སྟངས་དེ་རྣམས་སེམས་ལ་བཞག་པའི་ཐོག་ནས་སྔར་དང་མི་འདྲ་བའི་ངར་ཤུགས་ཆེན་པོས་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་སུ་བོད་དོན་གླེང་དགོས་རྒྱུ་དེ་གོ་སྐབས་གལ་ཆེ་དོན་ཆེ་ཞིག་ཡིན་པའི་བསམ་བློ་འཁོར་བཞིན་འདུག

འོན་ཀྱང༌། གནད་དོན་འདིའི་ཐོག་ང་ཚོར་དཀའ་ངལ་འགའ་ཤས་འཕྲད་ཀྱི་ཡོད་ཅིང༌། དེ་སྔ་ང་ཚོར་རྒྱབ་སྐྱོར་གནང་མཁན་རྒྱལ་ཁབ་ཚོས་སྔོན་བརྡ་ཞིག་གཏོང་བཞིན་ཡོད་པ་སྟེ། རྒྱ་གར་གྱིས་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་སུ་མ་བསྐུལ་དང་དུ་བླངས་ཏེ་བོད་དོན་གླེང་སློང་བྱེད་པའི་འགན་ཁུར་ཞིག་མ་བླངས་པ་ཡིན་ན། ཁོང་ཚོས་འབད་བརྩོན་བྱས་པ་དེར་འབྲས་བུ་དེ་ཙམ་སོན་ཐུབ་རྒྱུ་མིན་པའི་ཚོར་སྣང་ཞིག་ཡོང་བཞིན་པ་དང༌། ཁེར་རྐྱང་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱ་རྒྱུར་ཉོབ་སྣང་གི་རྣམ་འགྱུར་སྟོན་གྱི་འདུག་སྟབས། ངོས་ནས་སྐུ་ཉིད་དང་རྒྱ་གར་གཞུང་གིས་ང་ཚོའི་ཁ་ཚ་དགོས་གཏུགས་ཅན་གྱི་དུས་སྐབས་འདིར་དངོས་སུ་ལས་འགུལ་སྤེལ་ཐབས་དགོངས་བཞེས་ཡོང་བའི་རེ་སྐུལ་སྙིང་ནས་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། དེ་སྔ་ང་ཚོར་རྒྱབ་སྐྱོར་གནང་མཁན་ཚོའི་ཐོག་ལ་རྒྱ་གར་གྱིས་རྒྱབ་སྐྱོར་གནང་བ་ཡིན་ན། ཕྷི་ལི་པིན་དང༌། ཨར་ལེན་ཌ། མ་ལ་ཤེ་ཡ་བཅས་ཀྱིས་རྒྱ་གར་ཕྱོགས་སུ་དགའ་ཞེན་ཆེན་པོས་རྒྱབ་སྐྱོར་གནང་རྒྱུ་ཡིན་པ་ཐག་ཆོད་པ་རེད། གྲོས་འཆར་དེའི་ནང་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་གི་གནད་དོན་གཅིག་པུ་ཙམ་མིན་པར་ཆབ་སྲིད་ཐོག་ལ་ཤུགས་སྣོན་གང་ཡོང་གིས་རྒྱབ་སྐྱོར་ཡོང་བ་ཞེས་ངས་འབོད་སྐུལ་བསྐྱར་དུ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།

འོན་ཀྱང༌། གནད་དོན་འདིས་སྐུ་ཉིད་ལ་མཛད་དཀའ་འཕྲད་གཞིར་འགྱུར་གྱི་ཡོད་པ་ཡིན་ན། ༡༩༦༥ ལོར་བཞག་པའི་གྲོས་ཆོད་དང་མཚུངས་པ་ཞིག་གི་ཐོག་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་ཡོང་བའི་འབོད་སྐུལ་མི་ཞུ་ཀ་མེད་གྱུར། རྒྱ་གར་གྱིས་རྒྱབ་སྐྱོར་གནང་བ་ཡིན་ན། དེས་དེ་སྔ་བར་གནས་བཞུགས་མཁན་རྒྱལ་ཁབ་མང་པོ་ཞིག་གིས་རྒྱབ་སྐྱོར་གནང་རྒྱུ་ཡིན་པར་ངོས་རང་ལ་ཡིད་ཆེས་གཙང་མ་ཡོད་པ་མ་ཟད། ངས་གོང་དུ་ཞུས་པ་བཞིན་རྒྱལ་སྤྱིའི་སྤྱི་ཚོགས་ཁྲོད་རྒྱ་ནག་གི་མཚན་སྙན་ཉིན་རེ་བཞིན་ཉམས་ཆག་ཏུ་འགྲོ་བཞིན་པའི་དུས་སྐབས་འདིར་བོད་ཀྱི་གནད་དོན་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་ཇེ་གསལ་ཇེ་བཟང་དུ་འགྲོ་བ་ལྟ་བུའི་སྣང་བ་ཞིག་འཆར་བཞིན་འདུག

རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་འདུ་རྗེས་མ་མགྱོགས་མྱུར་འཚོགས་ལ་ཉེ་བར་བརྟེན། ངོས་ཀྱི་འབོད་སྐུལ་འདིའི་ལན་འདེབས་གང་མགྱོགས་གནང་སྐྱོང་ཡོང་བའི་འབོད་སྐུལ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། མཐར་གྲོས་ཆོད་ཀྱི་ངོ་བོ་ག་རེ་ཡིན་མིན་ལ་མ་ལྟོས་པར། གལ་སྲིད། རྒྱ་གར་གཞུང་གིས་ང་ཚོའི་གནད་དོན་དེར་གྲོས་འགོ་བཏོན་མ་གནང་བ་ཡིན་ན། སེམས་སྡུག་ཧ་ཅང་ཆེན་པོའི་ངང་ནས་འདི་ལོ་ང་ཚོས་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ལ་ཞུ་འབོད་བྱ་རྒྱུ་རེ་ཞིག་མཚམས་འཇོག་ཞུ་དགོས་ཆགས་རྒྱུར་བརྟེན། ངས་སླར་ཡང་སྐུ་ཉིད་ནས་ཐུགས་གནང་དགོངས་བཞེས་ཟབ་མོ་གནང་སྐྱོང་ཡོང་བའི་རེ་སྐུལ་ཤུགས་དྲག་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། གུས་བཏུད་ཀྱིས་བརྒྱན་ཏེ། ཏཱ་ལའི་བླ་མས་ ༡༩༦༧ ཟླ་ ༧ ཚེས་ ༢༤ ལ། ཞེས་སྩལ།

ཚེས་ ༢༨ ཉིན་ཕོ་བྲང་ནང་ཁུལ་ཞབས་འབྲིང་ལས་བྱེད་པ་ཉི་ཤུ་སྐོར་དང༌། ཕྷ་རན་སིའི་བཙུན་མ་ (Diana) བཅས་ལ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་བཀའ་དབང་གི་སྔོན་འགྲོའི་སྟ་གོན་དང་དངོས་གཞི་སྩལ་སྐབས། གསུང་འཕྲོས་ཤིག་ལ་ཕྱི་རྒྱལ་བཙུན་མ་འདིའི་གྲོགས་མོ་བུད་མེད་འཇུའུ་ཤིའའི་ (Jewish) མི་རིགས་ཤིག་སྔར་འཇར་མན་གྱིས་སྡུག་སྦྱོང་མང་པོ་བཏང་རྗེས་ཨ་རིར་བྲོས་བྱོལ་དུ་ཕྱིན་ནས་གྲོངས་པ་དེར་ཕན་ཐབས་ཅི་དྲག་ཟེར་བར། གནས་ཚུལ་དེ་རིགས་ལ་ཆོས་ལས་གཞན་གང་གིས་ཀྱང་ཕན་ཐོགས་མེད་ལུགས་འགྲེལ་བརྗོད་མཛད་པ་དེ་དག་ལ་དཔག་ན། བཙུན་མ་རང་ཉིད་དང་རང་གི་གྲོགས་མོ་ལ་ཕན་ཐབས་ཅི་དྲག་གསོལ་བར་འུ་ཐུག་ཉམ་ཐག་པའི་གནས་ཚུལ་ལ་བརྩེ་བས་དགོངས་ཏེ་དེ་དག་རྗེས་སུ་བཟུང་སླད་བཀའ་དབང་འདི་རྩལ་བར་མངོན།

ཕྱི་ཉིན་ཀརྨ་པ་རིན་པོ་ཆེ་མཇལ་ཁར་སྔ་རྗེས་ཕེབས་ཏེ་ལྷན་བཞུགས་ལྷོད་མཇལ་གསུང་གླེང་དང་གསོལ་ཚིགས་ལྷན་བཞེས་བསྐྱངས་ཤིང༌། ཀརྨ་པ་རིན་པོ་ཆེ་ནས་གསོལ་བཏབ་ལྟར། རིན་པོ་ཆེ་དང་སྐུ་ཚ་སྟོབས་དགའ་བཅས་པར་གཟིམ་ཆུང་དུ་ལམ་གཙོ་རྣམ་གསུམ་གྱི་བཤད་ཁྲིད་ཞུས་སྩལ་དང༌། ཉིན་ཤས་རྗེས་ཀརྨ་པ་རིན་པོ་ཆེ་བསྐྱར་དུ་མཇལ་བཅར་གནང་བར་གསོལ་ཚིགས་ལྷན་བཞེས་དང་འབྲེལ་གང་ཅིའི་གསུང་གླེང་ཞིབ་ལྷུག་བསྐྱངས། བར་སྐབས་དོན་མ་གོ་འགས་རང་གཞུང་ནས་ཀརྨ་པར་གཟིགས་ཕྱོགས་ཡོད་འདྲའི་གླེང་གྲགས་བྱུང་ཚོད་ཀྱང༌། ད་རེས་སྔ་རྗེས་མཇལ་བཅར་གསུང་མོལ་ནང་ལྷུག་མཛད་པ་དེས་རང་གཞུང་དང་དམ་ཚིག་གཡའ་སེལ་སྔར་བཞིན་ཆུ་ལ་ཆུ་བཞག་ཏུ་གྱུར།

ཚེས་ ༣༠ ཉིན་མ་རྡ་ར་སིའི་ (Madras) མངའ་སྡེའི་སྤྱི་ཁྱབ་བློན་ཆེན་སྐུ་ཞབས་སི་ཨན་ནན་རྡུ་ར་ཡི་ (Shri.C.Annandurai) མཆོག་ལ་ཉེ་ལམ་རང་གཞུང་ལྡི་ལི་དོན་གཅོད་ཐུབ་བསྟན་ཉིན་བྱེད་མཇལ་འཕྲད་ཀྱིས་བོད་མི་སྐྱབས་བཅོལ་བའི་སྐོར་བཀའ་མོལ་བྱུང་དོན་ལྟར། ཁོང་གིས་བོད་མི་ཚོར་འཕྲད་བཞིན་པའི་དཀའ་ངལ་ལ་མཐུན་འགྱུར་རོགས་རམ་གནང་རྒྱུའི་ཐུགས་འདུན་གནང་བར་བསྔགས་བརྗོད་དང༌། བོད་མི་ཚོར་སོ་ནམ་ཞིང་ལས་བྱེད་པའི་ས་ཞིང་འོས་འཚམས་ཤིག་ཐོབ་ཐབས་ཡོད་པ་ཡིན་ན། ཐུགས་བརྩེ་ཆེན་པོས་གཟིགས་ཞིབ་ཡོང་བའི་རེ་སྐུལ་དང༌། རྒྱ་གར་ངལ་རྩོལ་ལས་ཁུངས་དང༌། ལས་བྱེད་འདེམས་བསྐོ་ལྷན་ཁང༌། ཁྱིམ་གཞིས་གསར་ཆགས་ལྷན་ཁང་བཅས་ཀྱི་སྐུ་ཚབ་རྣམས་ཁུལ་དེར་ཕེབས་ཏེ་ཚོགས་འདུ་འཚོགས་པའི་འབྲས་བུར་མ་རྡ་ར་སིའི་མངའ་སྡེ་གཞུང་ནས་བོད་མི་སྐྱབས་བཅོལ་བ་ཚོར་གཞིས་ཆགས་ཀྱི་མཐུན་འགྱུར་རོགས་རམ་ཆ་ཚང་གནང་ཐབས་ཡོང་བའི་བཀའ་ཡིག་དང༌།

དེ་བཞིན། རྒྱ་གར་ཕྱི་སྲིད་བློན་ཆེན་སྐུ་ཞབས་ཨེམ་སི་ཅག་ལ་མཆོག་ལ་སྦག་ས་ཆོས་སྒར་དུ་བོད་པའི་དགེ་འདུན་པ་རྣམས་ལ་གཙང་སྦྲ་འཕྲོད་བསྟེན་གྱི་གནས་ཚུལ་ཧ་ཅང་དཀའ་ངལ་ཛ་དྲག་ཏུ་གྱུར་པ་དང༌། དེའི་ཐོག་སྡོད་ཤག་ལྡང་ངེས་མེད་པའི་འགོས་ནད་ཚབས་ཆེའི་རིགས་ཁྱབ་འཕེལ་འགྲོ་རྒྱུའི་ཉེན་ཁ་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བ་དང༌། ལྷག་པར་དུའང་ས་འོག་བརྒྱུད་ནས་ཆུ་མི་མངོན་པར་རྒྱུགས་པར་བརྟེན། ཆོས་སྒར་གཡས་གཡོན་གྱི་ས་ཞིང་རིམ་འཛད་དུ་འགྲོ་བཞིན་པ་དང༌། ས་རུད་ཀྱི་དོན་རྐྱེན་བྱུང་དང་འབྱུང་བཞིན་ཡིན་སྟབས། དགེ་འདུན་པ་རྣམས་བཞུགས་གནས་གཞན་ཐབས་ཤེས་བྱ་ཐུབ་བྲལ་ཞིང༌། དགེ་འདུན་ཚོའི་ཁྲོད་ནས་མཁས་དབང་ལོ་གཞོན་འགའ་ཤས་འཆི་རྐྱེན་གྱི་གནས་ཚུལ་བྱུང་བ་དེས་བོད་མི་རྣམས་བློ་གཡེང་ཆེན་པོ་བྱེད་དགོས་ཆགས་ཚུལ་སོགས་གནས་ཚུལ་ལ་མི་རྗེ་མཆོག་ནས་དགོངས་རྒྱ་ཆེ་གཟིགས་ཀྱིས་དགེ་འདུན་རྣམས་ས་གནས་གཞན་དུ་གནས་སྤོ་བྱ་ཐུབ་རྒྱུར་ངོས་བཞེས་བཀའ་འཁྲོལ་ཡོང་བ་ཞུ་རྒྱུ་དང༌། ད་ལྟའི་གནས་སྟངས་ཐོག་མུ་མཐུད་ཕྱིན་པ་ཡིན་ན། ང་ཚོས་ལོ་ངོ་བརྒྱ་ཕྲག་དུ་མའི་རིང་གཅེས་སྲུང་བྱས་པའི་ནང་པའི་ལྟ་གྲུབ་དང༌། རིན་ཐང་བྲལ་བའི་རིག་གཞུང་རྩ་བརླག་འགྲོ་རྒྱུའི་ཉེན་ཁ་འཕྲད་གཞིའི་གནས་ལུགས་གསལ་བཀོད་བཀའ་ཡིག་སྩལ་བ་དང་འདྲ་མཚུངས་རྒྱ་གར་ཧི་མ་ཅལ་མངའ་སྡེའི་སྤྱི་ཁྱབ་བློན་ཆེན་མཁས་དབང་ཝ་ཡི་ཨེ་སེ་སྤར་མར་ (Dr.Y.S.Parmar) མཆོག་ལ་སྦག་སའི་དཀའ་ངལ་དངོས་ཡོད་ལ་དགོངས་ཏེ་ཐན་ཌོལ་ (Thandol) ས་གནས་སུ་གནས་སྤོ་ཡོང་ཐབས་སྙན་སྐུལ་མཛད་དོན།

ྋ མི་རྗེ་ཝ་ཡི་ཨེ་སེ་སྤར་མར་མཆོག་ལ།

ངོས་ནས་སྐུ་ཉིད་ལ་བོད་མིའི་དཀའ་གནད་འགངས་ཆེན་སྐོར་ཞིག་ཞུ་རྒྱུར། དེར་ཐུགས་སྣང་ཆེ་གཟིགས་ཐོག་ནས་མཐུན་འགྱུར་ཡོང་བ་ཞུ་རྒྱུ། ནུབ་བྷང་གྷལ་གྱི་ས་གནས་སྦག་ས་རུ་བོད་མིའི་དགེ་འདུན་རྣམས་ལ་དཀའ་ངལ་ཧ་ཅང་ཆེནཔོ་འཕྲད་བཞིན་པར་སོང༌། ད་ཆ་ང་ཚོས་དགེ་འདུན་ཞལ་གྲངས་བརྒྱད་བརྒྱ་ཙམ་ཡོད་པ་དེ་རྣམས་སྤ་ལམ་སྤུར་ (Palampur) གྱི་ཉེ་འགྲམ་ཐན་ཌོལ་ཞེས་པའི་ས་གནས་སུ་གནས་སྤོ་བྱ་རྒྱུའི་གྲ་སྒྲིག་བྱེད་བཞིན་པ་དང༌། ཐན་ཌོལ་དུ་ས་ཆ་ཉོ་བསྒྲུབ་བྱ་རྒྱུའི་ཐོག་ལ་ཕན་ཚུན་གྲོས་བསྡུར་གྱིས་འགྲིགས་ཐབས་བྱེད་བཞིན་པ་ཡིན། ལས་དོན་མྱུར་མགྱོགས་དང་ལེགས་འགྲུབ་ཡོང་ཆེད་སྐུ་ཉིད་ནས་འབྲེལ་ཡོད་དཔོན་རིགས་ཚོར་བཀའ་ཁྱབ་གནང་སྐྱོང་ཡོང་བ་དང༌། ངོས་ནས་སྦག་སར་དཀའ་ངལ་གནས་སྟངས་སེམས་ཀྱིས་མ་བཟོད་པར་སྐུ་ཉིད་ལ་སྙན་སྐུལ་མི་ཞུ་ཀ་མེད་གྱུར།

བོད་ཀྱི་ནང་ཆོས་སློབ་གཉེར་ཐོག་མཁས་པ་དྲག་གྲས་འདེམས་སྒྲུག་བྱས་པའི་དགེ་འདུན་ཞལ་གྲངས་ཆིག་སྟོང་སུམ་བརྒྱ་ཙམ་ཡོད་ཅིང༌། བོད་ཀྱི་དགེ་འདུན་པ་འདི་རྣམས་ལ་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་ཕྱུག་པོ་དག་མི་ཉམས་གོང་འཕེལ་དང་ཉམས་པ་སོར་ཆུད་སླད་དམིགས་བསལ་ཤེས་ཡོན་གྱི་ཆ་རྐྱེན་བསྐྲུན་ཐབས་སུ་ང་ཚོས་ཕན་ནུས་གང་ཐུབ་བྱ་རྒྱུ་ཡིན།

གང་ཡིན་ཟེར་ན། བོད་མིའི་བླ་སྲོག་ལྟ་བུའི་བོད་ཀྱི་ནང་པའི་ལྟ་གྲུབ་དང༌། རིག་གཞུང༌། ཡུལ་གོམས་གཤིས་ལུགས་བཅས་པ་སྲུང་སྐྱོབ་དང་ཁྱབ་སྤེལ་བྱ་རྒྱུའི་གནད་དོན་འདི་བོད་ཀྱི་ནང་ཆོས་འཛིན་སྐྱོང་སྤེལ་གསུམ་བྱེད་མཁན་དགེ་འདུན་གྱི་སྡེ་ལ་རག་ལས་ཀྱི་ཡོད་ཅིང༌། མཁས་པ་དེ་རྣམས་ང་ཚོས་གསར་འཛུགས་ཞུ་འཆར་ཡོད་པའི་སློབ་གཉེར་ཁང་མང་པོ་ཞིག་ནང་དོན་དང་ལྡན་པའི་སློབ་གཉེར་བྱ་རྒྱུ་བྱུང་ན་དགེ་མཚན་ཆེན་པོ་ཡོང་རྒྱུ་ཡང༌། གལ་འགངས་ཆེ་བའི་དངོས་འབྲེལ་གནད་དོན་གཅིག་ནི། ཆོས་སྒར་འདིའི་གཙང་སྦྲ་འཕྲོད་བསྟེན་ཐོག་གི་གནས་ཚུལ་ཧ་ཅང་དཀའ་ངལ་ཛ་དྲག་ཞིག་ཏུ་གྱུར་འདུག་པ་དེ་ཡིན། དེའི་ཐོག་དཀའ་ངལ་གཙོ་བོའི་གྲས་ནི་སྡོད་ཤག་ལྡང་ངེས་མེད་པ་དང༌། དེས་རྐྱེན་པས་འགོས་ནད་ཚབས་ཆེའི་རིགས་ཁྱབ་འཕེལ་འགྲོ་རྒྱུའི་ཉེན་ཁ་ཤིན་ཏུ་ཆེན་པོ་འདུག དེའི་ནང་ནས་ས་འོག་བརྒྱུད་ནས་ཆུ་མི་མངོན་པར་རྒྱུགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཆོས་སྒར་གཡས་གཡོན་ལ་ས་རུད་ཀྱིས་རྐྱེན་པས་ས་གཞི་རིམ་འཛད་དུ་འགྲོ་བའི་གནས་ཚུལ་འབྱུང་བཞིན་ཡོད། ལོ་ལྟར་ཆོས་སྒར་གཡས་གཡོན་ནས་ས་རུད་ཀྱི་དོན་རྐྱེན་ཡོང་གི་ཡོད་པ་ལྟར། འདི་ལོ་ཆར་དུས་འགོ་འཛུགས་སྐབས་ས་གཞི་རིམ་འཛད་དུ་འགྲོ་བའི་རྐྱེན་གྱིས་ཁང་པའི་ཉེ་འཁྲིས་སུ་ཡོད་པའི་ཤིང་སྡོང་གཅིག་ས་ལ་འགྱེལ་ཏེ་ཁང་པའི་རྩིག་པ་མང་པོར་སེར་ཁ་ཤོར་བའི་གནས་ཚུལ་བྱུང་ཡོད།

རྒྱུ་མཚན་ནི། ཤིང་སྡོང་གི་རྩ་བ་ཁང་པའི་འོག་ཏུ་ཚུད་པ་ལས་བྱུང་ཞིང༌། ས་གནས་མི་མང་ལས་དོན་ལྷན་ཁང་གིས་ཁང་པ་དེའི་ནང་མི་བསྡད་མི་ཆོག་པའི་གསལ་བསྒྲགས་བྱས་པ་དང་འབྲེལ་མར་བཤིག་རྒྱུའི་ལས་འགོ་བརྩམས་ཡོད། ཁང་པའི་ནང་བཞུགས་མཁན་དགེ་འདུན་པ་དེ་རྣམས་བཞུགས་གནས་གཞན་ཐབས་ཤེས་གནང་ཐབས་བྲལ་བར་སོང༌། གུར་ཕུབ་སྟེ་བཞུགས་པའི་དབང་དུ་བཏང་ནའང་གུར་ཕུབ་སའི་ས་ཆ་དོག་དྲགས་པའི་དཀའ་ངལ་འཕྲད་བཞིན་ཡོད། མཐར་ནམ་རྒྱུན་སློབ་གཉེར་བྱ་སའི་ས་ཆ་དེར་གུར་ཁ་ཤས་ཙམ་ཕུབ་པ་བྱུང་འདུག་ཀྱང༌། དཀའ་ཚེགས་ཆེ་བའི་གནས་སྟངས་དེ་འདྲའི་འོག་དགེ་འདུན་གྲངས་དགུ་སེམས་ཁམས་མི་བདེ་བའི་གནས་ཚུལ་བྱུང་འདུག

ང་ཚོའི་སྦག་སའི་མཁས་པ་ཚོས་འདས་པའི་ལོ་ངོ་བརྒྱད་ཀྱི་རིང་དཀའ་སྡུག་འདི་འདྲ་མྱངས་དགོས་བྱུང་ཡོད་པ་མ་ཟད། ལོ་གཞོན་འགའ་ཤས་འཆི་སྐྱོན་ཡང་བྱུང་བ་བཅས་བློ་གཡེང་ཆེན་པོ་བྱེད་དགོས་གནས་སུ་གྱུར་ཞིང༌། སྦག་ས་རང་དུ་གནས་སྡོད་བྱེད་མཁན་ཚོས་ཐབས་ཤེས་གང་ཡོང་ཅི་ཡོང་བྱས་ཡོད་རུང༌། མཐའ་མ་དགེ་འདུན་གྲངས་ ༡༠༡༤ ལས་ལྷག་མེད། སྦག་ས་བཞག་སྟེ་ཕྱིར་ཐོན་དགོས་པ་ནི་འུ་ཐུག་པའི་གནས་སྟངས་འོག་ནས་བྱུང་བར་བརྟེན། གནས་དོན་ཧ་ཅང་ཛ་དྲག་ཅན་ཞིག་ཏུ་གྱུར་འདུག་པར་སྐུ་ཉིད་ནས་འཕྲལ་དུ་གཟིགས་སྐྱོང་དགོངས་བཞེས་ཀྱིས་དགོས་ངེས་བཀའ་འཁྲོལ་གནང་སྐྱོང་ཡོང་བ་དང༌། ངོས་ནས་རྒྱ་གར་དབུས་གཞུང་ལ་འདི་སྐོར་སྙན་སེང་ཞུས་ཟིན་པ་ཡིན། གནས་སྐབས་རིང་སྦག་ས་ནས་གློ་ནད་ཌི་སྦིའི་ནད་པ་ (T.B.Patients) རྣམས་ས་གནས་གཞན་དུ་གནས་སྤོ་བྱ་རྩིས་མེད།

གང་ཡིན་ཟེར་ན། ནད་པར་བརྟག་དཔྱད་བྱ་རྒྱུའི་ཡོ་བྱད་ཆ་ཚང་མཉམ་འཁྱེར་དང་བཅས་སྨན་པའི་རུ་ཁག་གཅིག་ནས་འདི་ཕྱོགས་དགེ་འདུན་ཞལ་གྲངས་ཆིག་སྟོང་ཙམ་ལ་བརྟག་དཔྱད་གནང་མཐར་དགེ་འདུན་ཉིས་བརྒྱ་ལྷག་ཙམ་ལ་གློ་ནད་ཌི་སྦིའི་ནད་གཞི་ཐོན་འདུག

ནད་པ་དེ་ཚོ་སྔོན་ལ་གནས་སྤོ་དགོས་ཚུལ་བཤད་པ་ཡིན་ན། སྟབས་བདེ་པོ་ཞིག་མཐོང་གི་མི་འདུག ད་ཆ་སྨན་བཅོས་བྱེད་པའི་ཆ་རྐྱེན་ལྡང་ངེས་ཡོད་པ་མ་ཟད། ཡར་རྒྱས་ཀྱི་རྣམ་པ་གང་འཚམས་ཕྱིན་པའི་གནས་སྟངས་ཤིག་ཆགས་ཡོད་སྟབས། ནད་པ་ཚོ་མ་གཏོགས་གཞན་ཚང་མ་ཐན་ཌོལ་དུ་གནས་སྤོ་བྱ་རྒྱུ་ཡིན། ང་ཚོར་ཆོས་སྒར་སྤོ་རྒྱུ་ལས་ལྷག་པའི་བྱ་ཐབས་གཞན་གང་ཡང་མེད་ཅིང༌། གལ་སྲིད་ད་ལྟའི་གནས་སྟངས་ཐོག་མུ་མཐུད་གནས་པ་ཡིན་ན། ང་ཚོས་ལོ་བརྒྱ་ཕྲག་དུ་མའི་རིང་གཅེས་སྲུང་བྱས་པའི་ནང་པའི་ལྟ་གྲུབ་དང༌། རིན་ཐང་བྲལ་བའི་རིག་གཞུང་རྩ་བརླག་ཏུ་འགྲོ་རྒྱུའི་ཉེན་ཁ་ཞིག་འཕྲད་གཞིར་དེ་རྩིས་དགོངས་བཞེས་བཀའ་བཟང་འཕྲལ་དུ་གནང་བའི་རེ་འདུན་བཅས། ཏཱ་ལའི་བླ་མས་ ༡༩༦༧ ཟླ་ ༨ ཚེས་ ༡ ལ། ཞེས་སྩལ།

༢༽ མཁྲིས་པ་རྒྱས་པ་ལྟ་བུས་སྐུ་ཁམས་ཅུང་ཉོག་པའི་ཚུལ་བཞེས་པ།

༡༩༦༧ ཟླ་ ༨ ཚེས་ ༢༡ ཉིན་སྐུ་མཁྲིས་རྒྱས་པ་ལྟ་བུས་ཅུང་ཟད་སྐུ་ཁམས་བདེ་མིན་ལ་བོད་སྨན་འཕྲོད་བཞེས་བསྐྱངས་པ་དང༌། ཕྱི་ཉིན་སྔ་དྲོ་བླ་སྨན་པས་སྐུའི་རྩ་ཆབ་ལ་ཞིབ་བརྟག་ཞུས་པར་ཕྲན་བུ་དྭངས་གསལ་ཕེབས་ལུགས་དང་གསོལ་སྨན་མུ་མཐུད་མཆོད་བཞེས་ཡོང་བའི་སྙན་སྐུལ་ཞུས། འདི་སྐོར་སྐུ་སྒེར་དྲུང་ཆེ་རྟ་ར་བར་ཕེབས་གསལ། “ད་རེས་མཁྲིས་པ་རྒྱས་ཆེས་ནད་གཞི་འདི་ལྟར་བྱུང་བ་ཁྱད་མཚར། རྐྱེན་གང་འདྲ་ཞིག་བྱུང་བ་ཡིན་ནམ། སྨན་པས་བརྟག་དཔྱད་སྐབས་མཁྲིས་པ་གཅིག་པུ་མིན་པར་འགྱུར་དུག་ལྟ་བུ་བྱུང་ཚུལ་ཟེར། ཆབ་རྟགས་མདོག་སྨུག་ནག་ཡ་མཚན་ཞིག་འདུག ནད་བབ་ནི་ཞེ་མེར་ཡོད་ལ། ཕོ་བར་ན་ཟུག་གཡའ་ལྷང་ངེ་ཡོད་པ། བཤལ་སྐྱུག་གཉིས་ཀའི་བཟོ་ཡོད་པ་ལ། ཕལ་ཆེར་སྐྱུག་ཐག་ཉེ་བ་ལྟ་བུ་འདུག མཁྲིས་རྐྱེན་གཞན་ནི་མེད། ཤ་མ་ཟས་སྟབས་འོ་མ་དང་འོ་སྤྲིས་ཡང་ཡང་འཐུང་བ་ནི་རྒྱུན་གསོལ་ལྟ་བུ་རེད།

བར་སྐབས་ནས་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་ཇ་ལྟ་བུ་ (འདི་གསོལ་ཇར་བཅུད་སྣའི་སྨན་སྦྱོར་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན་འདུག) རེ་ཐུར་མ་ཕྱེད་གཉིས་ཙམ་འོ་མའི་ནང་བླུགས་ཏེ་བཏུང་ནས་བདུན་ཕྲག་འགའ་ཤས་སོང༌། དེ་འཐུང་རིམ་བཞིན་ཞེ་མེར་ཙམ་རེ་བྱེད་འདུག་ཀྱང༌། ཁ་མ་གོམས་པ་རེད་བསམ་པ་ལས་རྣམ་རྟོག་མ་བྱུང༌། ཕལ་ཆེར་དེས་མཁྲིས་པ་རྒྱས་པ་འདྲ། ཉེ་སྔོན་ཨེམ་རྗེས་རླུང་ཁྲག་གི་གཞི་ཡོད་ལུགས་ཟེར་བ་ཡང་བདེན་པ་འདྲ། ལྗགས་ལུང་བཤད་ཁྲིད་ཞུ་སྐབས་སྟོད་གཟེར་ཡང་ཡང་ལངས་པ་དེའི་དུས་ཁྲག་རྒྱས་པའི་བཟོ་འདུག” ཅེས་དང༌།

ཡང༌། “དེ་ནས་རྨི་ལམ་ཡ་མཚན་ཞིག་བྱུང༌། ནམ་ཕྱེད་ཆུ་ཚོད་ ༢ ཙམ་ལ་ཕོ་བའི་ན་ཟུག་ལངས་ཏེ་གཉིད་སད་བྱུང་བར་ཡར་ལངས། གཟན་གྱིས་ཕོ་བ་བཀབ་སྟེ་ཉལ་བས་གཉིད་དུ་སོང་བའི་རྨི་ལམ་དུ། གྲོ་མོའི་ནང་སླེབས་ཉམས་ལ། རྒྱ་མི་ཡང་མང་པོ་འདུག ཕར་ཕྱོགས་ནས་མི་གྱོན་པ་དཀར་པོ་གྱོན་པ། གདོང་པ་མོ་གདོང༌། མཛེས་ཉམས་ཅུང་ཟད་ཡོད་པ། མགོ་ལ་སྤུ་རིང་བྱ་སྒྲོ་ལྟ་བུ་ཡོད་པ་ཞིག་ཚུར་ཡོང་གི་འདུག་པར། མི་འདི་ཅི་ཡིན་སྙམ་དུ་སྐྲག་ཉམས་དང་དོགས་པ་ལྟ་བུ་བྱེད་བཞིན་ཚུར་ཡོང་ནས་ཉེ་འཁྲིས་སུ་དཔུང་པ་བརྡར་ཏེ་མཉམ་དུ་སྐྱོད་ཡོང་བར་མི་འདི་ཁྱད་མཚར་བསམ་པའི་མུ་ལ། ཁོས་ངའི་རྒྱབ་ཕྱོགས་སུ་གྲི་ནི་མ་རེད། གང་ལྟར་གཅིག་གློ་བུར་གཞུས་པ་ལྟ་བུ་བྱས་བྱུང་བར་ལམ་སང་ཡ་མ་ར་ཛའི་སྔགས་བགྲངས་པས་སྔགས་མཇུག་མ་རྫོགས་གོང་དེ་ཞི་བ་ལྟ་བུ་བྱས་པ་དང༌། གཉིད་སད་བྱུང་བས་ཕོ་བའི་ན་ཟུག་འཇགས་འདུག འདྲེ་གདོན་འདྲ་པོ་དེ་རྒྱག་དུས་གན་རྐྱལ་དུ་ནི་ཉལ་མེད།

ཡང་དེ་མུར་གཉིད་མ་སད་ཙམ་གྱི་རྨི་ལམ་དུ་ཁྲི་བྱང་རིན་པོ་ཆེ་ནས་དཔེ་ཆར་གཟིགས་ཏེ་ཚིགས་བཅད་ཅིག་གསུངས། ཡང་སྨན་ཤོག་ཆག་གཅིག་གནང༌། སྨན་གྱི་མིང་ཡང་གསུངས་བྱུང༌། སྨན་ལག་ཏུ་བླངས་ཏེ་མ་ཟོས་གོང་གཉིད་སད། སྨན་པས་འགྱུར་དུག་གི་ནད་བྱུང་ཚུལ་དང༌། སྨན་གཡུ་རྙིང་ཉེར་ལྔ་ཟ་དགོས་ཟེར་བས། ནད་ངོས་ཟིན་བྱུང་བསམ་སོང༌། ཞིབ་ཏུ་བསམ་སྐབས་ཡོངས་འཛིན་རིན་པོ་ཆེས་གསུངས་པའི་སྨན་གྱི་མིང་ཡང་དེ་རང་རེད། ད་རེས་ནད་གཞིའི་ནང་གི་རྐྱེན་ཟས་སྤྱོད་མ་འགྲིགས་པ་དང༌། ཕྱིའི་རྐྱེན་དེ་སྐབས་བསྟན་སྲིད་ཞབས་རིམ་ཁག་འགའ་སྒྲུབ་མུས་ཀྱི་སྐབས་ཡིན་ནམ། གང་ལྟར་ཕྱིའི་གནོད་འཚེ་འདྲ་ཞིག་བྱུང་བ་འདྲ། རྣམ་རྟོག་ཟེར་བ་འདི་ཡ་མཚན་རེད། ད་རེས་རྨི་ལམ་དུ་གནོད་འཚེས་མི་ཚུགས་པ་དང༌། བླ་མ་ཕེབས་ཏེ་སྨན་གནང་བས་བློ་བདེ་པོ་འདྲ་ཞིག་བྱུང༌།

གཞན་སྐབས་རེར་ད་རེས་ཤི་མི་ཡོང་ངམ་སྙམ་པའང་བྱུང༌། ནད་གཞི་ཕྱི་རྒྱལ་དང་བོད་སྨན་ཅི་འཕྲོད་ཁྲི་བྱང་རིན་པོ་ཆེར་ཐུགས་དམ་ཞུས་པར་བོད་སྨན་གཏོང་རྒྱུར་ཤོ་མིག་བདུན། བཅུ་གསུམ། དགུ བཅུ་གཅིག་བཅས་ཤིན་ཏུ་བཟང་བར་བབས་འདུག དེ་མིན་དྲག་ཏུ་མ་ཕྱིན་ན་སང་ཉིན་མ་སུ་རིའམ་ལྡི་ལི་གང་རུང་གི་སྨན་ཁང་ཞིག་ཏུ་འགྲོ་དགོས་མིན་ནམ་བསམ་བྱུང་”ཞེས་ཕེབས་པར། དྲུང་ཆེས་གཞན་ནི་གང་ཡང་ཞུ་བ་མ་དྲན། མཁྲིས་པ་རྒྱས་རྐྱེན་གསོལ་འོ་དང་སྤྲིས་སོགས་རྒྱུན་བཞེས་ལ་ཨེ་གནོད་སྙམ་ཡང༌། གསོལ་ཆས་དེ་རིགས་མཆོད་བཞེས་མ་གནང་གོང༌། བཞེས་ཐུར་རེ་ཟུང་སྨན་པ་ལ་ཟར་བཅུག་སྟེ། སྐུ་ཁམས་དང་འཕྲོད་མིན་ཞིབ་འཇུག་ཞུ་བཅུག་ན་ལེགས་གནས་སྙན་སེང་ཞུས་པར། དེ་ཡག་པོ་འདུག་ཅེས་ཕེབས།

ཚེས་ ༢༣ ཉིན་སྐུ་མཁྲིས་འཇགས་པའི་རྟགས་སུ་གསོལ་ཆས་ཀྱི་དང་ཁ་བདེ་རུ་ཕྱིན་པ་དང༌། སྐུའི་ཕོ་བའི་བསྙུན་གཞི་ཤུལ་ཙམ་ལས་མེད་ན་ཡང༌། གཞི་རྩའི་སྐུ་གཟུགས་ཀྱི་ལྕི་ཉམས་དང༌། ཉོབ་སྣང་ཆེ་ཙམ་ལ་བརྟེན། ལས་དོན་གལ་ཆེ་མེད་ན་སྐུ་ངལ་གསོ་བཞུགས་གནང་རྒྱུར་སྙན་ཞུར་མ་ཡོང་ཞེས་ཕེབས་པ་ལྟར་སྐུ་ངལ་གསོ་བཞུགས་མཛད།

ཕྱི་ཉིན་སྐུ་སྒེར་དྲུང་ཆེ་ནས་བླ་སྨན་པར་སྐུ་ཁམས་སྐོར་དྲིས་རྩད་ལ། སྐུའི་རྩ་ཆབ་ལ་ཞིབ་བརྟག་ཞུས་པར། གཞི་རྩའི་སྐུ་མཁྲིས་དང་སྐུའི་ཕོ་བའི་བསྙུན་གཞི་རིམ་འཇགས་ཕེབས་མུས་དང་སྐུ་ཁམས་ནི་ཁ་སང་ལྟ་བུ་ཡིན་ལུགས་གསུངས་པར། རྟག་བཅར་འགན་ཁུར་འཐུས་ཚང་བྱ་དགོས་བཀོད་མངགས་དང༌། བསྙུན་གཞི་དྭངས་བསྐྱེད་འཕྲོད་བཞེས་ཆེད་ཞབས་རིམ་གང་དགོས་འབད་སྒྲུབ་ཞུས་ན་སྙམ་སྟེ་ཆོས་དོན་བཀའ་བློན་ཕྱག་རོགས་ར་སྟོད་རིན་པོ་ཆེའི་སྐུ་མདུན་དུ་བཅར་ཏེ་བར་སྐབས་བསྙུན་བབས་གནས་ཚུལ་ཞིབ་གསོལ་ཐོག ཡོངས་འཛིན་རྣམ་གཉིས་ལ་ཐུགས་དམ་ཞུ་ཕེབས་གནང་འགབ་བཀའ་མངགས་ཞུས། ཐུགས་དམ་ཁག་གཉིས་ཞུས་ཏེ་ཕྱིར་ཕེབས་སུ་སྐུ་ཕྱྭར་ཉེན་དོགས་གང་ཡང་མེད་ལུགས་དང༌། བསྙུན་གཞི་འཕྲལ་དྭངས་ཆེད་ཞབས་རིམ་གང་འཚམས་བསྒྲུབ་དགོས་ཕེབས་ལུགས་ར་སྟོད་རིན་པོ་ཆེས་གསུངས་པ་ལྟར་རྣམ་གྲྭ་དང་ཌལ་ཧོར་རྒྱུད་གྲྭ་སྨད་སྟོད་ནས་འཕྲལ་བསྒྲུབ་དགོས་ཁྱབ་སྩལ།

དགོང་དྲོ་ཡོངས་འཛིན་རྣམ་གཉིས་གཟིམ་ཆུང་དུ་བཅར་ཕེབས་གནང་སྟེ་ཆུ་ཚོད་ ༤ རིང་ལྷོད་བཞུགས་དང༌། ཕྱི་ཉིན་བླ་སྨན་ནས་སྐུ་ཁམས་དྭངས་བསྐྱེད་གང་ལེགས་ཡོད་ཚུལ། ད་དུང་གསོལ་སྨན་མུ་མཐུད་མཆོད་བཞེས་མཛད་དེ་བསྙུན་འཕྲོ་གཙང་སེལ་དགོས་གལ་ཆེ་ལུགས་ཞུས།

ཚེས་ ༢༦ ཉིན་བོད་སྨན་གྱིས་ཐུགས་ཕན་གསོས་ཡོད་མེད་དང༌། ཕྱི་རྒྱལ་སྨན་པས་བརྟག་དཔྱད་ཞུ་དགོས་ཡོད་མེད་དགོངས་སྐོར་ཞུས་པར། “སྐུའི་ཕོ་བའི་བསྙུན་གཞི་སངས་དྲག་ཏུ་སོང་བ་དང༌། སྐུ་མཁྲིས་རིམ་འཇགས་འགྲོ་མུས། བསྙུན་བབས་སྐོར་སྨན་པས་ངེས་ཆ་གསལ་འཕྲོད་འདུག་པ་བཅས་ད་ཆ་དྭངས་བསྐྱེད་གང་ལེགས་འདུག་པས་ཕྱི་རྒྱལ་སྨན་པ་དགོས་མཁོ་གང་ཡང་མེད་ལུགས་དང༌། ཁ་སང་ཕྲན་བུ་འཁྲུག་རྐྱེན་བྱུང་འདུག་པ་ལས། གཞི་རྩ་ཁ་སང་དང་དེ་རིང་བཅས་བར་ནད་གཞི་གང་ཡང་མེད་ཅིང༌། ད་ཆ་ནད་དམག་བོད་སྨན་གྱིས་ཕམ་ཉེས་ཡོངས་སུ་བཏང་འདུག

ཁ་སང་མང་སྦྱོར་གྱི་སྔོན་འགྲོ་ཐང་ཆེན་ཉེར་ལྔ་ཐེངས་བརྒྱད་ཙམ་འཐུང་བས་ཡིན་ནམ། མདང་ནུབ་ཉལ་ཁར་མགོ་ན་ཞིང་ཚ་སུབ་ལྟ་བུ་མི་བདེ་བ་བྱུང་ཡང༌། ཆུ་ཚོད་ ༢ ཐོག་མང་སྦྱོར་བཏང་བས་གཉིད་བདེ་ཞི་འཇམ་དུ་སོང༌། ད་ཞོགས་ཁ་སྐོམ་པ་ཙམ་ལས་གཞན་སྐྱོན་ཅི་ཡང་མི་འདུག ཐུག་པར་ཤ་ཁུ་ཕྲན་བུ་ཡོད་པ་བཏུང་ཡང་དམར་དྲི་ཁ་བས་འཐུང་མ་འདོད། དེ་རིང་ཤ་ཕྲན་བུ་གཏོང་རྩིས། ནད་རིམ་དྲག་འགྲོ་མུས་བློ་གཡེང་མི་འདུག” ཅེས་ཕེབས་པར་སྐུ་བཅར་ཞབས་གྲས་ཐམས་ཅད་དགའ་བ་དང༌། གུས་པས་ཡིད་མྱོས་པར་གྱུར།

༣༽ སུད་སིར་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་ཁང་ཞིག་གསར་འཛུགས་བསྐྱངས་པར་རྒྱ་གཞུང་གིས་རྒོལ་གཏམ་སྤེལ་བ།

ཉེ་ལམ་སུད་སི་ཁུལ་གྱི་མི་སྣ་ཤེས་ཡོན་ཅན་དང༌། ལྷག་བསམ་གཉིས་ལྡན་འགའ་ཞིག་ནས། བོད་ཀྱི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་ཉམས་མེད་རྒྱུན་སྐྱོང་བྱེད་ཡུལ་དང༌། ནུབ་ཕྱོགས་པ་རྣམས་ནས་དེ་དག་སློབ་གཉེར་བྱེད་ཡུལ་བཅས་པར་སུད་སིའི་ཡུལ་དུ་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་ཁང་ཞིག་འཛུགས་འོས་བསམ་འཆར་བྱུང་བ་བཞིན། ཡུལ་དེའི་ནང་བོད་མི་གཞིས་ཆགས་པ་དང༌། བུ་ཕྲུག་གང་འཚམས་ཡོད་པ་བཅས་ཚང་མར་ཕན་ཐོགས་འབྱུང་རེས་དེ་དོན་ལག་ལེན་བསྟར་ཏེ། སུད་སི་རི་ཀོན་དུ་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་ཁང་ཆུང་ངུ་ཞིག་འཛུགས་སྐྲུན་བགྱིས་པ་དེར་རྒྱ་གཞུང་ནས་མི་འདོད་པའི་རྣམ་འགྱུར་ཆེན་པོས་སུད་སིའི་སྲིད་གཞུང་ལ་བསྙོན་འཛུགས་ཡི་གེ་ཆེད་བཏང་སྐོར་ཟླ་ ༨ ཚེས་ ༡༧ ཉིན་པེ་ཅིན་རྒྱ་སྐད་རླུང་འཕྲིན་ནས་ཁྱབ་བསྒྲགས་བྱས་དོན།

རྒྱ་ནག་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་གཞུང་གི་ཕྱི་འབྲེལ་ཁང་ནས་ཕྱི་ཚེས་ ༡༦ ཉིན་རྒྱ་ནག་ཏུ་བཅའ་སྡོད་སུད་སིའི་གཞུང་ཚབ་ཁང་ལ་སུད་གཞུང་ནས་བོད་ཀྱི་ངོ་ལོག་ཇག་པར་བདག་སྤྲོད་རྒྱབ་སྐྱོར་ཐོག་ནས་སུད་སི་ཡུལ་གྱི་ནང་རྒྱ་ནག་ལ་ངོ་རྒོལ་གྱི་ལས་འགུལ་བྱེད་དུ་བཅུག་པར་ངོ་རྒོལ་དྲག་པོའི་འཕྲིན་ཡིག་གཅིག་བཏང་བ་རེད།

རྒོལ་འཕྲིན་ནང་ཟླ་ ༧ ཚེས་ ༢༩ ཉིན་སུད་སི་རི་ཀོན་ས་གནས་སུ་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་ཉམས་ཞིབ་ཁང་ཟེར་བ་ཞིག་རྩ་འཛུགས་ཀྱི་རྨང་གཞི་བཏིང་བར་རྟེན་འབྲེལ་བྱས་ཐོག བོད་ཀྱི་ངོ་ལོག་ཇག་པའི་འགོ་གཙོ་ཏཱ་ལའི་གཅེན་པོ་འཇི་ནི་ཝར་བཅའ་སྡོད་སྒེར་གྱི་སྐུ་ཚབ་ཟེར་བ་དང༌། དེ་མིན་བོད་ཀྱི་ཇག་པ་སུམ་བརྒྱ་ལྷག་ཙམ་ཞིག་རྟེན་འབྲེལ་ཚོགས་འདུར་ངོ་ཞུགས་ཡོད་པ་དང༌།

དབྱིན་ཇི་དང༌། ཕྷ་རན་སི། ནུབ་འཇར་མ་ནི། ཧོ་ལན། སུད་སི་བཅས་ནས་ཀྱང་རྒྱ་ནག་ལ་ངོ་རྒོལ་ཆེད་རྟེན་འབྲེལ་ཚོགས་འདུ་དེར་མཉམ་ཞུགས་བྱས་འདུག

རྒྱ་ནག་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་པོ་སུད་སི་ཁུའུ་ཨན་ནས་རྟེན་འབྲེལ་ཚོགས་འདུའི་ཐོག་གོང་གསལ་རིག་གཞུང་ཉམས་ཞིབ་ཁང་འདི་བཞིན་བོད་ཀྱི་ངོ་ལོག་ཇག་པ་ཚོས་ཡོ་རོབ་ཁྱོན་ལ་ལས་འགུལ་བྱེད་པའི་སྙིང་སྟོབས་ཀྱི་བསྟི་གནས་ལྟེ་བ་རེད་ཅེས་ཁྱབ་བསྒྲགས་བྱས་འདུག

སུད་སིའི་གཟུགས་མཐོང་རླུང་འཕྲིན་ཁང་དང༌། རྒྱང་བསྒྲགས་ཁང༌། གསར་ཤོག་ཁག་བཅས་ནས་འདི་སྐོར་དྲིལ་བསྒྲགས་ཧ་ཅང་རྒྱ་ཆེ་བྱས་ཏེ་རྒྱ་ནག་ལ་ངོ་རྒོལ་གྱི་གཉིད་ལམ་རླུང་འཚུབ་གསར་པ་ཞིག་བརྒྱབ་འདུག

ངེས་པར་མཛུབ་སྟོན་དགོས་པ་ཞིག་ལ། ཕྱི་རྒྱལ་དུ་བྲོས་བྱོལ་བསྡད་པའི་བོད་ཀྱི་ངོ་ལོག་པ་ཏཱ་ལའི་ཤོག་ཁག་ནི་བོད་རིགས་མི་མང་དང༌། རྒྱ་ནག་གི་མི་རིགས་ཁག་གི་མི་མང་གི་དགྲ་བོ་རེད། ཁོ་ཚོས་བཙན་རྒྱལ་རིང་ལུགས་པ་དང༌། བཟོ་བཅོས་རིང་ལུགས་པ། རྒྱལ་ཁབ་ཁག་གི་ལོག་སྤྱོད་ཤོག་ཁག་བཅས་པའི་རྒྱབ་སྐྱོར་རོགས་རམ་འོག་ཕྱི་རྒྱལ་དུ་དམག་དོན་སྟོབས་ཤུགས་སྒུག་ནས། བོད་མི་མང་གིས་གཏོར་བརླགས་བཏང་ཟིན་པའི་ལོག་སྤྱོད་ཞིང་བྲན་བདག་པོའི་དབང་ལུང་བསྐྱར་གསོ་ཡོང་བ་དང༌། བཅིངས་བཀྲོལ་ཐོབ་ཟིན་ཏེ་བདེ་སྐྱིད་ཀྱི་འཚོ་བར་ལོངས་སུ་སྤྱོད་བཞིན་པའི་བོད་རིགས་མི་མང་རྣམས་དམྱལ་བ་དང་འདྲ་ཞིང༌། མི་སྤྱོད་ལས་འདས་པའི་ཞིང་བྲན་གྱི་འཚོ་བ་སླར་ཡང་མྱོང་དུ་འཇུག་རྒྱུའི་རེ་བ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་ནི་རེ་སྟོང་ངོ་མ་ཞིག་ཡིན་ལ། ནམ་ཡང་འགྲུབ་ཐབས་མེད་པ་ཞིག་རེད་ཅེས་དང༌།

ཁོང་ཁྲོ་གཏིང་ནས་ཟ་དགོས་པ་ཞིག་ནི། རྒྱ་ནག་དང་ཕྱི་འབྲེལ་མཐུན་ལམ་ཡོད་མུས་ཀྱི་སུད་གཞུང་ནས་རྒྱ་ནག་གཞུང་གི་བསླབ་བྱ་སྔ་རྗེས་དང༌། ངོ་རྒོལ་སྔ་རྗེས་ཚང་མར་རྡོག་རོལ་གཏོང་རྐྱང་ཐོག་ནས། བོད་ཀྱི་ཇག་པར་བདག་སྤྲོད་དང༌། རྒྱབ་སྐྱོར་སྔར་ལས་ལྡབ་ཀྱིས་ཤུགས་ཆེ་བྱས་ཏེ། སུད་ཡུལ་གྱི་ནང་རྒྱ་ནག་ལ་ངོ་རྒོལ་གྱི་ལས་འགུལ་བྱེད་དུ་བཅུག་པས་མ་ཚད། སུད་ཡུལ་དེ་བོད་ཀྱི་ངོ་ལོག་ཇག་པས་ཡོ་རོབ་གླིང་ཆེན་ནང་རྒྱ་ནག་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་པའི་ས་གནས་ལྟེ་བ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད། འདི་ནི་སུད་གཞུང་གིས་བཙན་བྱོལ་ལོག་སྤྱོད་ཤོག་ཁག་དང་ལག་སྦྲེལ་བཏང་ནས་རྒྱ་ནག་མི་མང་སྡང་དགྲར་འཛིན་པའི་ལོག་སྤྱོད་ཀྱི་ངོ་གདོང་སྔར་ལས་གསལ་བ་དམར་རྗེན་དུ་སྟོན་པ་ཞིག་རེད་ཅེས་དང༌།

རྒྱ་ནག་གཞུང་ནས། སུད་གཞུང་ལ་ཉེན་བརྡ་གསལ་པོར་གཏོང་རྒྱུ་ཞིག་ལ། བོད་ཀྱི་ཇག་པས་སུད་ཡུལ་གྱི་ནང་རྒྱ་ནག་ལ་ངོ་རྒོལ་གྱི་ལས་འགུལ་འཕྲལ་མར་མཚམས་འཇོག་ཐུབ་པའི་བཀག་བསྡོམས་ངེས་པར་བྱེད་དགོས་པ་ལས། རྒྱ་ནག་ལ་ངོ་རྒོལ་དང༌། ལོག་སྤྱོད་ཀྱི་ལམ་ཐོག་སྐྱོད་བཞིན་སྐྱོད་བཞིན་རྒྱང་ཐག་ཇེ་རིང་ཇེ་རིང་དུ་གཏོང་བའི་རིགས་གཏན་ནས་མི་འགྲིགས། ང་ཚོ་མའོ་ཙེ་ཏུང་གི་བསམ་བློའི་དྲག་ཆས་སྤྲས་པའི་རྒྱ་ནག་མི་མང་ནི་རང་བཞིན་བརྙས་བཅོས་བྱེད་ཆོག་ཅིག་རྩ་བ་ནས་མིན།

གལ་ཏེ་སུད་གཞུང་ནས་རྒྱ་ནག་གཞུང་གི་ཉེན་བརྡ་ནན་པོ་བཏང་བར་སྣང་ཆུང་ཁྱད་གསོད་ཀྱིས་རྒྱ་ནག་མི་མང་སྡང་དགྲར་འཛིན་པའི་བྱེད་སྟངས་ཨུ་ཚུགས་མཐའ་ནན་བྱས་ཏེ། རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་པོའི་འབྲེལ་བ་མུ་མཐུད་སྡུག་ཏུ་བཏང་བ་ཡིན་ན། དེ་ནི་རང་གི་ལག་པས་རྡོ་ཡར་བཏེགས་ཏེ་རང་གི་རྐང་པར་གཞུས་པ་ཞིག་རང་བྱེད་ཀྱི་རེད་ཅེས་པའི་གོ་བརྡ་ནན་པོ་སྤྲད་ཡོད། ཅེས་ཁྱབ་བསྒྲགས་བྱས་པར། དེའི་སྐོར་སུད་སི་གཞུང་དང༌། འཇི་ནི་ཝར་ཉིན་རེའི་གསར་ཤོག་ཁག་ནང༌། རྒྱ་གཞུང་གི་བསྙད་འདོགས་དེ་ནི་གཞི་རྩ་དང་ཁུངས་ལུང་མེད་པའི་གཏམ་འཆལ་ཞིག་ཡིན་པ་དང༌། བོད་མི་བཙན་བྱོལ་བར་ཕན་གྲོགས་བྱེད་པ་འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་གཅིག་གྱུར་ཀྱི་འདུ་ཤེས་མཛའ་བརྩེའི་རྣམ་འགྱུར་ཞིག་ཡིན་པ་དང༌། རང་རང་གི་ཆོས་དང༌། ཤེས་རིག་སྲུང་སྐྱོབ་ལས་དོན་བྱེད་པ་མི་སོ་སོའི་རང་འདོད་ཐོབ་ཐང་རེད་ཅེས་སོགས་ལན་འདེབས་གླེང་བརྗོད་ཅི་རིགས་བཀོད་ཐོན་བྱུང༌།

དེར་བརྟེན། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་སུད་སི་རྒྱལ་ཕྲན་མཉམ་འབྲེལ་ཆབ་སྲིད་ལྷན་ཁང་གི་ཕྱི་སྲིད་བློན་ཆེན་སྐུ་ཞབས་ཝི་ལི་ས་སྤུ་ལེར་ ( Mr. Willy Spuhler, Foreign Minister, Chief of the Federal Political Department,Bern, Switzerland) མཆོག་ལ་སུད་སིར་གནས་སྡོད་བྱེད་པའི་བོད་མི་ཚོའི་ཐོག་པེ་ཅིན་སྲིད་གཞུང་གིས་རྒོལ་གཏམ་སྒྲོག་པར་སུད་སི་གཞུང་ནས་དངོས་བདེན་གྱི་ལངས་ཕྱོགས་བཟུང་བར་ཡི་རང་བསྔགས་བརྗོད་ཞུ་གནང་མཛད་དོན།

ྋ མི་རྗེ་མཆོག་ལ།

དེང་སུད་སིར་གནས་སྡོད་བྱེད་བཞིན་པའི་བོད་མི་ཚོའི་ཐོག་ལ་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་རྒོལ་གཏམ་སྒྲོག་པར་སྐུ་ཉིད་ཀྱི་སྲིད་གཞུང་ནས་བདེན་པའི་ལངས་ཕྱོགས་བརྟན་པོ་བཟུང་བར་ངོས་ནས་བོད་མི་སྤྱི་དང༌། ལྷག་པར་དེར་གནས་པའི་བོད་མི་ཚོའི་ཚབ་ཞུས་ཏེ་ཡི་རང་བསྔགས་བརྗོད་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། སུད་སི་ཆེས་མཐོའི་རྒྱལ་ཕྲན་མཉམ་འབྲེལ་ལྷན་ཚོགས་ཀྱིས་ལངས་ཕྱོགས་འཛིན་སྟངས་དེ་ནི་རང་གི་རྩ་འཛིན་དང་ཡུལ་གོམས་གཤིས་ལུགས་དང་ཡོངས་སུ་མཐུན་པ་ཞིག་ཡིན་པ་ནི་གདོན་མི་ཟ་བ་མ་ཟད། གནང་བབས་དེའི་མཚན་གྱི་སྙན་པ་ནི་འཛམ་གླིང་ཡུལ་གྲུ་ཀུན་ཏུ་ཡོངས་གྲགས་དང༌། ད་དུང་ངོ་མཚར་སྐྱེ་གཞི་ཞིག་ལ། ཆེས་མཐོའི་རྒྱལ་ཕྲན་མཉམ་འབྲེལ་ལྷན་ཚོགས་ཀྱིས་སུད་སིའི་ཡུལ་གོམས་གཤིས་ལུགས་ཀྱི་འགྲོ་སྟངས་དང་སྒོ་ཀུན་ནས་མཚུངས་པར་བོད་མི་གཅིག་པུ་ཙམ་མིན་པར་རིགས་རྒྱུད་དང་ཆོས་ལུགས། ཆབ་སྲིད་ཀྱི་རྒྱབ་ལྗོངས་ཇི་ཡིན་སོགས་ལ་མི་བལྟ་བར་ཉམ་ཐག་ནད་ཀྱིས་མནར་བའི་མི་རིགས་ཚང་མར་འདྲ་མཉམ་རོགས་པ་གནང་དང་གནང་བཞིན་པ་དེ་ནི་ཡི་རང་བསྔགས་བརྗོད་ཞུ་ཡུལ་དུ་གྱུར། འདི་ནི་དངོས་འབྲེལ་བྱས་ན་འབྲེལ་ཡོད་མི་མང་ལ་སེམས་སྐུལ་དང༌། བློ་སྤོབས་སྐྱེ་གཞི་ཞིག་ཡིན་པ་དང༌། འགྲོ་བ་མིའི་ཡ་རབས་སྤྱོད་བཟང་གི་བྱ་སྤྱོད་ཅིག་ལ་བརྟེན། དགའ་བསུ་ཆེན་པོ་ཞུ་འོས་པ་ཞིག་ཡིན།

ངོས་དང་ངོས་ཀྱི་མི་མང་ཚོས་སུད་སི་གཞུང་དང་མི་མང་གིས་ང་ཚོ་བོད་མི་ཚོའི་ཆེད་ཐུགས་བརྩེ་ཆེན་པོས་རོགས་རམ་གནང་བ་ནི་གཞར་ཡང་གཞལ་དཀའ་བ་ཞིག་རེད། འདས་པའི་ལོ་ཤས་སོང་རིང་སུད་སི་མི་མང་དང་བོད་མིའི་དབར་ཕན་ཚུན་མཛའ་བརྩེ་དང་བློ་ཐག་ཉེ་པོའི་གོ་རྟོགས་ཤིག་སྤེལ་ཐུབ་པ་དག་བརྗེད་ཐབས་ནམ་ཡང་མེད། དུས་ཚོད་ཀྱི་འགྱུར་འགྲོས་དང་བསྟུན་ང་ཚོའི་དབར་གྱི་འབྲེལ་ལམ་བཟང་པོ་དེར་ནུས་པ་གསར་པ་ཞིག་ཐོན་རྒྱུར་ངོས་རང་ལ་ཡིད་ཆེས་བརྟན་པོ་ཡོད། ཆེས་གུས་འདུད་དང་འཚམས་འདྲི་བཅས། ཏཱ་ལའི་བླ་མས་ ༡༩༦༧ ཟླ་ ༨ ཚེས་ ༢༩ ལ། ཞེས་སྩལ།

ལྷ་མིའི་སྤྱི་བོའི་མེ་ཏོག་ཟེའུ་འབྲུ་ཅན།།

རྒྱལ་བ་ཀརྨ་ཞེས་བྱ་གྲུབ་དབང་མཆོག།

ལྷར་བཅས་འགྲོ་བའི་འདྲེན་པ་གངས་ཅན་མགོན།།

ཞབས་ཀྱིས་བསྙེན་ཏེ་མོས་གུས་དང་བཅས་ནས།།

གསུང་དབྱངས་ཁུ་བྱུག་མགྲིན་གླུས་བསྐུལ་བའི་དོན།།

གང་གསུང་སྤྱི་བོར་རྩེན་པའི་གསོལ་འདེབས་བཞིན།།

རིན་བྲལ་ཐར་པར་བགྲོད་པའི་ལམ་གཙོ་གསུམ།།

བཀའ་ཁྲིད་དགྱེས་འཛུམ་དར་གྱི་ཅོད་པན་མཛེས།།

ཀ་དག་ཤིས་པའི་འཛུམ་པ་རྒོད་པའི་དཔལ།།

མི་ཤིགས་རྡོ་རྗེའི་མདུད་རྒྱ་བརྟན་པོ་ཡིས།།

དམ་དུ་བཅིངས་པའི་མཚན་མ་གསལ་བ་དེར།།

བསྟོད་པའི་བཟླས་བརྗོད་སུམ་རྩེན་དབྱིངས་ནས་འབྱིན།།

ལེགས་བྱས་འཕྲུལ་གྱི་རྩེ་མོ་འཛུམ་པའི་ཟེར།།

བརྒྱ་ཕྲག་སྐྱེ་བོའི་དད་གསུམ་ཕྱག་རྒྱའི་རྩེར།།

འགོད་མཁས་དཔལ་ལྡན་དཔལ་གྱི་མགོན་པོ་ཉིད།།

ཕྱོགས་ལས་རྒྱལ་བའི་རྒྱལ་མཚན་དེང་ཡང་སྒྲེང༌།།

ཞེས་ལྷར་བཅས་འགྲོ་བའི་འདྲེན་མཆོག་སྲིད་ཞིའི་གཙུག་རྒྱན་སྤྱི་ནོར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ྋརྒྱལ་བའི་དབང་པོ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་རྒྱ་ཆེན་སྙིང་རྗེའི་རོལ་མཚོ་རླབས་འཕྲེང་བརྒྱ་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ་ལས། རིག་གནས་གསར་བརྗེའི་ངན་རླབས་དང་འགྲོ་ཕན་སྨན་རྩིས་ཁང་དུ་ཆིབས་བསྒྱུར། འཕགས་པ་རང་བྱུང་ལྔ་ལྡན་གྱི་དབུ་བརྙན་ཚལ་བུ། ཌལ་ཧོར་དང་ལྡེ་ར་ལྡོང་དུ་ཆིབས་བསྒྱུར་སོགས་ཀྱི་སྐོར་ཏེ། རླབས་འཕྲེང་སོ་ལྔ་པའོ།། །།

ཟུར་སྣོན།

གསུམ་བཅུའི་དུས་དྲན་ཐེངས་གཉིས་པའི་ཐོག་སྩལ་བའི་གསུང་འཕྲིན།

༡༩༦༡ ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༡༠ ཉིན་མོ་འདི་ནི་རང་རེ་གངས་ཅན་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་རབས་ནང་རྨད་བྱུང་རླབས་ཆེའི་སྙིང་པོ་ཅན་གྱི་དུས་ཚེས་ཤིག་ཡིན་ཅིང༌། དེ་ཡང་ཇི་ལྟར་ནུས་ལྡན་འབར་རྫས་ཀྱི་དངོས་པོར་མེ་ལྕེའི་བྱེད་རྐྱེན་དང་འཕྲད་པ་བཞིན། ལོ་ངོ་དགུ་ཙམ་གྱི་རིང་རྒྱ་དམར་གུང་ཁྲན་ཏང་གི་བཙན་དབང་གཉའ་གནོན་བཟོད་པར་དཀའ་བ་མྱོང་བཞིན་པའི་བོད་མི་མང་གི་སེམས་ཀྱི་ཚ་དྲོད་རྣམས་གུང་ཁྲན་བསམ་སྦྱོར་མ་རུངས་པའི་བྱེད་རྐྱེན་ངན་པའི་རླུང་གིས་བསྐུལ་ནས་བོད་མིའི་སྙིང་སྟོབས་ཀྱི་མེ་ཆེན་ཀུན་ཏུ་འབར་ཏེ་ད་ནས་མི་ལོ་གཉིས་ཀྱི་གོང་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༥༩ ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༡༠ ཉིན་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་ས་ལྷ་སའི་མི་མང་ནས་གུང་ཁྲན་ཏང་གི་བཙན་དབང་ལ་ངོ་རྒོལ་ཁྲོམ་སྐོར་དང་འབྲེལ་རྒྱ་མི་གུང་ཁྲན་བོད་ནས་ཕྱིར་ལོག་ཅིག་ཅེས་པ་དང༌། བོད་ནི་རང་དབང་རང་བཙན་ཡིན་ཞེས་པའི་སྐད་སྒྲ་ཞིག་ཐོལ་བྱུང་འགོག་མེད་དུ་བསྒྲགས་ཤིང༌། དེ་འདྲའི་དྲང་བདེན་སྙིང་པོ་ཅན་གྱི་སྐད་སྒྲ་དེ་དག་འཛམ་གླིང་འདིའི་ཁྱོན་ལ་གནས་པའི་མི་ཚོགས་དུང་ཕྱུར་སུམ་ཅུར་ཉེ་བ་ཞིག་གི་རྣ་ལམ་དུ་གསལ་བར་ཐོས་པ་མ་ཟད། མི་ཚོགས་དེ་རྣམས་ཀྱི་སེམས་ལ་བོད་ཅེས་བྱ་བའི་ཡུལ་དེ་གཟུགས་ཅན་བཞིན་མངོན་དུ་གྱུར་ཏེ་ཡུལ་དེའི་གནས་ཚུལ་ལ་བརྩེ་བའི་སེམས་ཀྱིས་ལྟ་བཞིན་ཡོད་པ་རེད།

གནས་ཚུལ་དེ་ནི་རྒྱ་མི་གུང་ཁྲན་གྱི་སྙིང་ལ་ཚེར་མ་ཟུག་པ་ལྟ་བུའི་ཟུག་རྔུར་གྱུར་ཏེ་ཅི་བྱའི་གཏོལ་དང་བྲལ་བ་ན། འཚབ་འཚུབ་དང༌། སྨྱོན་པའི་བརྟུལ་ཞུགས་ལྷུར་བླངས་ཏེ་དྲག་ཅིང་རྩུབ་པའི་དེང་དུས་ཀྱི་མཚོན་ཆའི་རྣམ་གྲངས་དུ་མ་ཞིག་ས་དང་ནམ་མཁའི་འཕྲུལ་འཁོར་གྱི་ཐོག་ནས་བེད་སྤྱོད་ཀྱིས་ཉེས་མེད་བོད་མི་ཁྲི་ཕྲག་བརྒལ་བའི་ལུས་སྲོག་ཉམས་ཉེས་སུ་བྱེད་པ་དང༌། ཤིན་ཏུ་མི་བཟད་པའི་རྣམ་སྨིན་རྩུབ་མོ་མྱོང་ངེས་ཀྱི་ལས་ཚབས་པོ་ཆེ་རྨོངས་བཞིན་དུ་གསོག་པ་དང༌། འཛམ་གླིང་གི་མིག་སྔར་ང་ཚོ་གུང་ཁྲན་གྱི་ལྟ་སྤྱོད་ནི་འདི་འདྲ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ནང་མཚང་ཁྲོམ་འདོན་བྱེད་པ་བཅས་དུས་མཉམ་དུ་བྱས་པ་རེད།

དེ་འདྲའི་དུས་སྐབས་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་གནས་སྐབས་འདིར། རང་ཅག་རྣམས་ནས་མཆོག་གསུམ་བླ་མར་འཛིན་ཅིང༌། རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་ལ་ཡིད་རྟོན་པའི་དགོས་པ་བསྒྲུབས་ནས་བསྟན་པ་དང༌། བོད་རང་དབང་གི་དོན་དུ་འཇིག་རྟེན་ན་ཆེས་གཅེས་པར་འཛིན་པའི་ལུས་སྲོག་དོར་བའི་འགྲོ་བ་དེ་དག་མི་བཟད་ངན་འགྲོའི་ལྗན་ལྗིན་དུ་མ་བྱིངས་པར། མངོན་མཐོའི་གྲུ་ཆེན་མཐུན་པའི་རླུང་དང་འགྲོགས་ཏེ་འཁོར་བ་རྒྱ་མཚོའི་ཕ་རོལ་ཏུ་བདེ་བར་བགྲོད་པ་དང༌། ལས་ངན་རྔམ་པོ་ཆེར་རྨོངས་བཞིན་འཇུག་པའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་བཟོད་དཀའི་རྣམ་སྨིན་རྩུབ་མོས་མི་བརྫི་བའི་སྨོན་ལམ་སྙིང་ཐག་པ་ནས་འདེབས་དགོས།

ད་དུང་རང་རེས་དེང་དུས་བོད་ནང་གི་གནས་ཚུལ་རྣམས་ཇི་ལྟ་བུར་འགྱུར་བ་ཡང་དྲན་དགོས་ཏེ། རྒྱ་མི་གུང་ཁྲན་ཏང་ནས་མངའ་བདག་ཆེན་པོ་གསུམ་ལ་ངོ་རྒོལ་གྱིས་རང་དབང་ཡོངས་རྫོགས་མི་མང་ལ་ཐོབ་ཚུལ་བརྗོད་པའི་འབྲས་བུར་མི་མང་གི་ལུས་ཀྱི་འགྲོ་སྡོད་ཀུན་སྤྱོད། ངག་གི་སྨྲ་བརྗོད། ཡིད་ཀྱི་བསམ་ཚུལ་བཅས་སྒོ་གསུམ་གྱི་རང་དབང་ཡོངས་རྫོགས་བྲལ་ཞིང༌། ཁྲལ་ཆག་བཏང་སྟེ་ས་ཞིང་དང༌། ཐོན་སྐྱེད་འབབ་སྒོ་ཡོངས་རྫོགས་འཕྲོག་པ་དང༌། བུན་ཆག་བཏང་སྟེ་རྒྱུ་ནོར་ཡོངས་རྫོགས་བསྡུ་བའི་སྲིད་བྱུས་ལག་ལེན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་དང༌། དཀར་མཛེས་བཀྲག་འོད་ལྡན་པའི་རང་རེའི་ཁང་ཁྱིམ་བཀོད་ལེགས་ཡིད་དུ་འོང་བ་རྣམས་ནི་གྱང་གོག་སེ་ཧྲུལ་དུ་གྱུར།

དགེ་འདུན་སྟོང་ཕྲག་མང་པོ་ཆོས་ཀྱིས་དུས་འདའ་བའི་དགོན་ཁག་རྣམས་ནི་བྱ་བྲུན་དང༌། ཐལ་རྡུལ་གྱིས་གཡོགས་པའི་ཁང་སྟོང་གོག་པོར་གྱུར། མར་མེའི་འོད་སྣང་གིས་དུས་ཀུན་ཏུ་གསལ་བའི་ལྷ་ཁང་རྣམས་ནི་མུན་ཁུང་དུ་གྱུར། སྲིད་ན་རིན་ཐང་ཆེ་བའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན་རྣམས་ནི་བཤིགས་ཤིང་གཏོར། ཚེ་འདིའི་མཛའ་གྲོགས་བཟའ་མི་དང༌། བུ་ཕྲུག་དག་ནི་མཐོང་ཐོས་ཙམ་གྱི་སྐལ་བ་མེད་པར་གསོན་བྲལ་བྱས། འཛུམ་ལྡན་བོད་མིས་གང་བའི་གྲོང་ཁྱེར་རྣམས་ནི་བཞིན་གནག་མཚོན་ཆ་ཐོགས་པའི་རྒྱ་མིས་གང༌། འབྱོར་ལྡན་རྣམས་ནི་ཁྱོད་ཚོའི་རྒྱུ་ནོར་གཞུང་དང༌། མི་མང་གི་ཡིན་ཞེས་འཕྲོག་ཅིང་སྡང་བའི་དགྲ་རུ་འཛིན། འབྱོར་ཆུང་རྣམས་ལ་ཁྱེད་ཚོས་དལ་སྡོད་བྱས་པས་ལན་ཞེས་ཕྱུགས་ལས་ལྷག་པར་འདེད་ཅིང་བཀོལ། འབྲིང་པོ་རྣམས་ལ་ནི་རྒྱུ་ནོར་རང་གིས་སྤྱོད་པ་ལས་གཞུང་ལ་ཕུལ་ན་ཕན་ཆེ་བ་དང༌། དེ་ལས་ལྷག་པའི་རྩོལ་བ་བྱས་ན་དེ་ལས་མང་བར་འཕེལ་ཆེ་བའི་སྒྲོ་བཏགས་ནས་སྔོན་ཡོད་འཕྲོག་ཅིང༌། གསར་དུ་འཚོལ་བའི་ངལ་རྩོལ་དུ་བཅུག

ཤིན་ཏུ་རང་དབང་ལྡན་པའི་རྒྱ་ཆེའི་བོད་མི་མང་རྣམས་ནི་སྤྱོད་ལམ་ཕྲ་མོ་ཚུན་ལའང་རང་དབང་སྐད་ཅིག་ཙམ་མེད་པའི་ལྕི་ཞིང་བཙན་པའི་ཚེ་གཡོག་ཏུ་ཚུད། མདོར་ན། དགའ་སྤྲོ་དང༌། སྐྱིད་པའི་སྣང་བ་རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་བའི་ང་ཚོའི་ཕ་ཡུལ་མཛེས་ལྡན་གངས་ཅན་གྱི་ལྗོངས་དེ་མྱ་ངན་དང་སྨྲེ་ངག་གིས་གང་བའི་ཡུལ་གྲུ་སྐྱོ་ཤས་ཅན་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད་པ་རེད།

འོན་ཀྱང༌། གནས་ཚུལ་དེ་རྣམས་ནི་ཆོས་ཕྱོགས་ནས་བཤད་ན། འདུས་བྱས་མི་རྟག་མི་བརྟན་འགྱུར་བའི་ཆོས་ཅན་དུ་གསུངས་པའི་བདེན་དོན་ཡིན་པ་དང༌། བོད་རིགས་སྤྱི་མཐུན་གྱི་ལས་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བ་ཞིག་ཡིན་ཅིང༌། སྲིད་ཕྱོགས་ནས་དེང་དུས་འཛམ་གླིང་གི་སྲིད་དོན་འཐབ་རྩོད་དང་འབྲེལ་ཡོད་ཅིག་ཡིན་པ་མ་ཟད། ཆེན་པོས་ཆུང་ངུ་བཟས་པ་དང༌། མང་པོས་ཉུང་ངུ་མནན་པ་ལ་ཧ་ལས་རྒྱུ་དང༌། ངོ་མཚར་ཆེ་རྒྱུ་མེད་པར་འོས་ཤིང་སྲིད་པའི་བྱ་གཞག་ཅིག་ཡིན་པར་བརྟེན་ང་ཚོས་དེ་ལ་བློ་ཕམ་དང༌། ཡིད་ཞུམ་མི་བྱ་བར་ཐབས་དང༌། མཐུན་རྐྱེན་སྒོ་སྣ་ཚོགས་ནས་བསྒྲུབས་ཏེ་རང་རེའི་སྤུན་ཟླར་གྱུར་པའི་རྒྱ་ཆེའི་བོད་མི་རིགས་རྣམས་དེ་འདྲའི་སྡུག་བསྔལ་དེ་ལྟ་བུ་ལས་མྱུར་དུ་གྲོལ་བ་དང༌། བདེན་འབྲེལ་ཐོབ་ཐང་ཡོད་ངེས་ཀྱི་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་རང་དབང་མྱུར་དུ་ལོན་པའི་ཐབས་ཚུལ་ལ་ཚང་མས་འབད་བརྩོན་མུ་མཐུད་བྱ་དགོས།

རྒྱ་མི་གུང་ཁྲན་ནས་བོད་མི་མང་ལ་དེ་འདྲའི་མནར་གཅོད་སྡུག་སྦྱོང་གཏོང་བཞིན་ཡོད་པ་དེས་ཡིད་མ་ཚིམས་པར་ད་དུང་ང་ཚོ་ཕྱི་རྒྱལ་ས་ཐོག་ཏུ་བསྐྱོད་འཁོད་བོད་མི་རྣམས་ལ་ཞེ་སྡང་གིས་སྙིང་མྱོས་ཏེ་ང་ཚོའི་མཛའ་མཐུན་ལ་དབྱེན་སྦྱོར་དཀྲུག་ཤིང་དང༌། ལས་དོན་ལ་གཏོར་བཤིག་བཅས་ཐབས་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པར་བརྟེན་རང་རེ་ཚང་མས་སྤུ་གྲིའི་སོ་ལ་ཆགས་པའི་སྦྲང་རྩི་ལྟ་བུའི་ངག་སྙན་བསླུ་བྲིད་ལ་མགོ་བོ་མ་རྨོངས་པར་དགྲ་གྲོགས་ཀྱི་འཛིན་སྟངས་མ་འཛོལ་བ་ངེས་པར་བྱ་དགོས།

མི་འགའི་བསམ་པར། རྒྱ་མི་གུང་ཁྲན་ནི་མི་འབོར་དང་དྲག་ཤུགས་ཆེ། རང་ཕྱོགས་ནི་མི་རྒྱུའི་ནུས་སྟོབས་ཞན་པས་ད་ཆ་བོད་རང་དབང་གི་དམིགས་ཡུལ་འགྲུབ་པར་དཀའ་འམ་སྙམ་དུ་ཐེ་ཚོམ་དང་སྒྱིད་ལུག་གི་བློ་སྐྱེ་སྲིད་པ་དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་ནོར་འཁྲུལ་ཅན་གྱི་བསམ་ཚུལ་ཡིན་ཏེ། འཇིག་རྟེན་འདིར་བྱ་བ་ཆེ་ཆུང་ཇི་འདྲ་ཞིག་སྒྲུབ་ཀྱང་དེའི་གཞི་དེ་བདེན་པ་ལ་བརྟེན་པ་དང༌། མི་མང་ལ་ཁེ་ཕན་དང་རང་དབང་ཡོད་པ། ཚང་མས་དེ་ལ་མོས་ཞེན་ཡོད་པ་བཅས་དགོས་པ་ལས། མཚོན་ཆས་བསྡིགས་པ་གཅིག་པུས་ག་ལ་འགྲུབ། མི་མང་ལ་ཁེ་ཕན་དང་རང་དབང་མེད་པ། དེ་ལ་མོས་ཞེན་མེད་པའི་རྟགས་མཚན་ནི་བོད་མི་ཆེས་མང་པོ་སྲོག་བསྡོས་ཅི་ཐར་བྱས་ནས་ཕྱི་རྒྱལ་དུ་བྲོས་བྱོལ་ཡོང་བ་འདིས་མཚོན་ཐུབ།

དཔེར་ན། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༥༩ ཟླ་ ༡༠ ཕན་བོད་མི་བཙན་བྱོལ་བའི་གྲངས་འབོར་སྟོང་ཕྲག་ ༢༠ སྐོར་ལས་མེད་པ་ལས་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༦༠ ནང་མི་གྲངས་སྟོང་ཕྲག་ ༥༦ ཙམ་ཟིན་ཡོད་པ་རེད། དེས་མ་ཚད་རྒྱ་ནག་རང་གི་ས་ཐོག་ནས་ཀྱང་རྒྱ་རིགས་ཧ་ཅང་འབོར་ཆེན་ཞིག་ཧོང་ཀོང་སོགས་ལ་བྲོས་བྱོལ་རྒྱུན་ཆད་མེད་པ་ཡོང་གི་ཡོད་པ་རེད། ད་དུང་གསལ་པོར་བརྗོད་ན། རྒྱ་མི་གུང་ཁྲན་ནས་ཤར་ཀྲར་ཀི་སི་ཏན་དང༌། སོག་རིགས་རྣམས་ཁྱུར་མིད་དུ་བྱས། བོད་མི་མང་པུས་མོའི་འོག་ཏུ་མནན། ཁྲག་གིས་སྦགས་པའི་ལག་པ་ཁྱིམ་མཚེས་ཡུལ་གྲུའི་ས་མཚམས་ཁག་ཏུ་བརྐྱངས། ཟ་འདོད་ཅན་གྱི་ཁ་ཨེ་ཤ་ཡའི་གླིང་ལ་གདངས། འདོད་པས་གཟིར་བའི་མིག་འཛམ་གླིང་ཁྱོན་ལ་ལྟ་བའི་སྤྱོད་ཚུལ་དེར་ཤེས་ལྡན་སུ་ཞིག་དགའ་བར་འགྱུར། རྒྱུ་མཚན་དེས་འཇིག་རྟེན་དམོད་པའི་མཆིལ་མའི་ཚོགས་རྒྱ་མི་གུང་ཁྲན་གྱི་མགོ་ཐོག་ཏུ་མི་འདོད་བཞིན་དུ་འབབ་བཞིན་ཡོད་པ་རེད།

ང་ཚོས་དྲག་ཤུགས་ཀྱིས་བསྡིགས་པ་དང༌། རྒྱུ་བརྔན་གྱིས་ཐབས་ཤེས་གང་ཡང་བྱས་པ་མེད་ཀྱང༌། ང་ཚོ་བོད་ཀྱི་དོན་གནད་འདིར་བདེན་པ་ཡོད་པར་བརྟེན་ཞི་བདེ་དྲང་བདེན་ལ་དགའ་བའི་མི་མང་ཚོས་རྒྱབ་སྐྱོར་དང་སེམས་ཁུར་ཆེས་ཆེན་པོ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་དཔེར་ན། རྒྱ་གར་རྒྱལ་ཡོངས་བོད་དོན་ཚོགས་པའི་འབོད་སྐུལ་འོག་ཨེ་ཤ་ཡ་དང༌། ཨ་ཕྷི་རི་ཀའི་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་ ༡༩ འཐུས་མི་མི་གྲངས་བརྒྱད་ཅུ་སྐོར་ནས་སྔ་ལོ་ཕྱི་ཟླ་ ༤ ནང་ལྡི་ལི་གསར་པར་ལྷན་འཛོམས་ཐོག་བོད་ཀྱི་གནད་དོན་ལ་གྲོས་བསྡུར་བྱས་ཏེ་བོད་ལ་རྒྱ་མི་གུང་ཁྲན་ནས་ཁྲིམས་འགལ་བྱས་པར་ཡིད་ཆེས་ངོས་འཛིན་གྱིས་ཡིག་ཆ་བཀྲམས་པ་དང༌། བོད་དོན་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་རྒྱུན་མཐུད་བྱེད་ཆེད་ལྡི་ལི་གསར་པར་ལྷན་ཚོགས་དེའི་རྒྱུན་ལས་ལས་ཁུངས་གཏན་འཛུགས་བྱས་པ། མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་སུ་བོད་དོན་ཞུ་སྐུལ་བྱེད་ཆེད་འཐུས་མི་ཆེད་གཏོང་སོགས་ང་ཚོར་ཁ་ཞེ་མེད་པའི་རྒྱབ་སྐྱོར་རོགས་རམ་བྱེད་མུས།

དེ་བཞིན་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༦༠ ཟླ་ ༧ ནང་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཁྲིམས་དཔོན་ཚོགས་ཆེན་ནས། བོད་དང༌། རྒྱ་ནག་མི་མང་སྲིད་གཞུང་ཟེར་བའི་སྙན་དེབ་ཤོག་གྲངས་ ༣༤༠ སྐོར་ཡོད་པ་ཞིག་འགྲེམས་བསྒྲགས་བྱས་པའི་ནང༌། བོད་ཀྱི་གནས་སྟངས་ནི་དངོས་དོན་རང་བཙན་གྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཡིན་པ་དང༌། བོད་མི་རྣམས་ནི་ཆོས་དང་འབྲེལ་བའི་ཚོགས་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡིན་པ་དེ་རྩ་མེད་གཏོང་རྒྱུའི་ལས་འགུལ་བྱས་ཡོད་སྟབས་མི་རིགས་རྩ་མེད་ཀྱི་ཁྲིམས་ལུགས་དང་འགལ་བ་དང༌། བོད་མི་རྣམས་ལ་མིའི་ཀུན་སྤྱོད་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་སྤྱི་དང༌། ལྷག་པར་ལུས་སྲོག་གི་ཐོབ་ཐང་འཕྲོག་པའི་ཁྲིམས་འགལ་བྱུང་བ་སོགས་ཞིབ་གསལ་འགྲེལ་བཤད་མཛུབ་སྟོན་བྱས་ཡོད་ཅིང༌། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་འཛམ་གླིང་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་དང་མི་མང་ནས་བོད་དོན་གོ་རྟོགས་ཇེ་ཆེ་དང༌། རྒྱབ་སྐྱོར་ཇེ་ཟབ་ཏུ་འགྲོ་ཡི་ཡོད་པ་རེད། ད་དུང་འཛམ་གླིང་གི་ཡུལ་གྲུ་མང་པོའི་ནང་ནས་སྙན་གྲགས་ཅན་གྱི་མི་སྣ་དང༌། མཁས་པ། དགེ་རྒན། སློབ་ཕྲུག བཟོ་རིགས་སོགས་མང་པོས་ང་ཚོར་སེམས་གསོ་དང་རྒྱབ་སྐྱོར་གྱི་ཡི་གེ་རྒྱུན་མ་ཆད་པར་གཏོང་གི་ཡོད་པ་མ་ཟད། མ་བསྐུལ་དང་བླངས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ང་ཚོར་ཕན་སེམས་བཟང་པོས་ལས་དོན་བྱེད་མཁན་ཇི་སྙེད་ཅིག་ཡོད་འདུག དེས་ན་ང་ཚོ་གྲོགས་མེད་གཅིག་པུར་ལུས་པ་མ་ཡིན་པར་འཛམ་གླིང་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་གིས་ང་ཚོར་སྙིང་ཐག་པ་ནས་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པར་བརྟེན་ང་ཚོའི་རང་དབང་གི་དམིགས་ཡུལ་ངེས་པར་འགྲུབ་ཐུབ་པར་ཡིད་ཆེས་བྱས་ཆོག་པ་ཡིན།

དེར་མ་ཟད་དེང་དུས་འཛམ་གླིང་གི་མི་རྣམས་ཤེས་བྱའི་གནས་ཚད་ཇེ་མཐོར་གྱུར་ཏེ་སྟོབས་ཆེན་རྒྱལ་ཁབ་ཚོའི་ཁོངས་སུ་མི་ལོ་དུ་མར་གནས་པའི་མི་རིགས་མང་པོ་ལ་འདྲ་མཉམ་དང༌། རང་དབང་གི་ཁེ་དབང་ཐོབ་ཐང་སྤྲོད་ལེན་བྱེད་བཞིན་པས་ད་ཕན་མི་ལོ་གཉིས་ཀྱི་རིང་དུ་ཡང་རྒྱལ་ཁབ་ཆུང་ཁག་ཉི་ཤུ་སྐོར་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་གདན་གྲལ་དུ་འཁོད་བཞིན་པའི་སྐབས་འདིར་རྒྱ་མི་གུང་ཁྲན་ནས་སྤྱི་ཚོགས་རྙིང་པ་ལས་ཀྱང་ཆེས་རྙིང་པ་ཀླ་ཀློའི་སྤྱོད་ཚུལ་དུ་ཞུགས་ནས་མི་རིགས་གཞན་ལ་བཙན་གནོན་དང༌། ཟ་འདོད་ཀྱི་བྱ་སྤྱོད་ལྷུར་བླངས་པ་འདིས་གུང་ཁྲན་ལ་སྟོབས་དང་མི་འབོར་ཆེ་བའི་ང་རྒྱལ་ཇི་ལྟར་བྱས་ཀྱང་ཤེས་ལྡན་བཟང་སྤྱོད་ལྡན་པའི་འཛམ་གླིང་མི་གྲལ་དུ་མ་ཚུད་པ་མ་ཟད། མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་གདན་གྲལ་དུ་ཡང་ཚུད་ཀྱི་མེད་པ་རེད།

དཔེར་ན། ཟས་དང་སྨན་ནི་ལུས་འཚོ་ཞིང༌། ནད་སེལ་བའི་ཐབས་ཚུལ་མེད་མི་རུང་བ་ཡིན་ཀྱང༌། སྤྱོད་ཚུལ་ལོག་པ་དང༌། ཚད་ལས་བརྒལ་ན་ནད་སྐྱེ་ཞིང༌། སྲོག་འགག་པའི་རྒྱུ་བྱེད་པ་ལྟར་འཛམ་གླིང་སྤྱི་སྲོལ་དང་མི་མཐུན་པའི་བྱ་སྤྱོད་འདི་དག་བརྟན་ཞིང་ཡུན་དུ་གནས་པའི་ཐབས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།

ཡང་ལ་ལའི་བསམ་པར་བོད་དོན་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་མཁན་དེ་ལྟར་ཡོད་ན་མྱུར་དུ་འཁྲུན་ཆོད་ཡོང་དགོས་སྙམ་པར་སྲིད་ཀྱང༌། རང་རེ་བོད་ཀྱི་གནད་དོན་འདི་དོན་རྩ་ཆུང་ངུ་ཞིག་མིན་པ་དང༌། དེ་ཡང་འཛམ་གླིང་ཧྲིལ་པོའི་སྲིད་དོན་གྱི་གནས་ཚུལ་དང་འབྲེལ་ནས་ཡོད་པ། རང་རེའི་དགྲ་ཡ་རྒྱ་མི་གུང་ཁྲན་གྱི་ལྟ་སྤྱོད་ཤེས་ལྡན་མིའི་སྤྱོད་ཚུལ་ཚད་ཐིག་གི་ཕྱི་རོལ་ཏུ་གྱུར་པ་བཅས་ཡིན་པས་ན་རང་བཞིན་ལས་སླ་པོར་འཁྲུན་ཆོད་ཡོང་ཐབས་ག་ལ་ཡོད།

དེང་དུས་འཛམ་གླིང་ནང་རང་དབང་རང་བཙན་གྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཆེས་མང་པོ་ཞིག་མི་ལོ་བརྒྱ་ཉིས་བརྒྱ་ནས། སྟོང་ཕྲག་གི་བར་གཞན་གྱི་བཙན་དབང་འོག་བསྡད་པ་ཤ་སྟག་ཡིན། དཔེར་ན་མི་ཚོགས་དུང་ཕྱུར་དྲུག་ལྷག་ཡོད་ཟེར་བའི་རྒྱ་ནག་གི་ཡུལ་ཡང་ཕྱི་རྒྱལ་དབང་འོག་ལས་གྲོལ་ནས་མི་ལོ་བཅུ་སྐོར་ལས་ཕྱིན་ཡོད་པ་མ་རེད། དེས་ན་ང་ཚོའི་རང་དབང་སྒྲུབ་པ་ལ་མི་ལོ་རེ་གཉིས་ཙམ་ལ་ཡུན་འགོར་སོང་སྙམ་པའི་ངང་ཐུང་དང༌། འདོད་ཐག་ཉེ་པོ་མི་བྱ་བར་དལ་གྱིས་འབབ་པའི་ཆུ་ཆེན་ལྟར་བཟློག་ཏུ་མེད་པའི་བརྩོན་འགྲུས་དང༌། སྙིང་སྟོབས་བརྟན་པོས་ང་ཚོའི་རང་དབང་གི་དམིགས་ཡུལ་འབད་སྒྲུབ་བྱ་དགོས།

གཞན་ཡང་རང་རེས་དོ་གལ་བྱ་དགོས་པ་ཞིག་ལ། བློ་གྲོས་ཀྱི་མིག་མ་རིག་པའི་ལིང་ཏོག་གིས་བསྒྲིབས་པའི་རྒྱ་མི་གུང་ཁྲན་ནས། འགྲོ་ཀུན་གཏན་བདེ་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་ཚུལ་ཟབ་མོ་དམ་པའི་ཆོས་ཞེས་པ་ལ་དོན་དང་སྙིང་པོ་ཡོད་པར་མ་མཐོང་ནས་ཆོས་ཞེས་པ་རྩ་མེད་དུ་གཏོང་བའི་ཐབས་ཚུལ་རྩོམ་བཞིན་པའི་སྐབས་འདིར། ང་ཚོས་སྟོན་པ་ཐུགས་རྗེ་ཅན་གྱིས་ལེགས་པར་གསུངས་པའི་དམ་པའི་ཆོས་འདི་དག་མི་ཉམས་གོང་འཕེལ་དུ་བྱེད་དགོས་ཤིང༌། ད་ཕན་སྦག་ས་དང༌། ཌ་ལ་ཧའོ་སི་སོགས་ས་གནས་འགའ་ཤས་ལ་རིས་མེད་དགེ་འདུན་མི་ཉུང་ཙམ་ནས་ཐོས་བསམ་སློབ་གཉེར་གང་ལེགས་གནང་མུས་ཐོག གལ་ཆེའི་དཔེ་ཆ་འཚོལ་སྡུད་དང༌། དཔར་བསྐྲུན། ཕྱི་རྒྱལ་སློབ་གྲྭ་དང༌། དཔེ་མཛོད་ཁག་ལ་དགེ་རྒན་ལས་བྱེད་གཏོང་བ་སོགས་ལས་དོན་གང་འཚམས་བྱེད་བཞིན་ཡོད་ཅིང༌། རང་རེའི་ཆོས་འདི་ནི་ཁུངས་དང་རྒྱུ་མཚན་མེད་པ་རྣམ་རྟོག་ཙམ་ཞིག་མ་ཡིན་པར། ཚད་མའི་རིགས་པས་གཏན་ལ་འབེབས་ནུས་ཤིང༌། དངོས་པོའི་གནས་ཚུལ་དང་ཆེས་མཐུན་པའི་བདེན་དོན་ཡང་དག་པ་ཞིག་ཡིན་པར་བརྟེན། ཤེས་ལྡན་གྱི་མི་མང་པོས་འདི་ལ་དོན་གཉེར་དང་དོ་སྣང་ཇེ་ཆེར་གྱུར་ཏེ་དེང་དུས་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་འོད་ཟེར་རྨད་དུ་བྱུང་བ་ཞིག་རྒྱ་གར་འཕགས་པའི་ཡུལ་ནས་འཛམ་གླིང་གི་ས་ཕྱོགས་མང་པོར་གསར་དུ་འཕྲོ་བཞིན་ཡོད་པ་རེད།

གནས་སྐབས་དེ་འདྲའི་དུས་འདིར་རང་རེའི་དགེ་འདུན་རྣམས་ནས་རང་རང་གིས་ཁས་བླངས་པའི་དམ་སྡོམ་ལ་གཅེས་སྲུང་ལྷོད་མེད་ཐོག ཐེག་པ་གསུམ་དང༌། རྒྱུད་སྡེ་བཞིས་བསྡུས་པའི་ལུང་རྟོགས་ཀྱི་དམ་ཆོས་རིན་པོ་ཆེ་བཤད་སྒྲུབ་ཀྱི་སྒོ་ནས་འཛིན་སྐྱོང་སྤེལ་གསུམ་མཛད་པ་ལ་སྔར་ལས་ལྷག་པའི་ཁུར་བརྩོན་གནང་དགོས་ཀྱི་འདུག

དེ་བཞིན་རྒྱ་གར་ནང་འབྱོར་བའི་བོད་རིགས་བུ་ཕྲུག་ཧ་ཅང་འབོར་ཆེན་ཡོད་པ་རྣམས་ནས་བོད་ཡིག་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་དེང་དུས་ཀྱི་ཤེས་ཡོན་ཚད་ལོངས་སློབ་སྦྱོང་ཐུབ་ཐབས་སློབ་གྲྭ་གསར་འཛུགས་དང༌། ཕྱི་རྒྱལ་ཁག་ཏུ་གཏོང་ཐབས། ད་ཡོད་ཀྱི་སློབ་གྲྭ་འཐོར་གྱར་མ་སོང་བར་གོང་སྤེལ་གཏོང་བ་སོགས་ཐབས་ཤེས་སྒོ་གང་ས་ནས་བྱེད་མུས་ལྟར་བོད་ཕྲུག་ན་ཆུང་རྣམས་ནས་སློབ་སྦྱོང་ལ་ཁུར་བརྩོན་ཆེ་བསྐྱེད་བྱས་ཏེ་འཕྲལ་སེལ་རང་རིགས་ཀྱི་ལས་བྱེད་ཤེས་ཡོན་ཅན་མི་ལྡང་བའི་དཀའ་ངལ་སེལ་བ་དང༌། ཕུགས་ཡུལ་རྒྱ་ཆེའི་བོད་མི་མང་གི་ཞབས་འདེགས་སྒྲུབ་པའི་འགན་ཁུར་ཐུབ་ཐབས་བྱ་དགོས།

བོད་མི་བྱིངས་རྣམས་ད་མུས་ལམ་བཟོ་སོགས་སྡོད་ཡུལ་ངེས་མེད་ཀྱི་ལས་རྩོལ་བྱ་རྒྱུ་དཀའ་སྦྱོང་ཆེ་ཁར། འཚོ་ཐབས་དང༌། སྡོད་གནས་གཏན་ཆགས་མེད་པས་བློ་བག་མི་ཕབ་པ་བཅས་ལ་བརྟེན། བོད་མི་ཁྱོན་འབོར་གང་ཆེ་ཞིག་སོ་ནམ་ཐོན་སྐྱེད་ལྟ་བུར་གནས་སྐབས་གཞིས་ཆགས་ཐུབ་པ་དགོས་གལ་ལ། དེང་སྐབས་བོད་མི་སུམ་སྟོང་ཐམ་པ་རྒྱ་གར་ལྷོ་ཕྱོགས་མལ་སོར་ཁུལ་རིམ་བསྐྱོད་གཞིས་ཆགས་བྱེད་མུས་ལྟར། སྔོན་འབྱོར་ཚོས་བྱ་སྤྱོད་གང་ཅི་བོད་མིའི་མིང་ཤས་སུ་མ་སོང་བ་ཡུལ་མིའི་འདོད་བློར་འབབ་ངེས་བྱུང་ཚེ་ད་དུང་ཁུལ་དེར་བོད་མི་འཕར་སྣོན་བསྐྱོད་རྒྱུའི་ས་ཆ་ཐོབ་པའི་རེ་བ་ཡོད་གཤིས། དེ་རྩིས་སྔོན་འབྱོར་བོད་མི་ཚོས་བྱ་སྤྱོད་རྣམ་འགྱུར་བཟང་པོ་ཡུལ་གཤིས་དང་མཐུན་པ་དགོས་པ་དང༌། བྱིངས་ནས་ཀྱང་མུ་མཐུད་གཞིས་ཆགས་སུ་འགྲོ་རྒྱུའི་གྲ་སྒྲིག་དང་ཡིད་འདུན་བྱ་དགོས།

ངོས་ཀྱི་རེ་འདུན་ལ། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༦༠ ཟླ་ ༡༠ ཕན་ལ་རང་གི་ཕ་ཡུལ་དང་བྲལ་ནས་ཕྱི་རྒྱལ་དུ་གྱར་དགོས་བྱུང་བའི་བོད་མི་སྟོང་ཕྲག ༥༦ ཙམ་ཡོད་པའི་ནང་ནས། དགེ་འདུན་རྣམས་ནས་འཕགས་པའི་རིགས་བཞི་ལ་ཚུལ་བཞིན་དུ་གནས་ཏེ་རྒྱལ་བསྟན་རིན་པོ་ཆེ་འཛིན་སྐྱོང་སྤེལ་གསུམ་གནང་ཐུབ་པ་དང༌། ལོ་ ༡༦ མན་གྱི་བོད་ཕྲུག་ཉིས་སྟོང་སྐོར་མཆིས་པ་རྣམས་ནས་རང་གི་ཕ་མེས་ཀྱི་ཤེས་ཡོན་བཟང་པོ་རྣམས་སྨོས་མེད་ཐོག དེང་དུས་རིག་གསར་གྱི་ཤེས་ཡོན་རྣམས་ཀྱང་འཛམ་གླིང་མི་རིགས་སྤྱིའི་ཤེས་ཚད་དང་མཉམ་པར་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་རྒྱུ།

ལོ་ ༢༠ སྐོར་གྱི་ན་གཞོན་རྣམས་བཟོ་ལས་སྣ་ཚོགས་པའི་སློབ་སྦྱོང་དང༌། ལས་ཀར་ཞུགས་ཐུབ་པ། དེ་ཡན་གྱི་རྒན་པ་རྣམས་ས་ཞིང་ཐོག་གཞིས་ཆགས་སོ་ནམ་གཙོ་གྱུར་ཀྱི་ཐོན་སྐྱེད་བྱ་རྒྱུ། ལས་ཀ་མི་འཕེར་ངེས་ཅན་གྱི་ལོ་ན་ཆེས་རྒན་པའི་རིགས་དང༌། ནད་གཅོང་རིགས་རྒན་གསོ་ཁང་དུ་འཚོ་སྐྱོང་ཐུབ་ཐབས་བཅས་ཀྱི་རེ་འདུན་དང་འབད་རྩོལ་བྱེད་བཞིན་པ་ཡིན་ན། ཚང་མས་བསམ་ཚུལ་དེ་དག་འགྲུབ་པ་ལ་རང་རང་གི་ངོ་སྐལ་དུ་གྱུར་པའི་ཁུར་ལེན་མཐུན་འགྱུར་ཕྱར་བ་གྲུ་འདེགས་ཀྱིས་སྤྱི་དོན་འགྲུབ་ཐབས་བྱ་དགོས།

དེ་དག་ནི་དེང་དུས་ཀྱི་སྐབས་བབས་ཀྱི་བྱ་བའི་རིམ་པ་མདོ་ཙམ་མཚོན་པ་ཡིན་ཞིང༌། མ་འོངས་པར་རང་རེ་བོད་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་སྐྱོང་ཚུལ་སྐོར་ངོས་ཌ་ལ་ཧའོ་སིར་བསྐྱོད་སྐབས་ཀྱི་གླེང་མོལ་ནང་རགས་ཙམ་བརྗོད་པ་ལྟར། ད་ཕན་གྱི་ལུགས་སྲོལ་ཁོ་ནས་མི་འགྲིགས་པར་དགོས་ངེས་ཀྱི་བསྒྱུར་བཅོས་བྱེད་དགོས་པ། དཔེར་ན། གཞུང་གི་ཚོགས་འདུའི་འཐུས་མི་དང༌། ལས་བྱེད་གཙོ་བོའི་རིགས་ལ་ཕོ་མོ་རིགས་རུས་དབྱེར་མེད་དུ་མི་མང་ནས་འདེམས་བསྐོ་བྱེད་པ་དང༌། སྒེར་ཆོས་མི་དྲག་དང༌། གཞུང་རྒྱུག་པ་དང༌། དུད་ཆུང་པ་སོགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་མེད་པར་ས་ཞིང་ཡོངས་རྫོགས་མོས་སྙོམ་ཀྱིས་འདེབས་སྐྱོང་བྱེད་པ། མི་མང་རྣམས་ནས་རང་རང་གི་ནུས་རྩལ་གང་ཡོད་གཞུང་སྟོབས་འབྱོར་མངའ་ཐང་རྒྱས་ཐབས་སུ་འདོན་པ་དང༌། གཞུང་གི་ནུས་སྟོབས་གང་ཡོད་རང་གི་མི་མང་གི་འཚོ་བ་ཡར་རྒྱས་ཀྱི་ཐབས་སུ་འཇུག་པ། སྒེར་ལས་གཞུང་གཙོ་བོར་འཛིན་པ་དང་ཉུང་ངུ་ལས་མང་པོ་གཙོ་བོར་འཛིན་པ་སོགས་དེང་དུས་ཡར་ཐོན་ཅན་གྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཚོའི་ཆབ་སྲིད་སྐྱོང་ཚུལ་གྱི་ལེགས་ཆ་རྣམས་རང་ཅག་ལ་སྔར་ཡོད་ཆོས་སྲིད་ཟུང་འབྲེལ་དུ་སྐྱོང་བའི་ལུགས་སྲོལ་བཟང་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཐོག་ཏུ་བསྣན་ཏེ། རང་གི་རྒྱལ་ཁབ་སྟོབས་འབྱོར་མངའ་ཐང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང༌། མི་མང་ལ་དོན་དམ་གྱི་ཁེ་དབང་དང༌། འདི་ཕྱིར་བདེ་སྐྱིད་ཀྱིས་འཚོ་བ་ཞིག་དགོས་པ་ཡིན་ན། ཚུལ་འདི་དག་གི་སྐོར་ལ་ཡང་ད་ལྟ་ནས་བསམ་བློའི་འཁྱེར་སོ་དང༌། གོམས་ཆ་གོང་འཕེལ་དུ་གཏོང་དགོས།

མདོར་ན། རང་ཅག་ཆོལ་ཁ་གསུམ་གྱི་བོད་རིགས་སུ་གཏོགས་པ་ཚང་མས་བོད་མི་རིགས་རང་དབང་གི་དོན་དུ་ལུས་སྲོག་བཏང་བ་རྣམས་ཀྱི་བཀའ་དྲིན་དང༌། དེང་སྐབས་མནར་གཅོད་དྲག་པོ་མྱོང་བཞིན་པའི་སྤུན་ཟླ་རྣམས་ཀྱི་སྣང་ཚུལ་མ་བརྗེད་ཡིད་ཀྱི་ཐིག་ལེར་བཀོད་ནས་ལུས་ཀྱི་བྱ་སྤྱོད། ངག་གི་སྨྲ་བརྗོད། ཡིད་ཀྱི་འཁྱེར་སོ་བཅས་དམིགས་ཡུལ་གཏད་སོ་གཅིག་ཏུ་བཟུང་སྟེ། བོད་ཆོས་སྲིད་ཀྱི་རང་དབང་བསྐྱར་དུ་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་ཚུལ་ལ་ནུས་ཤུགས་ཆིག་སྒྲིལ་གྱིས་འཇུག་དགོས་པ་ཡིན་ནོ།། ཞེས་སྩལ།

གསུམ་བཅུའི་དུས་དྲན་ཐེངས་གསུམ་པའི་ཐོག་སྩལ་བའི་གསུང་འཕྲིན།

ཕྱི་ལོ་ ༡༩༦༢ ལོ་གསུམ་གོང་གི་དུས་ཚོད་ད་ཉིན། མཚོན་མེད་ཞི་བའི་ལྷ་སའི་མི་མང་གིས་ང་ཚོར་དྲག་ཤུགས་ཀྱིས་གནོན་མཁན་ཚོར་ངོ་རྒོལ་བྱས་ཤིང༌། ཡུལ་དང༌། རང་དབང་སྲུང་སྐྱོབ་ཀྱི་དོན་དུ་གཅེས་པའི་ལུས་སྲོག་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱང་དགའ་པོའི་ངང་བློས་བཏང་བ་རེད། འཇིགས་ཟིལ་དངངས་སྐྲག་ཅན་གྱི་དབང་བསྒྱུར་ད་དུང་མུ་མཐུད་བསྡད་ཡོད་པར་བརྟེན་མནར་གཅོད་དེ་ལས་ཐར་བའི་དོན་དུ་ད་ཕན་ཉིན་ཞག་ཇི་ལྟར་སོང་བ་བཞིན་བཙན་བྱོལ་བོད་མི་གང་མང་ཁྱིམ་མཚེས་རྒྱལ་ཁབ་ནང་ཡོང་དགོས་བྱུང་བ་རེད། འོན་ཀྱང་མི་མང་གི་སེམས་ཤུགས་ནི་ནམ་ཡང་ཉམས་ཆག་བྱུང་མེད་ལ། ཉམས་ཆག་འགྲོ་ཐུབ་པ་ཡང་མ་ཡིན། དྲག་ཤུགས་ཀྱིས་བཟུང་བའི་བོད་ནང་གི་འགོ་བྱེད་ཚོའི་བྱ་སྤྱོད་ལ་བྲོས་ཐར་མ་ཐུབ་པའི་བོད་མིས་དགའ་མོས་མི་བྱེད་པའི་ཁར། བོད་མི་དཔའ་བོ་ཚོས་འཐབ་རྩོད་ངོ་རྒོལ་ད་དུང་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད།

ཁོང་ཚོའི་སེམས་ཤུགས་དང་སྙིང་སྟོབས་ཀྱིས་རང་གི་ཁྱིམ་ཚང་ཚོར་ཡང་སྲུང་སྐྱོབ་ཀྱི་ནུས་ཤུགས་ཐོན་པ་དང༌། མ་འོངས་པའི་བོད་ཀྱི་མདུན་ལམ་ལ་གཡོ་འགུལ་མེད་པར་ད་དུང་བློ་སྤོབས་ཆེན་པོའི་ངང་བསྡད་ཡོད་པ་རེད། དེ་རིང་གི་དུས་ཚེས་འདིར་བོད་ཀྱི་ཕྱི་ལོགས་སུ་ཡོད་པའི་ང་ཚོ་བོད་མི་ཡོངས་རྫོགས་ནས་ཡིད་ཀྱི་དབང་པོ་ཁོང་ཚོའི་རྗེས་སུ་རང་བཞིན་གྱིས་གཞོལ་བའི་ཐོག ཁོང་ཚོའི་བཀའ་དྲིན་དང༌། གཟི་བྱིན་ལ་རྗེས་དྲན་གུས་འདུད་བྱེད་འོས་པ་ཡིན། ཁོང་ཚོ་བཟོད་དཀའི་ངལ་སྡུག་དྲག་པོས་མ་གཙེས་པར་སྙིང་སྟོབས་དང་གཟི་བྱིན་ཉམས་མེད་དུ་གནས་ཆེད་འཕགས་མཆོག་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོར་གསོལ་འདེབས་སྨོན་ལམ་དང༌། ཁོང་ཚོར་བྱིན་རླབས་བྱེད་རྒྱུ་ཡིན།

ཁོང་ཚོར་རྨི་ལམ་ངན་པ་རྨིས་པ་ལྟ་བུའི་དངངས་སྐྲག་དང༌། དཀའ་སྡུག་རྣམས་རིང་མིན་སེལ་ཐུབ་པའི་དོན་དུ་ང་ཚོ་ཕྱོགས་འདིར་གནས་པ་ཚོས་སྨོན་ལམ་འདེབས་རྒྱུ་མ་གཏོགས། རང་གི་དགའ་བརྩེ་བྱེད་ཡུལ་ཚང་མ་རྩ་མེད་གཏོང་བ་མཐོང་མཁན་གྱི་བོད་མི་ཚོར་དངོས་པོའི་རོགས་རམ་བྱེད་མི་ཐུབ་ཀྱང༌། ང་ཚོའི་མི་མང་གི་དཀའ་ངལ་རྣམས་མྱུར་དུ་ཐག་གཅོད་ཐུབ་ཐབས་བྱེད་དགོས་པའི་ལས་འགན་ཆེ་ཞིང་ལྕི་བ་ཞིག་ང་ཚོའི་ཐོག་ཏུ་ཡོད། ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་བཙན་གནོན་དང༌། མནར་གཅོད་འོག་ནས་མ་ཐར་བར་ང་ཚོའི་རྗེས་སུ་ལུས་པ་ཚོའི་རེ་དོན་སྒྲུབ་དགོས་པ་དེ་དག་ང་ཚོའི་ལས་འགན་དང་པོ་ཡིན་པ་བརྗེད་མི་རུང༌། ང་ཚོས་སྔར་བཞིན་ཆིག་སྒྲིལ་དམ་ཟབ་བྱེད་དགོས་ཤིང༌། ང་ཚོའི་མདུན་དུ་རྒྱ་ཆེའི་ལས་དོན་ཞིག་བསྡད་ཡོད།

ད་ཕན་ལོ་གསུམ་རིང་ངོས་ཀྱི་མི་མང་པོ་བཙན་བྱོལ་བྱེད་དགོས་བྱུང་བའི་གནད་དོན་འདི་ཐོག་ཡར་ཐོན་འཛམ་གླིང་གི་བསམ་བློར་གཡོ་འགུལ་ཐེབས་ཡོད་ཅིང༌། ང་ཚོས་བོད་ཀྱི་དཀའ་ངལ་གནས་ཚུལ་མདོ་ཙམ་བརྗོད་པ་ལ་ང་ཚོ་ཙམ་མིན་པར་མཛའ་གྲོགས་རྒྱལ་ཁབ་མང་པོས་ཀྱང་རྒྱབ་སྐྱོར་ཐབས་ཤེས་བྱས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་སྔ་ལོ་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཚོགས་ཆེན་ནང་གྲོས་ཆོད་ཅིག་གཏན་འབེབས་བྱུང་བ་དང༌། གྲོས་ཆོད་དེས་ང་ཚོའི་དོན་གནད་གོམ་རིམ་གཅིག་བགྲོད་པར་ངོས་འཛིན་བྱེད་འོས། མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ནས་དེང་དུས་བོད་ནང་གི་བྱ་སྤྱོད་ལ་དོ་སྣང་ཆེན་པོ་བྱེད་བཞིན་པ་མ་ཟད། མ་འོངས་པའི་དོན་དུ་དམིགས་ཡུལ་ཆེན་པོ་གཉིས་བསྟན་ཅིང༌། བོད་མིའི་གཞི་རྩའི་ཐོབ་ཐང་དང༌། རང་དབང་རང་འཇགས་ངེས་པར་སྤྲོད་དགོས་པ་གསལ་པོར་བརྗོད་པའི་ཐོག་བོད་མིའི་རང་ཐག་རང་གཅོད་སྐོར་ཡང་ད་ལམ་ཐོག་མར་བརྗོད་འགོད་བྱས་པ་རེད།

གྲོས་ཆོད་ཅིག་གཏན་འབེབས་བྱས་མ་ཐག་བཙན་གནོན་གྱི་སྲིད་བྱུས་མཚམས་ཆོད་མི་འབྱུང་བ་ང་ཚོས་ཤེས་ཐུབ་ཀྱང༌། མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་འབོད་སྐུལ་དེ་ལ་རླབས་ཆེན་རྒྱ་ནག་མི་མང་ཚོས་སྣང་མེད་མི་བྱེད་པའི་རེ་བ་ཡོད། མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་རྩ་ཁྲིམས་དང༌། འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་སྐོར་གསལ་བསྒྲགས་རྩ་དོན་རྣམས་ཨ་ཕྷ་རོ་ཨེ་ཤན་ (Afro-Asian) རྒྱལ་ཁབ་ཚོས་སྦན་ཏུང་ཚོགས་འདུའི་སར་རྩ་འཛིན་ཁས་ལེན་བྱས་པ་དང༌། ཚོགས་འདུ་དེར་རྒྱ་ནག་གཞུང་ཡང་ཞུགས་ཡོད་པ་རེད། མི་མང་ལ་ཕྱི་རྒྱལ་གྱིས་བཙན་གནོན་བེད་སྤྱོད་བྱེད་པ་དེས་གཞི་རྩའི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་འཕྲོག་པ་དང༌། མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་རྩ་ཁྲིམས་དང་འགལ་བ། འཛམ་གླིང་ཞི་བདེ་དང་མཉམ་འབྲེལ་གྱི་ལས་དོན་ལ་འགོག་རྐྱེན་དུ་འགྲོ་གི་ཡོད་ཚུལ་སྐབས་དེར་རྒྱ་ནག་གཞུང་རང་གིས་བརྗོད་ཡོད་པ་རེད།

གལ་ཏེ་གསལ་བསྒྲགས་དེ་ཚོར་ཕན་ནུས་ཡོད་ཚེ་བོད་ནང་རྒྱ་ནག་གི་སྐུ་ཚབ་ཚོའི་བྱ་སྤྱོད་རྣམས་རྩ་དོན་དེ་དག་དང་རྒྱབ་འགལ་འགྲོ་གི་ཡོད་པ་ཤེས་དགོས་པའི་ཁར། བོད་ནང་བཙན་ཤུགས་ཀྱི་སྲིད་བྱུས་མཚམས་འཇོག་བྱེད་དགོས་པ་ཡང་ངེས་པར་ཤེས་དགོས། བོད་མི་ཚོའི་ཐོབ་ཐང་དང༌། རང་དབང་དང་མཐུན་པར་བོད་ཀྱི་དཀའ་ངལ་ཞི་བའི་ལམ་ནས་སེལ་བ་མ་གཏོགས་ཐབས་ལམ་གཞན་མེད་པ་ཤེས་དགོས་པ་ཡིན། དེར་བརྟེན་བོད་ནང་ངོས་ཀྱི་མི་མང་ཚོར་བཙན་དབང་དང༌། མནར་གཅོད་བྱེད་པ་འཕྲལ་དུ་མཚམས་འཇོག་བྱེད་དགོས་ཞེས་སྐབས་འདིར་རྒྱ་ནག་དབང་སྒྱུར་བ་ཚོར་འབོད་སྐུལ་བྱེད་རྒྱུ་ཡིན།

མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་གྲོས་ཆོད་དེའི་ནང༌། ད་ལམ་གྱི་གྲོས་ཆོད་འདིའི་དོན་གནད་རྣམས་བསྒྲུབ་ཆེད་འཐུས་མིའི་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་ནས་འོས་ཤིང་འཚམས་པའི་བྱེད་ཐབས་གང་ཡོད་ལག་ལེན་བསྟར་དགོས་ཞེས་འབོད་སྐུལ་བྱས་འདུག ངའི་འབོད་སྐུལ་ལ་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་ཉན་འཇོག་མ་བྱས་ཀྱང༌། ཞི་བདེར་དགའ་བའི་འཛམ་གླིང་རྒྱལ་ཁབ་ཆེ་ཁག་ཚོས་བོད་ནང་གི་བོད་མི་ཉམ་ཐག་ཚོའི་དོན་དུ་བོད་མིའི་རང་དབང་ཞི་བའི་ལམ་ནས་སྒྲུབ་པའི་བར་བཞུགས་ཐེ་ཚོམ་མེད་པར་གནང་བའི་རེ་བ་ཡོད། བོད་མིའི་རང་དབང་བསྐྱར་གསོའི་ཆེད་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་སུ་བོད་དོན་ཞུ་སྐུལ་དང་རྒྱབ་སྐྱོར་གནང་མཁན་ཚོར་སྙིང་ནས་བཀའ་དྲིན་རྗེས་དྲན་ཞུ་རྒྱུ་མ་ཟད། བོད་ནང་ཞི་བདེ་དང༌། རང་དབང་ཡོང་བའི་ཐབས་ཤེས་སྔར་བཞིན་མུ་མཐུད་གནང་རྒྱུར་ཡིད་ཆེས་བརྟན་པོ་ཡོད། ད་བར་རྒྱ་གར་དང༌། འབྲས་ལྗོངས། བལ་ཡུལ། འབྲུག་བཅས་ཀྱི་ནང་བཙན་བྱོལ་བོད་མི་བདུན་ཁྲི་ལྷག་ཙམ་སྐྱབས་བཅོལ་བྱས་པ་དང༌། བོད་ནང་བཙན་བརྗིད་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བས་རང་གི་ལུས་སྲོག་རྩ་མེད་འགྲོ་རྒྱུ་ལས་སྐྱོབ་ཆེད་ལམ་བགྲོད་དཀའ་ངལ་འཛེམས་མེད་ཀྱིས་བཙན་བྱོལ་བོད་མི་ཁྱོན་ཆེ་འདི་ལྟར་ཡོང་ལུགས་ཀྱིས་དེང་དུས་བོད་ནང་མི་མང་གི་འཚོ་བ་བཟོད་ཐབས་བྲལ་བ་ཞིག་ཡོད་པ་གསལ་པོར་བསྟན་པ་རེད།

བཙན་བྱོལ་བོད་མི་རྣམས་རྒྱ་གར་རམ་ས་ཁུལ་གང་འོས་སར་གཞིས་ཆགས་ཆེད་རོགས་རམ་བྱེད་དགོས་ཤིང༌། དེ་ཡང་མྱུར་དུ་བྱེད་དགོས། རྒྱ་གར་གཞུང་ནས་ད་བར་རོགས་རམ་ཆེན་པོ་གནང་ཡོད་པ་དང༌། དེ་མིན་ཕན་སེམས་ཅན་གྱི་གཞུང་ཁག་དང༌། སྒེར་གྱི་ཚོགས་པ་ཁག་ནས་ཀྱང་རོགས་རམ་གནང་ཡོད་པ་རེད། འོན་ཀྱང་ད་དུང་ལས་འཕྲོ་མང་པོ་བསྡད་པའི་ཁར། བཙན་བྱོལ་བོད་མི་མང་པོ་མུ་མཐུད་ཡོང་བ་དེས་ང་ཚོའི་ལས་དོན་སྣོན་མ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་རེད། ཞི་བདེ་དང༌། རང་དབང་ལ་དགའ་བའི་འཛམ་གླིང་མི་མང་ཕོ་མོ་ཚོས་ངོས་ཀྱི་མི་མང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ནང་དུ་ཚུད་པ་ཚོར་དོ་སྣང་སེམས་ཁུར་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་མེད། དེར་བརྟེན་སྡུག་བསྔལ་ཅན་གྱི་བཙན་བྱོལ་བོད་མི་ཚོའི་འཚོ་ཐབས་ཡར་རྒྱས་ཡོང་བའི་རོགས་རམ་གང་ཐུབ་ཡོང་བ་ཞེས་ཡང་བསྐྱར་འབོད་སྐུལ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། ཀུན་ལ་དཀོན་མཆོག་གི་བྱིན་རླབས་འཇུག་པ་དང༌། དྲང་བདེན་ཕྱོགས་ཀུན་ཁྱབ་པའི་སྨོན་ལམ་བཅས། ཞེས་སྩལ།

གསུམ་བཅུའི་དུས་དྲན་ཐེངས་བཞི་པའི་ཐོག་སྩལ་བའི་གསུང་འཕྲིན།

ཞི་བདེར་དགའ་ཞིང་སྙིང་སྟོབས་ལྡན་པའི་ངོས་ཀྱི་བོད་མི་ཚོས་སྙིང་རྗེའི་དྲི་ཙམ་མེད་པར་བཙན་གནོན་ཚད་མེད་བྱེད་མཁན་རྣམས་ལ་ངོ་རྒོལ་གྱེན་ལངས་བྱས་པའི་དུས་ཚེས་དེ་ནས་ད་ལྟའི་བར་ཞི་བདེ་དང་རང་དབང་གི་དོན་དུ་འཐབ་རྩོད་བར་མཚམས་མེད་པ་བྱེད་བཞིན་པ་རེད། རྒྱ་དམག་གི་འགོ་བྱེད་རྣམས་ནས་འདོད་རྔམ་ཆེན་པོས་བོད་མི་བརྒྱ་ཕྲག་སྣང་ཆུང་སྡེབ་གསོད་དང༌། ཆོས་ལུགས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་རྩ་ཆེའི་ས་གནས་དག་གཏོར་བཤིག་གམ། བཙན་གནོན་མནར་གཅོད་ཀྱི་གོ་མཚོན་འཇོག་ཡུལ་དུ་བསྒྱུར། བཀྲེས་སྐོམ་དང་མུ་གེས་ཡུལ་ཁམས་ཁྱབ་སྟེ་གནས་ཡོད་པའི་ཁར། ད་དུང་རྒྱ་སྐྱེད་དང༌། བཙན་འཛུལ་གྱི་དམིགས་ཡུལ་བཟུང་སྟེ་བོད་ནང་དམག་གི་རྟེན་གཞི་འཛུགས་སྐྲུན་རྒྱ་ཆེ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད།

མི་སྤྱོད་ལས་འདས་པའི་བཙན་དབང་དང༌། མནར་གཅོད་མྱོང་མ་བཟོད་པར་ཁྱིམ་མཚེས་ཡུལ་གྲུར་བཙན་བྱོལ་དུ་འབྱོར་ཟིན་པ་རྣམས་ནས་སྨྲ་བརྗོད་ཀྱི་ཡུལ་ལས་འདས་པའི་སྤྱོད་ཚུལ་ངན་པ་དེར་ཞི་ལམ་བཟུང་ནས་ངོ་རྒོལ་བྱེད་བཞིན་པའི་གནས་ཚུལ་གསལ་པོ་བརྗོད་ཀྱི་འདུག ད་ལྟའི་ཆར་སྤྱོད་ཚུལ་དེ་དག་གི་རེ་འབྲས་མངོན་པར་མ་གྱུར་ཀྱང༌། བོད་ལུས་སྤུན་ཟླ་རྣམས་ནས་ཉིན་གཅིག་ང་ཚོའི་བདེན་པར་རྒྱལ་ཁ་ཐོབ་ངེས་པའི་ཡིད་ཆེས་དེ་ནམ་ཡང་ཉམས་ཆག་མེད་པར་གནས་འདུག ངོས་ཀྱི་མི་མང་གི་སྙིང་སྟོབས་ནམ་ཡང་ཉམས་དམས་མི་ཐུབ་པ་དང༌། གདུག་རྩུབ་ཅན་གྱི་སྤྱོད་ངན་དེ་དག་ནམ་ཡང་ཡུན་གནས་མི་ཐུབ་པའི་ཡིད་ཆེས་ཤིན་ཏུ་བརྟན་པོ་ཡོད། རང་རེས་དོན་དམ་འབད་སྒྲུབ་བྱེད་པའི་འཐབ་རྩོད་འདིའི་གྲུབ་འབྲས་རང་དབང་རང་བཙན་ཐོབ་པའི་ཉིན་གདུག་རྩུབ་ཅན་གྱི་ཀླ་ཀློའི་སྤྱོད་ཚུལ་འདི་དག་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར། དུས་དྲན་གྱི་ཉིན་མོ་འདི་དང༌། གཞན་དག་རྣམས་སུ་དྲག་ཅིང་རྩུབ་པའི་བཙན་དབང་མནར་གཅོད་ལ་ཞི་ལམ་བཟུང་ཞིང་བློ་ཐག་གཙང་བཅད་ཀྱིས་ངོ་རྒོལ་བྱེད་མཁན་ཚོར་སྐྱབས་གྲོགས་མཛད་པའི་དོན་དུ་སྟོན་མཆོག་ཐུབ་པའི་དབང་པོར་རྩེ་གཅིག་ཡིད་ཀྱིས་གསོལ་བ་འདེབས་བཞིན་ཡོད།

བོད་སྡོད་རྒྱ་མིའི་སྐུ་ཚབ་ཚོས་གླེན་རྨོངས་དུད་འགྲོའི་སྤྱོད་ཚུལ་ལྷུར་ལེན་གྱིས་འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་ཀྱི་ཁེ་དབང་དང༌། འདྲ་མཉམ་གྱི་ཐོབ་ཐང་ཁས་བླངས་མིང་རྟགས་བཀོད་པའི་རྩ་དོན་བརྩི་མེད་རྡོག་རོལ་གཏོང་བའི་སྤྱོད་ཚུལ་རྣམས་རྒྱ་ནག་གཞུང་དང༌། དེང་དུས་རྒྱ་ནག་གི་འགོ་ཁྲིད་ཚོས་ངེས་པར་ཤེས་པར་བྱས་ཏེ་བོད་ནང་བཙན་དབང་མནར་གཅོད་ཀྱི་སྲིད་བྱུས་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་བའི་འཇིགས་རུང་ཡིད་སྐྱོའི་ལོ་རྒྱུས་རྣམས་མཚམས་འཇོག་ཡོང་བ་ཞེས་ངས་རྒྱ་ནག་གི་སྤུན་ཟླ་ཚོར་ཞུ་འབོད་ཡང་ཡང་བྱས་ཡོད་ཀྱང༌། འཛམ་གླིང་མི་མང་གི་སྐད་སྒྲ་རྣ་འོན་ཅན་གྱིས་མ་ཐོས་ཤིང༌། ངས་ཞུ་འབོད་བྱས་པ་རྣམས་ཀྱང་ལན་མེད་དུ་བཞག་པས་མ་ཚད། ཁོང་ཚོས་གླེན་རྟགས་འདོད་རྔམ་དྲག་པོས་རྒྱུ་མཚན་མེད་པར་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཁྲིམས་ལུགས་རྩ་དོན་ལ་བརྩི་མེད་ཀྱིས་ཉེས་སྐྱོན་མེད་པའི་མི་གསོད་གཏོར་བརླག་བྱེད་པའི་དམག་དཔུང་ཆེན་པོ་ཞིག་རྒྱ་གར་ས་ཐོག་ཏུ་བཅུག་པའི་བཙན་འཛུལ་དམར་རྗེན་དེ་དག་ལ་འཛམ་གླིང་ཡོངས་དང༌། གུང་ཁྲན་ཡུལ་ཁག་ཕལ་མོ་ཆེས་སྐྱོན་བརྗོད་དམའ་འབེབས་བྱས་པའི་རྗེས་འབྲས་ངན་པ་ཇི་བྱུང་ང་ཚོས་དངོས་སུ་མཐོང་ཟིན་པ་ལྟར། རྒྱ་མིའི་འགོ་ཁྲིད་ཚོར་ཡ་ཡུད་ཀྱི་སྤྱོད་ངན་འདི་དག་ནས་བསླབ་བྱ་ཐོབ་པ་དང༌། ཤེས་ལྡན་འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་ཀྱི་བློ་སེམས་འཕྲོག་བསྒྱུར་མི་ཐུབ་པ་ཁོང་ཚོས་ངེས་པར་ཤེས་རྟོགས་ཡོང་བའི་རེ་སྨོན་བྱེད་བཞིན་ཡོད།

བོད་ཀྱི་དཀའ་རྙོག་སེལ་ཐབས་ནི། འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་དང༌། བོད་མིའི་རང་དབང་གཞི་རྩར་བཟུང་བའི་ཞི་ལམ་ཁོ་ན་ལས་མེད། དེང་སང་འཛམ་གླིང་གི་ཁྱོན་འདིར་མི་སེར་སྤེལ་ཡུལ་རྩ་མེད་དུ་བཏང་དང་གཏོང་བཞིན་པས་མི་རིགས་ཡོངས་རྫོགས་རང་དབང་དང་འདྲ་མཉམ་གྱི་ཁེ་དབང་ལ་སྤྱོད་པའི་སྐབས་འདིར་བོད་རྒྱ་ནག་གི་ཆ་ཤས་སུ་རེ་བས་བཙན་བཟུང་བྱེད་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་ནོར་འཁྲུལ་གྱི་བསམ་ཚུལ་དང་བྱ་སྤྱོད་ཡིན།

བཙན་ཤུགས་ཇི་ལྟར་ཆེ་ཡང་གཞན་ཡུལ་ཡུན་རིང་དབང་བསྒྱུར་ནམ་ཡང་མི་ཐུབ་པའི་ར་སྤྲོད་ད་ཕན་འཛམ་གླིང་གི་ལོ་རྒྱུས་མང་པོས་བྱས་ཡོད་པ་རྣམས་ངེས་པར་ཤེས་པར་བྱས་ཏེ་རྒྱ་རིགས་ཡོངས་རྫོགས་བོད་ནས་ཕྱིར་ལོག་ངེས་པར་བྱ་དགོས་ཞེས་ངས་འབོད་སྐུལ་བྱ་རྒྱུ་ཡིན། དུས་སྐབས་འདིར་བོད་ནང་གི་ཡིད་སྐྱོའི་གནས་ཚུལ་ལ་ཁུར་བཞེས་གནང་མཁན་ཡུལ་ཁག་ཚོ་དང༌། བོད་མིའི་རང་དབང་གི་དོན་དུ་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ནང་འབོད་སྐུལ་ཐབས་བརྩོན་གནང་མཁན་ཚོར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞེས་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཚོགས་ཆེན་གྱི་གྲོས་ཆོད་རྗེས་མ་དེས་བྱེད་ཐབས་ལེགས་ཤོས་དང་ནུས་ཤུགས་ཆེ་ཤོས་ལ་བརྟེན་ནས་བོད་མིའི་ཐོབ་ཐང་དང༌། རང་དབང་འཕྲོག་པའི་སྤྱོད་ཚུལ་མཇུག་སྡུད་བྱེད་དགོས་ཞེས་ཡུལ་ཁག་ཚང་མའི་འཐུས་མི་ཚོར་འབོད་སྐུལ་གནང་འདུག

ཞི་བདེ་ལ་དགའ་བའི་ཡུལ་ཁག་ཚང་མས་ངོས་ཀྱི་ཞུ་འབོད་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་རྒྱུར་ཐེ་ཚོམ་མེད་ཅིང༌། ཁོང་ཚོས་ཐབས་ཤེས་བཟང་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་ངོས་ཀྱི་བོད་མི་རྣམས་ཀྱི་རང་དབང་དང་ཞི་བདེ་བརྩོན་ལེན་བྱེད་ངེས་ཡིན།

རྒྱུ་མཚན་དང་གནས་ལུགས་དེ་ལྟ་བུར་གཞིགས་ཏེ་དུས་ཡུན་མི་རིང་བར་ང་ཚོའི་ཡུལ་གྱི་རང་དབང་ཡང་བསྐྱར་ཐོབ་རྒྱུའི་ཉིན་མོ་དེའི་དོན་དུ་ཚང་མས་ཡིད་ཆེས་དང་མ་བྲལ་བར་ལས་དོན་མུ་མཐུད་སྒྲུབ་དགོས། ང་ཚོས་མ་འོངས་པའི་ལམ་ཕྱོགས་ཇི་ལྟ་བུར་བགྲོད་དགོས་པའི་སྐོར་ད་ལྟ་ནས་བསམ་ཞིབ་དང་གྲ་སྒྲིག་གིས་རིམ་བགྲོད་བྱེད་དགོས་པ་ནི་ད་ལྟའི་དུས་སྐབས་ཀྱི་རང་རེའི་ལས་འགན་ཡིན་ཞིང༌། དེའི་དོན་ངེད་ནས་མ་འོངས་པའི་བོད་ཀྱི་རྩ་ཁྲིམས་ཟིན་བྲིས་སྔོན་མ་ལས་རྒྱས་ཙམ་ཞིག་ད་ལམ་འགྲེམས་སྤེལ་བྱས་པ་འདིར་བོད་མི་ཚོས་བརྟག་ཞིབ་ནན་ཏན་བྱ་དགོས།

རྩ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཟིན་བྲིས་འདི་བཞིན་སྟོན་པ་ཐུགས་རྗེ་ཅན་གྱི་བཀའ་དང༌། བོད་རྗེ་ཆོས་རྒྱལ་གོང་དུས་ནས་དར་བའི་རང་རེའི་གོམས་སྲོལ་བཟང་པོ་རྣམས་དང་མི་འགལ་ཞིང༌། འདྲ་མཉམ་དམངས་གཙོའི་སྲོལ་དང་མཐུན་པ། བོད་ཀྱི་ཆོས་སྲིད། དཔལ་འབྱོར། ཤེས་རིག་སོགས་ཡར་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་སྒོ་ཡངས་ཤིང་རྒྱ་ཆེ་བ་ཞིག་ལེགས་པར་ཕྱེ་བའི་ཁུལ་དུ་ཡོད་ཀྱང༌། ད་དུང་ཤེས་ལྡན་བོད་མི་ཚོར་ལེགས་ཆའི་བསམ་ཚུལ་ཇི་ཡོད་བསྡུ་གསོག་ཐོག་རྗེས་སུ་བོད་ནང་ཁུལ་གྱི་སྤུན་ཟླ་ཚོར་གོ་བསྡུར་ལེགས་པར་བྱས་ཏེ་དངོས་གཞིའི་གཏན་འབེབས་ལག་ལེན་བྱེད་དགོས། འགྲོ་ཀུན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་འཐོབ་པའི་སྨོན་ལམ་བཅས། ཞེས་སྩལ།

གསུམ་བཅུའི་དུས་དྲན་ཐེངས་ལྔ་པའི་ཐོག་སྩལ་བའི་གསུང་འཕྲིན།

མི་ལོ་དགུའི་རིང་ཞི་བདེར་གཅེས་པའི་རང་ཅག་བོད་མི་རྣམས་ནས་བཙན་འཛུལ་མཁན་དང་མཉམ་དུ་ཞི་མཐུན་ལྷིང་འཇགས་ཡོང་ཐབས་ཞི་བས་འབད་སྒྲུབ་ཇི་ལྟར་བགྱིས་ཀྱང་བཙན་འཛུལ་མཁན་གྱི་འདོད་རྔམ་དྲག་ཤུགས་ཅན་དེ་ནམ་ཡང་ཁེངས་ཐབས་མ་བྱུང་ཞིང༌། བོད་ནང་ངན་ཤུགས་བཙན་གནོན་རྒྱ་ཆེ་བྱུང་སྟེ་མཐའ་མ་མཚོན་བྲལ་ལྷ་སའི་མི་མང་ནས་ངོ་རྒོལ་སྒེར་ལངས་ཀྱིས་བོད་ས་གནས་གང་སར་ལྷག་བསམ་དང་རུས་ཞེན་འགོག་ཏུ་མེད་པས་རང་དབང་གི་ལས་འགུལ་ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་པ་བྱུང༌།

དེ་ལ་རྒྱ་དམར་ནས་བོད་མི་སྟོང་ཕྲག་མང་པོ་ཡ་ང་སྙིང་རྗེ་མེད་པར་བསད་བརྡུང་རྩ་མེད་བཏང་བ་དང༌། དེ་བཞིན་སྟོང་ཕྲག་མང་པོ་རང་དགར་སྡོད་པའི་གནས་མེད་བཟོས་ཏེ་དཀའ་ཉེན་གཉིས་ཆེའི་སྒོ་ནས་བོད་མི་སྟོང་ཕྲག་མང་པོ་ཉེ་འདབས་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་ལ་བཙན་བྱོལ་དུ་འཁྱར་འཐོར་བྱུང་སྟེ་ད་སྐབས་སུའང་ཀླ་ཀློའི་བྱ་ངན་མི་བཟད་པ་ལག་ལེན་དུ་བསྟར་དང་བསྟར་མུས་ཀྱིས་རྒྱལ་བའི་བསྟན་པ་རིན་པོ་ཆེ་དང༌། བོད་མི་རིགས་བཅས་པ་རྩ་བརླག་ཏུ་གཏོང་བའི་ཚབས་ཆེན་གྱི་བྱ་བར་བོད་མི་མང་ནས་འཐབ་འཛིང་བྱེད་བཞིན་ཡོད།

དེ་རིང་ངོས་ཀྱི་མི་མང་ནས་སྒེར་ལངས་བྱས་ཏེ་དུས་ཡུན་ལོ་ལྔ་སོང་བའི་དྲན་གསོའི་དུས་ཆེན་འདིར་ངེད་ཅག་གི་བསྟན་པ་དང༌། ཆབ་སྲིད་ཀྱི་དོན་དུ་འཐབ་འཛིང་ཤུགས་ཆེ་བྱས་ཏེ་རྒྱ་དམར་གྱི་མཚོན་འོག་ཏུ་རྐྱེན་འདས་གྱུར་པ་རྣམས་ལ་ང་ཚོས་རྗེས་དྲན་བསྟོད་བསྔགས་ཞུ་དགོས་པ་དང༌། དགྲ་བོར་འཐབ་རྒོལ་བྱེད་མཁན་རྣམས་ཀྱི་ཆེད་དུ་དམིགས་བསལ་གྱིས་མཆོག་གསུམ་ཐུགས་རྗེ་བསྐུལ་བའི་སྨོན་འདེབས་ཞུ་རྒྱུ་དང༌། ངོས་ཀྱི་མི་མང་ནས་ཆོས་མེད་བཙན་ཤུགས་ཅན་ལ་དཔའ་མཛངས་ཞུམ་མེད་ཀྱིས་ཁ་གཏད་བཅག་པར་བསྔགས་བརྗོད་དང༌། རྒྱལ་ཁ་ཐོབ་པའི་སྨོན་འདུན་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། ང་ཚོའི་འགྲོ་ལམ་དེ་བཞིན་ཐག་རིང་ལ་དཀའ་ངལ་ཆེ་བ་ཞིག་ཡོང་སྲིད་ཀྱང༌། མཐར་ཐུག་བདེན་པའི་རྒྱལ་ཁ་ངེས་པར་ལོན་པའི་ཡིད་ཆེས་ཡོད།

རང་རིགས་བོད་མི་སྟོང་ཕྲག་མང་པོ་ཁྱིམ་མཚེས་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་དང༌། ལྷག་པར་རྒྱ་གར་འཕགས་པའི་ཡུལ་དུ་འབྱོར་ཏེ་སྐྱབས་བཅོལ་ཐོབ་ཀྱང་སྐྱབས་བཅོལ་བའི་གནས་ཚུལ་དེ་ཡང་ཧ་ཅང་གི་དཀའ་ངལ་ཅན་ཞིག་ཡིན། ད་བར་རྒྱ་གར་གཞུང་གིས་གཙོས་མཛའ་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་གི་རོགས་རམ་ལ་བརྟེན་ནས་དཀའ་ངལ་མང་དག་ཅིག་སེལ་ཐུབ་པ་བྱུང་ཡང༌། ད་དུང་ཕ་མའི་གཅེས་སྐྱོང་དང་བྲལ་བའི་བུ་ཕྲུག་བདག་སྤྲོད་བྱེད་རྒྱུས་མཚོན་པས་ལས་དོན་རྒྱ་ཆེ་བྱེད་རྒྱུ་བསྡད་ཡོད།

ངའི་རེ་འདུན་ལ་རྒྱ་གར་དང༌། དེ་མིན་ས་གནས་གང་སར་ཡོད་པའི་ང་ཚོའི་མཛའ་གྲོགས་རྣམས་ཀྱི་རྒྱབ་སྐྱོར་རོགས་རམ་འོག་ཕྲུ་གུ་རྣམས་ལ་མེད་དུ་མི་རུང་བའི་ཤེས་ཡོན་སློབ་སྦྱོང་འཐོབ་ཐུབ་པའི་རེ་བ་ཡོད། དེ་རིང་གི་དུས་སྐབས་འདིར་རྒྱ་དམར་ཀླ་ཀློའི་མནར་གཅོད་འོག་ནས་ཐར་བ་རྣམས་ལ་བརྗོད་རྒྱུར། ངེད་ཚོ་ནས་རང་རང་སོ་སོའི་ཁེ་ཕན་གཅིག་པུ་མ་ཡིན་པར་གཞིས་ལུས་བོད་མི་སྤུན་གྲོགས་ཡོངས་རྫོགས་ཀྱི་ཁེ་ཕན་གྱི་དོན་དུ་འབད་བརྩོན་ངེས་པར་བྱེད་དགོས་པ་མ་ཟད། དཀའ་ཉེན་ཆེ་བའི་དུས་ཚོད་འདི་ལྟ་བུར་བོད་ལ་མི་མང་ནས་ཆོས་སྲིད་རང་དབང་གི་ཆེད་དུ་རྒྱུན་མི་ཆད་པའི་འཐབ་འཛིང་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པར་ང་ཚོས་རྒྱབ་གནོན་རོགས་རམ་གང་ཐུབ་བྱེད་དགོས་པ་ནི་རང་ཅག་ཚང་མར་འཁྲི་བའི་ལས་འགན་ཞིག་ཡིན། ད་ལམ་གྱི་གོ་སྐབས་འདིར་ངས་བོད་མི་མང་གི་ཚབ་བྱས་ཏེ་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ནང་བོད་དོན་ལ་རྒྱབ་གཉེར་གནང་མཁན་རང་དབང་ལ་གཅེས་པའི་རྒྱལ་ཁབ་ཚང་མ་དང༌། ལྷག་པར་མ་ལ་ཤེ་ཡ་དང༌། ཐའེ་ལན། ཨར་ལན་ཌ། ཨལ་སལ་པ་ཀྲོར་བཅས་པར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།

རྒྱལ་ཚོགས་ནས་གཏན་འབེབས་བྱས་པའི་གྲོས་ཆོད་དང་པོའི་ནང་བོད་མིའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་དང༌། རིག་གཞུང༌། གཞི་རྩའི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་བཅས་པར་བརྩི་འཇོག་དགོས་རྒྱུའི་འབོད་སྐུལ་དང༌། གྲོས་ཆོད་གཉིས་པའི་ནང་བོད་མིའི་རང་ཐག་རང་གཅོད་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་ཐེ་བའི་རང་དབང་དང༌། འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་འཕྲོག་པའི་བྱ་སྤྱོད་མཚམས་འཇོག་དགོས་ལུགས་བསྐྱར་དུ་འབོད་སྐུལ་གནང་བ་མ་ཟད། མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་འཐུས་མི་རྣམས་ནས་གྲོས་ཆོད་འདིའི་དོན་གནད་རྣམས་འགྲུབ་ཕྱིར་ཐབས་ཤེས་ཅི་ཡོད་ཕྱག་ལེན་མཛད་རྒྱུའི་རེ་འདུན་ཞུ་རྒྱུ་ཞེས་འཁོད་ཡོད་ཅིང༌། རང་ངོས་ནས་ཀྱང་རྒྱ་དམར་གཞུང་ལ་བོད་མིར་མི་སྤྱོད་ལས་འདས་པའི་བཙན་གནོན་མཚམས་འཇོག་དང༌། བོད་དོན་ཞི་འཇམ་འགྲིགས་འཇགས་ཡོང་བའི་འབོད་སྐུལ་བྱས་ཀྱང༌། བློ་ཕམ་པ་ཞིག་ལ་རྒྱ་དམར་གྱི་བྱ་སྤྱོད་ལ་འགྱུར་བ་སྤུ་ཙམ་མེད་ཁར་ད་དུང་བཙན་དབང་རིང་ལུགས་དང༌། མི་སེར་སྤེལ་སྲོལ་རིང་ལུགས་ལ་ངོ་རྒོལ་སོགས་རྫུན་གཏམ་ཧམ་བཤད་ཀྱིས་འཛམ་གླིང་ཁྱོན་ནས་རྒྱབ་གཉེར་ཡོང་ཐབས་ཧམ་པ་དཔུང་ངོམ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པར་བརྟེན། ངེས་པར་བརྗོད་དགོས་པ་ཞིག་ལ་ཆབ་སྲིད་མཁས་སྙན་གྲགས་ཅན་ཞིག་ནས་ད་ལྟའི་རྒྱ་དམར་གྱི་སྲིད་གཞུང་འདི་ནི་མི་སེར་སྤེལ་སྲོལ་རིང་ལུགས་པ་སྡུག་ཤོས་རེད་ཅེས་གསུངས་པ་དེ་དོན་ལ་གནས་པ་ཡིན་ཞིང༌། ལྷོ་ཨ་ཕྷི་རི་ཀའི་ནང་མི་རིགས་ནག་པོར་བཙན་གནོན་བྱས་པར་འཛམ་གླིང་རང་དབང་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་ནས་དྲང་ཞིང་བདེན་པའི་ངོ་རྒོལ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ཅིང༌། དེ་བས་རྒྱ་དམར་བཙན་འཛུལ་བ་རྣམས་ནས་བོད་མིར་བཙན་དབང་མནར་གཅོད་བཏང་བ་ནི། མི་རིགས་དབྱེ་འབྱེད་རིང་ལུགས་ལས་ཀྱང་ལན་གྲངས་སྟོང་ཕྲག་གི་གདུག་རྩུབ་ཆེ་བ་མ་ཟད། རྒྱ་དམར་ནས་བོད་ནང་སྲིད་དོན་བྱུས་ངན་གྱིས་མི་མང་ལ་མནར་གཅོད་བྱས་དང་བྱེད་བཞིན་པ་འདི་ལྟ་བུ་འཛམ་གླིང་མི་སེར་སྤེལ་སྲོལ་རིང་ལུགས་སྡུག་ཤོས་ཀྱི་འོག་ཏུའང་བྱུང་མ་མྱོང་བ་ཞིག་རེད།

ད་ལྟ་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ཞིག་ནན་བརྗོད་ཞུ་རྒྱུར། བོད་ཀྱི་མི་རིགས་དེ་ཁྱིམ་མཚེས་གཞན་དག་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཞིག་དང༌། རང་གི་ཆོས་དང༌། རིག་གཞུང་ཡོད་ཁར། སྐད་ཡིག་ཀྱང་རྒྱ་མི་དང་འདྲེས་ལྷད་མེད་པ་ཞིག་ཡིན། དེར་མ་ཟད་རྒྱ་དམར་ནས་བཙན་འཛུལ་མ་བྱས་གོང་བོད་མི་རྣམས་ལོ་བཅུ་ཕྲག་མང་པོའི་རིང་རང་དབང་རང་བཙན་གཙང་མར་གནས་པ་ཡིན་ཞིང༌། གནས་ཚུལ་འདི་འདྲར་བརྟེན་འཛམ་གླིང་ནང་ཡར་ཐོན་རང་དབང་ལ་གཅེས་པའི་རྒྱལ་ཁབ་རྣམས་ནས་རྒྱ་དམར་སྲིད་གཞུང་གི་བསྒྲགས་གཏམ་ངན་པས་མ་འཁྲུལ་བར་དྲང་བདེན་གྱི་སྒོ་ནས་ང་ཚོ་བོད་མི་དཀའ་ངལ་ཅན་རྣམས་ལ་མུ་མཐུད་རོགས་རམ་གནང་སྐྱོང་ཡོད་པ་ཞུ་རྒྱུ། མཐའ་དོན། འཛམ་གླིང་སྐྱེ་འགྲོ་ཡོངས་ཀྱི་འཕྲལ་ཡུན་དགེ་བདེའི་དོན་དུ་བསླུ་མེད་རྒྱལ་བ་རྒྱ་མཚོར་རྩེ་གཅིག་ཡིད་ཀྱིས་གསོལ་འདེབས་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། ཞེས་སྩལ།

(གོང་འཁོད་གསུམ་བཅུའི་དུས་དྲན་ཐེངས་གཉིས་པ་དང༌། གསུམ་པ། བཞི་པ། ལྔ་པ་བཅས་ལོ་ཚིགས་དང་བསྟུན་ན་མཛད་རྣམ་གླེགས་བམ་བདུན་པ་དང་བརྒྱད་པར་འབྲེལ་ཆགས་ཡིན་ཀྱང་དོན་གནད་གལ་ཆེར་བརྟེན། གླེགས་བམ་འདིའི་ཟུར་སྣོན་ཁོངས་བཀོད་པ་ཞིག་ཡིན།)

རྒྱ་གར་སྲིད་བློན་ལལ་བྷ་དུར་ཤཱསྟྲིས་ྋགོང་ས་མཆོག་གི་བཀའ་ཡིག་ལ་མོས་མཐུན་གནས་འཕྲིན་ཕུལ་འབྱོར།

ྋ གོང་ས་མཆོག་ལ།

༡༩༦༤ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༢༡ ཉིན་གནང་བའི་གསུང་འཕྲིན་ལག་འབྱོར་བྱུང་ཞིང༌། སྦེལ་ཀོབ་དང་ཅན་ཏ་ར་སྒི་རིའི་གཞིས་ཆགས་སུ་གཟིགས་སྐོར་དུ་ཕེབས་རྒྱུའི་མཛད་ཁོམ་བྱུང་བ་ཤེས་ནས་དགའ་སྤྲོ་ཆེན་པོ་བྱུང༌། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་གཞིས་ཆགས་གསར་དུ་འཛུགས་སར་གཟིགས་སྐོར་གནང་བ་དེས་བོད་མི་ཚོར་སེམས་ཤུགས་ཆེ་བསྐྱེད་བྱུང་ཡོད་པ་མ་ཟད། ལས་དོན་དེར་ཞུགས་པའི་རྒྱ་གར་ལས་བྱེད་ཚོར་ཡང་སེམས་ཤུགས་བསྐྱེད་རྒྱུར་ཐེ་ཚོམ་མེད།

༢༽ སྐུ་ཉིད་ཀྱི་གསུང་འཕྲིན་ནང་གཞིས་ཆགས་འཆར་གཞི་གྲུབ་འབྲས་ལེགས་པོ་ཡོང་བའི་ལག་ལེན་བྱ་ཐབས་སྐོར་རྩ་དོན་དངོས་འབྲེལ་འགའ་ཤས་འཁོད་འདུག ངའི་བསམ་ཚུལ་ལྟར་བྱས་ན། ས་ཞིང་མང་ཙམ་མཁོ་སྒྲུབ་ཐུབ་པ་བྱ་རྒྱུ་དེ་གལ་གནད་ཆེ་ཤོས་སུ་མཐོང༌། མི་འབོར་མང་ཞིང་སོ་ནམ་ཞིང་ལས་ལ་རྩ་ཆེར་བརྟེན་པའི་ཡུལ་འདིའི་ནང་ཞིང་ལས་བྱ་ཡུལ་རྒྱ་ཆེ་ཆུང་ལ་མ་ལྟོས་པར་འཕྲོས་ལྷག་ས་ཞིང་ཐོབ་རྒྱུའི་དཀའ་ངལ་རྒྱུན་དུ་ཡོད་མུས་ཡིན་པ་དང༌། ཉེ་ཆར་ཤར་པ་ཀི་སི་ཐན་ནས་མི་མང་ཁྱོན་ཆེ་གློ་བུར་བྲོས་བྱོལ་དུ་འབྱོར་བ་དེས་དཀའ་རྙོག་དེ་དག་ཆེ་རུ་ཕྱིན་ཡོད། ང་ཚོས་མལ་སོར་གཞུང་ལ་འབོད་སྐུལ་བྱས་པ་དེར་ད་ཕན་བཟང་ཕྱོགས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་གང་ཡང་མ་བྱུང་ཞིང༌། རེ་བ་ཆེ་ས་ཨོ་རི་ས་དེ་ནས་ཀྱང་ད་ཕན་སྤྲད་ཟིན་ཨེ་ཀར་ ༢༥༠༠ ཐོག་འཕར་སྣོན་སྤྲོད་ཐུབ་ཀྱི་མེད་པའི་བཟོ་འདུག འོན་ཀྱང༌། བོད་མི་འབོར་ཆེ་གཞིས་ཆགས་གཏན་འཁེལ་མ་ཐུབ་པ་ཚོའི་ཆེད་ད་དུང་ང་ཚོས་མུ་མཐུད་ས་ཆ་ཐབས་འཚོལ་ཞུ་རྒྱུར་ཐུགས་གཡེང་གནང་འོས་མ་མཆིས།

༣༽ ཕྱག་བྲིས་ནང་གསལ་བཞིན། གཞིས་ཆགས་སུ་ཞིང་ཆུ་འདྲེན་རྒྱུའི་མཐུན་རྐྱེན་དེ་དག་དཀའ་ངལ་གྲས་ཤིག་ཡིན་འདུག གོ་ཐོས་སུ་སྦེལ་ཀོབ་དང་ཅན་ཏ་ར་སྒི་རི་གཉིས་ཀར་ཆུ་འདྲེན་དོང་ཆུའི་ལས་དོན་ལམ་ལྷོང་ལྡན་པ་ཡོང་གི་མེད་པ་འདྲ། རྫིང་བུའམ། ཡང་ན། རང་བྱུང་ཆུ་མཛོད་ཁག་བརྒྱུད་ནས་ཆུ་འདྲེན་བྱེད་རྒྱུ་དེ་ལོ་འཁོར་དགོས་མཁོ་ལྡང་རྒྱུ་ཁག་ཙམ་ཡོད་ཚོད་ལ་དེ་སྐོར་བརྟག་ཞིབ་བྱ་འོས་པ་ཞིག་རེད། ཨོ་རི་ས་མངའ་སྡེ་གཞུང་ནས་ཞིང་ཆུ་འདྲེན་གཏོང་མཁས་པའི་ཚོགས་ཆུང་ཞིག་བཙུགས་ཏེ་ཅན་ཏ་ར་སྒི་རིར་ཞིང་ཆུའི་ཐོན་ཁུངས་ཇི་ཡོད་བརྟག་དཔྱད་བྱེད་མུས་ཀྱི་སྐོར་སྙན་ཐོ་སྒུག་སྡོད་བྱེད་བཞིན་ཡོད།

༤༽ གང་ཉིད་ནས་ཇི་གསུངས་ལྟར་ཅན་ཏ་ར་སྒི་རི་དང༌། སེྦལ་ཀོབ་གཉིས་ཀར་ཞིང་ལས་ཐོན་སྐྱེད་གཅིག་པུས་རེ་ཞིག་རང་འཚོ་ཐུབ་རྒྱུར་དཀའ་ངལ་ཡོད་པ་དེར་ཕྲན་ཡང་མོས་མཐུན་ཡོད། སུད་སི་ནས་གཞིས་ཆགས་འདི་དག་ནང་རུམ་འཐག་ལས་གྲྭ་ཞིག་འཛུགས་རྒྱུ་བྱས་པ་དེས་ཡོང་འབབ་ཕྲན་བུ་འཕར་སྣོན་ཡོང་རྒྱུ་ངེས་གཤིས། བྱ་ཕག་གསོ་སྐྱོང་གི་འཆར་གཞི་དེ་ཚོས་ཕན་ཐོགས་ཡོང་གི་རེད་བསམ་གྱི་འདུག་ཅིང༌། ཤེས་རྟོགས་ལ་དེ་སྐོར་འགྲོ་གྲོན་གཏོང་དམིགས་དབུས་སྐྱོབ་གསོར་དངུལ་ཡོད་ཚོད་འདུག དེ་ཚོའི་སྐོར་ཕྱི་འབྲེལ་ཁང་དང་གྲོས་བསྡུར་གྱིས་ལས་དོན་བྱེད་མུས་རེད། ལས་དོན་འཕྲལ་མར་བྱ་དགོས་ཕྲན་ནས་མངགས་ཆ་བྱས་ཡོད།

༥༽ ཅན་ཏ་ར་སྒི་རི་གཞིས་ཆགས་སར་ཁུལ་དེའི་རྫོང་དཔོན་དང༌། དམིགས་བསལ་ལས་བྱེད། བོད་མིའི་སྐུ་ཚབ་འགའ་ཤས་བཅས་ཡོད་པའི་ཚོགས་ཆུང་འཛུགས་རྒྱུའི་དགོངས་འཆར་དེ་བཞིན་ཕྲན་གྱི་མཐོང་སྣང་ལ་ལེགས་པོ་འདུག གཞིས་ཆགས་ཚོར་ཉིན་རེར་འབྱུང་བཞིན་པའི་དཀའ་རྙོག་རྣམས་འཕྲལ་འཕྲལ་སེལ་ཐབས་དང༌། ལས་དོན་འབྲེལ་སྙོམ་འབྱུང་ཆེད་ཚོགས་ཆུང་དེ་འདྲ་ཞིག་འཛུགས་དགོས་མངགས་ཆ་བྱས་ཟིན། འབྲེལ་ཡོད་ཕྱི་སྲིད་ལས་བྱེད་པས་གཞིས་ཆགས་འདི་དག་ལ་ལྟ་སྐོར་བྱ་རྒྱུ་དེ་ཕན་ཐོགས་ཡོང་ངེས་དང༌། སྔར་ཕན་ཡང་དེ་ལྟར་ཕྱིན་ཡོད། ཕྱི་སྲིད་ལས་བྱེད་ལྟ་སྐོར་དུ་བསྐྱོད་སྐབས་ྋགོང་ས་མཆོག་གི་སྐུ་ཚབ་མཉམ་ཕེབས་བྱ་རྒྱུར་དགའ་བསུ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།

༦༽ གང་ཉིད་ནས་གནས་ཚུལ་ཇི་སྙེད་གསུངས་པ་ཚང་མར་སེམས་ཁུར་ཆེན་པོ་ཞུ་བཞིན་པས་ཐུགས་གཡེང་མི་མཛད་པར་ཞུ།

སྐབས་འདིར་ལོ་གསར་པར་འཚམས་འདྲི་ཡང་འབུལ་རྒྱུ། ལལ་བྷ་དུར་གྱིས་ ༡༩༦༥ ཟླ་ ༡ ཚེས་ ༡༨ ལ་ཕུལ།

(གནས་འཕྲིན་འདི་ལོ་ཚིགས་དང་བསྟུན་ན་མཛད་རྣམ་གླེགས་བམ་བརྒྱད་པ་དང་འབྲེལ་ཆགས་ཡིན་ཀྱང༌། ད་ལམ་རྒྱུ་ཆ་གསར་རྙེད་བྱུང་བ་དོན་གནས་གལ་ཆེར་བརྟེན། གླེགས་བམ་འདིའི་ཟུར་སྣོན་ཁོངས་བཀོད་པ་ཞིག་ཡིན།)

གསུམ་བཅུའི་དུས་དྲན་ཐེངས་དྲུག་པའི་ཐོག་སྩལ་བའི་གསུང་འཕྲིན།

མཚོན་མེད་ཉམ་ཆུང་བོད་མི་མང་ཚོས་རྒྱ་དམར་གྱི་དབང་བསྒྱུར་ལ་དང་བླངས་ངོ་རྒོལ་བྱས་པའི་ཉིན་མོ་འདིར་ཡང་བསྐྱར་ང་ཚོས་སེམས་ཁུར་ཆེན་པོས་དྲན་གསོ་བྱེད་བཞིན་ཡོད། དྲན་དགོས་པའི་ཉིན་མོ་དེ་བྱུང་ནས་ད་ཕན་ལོ་དྲུག་ཙམ་སོང་ཡང༌། བཙན་དབང་དང་གཉའ་གནོན་ད་དུང་ཡོད་མུས་ཀྱིས་ང་ཚོའི་ཡུལ་ནང་མི་མང་ལ་བསམ་བརྗོད་མི་ཐུབ་པའི་སྡུག་བསྔལ་དང༌། སེམས་སྡུག་དཀའ་ངལ་གྱི་གནས་ཚུལ་ཡོད་བཞིན་པ་ཡིན། མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཚོགས་ཆེན་ནས་བོད་མི་མང་གི་དཀའ་སྡུག་སེལ་ཐབས་འབོད་སྐུལ་ཐེངས་འགའ་ཤས་བྱས་རུང༌། ཉེ་དུས་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཁྲིམས་དོན་ཚོགས་པས་ཇི་བརྗོད་ལྟར། རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་གྲོས་ཆོད་དང༌། འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་ཀྱི་བསམ་ཚུལ་ཇི་འདྲ་ཞིག་ཡོད་ནའང༌། རྒྱ་མི་གུང་ཁྲན་གྱི་སྲིད་བྱུས་ལ་ཕན་གནོད་གང་ཡང་བྱུང་མི་འདུག

བོད་ནང་རྒྱ་མིའི་དབང་བསྒྱུར་འོག་ཏུ་རྒྱལ་སྤྱིའི་རྩ་ཁྲིམས་ནང་གསལ་གཞི་རྩའི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་ཕལ་མོ་ཆེ་དང༌། ཁྲིམས་ལུགས་དང་འབྲེལ་ཡོད་ཞི་བ། སྤྱི་ཚོགས། དཔལ་འབྱོར། ཆོས་དད་བཅས་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་རྣམས་མི་འདུག་ཅེས་འཛམ་གླིང་ནང་སྙན་གྲགས་ཅན་གྱི་ཁྲིམས་དཔོན་ཡོད་པའི་ཚོགས་པ་དེས་བརྗོད་འདུག་པ་མ་ཟད། བོད་ནང་མི་མང་གིས་མྱོང་བཞིན་པའི་དཀའ་སྡུག་དེ་དག་ནི། གཞི་རྩའི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་དང༌། རང་དབང་གི་ཁྲིམས་འགལ་ཙམ་མིན་པར། བོད་ནང་ཡོད་པའི་རྒྱ་མིའི་དཔོན་རིགས་ཚོས་བོད་མི་རྣམས་འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་ཤིག་ཡིན་པ་དང༌། འགྲོ་བ་མིའི་ཚོར་བ་ཡོད་པར་འདུ་ཤེས་མ་བྱས་པའི་གནས་ཚུལ་ཆེས་སྡུག་པོ་ཡིན།

རྒྱ་མི་གཞིས་ཆགས་ཀྱི་ཆེད་དུ་བོད་མི་རྣམས་རང་རང་གི་གནས་སར་སྡོད་དབང་མེད་པ་དང༌། འཚོ་བའི་གཞི་རྟེན་དེ་ཁོ་ན་ལས་མེད་ཀྱང་འཕྲོག་པ་སོགས་བོད་མི་རྣམས་ཀྱི་མི་ཚེ་ནི་དོན་དང་སྙིང་པོ་མེད་པ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ནས་ཡོད། རྒྱ་མི་ཚོ་དང༌། ཁོང་ཚོའི་ཤོག་ཁག སློབ་སྦྱོང་སྤྲད་པའི་གསར་ཤོག་འབྲི་མཁན་རྣམས་ནས་གོང་གི་གནས་ཚུལ་དེ་དག་ཁས་ལེན་མི་བྱེད་པ་བདེན་ན་ཡང༌། དེ་དག་ལ་ཁུངས་སྐྱེལ་རྒྱུ་མཚན་ནི་དེ་བས་མང་བ་ཡོད།

དང་པོ། བོད་ནང་འཚོ་བར་དཀའ་ངལ་མེད་ན་བོད་མི་སྟོང་ཕྲག་མང་པོས་རང་གི་ཡུལ་ཁྱིམ་བཞག་ནས་མ་འོངས་ངེས་གཏན་མེད་པར་ཐག་རིང་ལམ་གྱི་དཀའ་སྡུག་དང༌། ཉེན་ཁར་འཛེམས་མེད་ཁྱིམ་མཚེས་ཡུལ་གྲུའི་ནང་ཡོང་དོན་མེད།

གཉིས་པ། ཉེ་དུས་བོད་ནང་གི་གནས་ཚུལ་དེས་རྒྱ་མིའི་དཔོན་རིགས་ཚོའི་གཏམ་བརྗོད་ལ་བདེན་པའི་གཞི་རྩ་མེད་པ་གསལ་པོ་བསྟན་ཡོད། དཔེར་ན། པེ་ཅིན་དཔོན་རིགས་ཚོས་ྋཀུན་གཟིགས་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེར་ཡོངས་གྲགས་སྐྱོན་འཛུགས་བྱས་པ་དེས་བོད་ནང་གནས་ཚུལ་སྡུག་པོ་ཇི་འདྲ་ཞིག་ཡོད་མེད་གསལ་པོར་བསྟན་ཅིང༌། པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་རྒྱ་མིས་དབང་འཛིན་བྱས་པའི་ས་ཆར་འཁྲུངས། རྒྱ་ནག་ཏུ་སློབ་སྦྱོང་གནང༌། རྒྱ་མིའི་གཞུང་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་ཆེན་པོ་གནང་མཁན་ཞིག་ཡིན་པ་དང༌། ཁོང་གི་གོ་གནས་ཀྱང་རྒྱུ་མཚན་དེ་དག་ལས་བྱུང་ཡོད་ཀྱང༌། བོད་རིགས་ཞེས་པའི་མིང་ལྡན་སུ་ཡིན་རུང༌། རྒྱ་དམར་གྱི་བཙན་དབང་དང་བཙན་ཤེད་ཀྱི་དབང་བསྒྱུར་ལ་ངོ་རྒོལ་མི་བྱེད་མཁན་ཡོང་མི་ཐུབ། ད་ཆ་རྒྱ་མིའི་དཔོན་རིགས་ཚོས་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་ནི་བཙན་རྒྱལ་རིང་ལུགས་པའི་ལག་ཆ་ལྟ་བུར་ངོས་འཛིན་བྱེད་བཞིན་འདུག

རྒྱ་མིའི་འགོ་བྱེད་ཚོའི་སྲིད་བྱུས་ལ་སྐྱོན་བརྗོད་ཆུང་ངུ་ཞིག་བྱས་པ་ན་དེ་བདེན་པ་ཡིན་ཡང་རུང༌། འགྲོ་བ་མིའི་བདེན་དོན་ཞིག་ཡིན་ཡང་རུང༌། མི་དེ་ནི་བཙན་རྒྱལ་རིང་ལུགས་པའི་གསང་ཐག་མཁན་རེད་ཅེས་སྐྱོན་བརྗོད་བྱེད་པ་ཡིན། རང་ཅག་བོད་མི་རྣམས་དང༌། ཞི་བདེ་ལ་དགའ་བའི་མི་མང་ཚོས་དེ་ལྟ་བུའི་གནས་ཚུལ་རྣམས་འཛམ་གླིང་གིས་ཤེས་རྟོགས་ཐུབ་པ་བྱས་ཏེ་རྒྱ་མིའི་བཙན་འཛུལ་དང༌། ཀླ་ཀློ་ལྟ་བུའི་དབང་བསྒྱུར་ལ་རྒོལ་འགོག་བྱ་དགོས། དེ་རིང་ངོས་ནས་བོད་མི་ཚང་མར་རང་གི་ཕ་ཡུལ་ལ་ཞི་བདེ་རང་དབང་ཡོང་བའི་འབད་བརྩོན་ནུས་ཤུགས་གང་ཡོད་ཀྱིས་བྱེད་དགོས་པ་དང༌། འཛམ་གླིང་མི་མང་ཚོས་གནས་སྟངས་ཤིན་ཏུ་ཐབས་སྡུག་པོ་དང༌། སྡུག་བསྔལ་གྱིས་མནར་བའི་བོད་མི་ཚོའི་དོན་དུ་རྒྱབ་སྐྱོར་ཡོང་བའི་འབོད་སྐུལ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།

ཡང་གོ་སྐབས་འདིར། དེང་དུས་ཀྱི་གནས་སྟངས་ཉེན་ཁ་ཆེན་པོ་དེའི་སྐོར་ནན་བརྗོད་བྱ་རྒྱུར། རང་ཅག་ཚང་མས་ཤེས་གསལ། རྒྱ་གར་གྱིས་མཐུན་འབྲེལ་ཡོང་བའི་འབད་བརྩོན་གང་ཐུབ་བྱེད་བཞིན་དུ་རྒྱ་དམར་གྱིས་རྒྱ་གར་ལ་བཙན་འཛུལ་བྱས་ཤིང༌། རྒྱ་མི་བོད་དུ་གནས་པའི་རིང་རྒྱ་གར་གྱི་ཞི་བདེ་དང་ཡར་རྒྱས་ལ་ཉེན་ཁ་ཡོད་པ་མ་ཟད། ལྷོ་ཤར་ཨེ་ཤ་ཡའི་ཡུལ་ཁག་ལའང་ཉེན་ཁ་ཡོད། དེ་འདྲའི་གནས་ཚུལ་ལ་གཞིགས་ནས་རང་དབང་ཅན་གྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཚོས་ཉེན་ཁ་དེ་འགོག་ཐབས་ངེས་པར་དུ་བྱ་དགོས་པ་ལས། ཉེ་དུས་རྒྱ་མིས་རྡུལ་ཕྲན་མཚོན་ཆར་ཚོད་ལྟ་བྱས་པ་དེས་ཉེན་ཁ་དེ་དག་ཇེ་ཆེར་བཏང་ཡོད། རྡུལ་ཕྲན་མཚོན་ཆའི་ནུས་ཤུགས་ལྡན་པའི་རྒྱལ་ཁབ་ཚོས་མི་རིགས་རྩ་མེད་འགྲོ་རྒྱུའི་གནད་དོན་རྟོགས་ཏེ་དེ་དག་འགོག་ཐབས་བྱེད་བཞིན་ཡོད་ནའང༌། རྒྱ་མིར་རྡུལ་ཕྲན་གྱི་ནུས་པ་ཚད་ལོངས་ཤིག་བྱུང་ན་འགོག་ཐབས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་དམ། བཙན་དབང་ལ་དགའ་ཞིང༌། དཀོན་མཆོག་མེད་པར་ལྟ་བ། རང་གི་དམིགས་ཡུལ་ཚད་མེད་ཡོད་པའི་གཞུང་གང་འདྲ་ཞིག་ཡིན་ཡང་དམག་འཁྲུག་འགོག་ཐབས་བྱ་རྒྱུའི་རེ་བ་ཡོད་ཀྱི་མ་རེད་བསམ་གྱི་འདུག

དེར་བརྟེན་མི་མང་རྣམས་ནས་རང་ཅག་ལ་ཡོང་རྒྱུའི་ཉེན་ཁ་དེ་དག་འགོག་ཐབས་ཀྱི་གོ་སྐབས་གང་ཡོད་ལེན་སྤྱོད་གནང་གྲོགས་ཞེས་རེ་འདུན་ཞུ་ཞིང༌། སྨོན་ལམ་འདེབས་རྒྱུ་ཡིན། དེ་རིང་གིས་མཚོན་དུས་རྟག་ཏུ་འགྲོ་བ་སེམས་ཅན་ཀུན་ལ་ཞི་བ་དང༌། བདེ་སྐྱིད་འབྱུང་བའི་སྨོན་ལམ་འདེབས་བཞིན་པ་བཅས། ཞེས་སྩལ།

༡༩༦༥ ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༡༧ ཉིན་བཞུགས་སྒར་ཕོ་བྲང་དུ་སྒྲོལ་དཀར་ཡིད་བཞིན་འཁོར་ལོའི་ཚེ་དབང་སྩལ་སྐབས་སྔོན་འགྲོའི་གསུང་བཤད།

དེ་རིང་བོད་ཟླ་ ༡ ཚེས་ ༡༥ འདི་ནི་བདག་ཅག་གི་སྟོན་པ་ཐུགས་རྗེ་ཅན་གྱིས་ཆོ་འཕྲུལ་གྱི་མཛད་པ་སྟོན་པའི་དུས་ཆེན་རྩ་ཆེ་ཞིག་རེད། དེ་སྔ་རང་རེ་བོད་དུ་ཡིན་ན་སྔ་དྲོ་མིག་ཁ་ཕྱེ་མ་ཐག་པ་ནས་བསམ་པ་དགེ་བ་དང༌། ཆོས་ཀྱི་བསམ་བློ་ཞིག་བློ་ཡུལ་དུ་འཆར་ཏེ་མཆོད་མཇལ་དུ་འགྲོ་བ་དང༌། མཆོད་འབུལ་བྱེད་པ། ཁ་འདོན་བྱེད་པ་སོགས་ཡོད། འགའ་ཤས་གྱོན་གོས་མཆོར་པོ་དང༌། འགའ་ཤས་གྱོན་གོས་བབས་འབྲིང༌། འགའ་ཤས་ཉམ་ཐག་པོ། འགའ་ཤས་བྲེལ་འཚུབ་འཚུབ། འགའ་ཤས་དལ་པོ། འགའ་ཤས་ཕྱུག་མདོག་ཁ་པོ། འགའ་ཤས་དབུལ་མདོག་ཁ་པོ། འགའ་ཤས་བླ་མ་དགེ་བཤེས་ལྟ་བུ། འགའ་ཤས་དཔོན་རིགས་ལྟ་བུ། ཡང་འགའ་ཤས་ཞིང་པ་སྙོམས་ཆུང་ལྟ་བུ་དང༌། འབྲོག་པ་ལྟ་བུ་སོ་སོའི་རྣམ་པ་དང༌། སོ་སོའི་འཚོ་བའི་གནས་སྟངས་མི་འདྲ་བ་ཡོད་ན་ཡང༌། ཚང་མ་གཅིག་ཏུ་མཐུན་པ་དེ་ནི་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ལ་དགའ་ཞེན་བྱེད་པ་དེ་ཡིན།

ལྷ་སར་ཆ་བཞག་ན། ཇོ་ཤཱཀྱ་རྣམ་གཉིས་སོགས་ལ་རང་གི་ངང་གིས་དད་པ་བྱེད་པ་དེ་ནི་ཚང་མར་ཐུན་མོང་དུ་ཡོད་པའི་གཅིག་གྱུར་ཀྱི་ཆོས་སམ། གནས་ཚུལ་ཞིག་ཆགས་ནས་ཡོད། འོན་ཀྱང༌། ད་ནི་སོ་སོའི་ལས་ཀྱི་རྣམ་སྨིན་ཐོག་ཏུ་བབས་པའི་སྐབས་སུ་མཆོག་གི་སྤྲུལ་སྐུའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ད་ལྟ་དངོས་སུ་བཞུགས་ཡོད་ཀྱང༌། སེམས་ཅན་གྱི་ལས་ལ་སྐྱོབ་ཏུ་མེད་པ་ལྟར། བོད་གངས་ཅན་གྱི་སེམས་ཅན་སྤྱིའི་དཀར་མིན་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་དུས་སུ་སྨིན་ཏེ་ང་རང་ཚོ་རང་ཡུལ་བྲལ་ནས་མི་ཡུལ་དུ་གྱར།

གདུག་རྩུབ་ཅན་ཕྱི་རྒྱལ་བཙན་འཛུལ་མཁན་གྱི་ལག་པ་ཁྲག་འགོས་པའི་ནང་དུ་ང་ཚོའི་བོད་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་སྣོད་བཅུད་མཐའ་དག་ཧྲིལ་གྱིས་ཚུད་ནས་ད་ཆ་རང་རེ་བོད་ལུང་པའི་ནང་འགའ་ཤས་ལས་བྱེད་པ་ཡིན་མདོག་དང༌། འགའ་ཤས་བཙོན་པ་ལྟ་བུ། འགའ་ཤས་སྤྱིར་བཏང་ངལ་རྩོལ་བ། འགའ་ཤས་དང་བླངས་དཔེ་བཟང་ཅན། འགའ་ཤས་ཡར་ཐོན་ཅན། འགའ་ཤས་ལོག་སྤྱོད་པ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པ་མི་འདྲ་བ་མང་པོ་ཞིག་ཡོད་ཀྱང༌། དེ་རིང་གི་དུས་ཚོད་འདིར་སྔར་ཚང་མར་ཐུན་མོང་གཅིག་གྱུར་ཏུ་ཡོད་པའི་ཆོས་ཀྱི་བག་ཆགས་སད་རྒྱུ་དེའི་ཚབ་ཏུ་དངངས་སྐྲག་གི་གནས་ཚུལ་ཁོ་ནའི་ངང་ནས་མི་ཐར་བར་གནས་ཡོད།

གུང་ཁྲན་ཏང་མི་རྒན་པོ་ཚོས་ཀྱང་སོ་སོའི་སྐྱོན་གང་འདྲ་ཞིག་གི་ཐོག་ནས་ཡོང་གྲབས་ཡོད་མེད་ཤེས་ཀྱི་མ་རེད་ཅེས་དེ་སྔ་ལྷ་སར་ཡོད་དུས་ནས་ཟེར་གྱི་ཡོད་པ་ལྟར་དེ་ནི་དངོས་འབྲེལ་རེད། ལས་བྱེད་པ་ཞིག་ཡིན་ཡང་ཧོབ་སྟེ་བལྟས་ན། འཚོ་བའི་གནས་ཚད་དགའ་མོས་ཡོད་པ་ལྟ་བུ་དང༌། ལས་ཁུངས་ཤིག་འགྲིམས་ནས་སྡོད་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡོད་ན་ཡང༌། ཁོའི་བསམ་བློའི་ཞེ་ཕུགས་ན་དངངས་སྐྲག་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡོད།

སྤྱི་བྱིངས་རྣམས་ནི་དེ་བས་ཇི་འདྲ་ཞིག་བྱས་ཡོང་སྙམ་པའི་དངངས་སྐྲག་ངང་གནས་རྒྱུ་སྨོས་མེད་ཡིན། དེ་འདྲའི་དངངས་སྐྲག་དེ་གཅིག་གྱུར་ཀྱི་ཆོས་ཤིག་ཏུ་གྱུར་ནས་གནས་ཡོད། འོན་ཀྱང༌། ང་ཚོ་བྱེས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་འཁོད་པའི་མི་མང་ལ་ཆ་མཚོན་ན། མ་གཞི་རང་ཡུལ་ནས་གཞན་ཡུལ་དུ་གྱར་བའི་གནས་ཚུལ་ཐབས་སྡུག་པོ་ཞིག་ཡོད་ཀྱང༌། སེར་སྐྱ་ཕོ་མོ་རྒན་བྱིས་སུ་འདྲ་ཞིག་ཡིན་རུང༌། རང་དབང་ཞེས་པའི་ཚིག་གཉིས་པོ་དེའི་གོ་དོན་རྣམས་ང་ཚོར་ཚང་ཡོད་པ་ཡིན་སྟབས། རྩ་བའི་དཀའ་ངལ་མང་པོ་ཡོད་ཀྱང་དེ་འདྲའི་དངངས་སྐྲག་གིས་ཉིན་མཚན་མི་འཁྱོལ་བར་སྡོད་དགོས་པ་དང༌། འགྲོ་འཆག་ཉལ་འདུག་གི་སྤྱོད་ལམ་ཇི་འདྲ་ཞིག་ཡིན་རུང༌། གཞན་དབང་སྟབས་བསྟུན་ཁོ་ན་མ་གཏོགས། རང་དབང་གཏན་ནས་མེད་པའི་གནས་ཚུལ་དེ་འདྲ་ཡོད་པ་མ་རེད།

དེར་བརྟེན། དེ་རིང་གི་གནས་སྐབས་འདིར་མཚོན་ན་ཡང༌། སུས་ཀྱང་འདིར་འདུ་དགོས། ཡོང་དགོས་ཟེར་མཁན་མེད་ཀྱང༌། རང་གི་འདོད་པས་དང་དུ་བླངས་ཏེ་འདིར་འདུ་འཛོམས་བྱས་པ་རེད། འདིར་སེར་མོ་བ་དང༌། སྐྱ་བོ་དང༌། རྒན་པ་དང༌། གཞོན་པ་སོགས་མང་པོ་ཞིག་འདུས་པ་རྣམས་འཚོ་བའི་གནས་སྟངས་མི་འདྲ་བ་དང༌། སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་སྡེ་ཚན་མི་འདྲ་བ་ཡིན་ན་ཡང༌། ཚང་མ་གཅིག་གྱུར་ཀྱི་དད་པ་ཞིག་ལ་བརྟེན་ནས་འདིར་འདུ་འཛོམས་བྱས་པ་རེད།

འདིར་ཡོང་ན་དེ་ལ་བྱ་དགའ་གཟེངས་བསྟོད་སྤྲོད་མཁན་མེད་ལ། མ་ཡོང་ན་ཡང་དེ་ལ་འཕྱ་སྨོད་བྱ་མཁན་སུ་ཡང་མེད། རང་དབང་ཡིན། རང་དབང་ཞེས་པའི་ཁེ་དབང་བཟང་པོ་དེ་ཧར་པོ་དང༌། ཚོན་ཁྲ་ལ་སོགས་པ་གང་ཡང་མེད་ཀྱང༌། རང་དབང་ཞེས་པ་དེ་ཡོད་ན་དྲང་བདེན་ཡ་རབས་དང་རང་འདོད་ཀྱི་འཚོ་བར་ཅི་དགར་སྤྱོད་ཐུབ་པ་བྱུང༌། དེ་འདྲའི་རང་དབང་ཡོད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་དུས་ཆེན་འདིར་མཆོར་པོ་དང༌། རྫིག་པོ་གང་ཡང་མེད་ཀྱང༌། སེམས་སྐྱིད་པོའི་ཐོག་ནས་ཡར་དཀོན་མཆོག་ལ་དད་པ་དང༌། རང་ཉིད་ཁ་འདོན་དགེ་སྦྱོར་ཇི་ལྟར་བྱེད་ཀྱང་རང་འདོད་ལྟར་སྤྱད་ཆོག་པ་ཡོད་པ་ཡིན་པས་རང་དབང་ཞེས་པ་དེ་རྩ་བ་ཆེན་པོ་ཡིན། ད་རེས་དུས་ཆེན་འདི་ང་ཚོས་སོ་སོའི་ལུང་པར་བྱ་རྒྱུ་མ་བྱུང་རུང༌། གནས་འདི་འདྲ་ཞིག་ཏུ་ང་ཚོ་འདུ་འཛོམས་བྱ་རྒྱུ་བྱུང་བ་སྐལ་བ་བཟང་པོ་རེད་སྙམ་དུ་དྲན་གྱི་འདུག

དེ་ལ་འཛམ་གླིང་འདིའི་སྟེང་ཆོས་ཞེས་པ་ཞིག་ཡོད། ཆོས་ལ་འདྲ་མིན་མང་པོ་ཡོད། ང་ཚོས་ཤེས་གསལ་ལྟར། ནང་པའི་ཆོས་དང༌། ཕྱི་པའི་ཆོས་ཞེས་ཕྱི་ནང་གཉིས། ཕྱི་པའི་ཆོས་ལའང་རྒྱ་གར་ནང་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་བྱོན་གོང་གི་ཆོས་ཀྱང་མང་པོ་ཡོད་པ་དང༌། དེ་རྗེས་གསར་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་ཀྱང་མང་པོ་ཡོད། གང་ལྟར། དེང་དུས་འཛམ་གླིང་འདིར་ཆོས་ལུགས་མང་པོ་ཡོད།

སྤྱིར་བཏང་ཆོས་ཞེས་པ་ནི། ང་ཚོ་མི་ཡི་རིགས་ཀྱིས་དངོས་སུ་སྐྱོབ་ཐུབ་པ་དང༌། ཤེས་ཐུབ་པའི་གནས་ཚུལ་དེ་མིན་པའི་དཀའ་ངལ་ཞིག་བྱུང་བ་ན། དཔེར་ན། ཆུ་ཞིག་རྒྱུགས་ཡོང་བའམ། ཁྱི་སྨྱོན་ལྟ་བུ་ཞིག་འཕྲད་ན། དེ་རང་གིས་མཐོང་བ་དང༌། དེ་ལས་སྐྱོབ་པའི་ཐབས་ཤེས་ཐུབ་པ་ཞིག་ཡིན་སྟབས། མི་དེའི་བསམ་བློའི་ནང་ཁྱི་སྨྱོན་གྱིས་རྨུགས་པའི་ཉེན་ཁ་ཡོད་སྙམ་ནས་དེ་ལས་གཡོལ་བའི་ཐབས་བྱེད་རྒྱུ་དྲན་པ་ཡིན།

ཡང་ཁྱུག་ལྟ་བུ་ཞིག་བརྒྱབ་སྟེ་གནས་ཚུལ་དེ་ལས་གཡོལ་དུ་མེད་པ་དང༌། བྱེད་ཐབས་མེད་པའི་གནས་ཚུལ་ཛ་དྲག་ཅིག་གློ་བུར་དུ་བྱུང་བ་ཡིན་ན། མི་དེའི་བསམ་བློའི་ནང་ངས་འདི་ལས་གཡོལ། འདི་ནས་བྲོས་སྙམ་པའི་ཐབས་ཤེས་བྲལ་ཞིང༌། རང་གི་ནུས་པས་མི་ལྡང་བ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་པ་ན་སྐབས་དེར་དེའི་བསམ་བློའི་ནང་རྣམ་ཀུན་ཆོས་ཤེས་ཀྱི་ཡོད་དམ་མེད་ཀྱང་རུང༌། ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་བག་ཆགས་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན་ན་ཁ་ནས་བླ་མ་དཀོན་མཆོག་ཅེས་ཟེར་བ་དང༌། དེ་མིན་སྤྱིར་བཏང་གི་མི་རྣམས་ནས། ཨ་མ། ཨ་མ་ཞེས་རང་གི་ཨ་མ་ཡོད་དམ་མེད་ཀྱང་སྐད་འབོད་དེ་ལྟར་བྱེད་པ་ཡིན། ཨ་མས་དེ་ལས་སྐྱོབ་མི་ཐུབ་ཀྱང༌། དེའི་བསམ་བློའི་ནང་རང་གི་ནུས་པས་དེ་ལས་སྐྱོབ་མི་ཐུབ་པའི་གནས་ཚུལ་ཞིག་དང་འཕྲད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་རང་གི་ངང་གིས་སྐྱབས་གཞན་ཞིག་འཚོལ་བའི་བསམ་བློ་འཁོར་བ་ཡིན།

སྤྱིར་བཏང་མི་རྣམས་ཆུང་ངུའི་སྐབས་ནས་བརྩེ་བ་དང༌། དགའ་པོ་བྱ་ཡུལ་དེ་ཨ་མ་ཡིན་སྟབས་ཨ་མ་ཡོད་མེད་དང༌། ཕན་ཐོགས་མིན་ལ་མ་ལྟོས་པར། ཁ་ནས་ཨ་མ་ཞེས་འབོད་པ་དེ་ལྟར་ཡིན། དེར་བརྟེན་རང་ཅག་མིའི་བསམ་བློའི་ནང་དཀའ་ངལ་དང་འཕྲད་དུས་དེ་སེལ་བའི་ཐབས་ཤེས་བྱེད་ཐུབ་པ་ཡིན་ན་དེ་ལ་དེ་བསྟུན་ཐབས་ཤེས་བྱས་པས་ཆོག་པར་སྐད་ངན་དེ་འདྲ་ཤོར་མི་དགོས་ཀྱང༌། ཐབས་ཤེས་མི་ཐུབ་པའི་དཀའ་ངལ་ཞིག་དང་འཕྲད་པའི་ཚེ་རང་གི་ངང་གིས་སྐྱབས་གོང་མ་ཞིག་འཚོལ་འདོད་ཀྱི་བསམ་བློ་འཁོར་བ་ཡིན། རྒྱུ་མཚན་དེ་འདྲར་བརྟེན་ནས་ཆོས་ཞེས་པ་འདི་བྱུང་བ་ཡིན་པ་རེད།

ཆོས་ཞེས་པ་འདི་མིས་དངོས་སུ་ཐབས་ཤེས་སྤྲོད་པའི་གནས་ཚད་ལས་བརྒལ་བའི་གནས་ཚུལ་ཞིག་བྱུང་དུས་ཁ་གཏད་གཅོག་རྒྱུའི་ལག་ཆ་ཞིག་རེད་མ་གཏོགས། རང་རེ་སྤྱིར་བཏང་མིས་ཐབས་ཤེས་སྤྲོད་ཐུབ་པའི་གཟུགས་པོ་བདེ་པོ་དང༌། རྒྱུ་ནོར་འབྱུང་ཐབས་སོགས་མི་ཚེ་འདིའི་གནས་ཚུལ་ཞིག་ལ་ཆོས་བེད་སྤྱོད་བྱེད་པ་དེ་ནོར་བ་ཡིན།

སྔར་ཇོ་བོ་རྗེ་ལ་ཆོས་ཞེས་པ་ཅི་ཡིན་བཀའ་འདྲི་ཞུས་པར། ཚེ་ཕྱི་མ་ཕན་ཆད་ཀྱི་བསམ་བློ་བཏང་ན་དེ་ཆོས་སུ་འགྲོ་བ་ཡིན། ཚེ་འདི་ཁོ་ནའི་ཆེད་དུ་བསམ་བློ་བཏང་ན་དེ་ཆོས་མིན་ཞེས་གསུངས་འདུག མི་ཚེ་འདིའི་གནས་ཚུལ་རྣམས་ནི་མིག་གིས་མཐོང་ཐུབ་པ་དང༌། གཞན་ལ་དཔེ་བླངས་ཏེ་ཐབས་ཤེས་སྤྲོད་རྒྱུ་ཡོད་པས་ལས་སླ་པོ་ཡིན།

མི་ཚེ་ཕྱི་མའི་མཚམས་སུ་སླེབས་དུས་ཕྱི་མར་ཐབས་ཤེས་སྤྲོད་རྒྱུ་ཕར་བཞག ཕྱི་མ་ཡོད་པ་ལ་ཡིད་ཆེས་རྒྱུ་ཁོ་ན་ཁག་པོ་ཡིན། ཡིད་མ་ཆེས་པ་དེ་ཕྱི་མ་མེད་ནས་ཡིད་མ་ཆེས་པ་མིན་ཡང༌། ཕྱི་མ་ཡོད་ཀྱང་དེ་ཤེས་དཀའ་བའི་དབང་གིས་ཡིད་མ་ཆེས་པ་ཡིན། དཔེར་ན། བྱུང་མི་སྲིད་པ་ལྟ་བུའི་ཛ་དྲག་གི་གནས་ཚུལ་ཞིག་བྱུང་ན་ལམ་སང་ཡིད་ཆེས་མི་ཐུབ། ཡིད་མི་ཆེས་པ་དེ་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་དེ་མ་བྱུང་བའི་དབང་གིས་ཡིད་མ་ཆེས་པ་མིན་ཡང༌། དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་དེ་ཆེ་དྲགས་ཏེ་རང་གི་བློ་ཡུལ་དུ་མ་ཤོང་བའི་དབང་གིས་ཡིད་མ་ཆེས་པ་རེད།

དེར་བརྟེན། སྐྱེ་བ་ཕྱི་མར་ཡིད་མ་ཆེས་པ་དེ་སྐྱེ་བ་ཕྱི་མ་མེད་ནས་ཡིད་མ་ཆེས་པ་མིན། སྐྱེ་བ་ཕྱི་མ་ཡོད་ཀྱང་སྐྱེ་བ་ཕྱི་མའི་གནས་སྟངས་དེ་ང་ཚོའི་མི་ཚེ་འདི་ལས་ལྡོག་པའི་གནས་ཚུལ་ཆེན་པོ་ཞིག་དང༌། གཏིང་རིང་པོ་ཞིག་ཡིན་པས་དེའི་གནས་ལུགས་མ་ཤེས་པའི་དབང་གིས་ཡིད་མ་ཆེས་པ་རེད། དེར་བརྟེན་ཆོས་ཞེས་པ་དེ་ནི་སྤྱིར་བཏང་མིའི་བསམ་བློའི་ནང་གླགས་མི་ཁེལ་བའི་དཀའ་ངལ་ཞིག་དང་འཕྲད་དུས་དེ་ལ་ཐབས་ཤེས་སྤྲོད་པ་དང༌། དེ་ལ་ཁ་གཏད་གཅོག་བྱེད་དེ་ལ་ཆོས་ཟེར་བ་ཡིན་པས། ཆོས་དེ་ང་ཚོས་གནས་ཚུལ་དེ་འདྲ་ཞིག་གི་ཐོག་ལ་བེད་སྤྱོད་བྱ་དགོས།

སྤྱིར་བཏང་བརྗོད་ན། ཆོས་ཀྱིས་མི་ཚེ་འདི་འབུད་ཐབས་དང༌། མི་ཚེ་འདིའི་ཁ་དང༌། གྲོད་པ་རྒྱོང་བའི་ཆེད་མིན། དཔེར་ན། ཆོས་པའི་འབག་གྱོན་ནས་རང་གི་འཚོ་བ་སྐྱེལ་ཐབས་ཀྱི་བསམ་བློ་བཏང་ན། ངོ་ཐོག་ཆོས་ཟེར་བ་དེ་བཤུ་གཞོག་གཏོང་བྱེད་ཡིན་ཐག་ཆོད་རེད། རྒྱ་མིས་བཤད་པ་རེད་ལ་བཤད་པ་དེ་བདེན་པ་ཡང་ཡིན།

དེར་བརྟེན། རྐུན་མ་དམར་པོ་དང་ཇག་པ་སེར་པོ་ཞིག་ཟེར་བ་རེད། ཆོས་ཞེས་བེད་སྤྱོད་ཇི་འདྲ་ཞིག་གི་ཐོག་ལ་བྱ་དགོས་པ་མ་ཤེས་པར་རང་རང་གི་གྲོད་པ་རྒྱོང་བྱེད་དང༌། རང་གི་མི་ཚེ་འདི་ཉིད་ཙམ་བསྐྱལ་རྒྱུའི་བསམ་བློ་བཏང་ནས་ཆོས་པ་ཡིན་ཞེས་གྲྭ་ཆས་ཤིག་གྱོན། རྡོར་དྲིལ་བཟུང་ན་ཡང་དེ་ཆོས་པ་མ་ཡིན། དེ་ལ་རྒྱ་མིས་བརྗོད་དགོས་པ་མེད།

ལོ་སྟོང་ཕྲག་གི་གོང་ནས་སངས་རྒྱས་རང་གིས་གསུངས་ཡོད་ལ། དེའི་རྗེས་འཇུག་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་ཚོས་ཀྱང་ཕྱི་མ་ཕན་ཆད་ཀྱི་དོན་དུ་སོང་ན་ཆོས་ཡིན། ཚེ་འདི་ཁོ་ནའི་ཆེད་དུ་སོང་ན་ཆོས་མིན་ཞེས་ཐག་བཅད་ཟིན་པ་ཡིན། ཆོས་ཞེས་པའི་གནས་ཚུལ་དེ་འདྲ་ཞིག་རེད།

རང་རེ་བོད་དུ་དར་བའི་ཆོས་ནི་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ཡིན། སྤྱིར་བཏང་འཛམ་གླིང་འདིར་ཆོས་མང་པོ་ཞིག་ཡོད་པ་སོ་སོར་ཡོན་ཏན་རེ་དང༌། ལེགས་ཆ་རེ་ཡོད་ཀྱང༌། དེ་དག་གི་ནང་ནས་ནང་པའི་ཆོས་ནི་ཧ་ཅང་ཡག་པོ་རེད་བསམ་གྱི་འདུག ང་ནི་མི་ཐེབས་ཆག་ཅིག་ཡིན། ཡོན་ཏན་མེད། རྒྱ་ཆེན་པོ་གང་ཡང་ཤེས་ཀྱི་མེད་དེ། རང་གི་ཤེས་ཚོད་ནས་ཚོད་དཔག་བྱས་ན་ནང་པའི་ཆོས་ནི་ཧ་ཅང་གི་བྲོ་བ་ཆེན་པོ་དང༌། གཏིང་རིང་པོ་ཞིག་མིན་ནམ་སྙམ།

ལྷག་པར་གཙོ་ཆེ་ཤོས་ལ་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་འདི་དད་པ་གཅིག་པུ་མིན་པར་རྒྱུ་མཚན་གྱི་ཐོག་ནས་འགྲོ་བཞིན་ཡོད། རྒྱུ་མཚན་དང་མཐུན་པོ་མེད་པ་ཞིག་ཡིན་ན་སངས་རྒྱས་རང་གིས་གསུངས་པའི་བཀའ་ཞིག་ཡིན་ཡང༌། དྲང་དོན་ལས་ངེས་དོན་དུ་འཇོག་མི་ཐུབ་པར་བཀའ་དེའི་དགོངས་པ་གཞན་དུ་བཀྲལ་དགོས་པ་ཡིན། དེར་བརྟེན། སངས་རྒྱས་རང་གིས་གསུངས་པའི་བཀའ་ཡིན་རུང་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་དང་རན་གྱི་མི་འདུག་ན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་དགོངས་པ་གཞན་ཞིག་ལ་བརྟེན་ནས་གསུངས་པའི་དགོངས་པ་བཀྲལ་དགོས་པ་མ་གཏོགས། དངོས་ཡོད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་དང་མ་རན་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་ཡིན་ཞེས་མཐའ་གཅིག་ཏུ་བཟུང་མི་ཐུབ་ལ་བཟུང་ཡང་མི་ཆོག

སངས་རྒྱས་ཀྱི་གདུལ་བྱ་དབང་པོ་རྣོ་བ་དང༌། འབྲིང་བ། དམན་པ་སོགས་རིགས་འདྲ་མིན་མང་པོ་ཞིག་ཡོད་པས་དབང་རྣོན་ཚོར་གསུང་སྟངས་གཅིག་དང༌། དེ་བཞིན་འབྲིང་དམན་སོ་སོར་ལྟོས་ཏེ་གསུང་སྟངས་འདྲ་མིན་ཇི་སྙེད་ཡོད་པས་དེ་རྣམས་ལ་དྲང་ངེས་ཀྱི་དབྱེ་བ་འབྱེད་དགོས། མགོན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་དང༌། འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སངས་རྒྱས་རང་ཉིད་ཀྱིས་ལུང་བསྟན་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་ལ་དྲང་ངེས་དབྱེ་བ་འབྱེད་པར་གསུངས་ཡོད།

སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་ཡོད་ཚད་རྣམས་ཐད་ཀར་འགྲེལ་ཆོག་པ་ཡིན་ན་དྲང་ངེས་ཕྱེ་དགོས་པ་མེད་ལ། ཀླུ་སྒྲུབ་དང༌། ཐོགས་མེད་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ལུང་བསྟན་དགོས་པ་མེད། དེ་ལྟར་མིན་པར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་རྣམས་དངོས་ཡོད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་དང་སྦྲེལ། དངོས་ཡོད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་གཙོ་བོར་བཟུང་དགོས་པ་ཡིན་པས་ན་བཀའ་ལ་དྲང་ངེས་གཉིས་བྱུང་བ་ཡིན། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ངས་བཤད་པ་རྣམས་ཁྱེད་ཚོས་ཉན་དགོས། ངས་བཤད་པ་ལ་མ་ཉན་ན་ནོར་འཁྲུལ་ཡོང་གི་རེད། ངས་བཤད་པ་ཇི་བཞིན་ཐད་ཀར་གོ་བ་ལེན་པ་ལས་དེ་མིན་གོ་བ་ལོགས་སུ་བླངས་མི་ཆོག་ཅེས་གསུངས་མེད།

སངས་རྒྱས་ཀྱིས་དངོས་ཡོད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་དང༌། གདུལ་བྱའི་ཁམས་དང༌། མོས་པ་དང༌། བསམ་པ་སོགས་དང་སྦྲེལ་ནས་ཐབས་འདྲ་མིན་སྣ་ཚོགས་ཤིག་གསུངས་པ་རྣམས་རྗེས་འཇུག་པ་སོ་སོའི་ངོས་ནས་ཀྱང༌། ཐོག་མར་རང་གི་རྒྱུད་ཚོད་ཇི་ཡིན་ཤེས་པར་བྱས་ནས། དེ་ནས་རང་གི་རྒྱུད་ཚོད་དེ་དང་འཚམས་པའི་བཀའ་ཉམས་ལེན་བྱེད་ཤེས་པ་དགོས།

དེ་ཡོང་བ་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་དྲང་ངེས་སོ་སོར་ཕྱེ་དགོས་པར་བརྟེན་རྗེས་འཇུག་གི་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་ཚོས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་ལ་དྲང་ངེས་གཉིས་སུ་ཕྱེ་ནས་འགྲེལ་བརྗོད་བྱས་པ་ཡིན། འདི་ཙམ་ལ་བསམ་བློ་བཏང་ན་ཡང༌། ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་འདི་ཟབ་པོ་དང༌། ཤིན་ཏུ་དྲང་པོ། བདེན་པ་ལ་སྔས་བཅོལ་མཁན་ཞིག་ཡིན་པའི་རྟགས་དེ་འདྲ་ཡོད།

རང་ཉིད་ལ་བདེན་པ་སྔས་བཅོལ་གྱི་སྤོབས་པ་མེད་ན། ཐོག་མ་ནས་ཧམ་པ་ཆེ་ཙམ་བྱས་ཏེ་ངས་བཤད་པ་འདི་རྣམས་ཁྱོད་ཚོས་མ་ཉན་ན་ཁྱེད་ཚོ་སྐྱིད་པོ་ཡོང་གི་མ་རེད་ཅེས་དང་པོ་ནས་བཤད་ན་མ་གཏོགས་ཉེན་ཁ་ཡོད། རང་གི་རྗེས་འཇུག་པར་བརྟག་དཔྱད་བྱ་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་སྤྲད་ན་ཁོང་ཚོས་བརྟག་དཔྱད་ཀྱིས་ནམ་ཞིག་ཁུངས་མ་འཁྱོལ་བའི་གནས་ཚུལ་བྱུང་ན་སྟོན་པ་རང་ཉིད་ཉམས་རྒྱུའི་ཉེན་ཁ་ཡོད་སྟབས། ཐོག་མ་ནས་དེ་འདྲ་ཞིག་མ་བརྗོད་ཐབས་མེད་རེད།

འོན་ཀྱང༌། བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་བདེན་པ་ལ་སྔས་བཅོལ་བའི་སྤོབས་པ་རང་ལ་ཡོད་པ་བཞིན་གཞན་ལ་བརྟག་དཔྱད་བྱེད་དུ་བཅུག་སྟེ་དེ་ནས་ཆོས་ཉསས་སུ་ལེན་དགོས་པར་གསུངས་ཡོད། འདི་འདྲ་ཞིག་ལ་ཆ་མཚོན་ན་ཡང༌། ནང་པའི་ཆོས་བྲོ་བ་ཆེན་པོ་ཞིག་མིན་ནམ་སྙམ། མི་འགའ་ཤས་ཀྱི་བསམ་པར། དཔེར་ན། ༡༩༥༥ ལོར་ངོས་རང་མའོ་ཙེ་ཏུང་མཐའ་མའི་མཇལ་འཕྲད་སྐབས་མའོ་ཙེ་ཏུང་གིས་འདི་འདྲ་གསུང་གི་འདུག འདིར་མའོ་ལ་ཞེ་ས་ཕྲན་བུ་བརྗོད་ཀྱི་ཡོད། གང་ལགས་ཤེ་ན། ཁོང་མི་སྙོམས་ཆུང་ཁྲོད་ནས་དཀའ་ལས་བརྒྱབ་སྟེ་ཡོང་བའི་མི་རྒན་ཉམས་མྱོང་ཅན་ཞིག་རེད། ཁོང་གིས་ཆོས་ཟེར་བ་དེ་དུག་རེད། ཆོས་ཀྱིས་མིའི་རིགས་ལ་གནོད་པ་ལས་ཕན་ཐོགས་གང་ཡང་མེད། ལྷག་པར་བོད་དང༌། སོག་པོ་ལ་ཆོས་ཀྱི་དུག་ཆེན་པོ་ཞིག་ཁྱབ་ཡོད་པ་རེད། ཅེས་གསུང་གི་འདུག

དེ་ཁོང་ལ་ཁག་མེད། ཕྱོགས་གཅིག་ནས་མའོ་ཙེ་ཏུང་གིས་བརྟག་དཔྱད་ནན་པོ་ཞིག་མ་བྱས་པ་དང༌། གཉིས་ནས། ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ཀྱི་ལྟ་བ་གཏིང་ཟབ་པོ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་མ་སྦྱངས་མ་ཤེས་པ་ཡིན་སྟབས། ཧོབ་སྟེ་མའོ་ཙེ་ཏུང་གི་བསམ་བློའི་མཐོང་སྣང་དུ། ཆོས་ཟེར་བ་རྒྱུ་མཚན་གཏན་ནས་མེད་པ་དངོས་ཡོད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་དང་རྩ་བ་ནས་མི་མཐུན་པ། སྔར་གྱི་མི་ལས་ཀ་མི་བགྱི་མཁན། བསམ་བློ་གྲུང་པོ་ཡོད་པ་ཞིག་གིས་རང་གི་གྲོད་པ་རྒྱོང་ཐབས་དང༌། རང་གི་འཚོ་བ་བསྐྱལ་རྒྱུའི་ཆེད་དུ་གྲུབ་མཐའ་བརྩམས། གང་ལྟར་དགོས་པ་ཆོས་བྱེད་མཁན་རང་ཉིད་ཀྱི་དོན་དུ་གནས་ལུགས་མང་པོ་བཤད།

དེ་དག་སྤྱིར་བཏང་གི་མི་རིག་པ་ཡག་པོ་མེད་པ་ཚོར་ཧམ་པ་ཆེན་པོའི་ཐོག་ནས་བཤད་ན། ངས་གོང་དུ་བརྗོད་པ་ལྟར། མིའི་རིགས་ཀྱི་བསམ་བློའི་ནང་སྐབས་རེ། ཨ་མ་ཞེས་འབོད་པའི་གནས་ཚུལ་ཡོད་པ་དེའི་སྐབས་ཟིན་ནས། སངས་རྒྱས་ཞེས་པ་དང༌། དཀོན་མཆོག་ཡོད་ཅེས་མི་བསམ་བློ་གཏིང་རིང་པོ་གཏོང་མི་ཐུབ་མཁན་བསམ་ཚད་དམའ་པོའི་རིགས་ལ་དེ་ལྟར་བརྗོད་ན། ཁོས་རྒྱུ་མཚན་ལ་བསམ་བློ་མ་བཏང་བར་ཡིད་ཆེས་བྱས། ཕྲན་བུ་ན་ཚ་སོགས་གོད་ཆགས་བྱུང་བའི་ཚེ། ཁྱེད་རང་གིས་བྱེད་སྟངས་མ་འགྲིགས་པས་ལན། ད་ཆ་ཞབས་བརྟན་འདི་འདྲ་གྱིས། ཞབས་བརྟན་ངས་མ་གཏོགས་སྒྲུབ་མི་ཤེས་ཞེས་བཤད། ཁོ་ལ་སྒོར་མོ་བཅུ་གྲངས་ཤིག་ལས་མེད་ཀྱང་མི་དེའི་སར་སྐྱེལ་དུ་ཡོང་གི་རེད། གནས་ཚུལ་དེ་རྣམས་མཐོང་བ་ཙམ་ལས། ཆོས་ཞེས་པ་ཇི་འདྲ་ཞིག་ཡིན་པའི་རྩ་དོན་རྣམས་མ་ཤེས་ན་ཁག་མི་འདུག མའོ་ཙེ་ཏུང་གིས་ཀྱང་བསམ་བློ་དེ་ལྟ་བུ་འཁོར་གྱི་ཡོད་པ་རེད།

དེར་བརྟེན། སྤྱིར་བཏང་གུང་ཁྲན་ཏང་མི་ཚོའི་བསམ་བློའི་ནང་དུ་ཡང༌། ཆོས་ཟེར་བ་དེ་ནི་མི་ལས་ཀ་བྱེད་ཐུབ་མཁན་རྣམས་སྒྱིད་ལུག་པ་བཟོ་རྒྱུའི་ཐབས་ཤེས་ཤིག་ཡིན་པར་བསམ་ཞིང་དེ་ལྟར་བརྗོད་པ་རེད། དེ་དག་ལ་ཧོབ་སྟེ་བལྟས་ན་ལེ་ཁག་མི་འདུག དེ་རྣམས་གང་གིས་ལན་སྙམ་ན་མའོ་ཙེ་ཏུང་བསམ་བློ་སྡུག་པའི་སྐྱོན་མིན་ཡང༌། མ་ཤེས་པའི་སྐྱོན་ཡིན། ལྷག་པར་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་དང༌། དེའི་ནང་ནས་ཐེག་ཆེན་གྱི་ལྟ་བའི་རྣམ་གཞག་མང་པོ་ཞིག་ཡོད་ཅིང༌། ཆོས་ཟེར་བ་ཁ་འདོན་དགེ་སྦྱོར་བྱེད་པ་ཙམ་དང༌། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་བསྒྲིགས་ཏེ་དེ་ལ་མཆོད་འབུལ་བྱེད་པ་ཙམ་མིན་པར། ངོ་ཐོག་སངས་རྒྱས་ཞེས་པ་དེ་ཇི་འདྲ་ཞིག་ཡིན། སངས་རྒྱས་སྒྲུབ་པའི་ལམ་གྱི་གནས་ཚུལ་ཇི་འདྲ་ཞིག་ཡིན། འབྲས་བུ་དང༌། ལམ་དེ་གཉིས་ཀ་འབྱུང་བ་གཞི་ཡི་གནས་ཚུལ་ལ་ཐུག་ཡོད་པས་གཞི་ཡི་གནས་ཚུལ་དེ་ཇི་འདྲ་ཞིག་ཡིན་པ་སོགས་ལྟ་བའི་རྣམ་གཞག་དེ་རྣམས་མ་ཤེས་པའི་དབང་གིས་བསམ་བློ་དེ་ལྟ་བུ་བྱུང་བ་ཡིན་གྱི་རེད་བསམ་གྱི་འདུག

འཛམ་གླིང་འདིར་ཆོས་གཞན་དག་མང་པོ་ཡོད་པ་དེ་རྣམས་ལ་ཡང་རྒྱུ་མཚན་འགའ་ཞིག་ཡོད་ཀྱང༌། རིམ་གྱིས་མཐར་གཏུགས་པ་ན། ངས་མང་པོ་མི་ཤེས་ཀྱང་ཡེ་ཤུའི་ཆོས་ལ་མཚོན་ན། ང་ཚོའི་མདུན་ལ་ཡོད་པའི་ཤིང་སྡོང་འདི་རྣམས་དཀོན་མཆོག་གིས་བཟོས་པར་འདོད། དེ་བཞིན་སྣོད་ཀྱི་བཀོད་པ་དང༌། ཉི་ཟླ་སོགས་དང༌། བཅུད་ཀྱི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱང་དཀོན་མཆོག་གིས་བཟོས་པར་འདོད་དེ། དཔེར་ན། ང་ཚོས་མིག་གིས་མཐོང་ཐུབ་པའི་དངོས་པོ་རྩམ་པ་ལྟ་བུའི་འབྱུང་སྟངས་དྲིས་ན། འབྲུ་ཡོས་སུ་བརྔོས། དེ་བཏགས་ནས་བཟོས་ལུགས་བརྗོད་ཐུབ། འབྲུ་དེ་ཇི་ལྟར་བྱུང་ཞེས་དྲིས་ན། ལྗང་པ་དང༌། མྱུ་གུ་དང༌། ས་བོན་ལས་བྱུང་བར་བརྗོད། དེ་རྣམས་རིམ་གྱིས་དེད་པའི་མཐའ་མར་བསམ་བློས་ཐག་གཅོད་མ་ཐུབ་སྟབས་དཀོན་མཆོག་གིས་བཟོས་པ་རེད་ཅེས་འདུམ་བདེ་པོ་ཞིག་མི་བརྗོད་ཐབས་མེད་བྱུང་བ་ཡིན།

སྣོད་བཅུད་ཀྱི་བཀོད་པ་ཡོངས་རྫོགས་དཀོན་མཆོག་གིས་བཟོས་ཞེས་བརྗོད་པའི་ཚེ་འགྲེལ་བཤད་རྒྱ་ཆེན་པོ་བྱེད་མི་དགོས་པར་སྟབས་བདེ་པོ་ཡིན། ཉན་མཁན་གྱི་མི་བསམ་བློ་གཏིང་རིང་པོ་རང་མེད་པ་ཞིག་ཡིན་ན་དེ་ལ་ཡིད་ཆེས་སྐྱེས་ཏེ་དཀོན་མཆོག་ལ་དད་ཤུགས་ཆེ་རུ་འགྲོ། ཡིད་ཆེས་དེའི་ནུས་པས་སྐོར་བ་གཅིག་བརྒྱབ། ཆུ་འཁོར་ལྟར་ཆུ་ཤུགས་ཀྱིས་སྐོར་བ་ཞིག་འཁོར་བའི་ཚེ་གཉིས་པ་གསུམ་པ་ནས་ཤུགས་ཇེ་ཆེར་འགྲོ་བ་ལྟར། གོང་གསལ་གནས་ལུགས་བཤད་པར་ཡིད་ཆེས་སྐྱེས་པ་དེས་སྐོར་བ་གཅིག་རྒྱག་དུས་རང་ཉིད་ཆོས་ཀྱི་གཟི་འོད་ཆེར་སོང་བ་མངོན་པ་དང༌། ད་དུང་བསྐྱར་དུ་བརྗོད་དུས་ནུས་པ་ཆེ་རུ་དང་བརྟན་དུ་ཕྱིན་ནས། དེང་སང་འཛམ་གླིང་འདིར་སྐོར་བ་མང་པོ་རྒྱག་བཞིན་པ་ཡིན།

དེ་གཉིས་ཀར་ཤུགས་སྣོན་འདེབས་པའི་ཕན་ཐོགས་ཡོད་པའི་གནས་ཚུལ་ཞིག་གི་ཐོག་ནས་དེ་ལྟར་ཕྱིན་པ་རེད། དེ་ལ་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ལྟ་བ་འཛིན་མཁན་ཞིག་གིས་བལྟས་ན་མ་གཞི་དེ་དག་ལེགས་པོ་ཡིན། དཀོན་མཆོག་ལ་ཡིད་ཆེས་བྱས། དཔག་ཚོད་ཀྱིས་ལས་རྒྱུ་འབྲས་ཤིག་བརྩིས་ནས་རྫུན་མ་ཤོད། རྐུན་མ་མ་རྐུ། ཡ་རབས་བྱ་དགོས། གཞན་ལ་ཕན་སེམས་བྱ་དགོས་ཞེས་བརྗོད་པ་དེ་རྣམས་ལེགས་པོ་ཡིན་ཡང༌། ཕྱོགས་གཞན་ཞིག་ནས་བསམ་བློ་བཏང་ན། དེས་མིའི་བསམ་བློ་མནན་གྱི་ཡོད་པ་རེད།

གང་ཡིན་ཞེ་ན། དཀོན་མཆོག་གཞན་ཞིག་ཡིན་པ་དང༌། མི་རྣམས་དཀོན་མཆོག་གིས་བཟོས་པ་ཞིག་ཡིན་པ། མི་རྣམས་ནས་སྒྲུབ་མི་ཐུབ་པའི་ཚད་མཐོ་ཤོས་ནི་དཀོན་མཆོག་ཡིན། དེ་ལ་དད་པ་བྱས་ན་དག་པའི་ཞིང་ཞིག་ཏུ་སྐྱེ་ཐུབ་བརྗོད་པ་ལས། རང་རེ་མི་རྣམས་ནས་དཀོན་མཆོག་བྱེད་ཐུབ་པའི་སྤོབས་པ་གང་ཡང་མེད། དཀོན་མཆོག་དེས་ཇི་གསུང་ལྟར་སྒྲུབ་པ་ཁོ་ན་མ་གཏོགས་དཀོན་མཆོག་ལ་རྩོད་གླེང་དང༌། བརྟག་དཔྱད་བྱ་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་སྤྲད་མེད། དེར་བརྟེན། ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་བཤད་ཚུལ་དང་བསྡུར་ན། བརྟག་དཔྱད་བྱས་མི་ཆོག་པ་དང༌། རྩོད་གླེང་མི་ཆོག་པ། དཀོན་མཆོག་ཉིད་ཀྱི་བཀའ་ཁོ་ན་ལ་ཡིད་ཆེས་བྱ་དགོས། དཀོན་མཆོག་གི་བཀའ་ཉན་རུང་མཐའ་མའི་ཐོབ་བྱ་དཀོན་མཆོག་གི་དྲུང་དག་ཞིང་ལ་སྐྱེ་ཐུབ་པ་དེ་ཙམ་ལས་མེད་སྟབས་གནས་ཚུལ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་མིའི་བསམ་བློ་མནན་པ་དང༌། སྤོབས་པ་གཅོག་གི་ཡོད་པ་རེད།

ཧིན་རྡུར་མཚོན་ན། རྒྱ་གར་ནང་ཧིན་རྡུའི་ཆོས་ལུགས་མང་པོ་ཡོད། དེ་རྣམས་ཡེ་ཤུའི་ཆོས་ལུགས་དང་མི་འདྲ་བའི་གནས་ཚུལ་མང་པོ་ཞིག་སྤྲོས་ཏེ་བཤད་ནས་སྐྱེ་བ་མང་པོ་ཡོད་པ་དང༌། རང་གིས་ཀྱང་ཐར་པ་ཐོབ་ཐུབ་པ་ལ་སོགས་པར་བརྗོད་མཁན་ཡོད་ཅིང༌། དེ་དག་གིས་མི་ཚེ་འདི་ག་དཀོན་མཆོག་གིས་བཀོད་པར་ཁས་མི་ལེན་ཡང༌། གོང་མ་གོང་མའི་མཐར་གཏུགས་པའི་ཚེ་མཐར་ཐུག་དེར་འཇིག་རྟེན་བཀོད་པ་པོ་ཞིག་འཇོག་པ་ཡིན། ཕྱི་རོལ་པའི་གྲུབ་མཐར་གསལ་བའི་བོད་དཔེའི་ནང་སྣོད་བཅུད་ཚངས་པས་བཟོས་ལུགས་གསལ་བ་ལྟར་དེང་སང་ཡང་དེ་ལྟར་བརྗོད་མཁན་འདུག

དེ་རྣམས་ཡེ་ཤུའི་ཆོས་ལུགས་དང་མི་འདྲ་བར་རྒྱ་ཆེ་ཞིང༌། གཏིང་ཟབ་ཏུ་ཕྱིན་ཡོད་ཀྱང༌། མཐར་འཇིག་རྟེན་བཀོད་པ་པོ་ཞིག་ཁས་བླངས་པས་ནང་པ་དང་མི་འདྲ་བ་ཡིན། འོན་ཀྱང༌། ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ལྟར་བྱས་ན། སྣོད་ཀྱི་བཀོད་པ་དང༌། བཅུད་ཀྱི་སེམས་ཅན་རྣམས་དཀོན་མཆོག་གིས་བཟོས་པ་མིན་ལ། གཞན་སུས་ཀྱང་བཟོས་པ་མིན། རང་གི་ལས་ཀྱིས་བཟོས་པ་ཡིན། ལས་དེ་ནི་རང་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པའི་ཉོན་མོངས་ཀྱིས་བསགས། ཉོན་མོངས་ཞེས་པ་ནི་རང་སེམས་མ་དུལ་བ་བཟོ་མཁན་མ་རབས་ཀྱི་བློ་ཞིག་ཡིན།

དཔེར་ན། མིའི་རིགས་དང༌། ཐ་ན་འབུ་སྲིན་ཞིག་ཡིན་ཡང་དེའི་རྒྱུད་ལ་ཡ་རབས་ཀྱི་སེམས་དང༌། མ་རབས་ཀྱི་སེམས་ཡོད། དེ་ནི་སྤྱིར་བཏང་ཚང་མས་ཤེས་གསལ་ཡིན། ཆོས་ཁས་མི་ལེན་པའི་གུང་ཁྲན་ཏང་མི་ཞིག་ཡིན་ཡང་ཡ་རབས་ཀྱི་སེམས་དང༌། མ་རབས་ཀྱི་སེམས་ཁས་ལེན་བྱེད་ཀྱི་རེད། མི་སུ་འདྲ་ཞིག་ལ་དྲིས་ཀྱང་ཡ་རབས་དང༌། མ་རབས་ཁས་ལེན་བྱེད་ཀྱི་རེད། དེ་དཀོན་མཆོག་གིས་ལུང་བསྟན་དགོས་མེད་པར་ཚང་མས་ཤེས་གསལ་ཡིན།

དེ་འདྲའི་ཡ་རབས་དང༌། མ་རབས་ཇི་ལྟ་བུ་སྙམ་ན། སྤྱིར་བཏང་བྱས་ན། ཀུན་སྤྱོད་གཅིག་གིས་གཞན་དག་ལ་དགའ་བ་སྐྱེ་བ་དེ་ཡ་རབས་དང༌། གཞན་སེམས་ལ་མི་དགའ་བ་སྐྱེས་པ་དེ་མ་རབས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ཡིན། དཔེར་ན། མི་ལྐུགས་པ་གཅིག་དང༌། འོན་པ་གཅིག་འཛོམས་ནས་གཅིག་ལ་ཇ་ཕོར་གང་ཡོད་ན། དེ་ཕྱེད་བགོས་ཀྱིས་མཉམ་དུ་བཏུང་ན་གཞན་དག་དེའི་སེམས་ལ་དགའ་པོ་ཡོང་གི་རེད། ལྐུགས་པའམ་འོན་པ་ཤིན་ཏུ་གླེན་པ་ཞིག་ཡིན་ཡང་སེམས་ལ་དགའ་བ་སྐྱེས་ཀྱི་རེད།

དེ་འདྲའི་གཞན་སེམས་ལ་དགའ་བ་སྐྱེ་བའི་སྤྱོད་པ་དེ་ནི་ཡ་རབས་ཡིན། ཡང་མི་ཤུགས་ཆེ་ཆུང་གཉིས་ཡོད་པའི་ཚེ་ཤུགས་ཆུང་བའི་ལག་གི་ཇ་ཕོར་གང་ཤུགས་ཆེ་བས་འཕྲོག་ནས་བཏུང་ན། དེ་མ་རབས་ཡིན། དེས་གཞན་དེའི་སེམས་ལ་མི་དགའ་བ་སྐྱེ་བ་ཡིན། དཀའ་སྤྱད་གཞན་དེས་བྱས། བེད་སྤྱོད་གཞན་དག་ཅིག་གིས་བྱས་ན་མ་རབས་ཡིན། དེ་འདྲའི་ཡ་རབས་དང༌། མ་རབས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་དེ་སངས་རྒྱས་དང༌། མཁས་པས་བརྗོད་མ་དགོས་པར་བུ་ཕྲུག་ཆུང་ངུ་ཞིག་གིས་ཀྱང་རྟོགས་ཐུབ།

བྱ་སྤྱོད་ཆུང་ངུ་གཅིག་ལའང་ཡ་རབས་དང༌། མ་རབས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ཕྱེ་བ་ནི་ང་ཚོ་ཚང་མའི་མཐུན་སྣང་དུ་གྲུབ་པ་དང༌། ཡོངས་སུ་གྲགས་པའི་གནས་ཚུལ་ཞིག་རེད། དེ་འདྲའི་ཡ་རབས་དང༌། མ་རབས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་དེ་གློ་བུར་དུ་རྒྱུ་མེད་པར་བྱུང་བ་མ་ཡིན། དཔེར་ན། གླེན་པ་དེའི་བསམ་པར་རང་ཁ་སྐོམ་པ་ཇི་བཞིན་དུ་གཞན་དེ་ཡང་སྐོམ་གྱི་ཡོད་འགྲོ་སྙམ་ནས་ཇ་བགོ་བཤའ་རྒྱག་པ་དང༌། གཞན་དེས་རང་ཉིད་མ་གཏོགས་གཞན་གྱི་བསམ་བློ་བརྗེད་ནས་ཇ་འཕྲོག་པ་ཡིན་ན། དེ་གཉིས་ཀའི་ལུས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་བཟང་ངན་གྱི་རྣམ་འགྱུར་མ་ཐོན་གོང༌། བསམ་བློ་བཟང་ངན་གཉིས་སྔོན་དུ་སོང་ནས་ཡོད།

དེ་འདྲའི་བསམ་བློ་ཡ་རབས་ཡོད་པའི་དབང་གིས་ཡ་རབས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ཐོན་པ་དང༌། བསམ་བློ་མ་རབས་ཀྱི་དབང་གིས་མ་རབས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ཐོན་པ་ཡིན། དེ་ལྟར་མ་རབས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་འདྲེན་པའི་བསམ་བློ་དེ་ལ་ཆོས་ཕྱོགས་ནས་བཤད་ན། ཉོན་མོངས་ཟེར་ཞིང༌། བསམ་བློ་སྐྱོན་ཅན་སྡུག་པ་དེ་ཡིན་ལ། ཡ་རབས་ཀྱི་བསམ་བློ་ནི་ལེགས་པ་དེ་ཡིན། དེ་འདྲའི་བསམ་བློ་ཡ་རབས་མ་རབས་སམ། ལེགས་ཉེས་དེ་གཉིས་ལ་བརྟེན་ནས་ལུས་ངག་གི་སྤྱོད་པ་བཟང་པོ་དང༌། ངན་པ་གཉིས་ཐོན་པ་དང༌། ལུས་ངག་གི་སྤྱོད་པ་བཟང་པོ་དང༌། ངན་པ་གཉིས་ལ་བརྟེན་ནས་རང་ལ་བདེ་བ་དང༌། སྡུག་བསྔལ་སྐྱེ་བ་ཡིན།

རང་རང་ཉིན་རེའི་འཚོ་བའི་བདེ་སྡུག་ཇི་བྱུང་དེ་འདྲའི་བྱ་སྤྱོད་བཟང་ངན་ལས་བྱུང་བ་མ་ཟད། རང་རེའི་ལུས་ཀྱི་ཕུང་པོ་འདི་ཡང་དེ་དག་ལས་བྱུང་བ་ཡིན། ལུས་འདི་གང་དུ་གནས་པའི་སྣོད་ཀྱི་བཀོད་པ་འདི་ཡང་ལས་དེ་འདྲ་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་བ་ཡིན། དེར་བརྟེན་ཕྱི་སྣོད་ཀྱི་བཀོད་པ་དང༌། ནང་བཅུད་ཀྱི་སེམས་ཅན་གྱི་བདེ་སྡུག་བཟང་ངན་དང་བཅས་པ་ཐམས་ཅད་ལས་ཀྱི་དབང་གིས་བྱུང་བ་ཡིན།

སྤྱིར་བཏང་གི་མི་དང༌། འབུ་སྲིན་ཞིག་ཡིན་རུང་དེ་འདྲའི་ལས་བཟང་ངན་ཡོང་གཞིའི་ཡ་རབས་དང༌། མ་རབས་ཀྱི་བསམ་བློ་དེ་གཉིས་ལས། ཡ་རབས་ཀྱི་བསམ་བློ་ཉུང་ཞིང༌། མ་རབས་ཀྱི་བསམ་བློ་མང་བ་ཡིན། མ་རབས་ཀྱི་བསམ་བློ་མང་བས་སེམས་མ་དུལ་བ་བྱུང་ཞིང༌། དེ་ལས་སྤྱོད་པ་མ་རབས་འབྱུང་བ་ཡིན།

གནས་ལུགས་དེ་འདྲ་ཞིག་ཡིན་སྟབས་དེང་དུས་འཛམ་གླིང་འདིར་རྒྱལ་ཁབ་ཕན་ཚུན་དམག་འདྲེན་དང༌། མི་ཕན་ཚུན་གྲི་འཛིང་བྱེད་པ། ཐ་ན་ཁ་རྩོད་ཕྲན་བུ་བྱུང་བ་ཚུན་ཆད་བསམ་བློ་མ་རབས་དེས་དྲངས་པ་ཡིན། རྒྱ་མིས་བོད་དུ་བཙན་འཛུལ་བྱས་པ་དེ་ཡང་རྒྱ་མིའི་བསམ་བློ་མ་རབས་དེ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན།

རང་རེ་བོད་མི་ཚོར་གནས་ཚུལ་ཐབས་སྡུག་པོ་ཞིག་བྱུང་བ་འདི་ཡང་ང་རང་ཚོས་ལས་ངན་པ་བསགས་པ་ལས་བྱུང་ཞིང༌། ལས་དེ་ཡང་བསམ་བློ་མ་རབས་དེ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན། དེ་དག་ཐམས་ཅད་བསམ་བློ་མ་རབས་དང༌། བློ་མ་དུལ་བ་དེས་དྲངས་པ་ཡིན་སྟབས། དེ་ལ་དགོངས་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱིས། སེམས་དུལ་བ་ནི་བདེ་བ་ཡིན། སེམས་མ་དུལ་བ་སྡུག་བསྔལ་ཡིན། ཞེས་གསུངས་ཡོད། སེམས་མ་རབས་ཇེ་ཉུང་ཇེ་ཉུང་དུ་བཏང༌། ཡ་རབས་ཇེ་མང་དུ་བཏང་ན་ལུས་ངག་གི་སྤྱོད་པ་ཡ་རབས་ངང་གིས་འབྱུང་ཞིང༌། དེས་རང་ཉིད་ལ་བདེ་སྐྱིད་དང༌། མི་གཞན་ལ་ཕན་ཐོགས་འབྱུང་ཐུབ་པ་ཡིན། དེས་ན། སེམས་དུལ་ན་བདེ་བ་ཡོང་སྟངས་དེ་ལྟར་ཡིན།

སེམས་མ་དུལ་བར་རང་ཉིད་གཅིག་པུ་བདེ་བ་བྱུང་ན་སྙམ་པས་སྤྱོད་པ་ཚུལ་མིན་གང་བྱུང་དུ་ཞུགས་ན། དེས་རང་ཉིད་ལ་སྡུག་བསྔལ་བསྐྱེད་ཅིང༌། ཕ་རོལ་པོ་ལའང་སྡུག་བསྔལ་བསྐྱེད་པ་ཡིན། དེར་བརྟེན་མ་དུལ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཡིན་ཞེས་པའི་དོན་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་པ་འདྲ། དུལ་མ་དུལ་བརྩི་ས་རང་ཉིད་ལ་ཡིན་པས་དེས་ན། བདག་ཉིད་བདག་གི་མགོན་ཡིན་གྱི།། ཞེས་རང་གི་མགོན་རང་ཉིད་ཀྱིས་བྱ་དགོས་པར་གསུངས་པ་མ་གཏོགས། སེམས་ཅན་གྱི་མགོན་སངས་རྒྱས་ཡིན་པར་གསུངས་པ་མེད་ལ། དཀོན་མཆོག་ཡིན་པར་གསུངས་པའང་མེད།

ང་རང་ལ་མཚོན་ནའང༌། ངའི་མགོན་ང་རང་ཡིན། རང་གིས་ཧུར་ཐག་བྱས་ན་རང་ཉིད་སྐྱིད་པོ་འབྱུང་བ་དང༌། རང་གིས་ཧུར་ཐག་མ་བྱས་ན་རང་ཉིད་སྡུག་པོ་འབྱུང་བ་ཡིན། རང་གིས་ཧུར་ཐག་ཇི་ཙམ་བྱས་ཀྱང་དཀོན་མཆོག་མ་མཉེས་པ་ཁོ་ནས་རང་ཉིད་སྐྱིད་པོ་མི་ཡོང་བ་དང༌། ངས་ཧུར་ཐག་མ་བྱས་ཀྱང་དཀོན་མཆོག་དགྱེས་པ་འབའ་ཞིག་གིས་ང་རང་སྐྱིད་པོ་འབྱུང་བ་དེ་འདྲ་མིན། དེ་འདྲའི་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ལྟ་བའམ་རྒྱུ་འབྲས་རྟེན་འབྱུང་གི་གནས་ལུགས་དེ་རྣམས་དམར་པོའི་ལྟ་བ་འཛིན་པའི་མི་ཞིག་ལ་འགྲེལ་བཤད་ལེགས་པོ་ཞིག་བྱས་ན། ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་དུག་རེད་བརྗོད་མི་ཤེས། དེ་ལྟར་བརྗོད་རྒྱུའི་ཚབ་ལ་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ལྟ་བའི་ཕྱོགས་གཅིག་དང༌། དམར་པོའི་ལྟ་བའི་ཕྱོགས་གཅིག་མཐུན་གྱི་འདུག་ཅེས་བརྗོད་ཉེན་ཡོད།

མཁས་པ་འགའ་ཤས་ནས་འདི་ལྟར་བརྗོད་མཁན་འདུག མ་ཁེ་སེའི་ལྟ་བའི་བརྗོད་ཚུལ་དང༌། ནང་པའི་ལྟ་བའི་བརྗོད་ཚུལ་ཕྱོགས་འགའ་ཤས་འདྲ་པོ་ཡོད། དཔེར་ན། ང་ཚོས་མི་རྟག་སྡུག་བསྔལ་སྟོང་བདག་མེད།། ཅེས་བརྗོད་པའི་མི་རྟག་པ་དང༌། བདག་མེད་པ་སོགས། མ་གཞི་ཕྲ་རགས་ཀྱི་ཁྱད་ཆེན་པོ་ཡོད་ཤག་ཀྱང་སྤྱིར་བཏང་འགའ་ཤས་འདྲ་པོ་ཡོད་ཚོད།

འོན་ཏེ། བེད་སྤྱོད་བྱེད་སྟངས་ཐ་དད་དུ་ཕྱིན་པ་རེད་ཅེས་བརྗོད་མཁན་འདུག ཐོག་མར་ལྟ་བའི་བརྗོད་ཚུལ་འདྲ་པོ་ཞིག་བཤད་ནས། གཅིག་གིས་ཕྱི་མ་ཕན་ཆད་ཀྱི་ཆེད་དུ་བྱས་པ་རེད། དམར་པོའི་ལྟ་བ་འཛིན་མཁན་ཚོས་ཕྱི་དངོས་པོ་ལ་ཕྱག་འཚལ་བ་ལས། སེམས་སམ། རྣམ་རྟོག་ལ་ཕྱག་མི་འཚོལ་བས། དངོས་གཙོ་སྨྲ་བ་ལས། སེམས་གཙོ་སྨྲ་བ་མིན་པར་འདོད་ཅིང༌། དམར་པོ་ཁོ་རང་ཚོས་ཤེས་ཀྱི་ཡོད་མེད་ཇི་ལྟར་ཡང༌། ང་ཚོས་དངོས་གཙོ་སྨྲ་བ་ཞེས་པའི་དོན་ལ་བསམ་གཞིགས་བྱེད་སྐབས་དེའི་དོན་དངོས་ཡོད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་གཙོ་བོར་སྨྲ་བ་ཞིག་ཡིན་ན། ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ནི་དངོས་ཡོད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་གཙོ་བོ་སྨྲ་བ་ཞིག་ཡིན། དངོས་ཡོད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་གཙོ་བོར་སྨྲ་བ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས། བདག་ཉིད་བདག་གི་མགོན་ཡིན་གྱི།། ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན།

ངའི་བསམ་པར། དངོས་ཡོད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་མཐར་ཐུག་པ་གཙོ་བོར་སྨྲ་མཁན་ངོ་མ་ནི་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་གྲུབ་མཐའ་འདི་རེད་བསམ་གྱི་འདུག རྒྱུ་མཚན་དང་གནས་ལུགས་དེ་རྣམས་ལ་བརྟེན་ནས་ཡང་སྙིང་དོན་དག་ཇི་འདྲ་ཞིག་གི་ཐོག་ཏུ་འབབ་པ་ཡིན་སྙམ་ན། ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་འདི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དགོངས་པས་བཅོས་པ་མིན་ལ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྗེས་འབྲང་ཚོས་རང་རང་ལྟོ་གོས་ཀྱི་ཆེད་དུ་བཟོས་པའང་མིན་པར་དངོས་ཡོད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ངོ་སྤྲོད་པ་ཞིག་ཡིན། དངོས་ཡོད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ཇི་འདྲ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་བཞིན་དུ་བསྟན་པ་དེ་ནི་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྨང་གཞི་རེད།

དེར་བརྟེན། འཛམ་གླིང་འདིར་ཆོས་ལུགས་མང་པོ་ཡོད་པ་འདྲ་འདྲའི་ནང་ནས་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་མི་འདྲ་ཙམ་ཞིག་ཡོད་པ་གསལ་པོ་ཡིན། བོད་གངས་ཅན་པ་རྣམས་སྐྱེས་ཙམ་ཉིད་ནས་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ལ་དག་སྣང་དང༌། དགའ་པོ་བྱེད་པ་དེ་ནི་དད་པ་དང༌། ཡིད་ཆེས་བྱེད་རིན་ཆོག་པ་ཞིག་རེད་བསམ་གྱི་འདུག རང་རེ་ཆུང་ངུའི་དུས་ནས་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་སྤུས་དག་པོ་འདི་འདྲ་ཞིག་ལ་དད་པ་བྱ་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་བྱུང་བ་འདི་ནི་བསོད་ནམས་ཆེན་པོ་ཡིན།

དེ་ལྟར་ང་ཚོས་བྱེད་པའི་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་འདི་ནི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་པ་དང༌། དངོས་ཡོད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་དང་མཐུན་པའི་སྤུས་དག་པོ་ཞིག་ཡོད་པ་སོ་སོས་མ་ཤེས་ན་སྡུག་གྱོང་རེད་མ་གཏོགས། ཤེས་ན་དངོས་གཙོ་སྨྲ་བ་མཐར་ཐུག་པ་དེ་ཚོ་དང་མཉམ་དུ་མཇིང་པ་བསྒྲེངས་ནས་གླེང་རྩོད་བྱས་ཆོག་པ་ཞིག་ཡོད་པས་ང་ཚོ་བློ་བདེ་པོ་བྱས་ཆོག་པ་ཡིན་ཞིང༌། འདི་ལ་ནོར་འཁྲུལ་བྱུང་མི་འདུག་བསམ་གྱི་འདུག

རྒྱུ་མཚན་དེ་རྣམས་ལ་གཞི་བཞག་ནས་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་འདི་ཚད་མ་ཡིན་པར་ལེགས་པོ་ཞིག་སྒྲུབ་མ་ཐུབ་པ་དང༌། གཞི་རྩའི་གོ་བ་ལེགས་པོ་མ་ཆགས་ན་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ཇི་འདྲ་ཞིག་བཤད་ཀྱང་སྙིང་པོ་མེད། དེ་ནི་བྱེ་མ་དང༌། འཁྱགས་པའི་སྟེང་དུ་ཁང་པ་བརྩིགས་པ་དང་འདྲ། དཔེར་ན། ད་ལྟ་གོ་རྟོགས་བཟང་པོ་མེད་པའི་མི་ཞིག་ནས་ནང་པའི་ཆོས་ལ་ཡིད་ཆེས་བྱས། ཁ་འདོན་དང༌། ཕྱག་འཚལ་སྐོར་སྦྱོང་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ཀྱང་རྗེས་སུ་མི་དེས་བསམ་བློ་མང་པོ་ཞིག་བཏང་བའི་མཐར། ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ཀྱི་གནས་ལུགས་དང༌། རྒྱུ་མཚན་ངོ་མ་དེ་མ་ཤེས་པར། ཕྱག་འཚལ་བ་དང༌། མདུན་དུ་སྐུ་བསྒྲིགས་ནས་མཆོད་འབུལ་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་ཙམ་ཞིག་མཐོང་ནས་ཡོད་པའི་སྐབས་སུ་ནམ་ཞིག་མི་དེར། དེ་ནི་ནོར་འཁྲུལ་རེད། སྐྱེ་བ་ཕྱི་མ་མེད། ཚེ་འདི་ཁོ་ན་སྐྱིད་པོ་བྱུང་ན་དེ་གས་འགྲིགས་པ་ཡིན། དེ་ལྟར་ཡིན་པ་དེང་དུས་འཛམ་གླིང་གི་གནས་ལུགས་འདི་ལྟར་ཡིན་ཞེས་གཞན་ཞིག་གིས་བརྗོད་པ་ན། ཁོས་ད་ཕན་བསྙེན་པ་དུང་ཕྱུར་མང་པོ་སོང་ཡོད་ཀྱང་ཉི་མ་གཅིག་ལ་ཅམ་འཇོག་བྱེད་ཀྱི་རེད། དེ་ནི་ཁོ་ལ་ཁག་མེད། ཁོས་གཞི་གདན་མ་ཤེས་པས་ལན་པ་ཡིན།

དེ་སྔ་ང་ཚོ་བོད་ཀྱི་གནས་སྟངས་ནི། སྐལ་བཟང་ལུགས་བཟང་ཞེས་བརྗོད་རྒྱུན་ཡོད་པ་དེ་བཞིན་དུ་བསྡད་པ་རེད། སྐལ་བཟང་ལུགས་བཟང་དུ་བསྡད་པ་དེས་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་ཕན་པ་འདྲ་ཡོད་ཤས་ཀྱང༌། ཕྱོགས་གཅིག་ནས་དྲིན་ཆུང་དུ་ཕྱིན་ཡོད། སྐལ་བཟང་ལུགས་བཟང་ལ་བསྡད་པ་དེས་ང་ཚོ་བཟང་པོ་གཡམ་རྒྱུགས་ལ་ཕྱིན། རྩིག་པའི་གཞི་གདན་ལེགས་པོ་ཡོད་པར་གཞི་བཞག་སྟེ་ཧོལ་རྒྱུགས་བྱས། ཧོལ་རྒྱུགས་བྱས་པའི་རྟགས་ཇི་ཡོད་སྙམ་ན། བོད་དུ་ཡོད་དུས་ཆོས་པ་ཡིན་མདོག་ཁ་པོ་ཞིག་ཡོད་ཀྱང༌། རྒྱ་གར་རམ། རྒྱ་ནག་སོགས་ལ་སླེབས་དུས་ཆོས་པའི་རྣམ་འགྱུར་རིམ་བཞིན་ཡལ་ནས་འགྲོ་བ་དེ་བཟང་པོ་གཡམ་རྒྱུགས་དང༌། ཧོལ་རྒྱུགས་ལ་ཕྱིན་པའི་རྟགས་བསྟན་པ་ཡིན།

བོད་དུ་ཡོད་དུས་བསམ་བློའི་ནང་རྩིག་རྨང་བརྟན་པོ་ཞིག་གདིང་ཐུབ་ཡོད་ན། མི་ཡུལ་དུ་སླེབས་ནས་རྡུལ་ཕྲན་གྱི་རིག་གནས་རྙེད་པ་དང༌། ཟླ་བའི་ཁང་བཟང་དུ་བགྲོད་པ། དེང་དུས་འཛམ་གླིང་གི་ནང་ཚན་རིག་གི་གནས་ཚུལ་མཐར་ཐུག་པ་རྣམས་ཇི་ཙམ་མཐོང་ཐོས་བྱུང་བའི་ཚོད་ཀྱིས་བསམ་བློའི་ནང་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ལ་ཡིད་ཆེས་ཇེ་བརྟན་ཇེ་བརྟན་དུ་འགྲོ་བ་ལས། འགྱུར་ལྡོག་ཡོང་མི་ཐུབ། རང་རེའི་བླ་མའམ། བསླབ་རྒན་ཇི་འདྲ་ཡིན་རུང༌། བོད་དུ་སྤྲོ་ཞག་དོད་པོ་དེ་འདི་ཕྱོགས་སླེབས་དུས་ཇེ་སྡུག་ཇེ་སྡུག་ཏུ་འགྲོ་མཁན་དེས་ཁོ་ལ་གཞི་གདན་གང་ཡང་མེད་པའི་རྟགས་བསྟན་པ་ཡིན།

དེར་བརྟེན། རང་རེས་བོད་དུ་བཟང་པོ་གཡམ་རྒྱུག་ལ་ཕྱིན་པ་དེས་དྲིན་ཆུང་བྱས་འདུག་གམ། ཧོབ་སྟེ་བལྟས་ན། བླ་མར་དད་པ་ཆེ་མདོག་ཁ་པོ། བླ་མ་ཚོས་ཀྱང་གསུང་ཆོས་སྐབས་ཉམས་ལེན་བྱེད་སྟངས་སྤྱིར་བཏང་ཙམ་ལས། སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་སྒྲུབ་སྟངས། རྩ་བའི་གཞི་གདན་གྱི་ཐོག་ལ་ཤུགས་ཆེན་པོ་མ་གསུངས་པར། ཚང་མ་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པ་ཡིན་པ་གཞི་བཞག་གིས་འཁྲིད་པ་དེས་ད་ཆ་འཕུང་ཡོང་གི་འདུག

འོན་ཀྱང༌། སྔོན་ཆད་ཀྱི་གནས་ལུགས་ཚར་ཟིན་པ་རེད། ད་ཆ་ཇི་ལྟར་བྱ་དགོས་སྙམ་ན། ཆོས་ལ་ཡིད་ཆེས་སྐྱེས་ཟིན་པའི་འོག་ཏུ་ཆོས་བཤད་ཁྲིད་བྱེད་པ་ལས་སླ་པོ་ཡིན། ང་ཚོའི་དམ་པ་གོང་མ་ཚོས་གསུང་རབ་པོ་ཏི་བརྒྱ་ཕྲག་སྟོང་ཕྲག་མང་པོ་མཛད་ཡོད་པས་དེ་དག་ལ་ཁ་སྣོན་རྒྱག་དགོས་པ་གང་ཡང་མེད། འོ་ན་གང་དགོས་ཟེར་ན། གཞི་གདན་རྩིག་རྨང་ཡག་པོ་གདིང་དགོས་པ་གལ་ཆེན་པོ་འདུག ང་ཚོར་གཞི་གདན་རྩིག་རྨང་གདིང་རྒྱུ་མེད་པ་མིན་ཡང༌། གཞི་གདན་གདིང་བ་ལ་རིགས་པའི་ལམ་དང༌། མཐོང་ཆོས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་ལ་བརྟེན་ནས་འགྲོ་དགོས་པ་མ་གཏོགས། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་འདི་ལྟར་གསུངས་འདུག་ཅེས་ལུང་བགྲངས་པ་ཙམ་གྱིས་མི་འགྲིགས། མགོན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་དང༌། རྗེ་རིན་པོ་ཆེ། མཁས་མཆོག་ཀློང་ཆེན་པ་སོགས་སུ་འདྲ་ཞིག་གིས་གསུངས་འདུག་བརྗོད་ཀྱང་ཕན་མི་ཐོགས་པས། རིགས་པ་དང་རྒྱུ་མཚན་གྱི་ལམ་ནས་འགྲོ་དགོས།

སྔར་བོད་དུ་བཟང་པོ་གཡམ་ལ་རྒྱུག་པའི་སྐབས་སུ་སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་སྒྲུབ་ཀྱིན་བསྡད་ན། དགོས་ངེས་ཀྱི་ཆོས་ཐད་ཀར་མི་ཤོད་པར་འདི་འདྲའི་ཀ་ཀོར་བཤད་དེ་འདི་ན་མུ་སྟེགས་པ་ནི་མེད་ཅེས་ཟེར་ཉེན་ཡོད་ཀྱང༌། རྗེ་རིན་པོ་ཆེས། བོད་གངས་ཅན་གྱི་ལྗོངས་འདིར་མུ་སྟེགས་པ་ཡོད་རུང་མེད་རུང༌། ང་ཚོའི་རྒྱུད་ལ་མུ་སྟེགས་པའི་བསམ་བློ་ནང་བཞིན་གྱི་ལྟ་ངན་ཀུན་བཏགས་མེད་ཀྱང༌། ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་བག་ཆགས་ཤིག་ཡོད་པས། འདི་ཤེས་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་རེད་ཅེས་རྣམ་འགྲེལ་ལ་བསྔགས་བརྗོད་མང་པོ་གནང་འདུག

དེར་བརྟེན། དེ་རིང་འདིར་ཡོད་མཁས་པ་ཁྱེད་རྣམ་པ་བརྒྱུད་མཁས་པ་གཞན་དག་ཚོར་ཕྲན་ནས་གཞེན་སྐུལ་ཞུ་རྒྱུར། རང་རེའི་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ལ་འཇུག་པར་གོ་རིམ་གཉིས་སུ་ཕྱེ་ནས། དང་པོར་ཆོས་ལ་ཡིད་མི་ཆེས་པ་དེ་ཡིད་ཆེས་པ་བཟོ་རྒྱུ་དང༌། གཉིས་པར་ཆོས་ལ་ཡིད་ཆེས་པའི་འོག་ཏུ་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་གནས་ལུགས་རྣམས་སྟོན་རྒྱུ། ནམ་ཞིག་ནང་ཆོས་ལ་ཡིད་ཆེས་ཟིན་པའི་རྗེས་སུ་ཉམས་ལེན་བྱེད་སྟངས་ཀྱི་སྐོར་ལ་ང་ཚོས་དཀའ་ལས་རྒྱག་དགོས་པ་དང༌། དེ་སྐོར་ཀླད་པ་ཡུངས་འབྲུ་ཙམ་དཀྲུག་དགོས་པ་མེད། དམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་མཛད་ཟིན་པ་སྤུས་དག་ལ་ལྡང་ངེས་ཡོད།

མི་ལྡང་པ་ཇི་ཡིན་སྙམ་ན། ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ལ་ཡིད་ཆེས་མེད་པའི་མི་ཞིག་ཡིད་ཆེས་པར་འགྱུར་ཐབས་སུ། དངོས་ཡོད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་མཐར་ཕྱིན་པ་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ནས་བཤད་ཡོད་པ་དེ་རྣམས་འགྲེལ་བཤད་རྒྱག་དགོས། དེ་སྐོར་བསྟན་བཅོས་རྩོམ་དགོས་སར་བསྟན་བཅོས་བརྩམས། འགྲེལ་བཤད་རྒྱག་དགོས་སར་འགྲེལ་བཤད་བརྒྱབ། སྐད་ཆ་ཤོད་དགོས་སར་སྐད་ཆ་བཤད་དེ་འདི་སྐོར་ནན་ཏན་བྱ་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་འདུག

ང་ཚོས་སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱིར་བསམ་བློ་གཏོང་རྒྱུ་གནད་ཆེན་པོ་ཡོད། གལ་ཏེ་སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་མེད་ན་ནི་ཤིན་ཏུ་ལས་སླ་པོ་ཡིན། སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་མེད་ན་ཆོས་ཞེས་པ་དགོས་པ་མེད། གང་ཡིན་ཟེར་ན། ཚེ་འདི་ཁོ་ནའི་བསམ་བློ་བཏང་ན་ཆོས་མེད་ན་སྐྱིད་པ་ཡིན། དཔེར་ན། སྤྱིར་རྨི་ལམ་རྫུན་པ་ཡིན་པ་ཤེས་བཞིན་དུ་རྨི་ལམ་ངན་པ་དེའི་འཕེན་ཤུགས་ཀྱིས་ཉིན་མོ་སེམས་མ་སྐྱིད་པ་འབྱུང་བ་དང༌། རྨི་ལམ་བཟང་པོ་ཞིག་རྨིས་ན་དེ་རྫུན་པ་ཡིན་རུང་གཉིད་སད་དུས་དགའ་ལྷང་ལྷང་འབྱུང་བ་ཡིན། སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་མེད་ན། སངས་རྒྱས་དང༌། ཆོས། དགེ་འདུན་མེད་ལ། ནང་པའི་ཆོས་རྩ་བ་ནས་རྫུན་དུ་འགྱུར་བ་དང༌། རྫུན་ཡིན་པའི་ཆོས་ཤིག་མ་བྱས་ན་ལེགས།

གལ་ཏེ། ཆོས་དེ་བྱས་ན་བསམ་བློའི་ནང་སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་དང༌། ལས་རྒྱུ་འབྲས། ངན་སོང་སོགས་མང་པོ་ཞིག་དྲན་པ་དེས། འདི་བྱས་ན་ཨེ་འགྲིགས། འདི་བྱས་ཀྱང་ཨེ་འགྲིགས་སྙམ་པའི་བསམ་བློར་རྣམ་རྟོག་མང་པོ་ཤར་ཏེ་མི་སྐྱིད་པ་འབྱུང་བ་ཡིན། ཚེ་ཕྱི་མ་མེད་ན། ཚེ་འདི་ཁོ་ནའི་བསམ་བློ་ལས་གཏོང་མ་དགོས་སྟབས་མཐོང་བ་རྣམས་བྱས། མ་མཐོང་བ་རྣམས་བཞག་ན་ལས་སླ་ཤོས་དང༌། སྐྱིད་ཤོས་ཡིན།

དེ་ལྟར་ཆོས་ལ་ཡིད་ཆེས་མཁན་དང༌། མི་ཆེས་མཁན་གྱི་བསམ་བློ་བསྡུར་ན། ཆོས་ལ་ཡིད་མི་ཆེས་མཁན་གྱི་བསམ་བློ་འཁོས་སྙོམས་ཤས་ཆེ་ཡང༌། དེ་འདྲ་མིན་པ་སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་ཡོད་པ་དང༌། ཡོད་པས་མ་ཚད་སྐྱེ་བ་ལ་མཐའ་མེད། སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་ཡོད་ཕྱིན་དེ་དག་ལ་བསམ་ན། སྐྱེ་བ་འདི་ཇི་ཙམ་རིང་ཡང་ལོ་བརྒྱ་སྐོར་ལྷག་ཁག་པོ་ཡིན། ཆེས་མཐོ་ན་ཉིས་བརྒྱ་ཐུབ་འགྲོ། ཚེ་འདིར་དཀའ་ངལ་ཇི་འདྲ་ཞིག་ཡོད་ཀྱང་ང་ཚོས་མཐོང་ཐུབ་པ་ཞིག་ཡིན། ཚེ་ཕྱི་མ་ཡོད་ནི་ཡོད། དེའི་བདེ་སྡུག་ལ་བསམ་བློ་བཏང་ན། ད་ལྟའི་མི་ཚེ་འདིའི་སྐྱིད་སྡུག་གིས་ལྡང་ཐུབ་པ་མེད་ལ། འདིས་ཐབས་ཤེས་སྤྲོད་ཐུབ་པ་མེད་སྟབས་ཆོས་ཞེས་པ་གལ་ཆེན་པོར་གྱུར་ལུགས་དེ་ལྟར་ཡིན།

རང་ཅག་རྣམས་ལ་ལུས་སེམས་གཉིས་རེ་ཡོད། ལུས་ལ་རྒྱུ་ཡོད་པ་བཞིན་དུ་སེམས་ལ་ཡང་རྒྱུ་ཡོད་དགོས། སེམས་ལ་རྒྱུ་ཡོད་པ་ཙམ་ལ་ཡང་ཧ་ལས་རྒྱུ་ཅི་མེད་པར། དཔེར་ན། ཕྱིའི་འབྱུང་བ་བཞི་ལ་སོགས་པ་ལས་སེམས་སྐྱེས་པ་ཡོང་སྲིད་སྙམ་ན་དེ་འདྲ་ཡང་མིན། སེམས་ཀྱི་རྒྱུ་ལ་སེམས་ཀྱི་རིགས་མཐུན་གྱི་རྒྱུ་ཞིག་ཡོད་དགོས་པ་སོགས་ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་ལ་སོགས་པའི་དཔེ་ཆའི་ནང་མང་པོ་བཤད་ཡོད་པ་ལྟར། དེས་ན་སེམས་ལ་ཐོག་མ་མེད་པ་རིགས་པས་སྒྲུབ་ཐུབ་པ་ཡིན་ཞིང༌། དེ་ནས་དེ་ལྟར་སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་ཡོད་པ་དང༌། སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་ཡོད་ན། སེམས་མ་དུལ་བ་དུལ་བ་བཟོ་རྒྱུ་ཡོད་དམ་མེད། སེམས་གཙང་མ་བཟོ་ཐུབ་དང་མི་ཐུབ་ཟེར་ན། ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ལུགས་ནས་སེམས་གཙང་མ་བཟོ་ཐུབ་པར་འདོད།

ཕྱི་རོལ་པ་ཧིན་རྡུའི་གྲུབ་མཐའ་འགའ་ཤས་ནས་སེམས་གཙང་མ་བཟོ་མི་ཐུབ་ཅེས་བརྗོད་མཁན་ཡང་ཡོད། སེམས་གཙང་མ་བཟོ་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད་པ་དེ་གཞི་ལ་བཞག་ནས་ཐར་པ་དང༌། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཞེས་པ་དེ་འགྲུབ་ཅིང༌། ཐར་པ་དང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཡོད་ཙ་ན། སངས་རྒྱས་དཀོན་མཆོག་དང༌། ཆོས་དཀོན་མཆོག དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་བྱུང་བ་ཡིན། གནས་ཚུལ་དེ་དག་ལ་བརྟེན་ནས་རང་རེ་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་འདི་ཧ་ཅང་སྤུས་དག་པོ་དང༌། རླབས་ཆེན་ཡིན་པས་ཚང་མས་བློ་བདེ་པོའི་ཐོག་ནས་ཉམས་སུ་ལེན་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན།

ཉམས་སུ་ལེན་ལུགས་ཇི་ལྟར་ཡིན་སྙམ་ན། ངས་གོང་དུ་བརྗོད་པ་ལྟར། སྔར་ཕན་རང་རེའི་གནས་སྟངས་ལྟར་བཟང་པོ་གཡམ་རྒྱུག་བྱས་ན་ནོར་འཁྲུལ་ཡིན། ཆོས་པ་ཞིག་བྱེད་ན། ཆོས་པ་ལེགས་པོ་ཞིག ཆོས་པ་མིང་དོན་མཚུངས་པ། ཆོས་པ་མཚན་ཉིད་ཚང་བ་ཞིག་བྱ་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་འདུག རང་རེ་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ཞིག་ཡིན་ན་ནི། རབ་བྱུང་བ་རྣམས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པའི་རྗེས་སུ་ཞུགས་པ་ཙམ་དུ་མ་ཟད། སྟོན་པ་བཀའ་དྲིན་ཅན་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་མཆོག་གི་སྤྲུལ་སྐུའི་རྣམ་པ་ཅན་ཁོ་རང་གིས་མཛད་པའི་ཀུན་སྤྱོད་ཀྱི་རྗེས་སུ་ཞུགས་ཏེ་སྐྲ་བཅད་ལུས་བསྒྱུར་བ་སོགས་བྱས་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ནང་མའི་གྲལ་ལ་ཚུད་པ་ཡིན་པས། རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ཚོས་ངེས་པར་དེ་ལ་དཔག་པའི་ཀུན་སྤྱོད་བཟང་པོ་ཞིག་ཅི་ནས་དགོས་པ་མ་གཏོགས། དཀྱིལ་འཁོར་ནང་མའི་གྲལ་ལ་ཚུད་པ་དེས་རང་གི་ལྟོ་གོས་བཟང་དུ་ཕྱིན་སྙམ་པ་ལ་སོགས་པའི་དམིགས་ཡུལ་བཟུང་སྟེ་སྤྱོད་པ་ཐ་ཆད་དུ་སོང་ན་ཤིན་ཏུ་ནོར་འཁྲུལ་ཡིན།

གྲྭ་པ་ཟེར་བ་ལས་སླ་པོ་མིན། གྲྭ་པ་ནི་གལ་ཆེན་པོ་དང༌། འགན་ཆེན་པོ་ཡིན། ང་ཚོ་རབ་བྱུང་ཡིན་པ་ཚོས་ཧུར་ཐག་བྱེད་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན་ལ། རབ་ཏུ་འབྱུང་རྒྱུ་ཚོས་ཀྱང་བསམ་བློ་ཏན་ཏན་གཏོང་དགོས། གྲྭ་པ་བྱེད་རྒྱུ་རང་དབང་ཡིན་པ་ལས་བཙན་དབང་བྱེད་མཁན་སུ་ཡང་མེད་པས། དང་པོ་ནས་བསམ་བློ་ཏན་ཏན་བཏང་སྟེ་ནམ་ཞིག་གྲྭ་པ་བྱས་ཟིན་པའི་འོག་ཏུ་སྤུས་དག་པོ་བྱ་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན།

དེ་སྔའི་བོད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ལྟར་ཐོག་མར་འདྲ་ཆགས་པོ་ཞིག་ལ་རྗེས་སུ་སྡུག་ཏུ་སྡུག་ཏུ་ཕྱིན་ན་ཡག་པོ་མི་འདུག དེར་བརྟེན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ཞུགས་པའི་སེར་མོ་བ་ཚོས་མིང་དོན་མཚུངས་པའི་སྤུས་དག་པོ་ཞིག་ཅིས་ཀྱང་བྱ་དགོས། དེ་བཞིན་སྐྱ་བོ་ཚོར་མཚོན་ན་ཡང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པའི་རྗེས་སུ་ཞུགས་མིན་དང༌། ནང་པ་སངས་རྒྱས་པར་ཚུད་མིན་ནི་སྐྱབས་འགྲོ་ཡོད་མེད་ཀྱིས་འབྱེད་པ་མ་གཏོགས། ལྷ་ཁང་དུ་ཕྱིན་པ་ཙམ་དང༌། ཐལ་མོ་སྦྱར་བ། ཕྲེང་བ་ཐོགས་པ་ཙམ་གྱིས་ནང་པར་ཚུད་པ་མིན། ཐལ་སྦྱོར་དང་ཕྲེང་བ་འཛིན་རྒྱུ་སྤྲེའུར་བསླབས་ན་ཡང་ཤེས། ཆོས་ཞེས་པ་བསམ་བློའི་ནང་ཡོད་དགོས་པ་ལས་ལོགས་སུ་ཆོས་མེད་སྟབས་བསམ་བློའི་ནང་ཆོས་ཀྱི་ཚད་ལོངས་ན་ནི་ཆོས་པ་ཡིན་ལ། བསམ་བློའི་ནང་ཆོས་ཀྱི་ཚད་མ་མཐའ་ཞིག་མ་ལོངས་ན་ཆོས་པ་མིན།

དེར་བརྟེན། ནང་པར་ཚུད་མི་ཚུད་ངོ་མ་སྐྱབས་འགྲོ་ཡོད་མེད་ལ་ཐུག སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་ལ། སྐྱབས་ཡུལ་སངས་རྒྱས་དཀོན་མཆོག་དང༌། ཆོས་དཀོན་མཆོག དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག ཅེས་གསུམ་ཡོད་པ་དེ་རྣམས་ངོ་ཤེས་པའི་ཐོག་ནས་སྐྱབས་འགྲོ་བྱེད་དགོས། རེ་ཟུང་ལ་དམིགས་བསལ་ཡོད་ན་མ་གཏོགས། སྤྱིར་བཏང་ཚང་མས་དཀོན་མཆོག་ངོ་མ་ཤེས་ན་སྐྱབས་འགྲོ་བྱ་རྒྱུ་ཁག་པོ་རེད། དཀོན་མཆོག་ངོ་ཤེས་དགོས་ན། དཀོན་མཆོག་གི་གནས་ལུགས་ཇི་འདྲ་ཞིག་ཡིན་པ་ལེགས་པར་ཤེས་པའི་ཐོག་ནས་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་དགོས། དཀོན་མཆོག་ངོ་ཤེས་ནས་སྐྱབས་འགྲོ་བྱེད་མཁན་དེས་ཆོས་དཀོན་མཆོག་ལ་ཡིད་ཆེས་བྱེད་ཅིང༌། ཆོས་དཀོན་མཆོག་སྐྱབས་དངོས་ཡིན་པ་ཡང་ཤེས་ཐུབ། དེ་ཤེས་ན་ལས་རྒྱུ་འབྲས་ལ་རྩ་བ་ཆེན་པོར་ཤུགས་མ་ཐུབ་ཀྱིས་འཛིན་གྱི་རེད།

ད་ལྟ་ང་རང་ཚོ་ལྟ་བུ་ཁ་ནས་དཀོན་མཆོག་དཀོན་མཆོག་ཅེས་བརྗོད་ཀྱི་ཡོད་ཀྱང༌། ལས་འབྲས་ལ་ལག་ལེན་ལེགས་པོ་རང་འགེལ་ཐུབ་ཀྱི་མེད་པ་དེ་གཏིང་ནས་དཀོན་མཆོག་ལ་ཡིད་ཆེས་པོ་རང་མེད་པའི་རྟགས་ཡིན། དཀོན་མཆོག་ངོ་ཤེས་ཤིང༌། གཏིང་ནས་ཡིད་ཆེས་ཡོད་ན་ལས་འབྲས་ལག་ལེན་མ་བསྟར་ཐབས་མེད་ཡིན། ཉི་མ་དྲོ་པོ་བྱུང་བའི་ཚེ་དང༌། རང་གི་གྲོད་པ་ལ་ཐུག་དུས་དཀོན་མཆོག་མར་དྲངས། དེ་མིན་སྤྱིར་བཏང་གནས་ཚུལ་གཞན་དང་འཕྲད་དུས་ལས་འབྲས་ལག་ལེན་ཇི་བཞིན་མི་བསྟར་བ་དེ་དཀོན་མཆོག་བརྗེད་འགྲོ་གི་ཡོད་པའི་རྟགས་ཡིན། དེ་ནི་དཀོན་མཆོག་འཕྱར་ངོམ་བྱེད་པ་ཙམ་ལས། བསམ་བློའི་ནང་དཀོན་མཆོག་གམ། ཆོས་ངོས་ཟིན་པོ་མེད་པའི་རྟགས་བསྟན་པ་ཡིན།

དེར་བརྟེན། ཇོ་བོ་བཀའ་གདམས་པ་ཚོས། སྐྱབས་འགྲོ་དང༌། ལས་འབྲས་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན་ལུགས་ནན་ཏན་གསུངས་ཡོད་ལ། ཡིན་ཡང་ཐག་ཆོད་རེད། ལྕགས་ཁབ་ལེན་གྱིས་ལྕགས་རིགས་བཟུང་ཞིང༌། རྩ་ཉིགས་སོགས་དོར་བ་ལྟར། སྐྱབས་འགྲོ་ལས་འབྲས་ཀྱི་གནས་ལུགས་འདི་དང་བསྟུན་ན་ནང་པ་ཡིན་མིན་གྱི་རྣམ་དབྱེ་ངང་གིས་འབྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། ནང་པ་ཡིན་པ་རྣམས་དེའི་ནང་ཧྲིལ་གྱིས་ཚུད་པ་དང༌། ནང་པ་མིན་ན་ཕྱི་ལོགས་སུ་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་ཡིན་ཡང་ཕན་པ་མེད། རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེའི་ཤེས་རྒྱུད་དང༌། སྐྱབས་འགྲོ་ལས་འབྲས་ཁ་བྲལ་ཏུ་ཕྱིན་འདུག་ན། རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་ནང་པ་མ་ཡིན། དེ་ལྟར་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པར་ཚུད་མི་ཚུད་ནི་སྐྱབས་འགྲོ་ལས་འབྲས་ཡོད་མེད་ཀྱིས་བྱེད་པས་འདི་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན།

དེ་ལྟ་ན། སངས་རྒྱས་དཀོན་མཆོག་དང༌། ཆོས་དཀོན་མཆོག དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་བཅས་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ངོ་ཤེས་པའི་ཐོག་ནས་སྐྱབས་འགྲོ་བྱ་དགོས། སངས་རྒྱས་ནི་སྐྱབས་སྟོན་པ་པོ་ལས་སྐྱབས་དངོས་མིན། ངས་གོང་དུ་བརྗོད་པ་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལས་འགན་ནི། བླང་དོར་གྱི་གནད་སྟོན་རྒྱུ་དེ་ཡིན། བདེན་པ་འདི་ཡིན། རྫུན་པ་འདི་ཡིན། བློ་དུལ་ན་བདེ་བ་དང༌། མ་དུལ་ན་སྡུག་བསྔལ་འབྱུང༌། རང་གིས་ལེགས་པོ་བྱས་ན་རང་ཉིད་བདེ་བ་འབྱུང་བ་དང༌། རང་གིས་ལེགས་པོ་མ་བྱས་ན་རང་ལ་བདེ་བ་འབྱུང་མི་ཐུབ་ཅེས་ལམ་བསྟན་པ་ཡིན། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བསྟན་པའི་ལམ་དེའི་ཐོག་ང་རང་ཚོས་ཕྱིན། རང་གི་མགོན་རང་ཉིད་ཡིན་པ་ཤེས་པའི་ཐོག་ནས་རང་གིས་ཡ་རབས་བྱས། ཧུར་ཐག་བྱས།

རང་ཉིད་ད་ལྟ་མ་དུལ་བ་དེ་དུལ་བའི་ཆེད་དུ་འབད་བརྩོན་བྱས་ཏེ་བསམ་བློའི་ནང་བློ་དགེ་བ་ལེགས་པོ་ཞིག་སྐྱེས་པ་ན། ཆོས་དཀོན་མཆོག་གི་སྐྱ་རེངས་ཤར་ཡོང་བ་ཡིན་ཞིང༌། དེ་དུས་ཆོས་ཀྱི་འགོ་ཚུགས་པ་ཡིན། རང་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པའི་དགེ་བའི་སྤུས་ཚད་ཇེ་མཐོ་ཇེ་མཐོར་ཕྱིན་ཏེ་ནམ་ཞིག་ཆོས་དཀོན་མཆོག་ངོ་མ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་བ་དང༌། དེ་དུས་རང་ཉིད་དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་ཏུ་འགྱུར་བ་ཡིན། རང་ཉིད་དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་ཏུ་གྱུར་བའི་ཚད་ད་དུང་ཇེ་མཐོ་ཇེ་མཐོར་ཕྱིན་ཏེ། ནམ་ཞིག་སྐྱོན་ཀུན་ཟད། ཡོན་ཏན་ཀུན་ལྡན་དུ་གྱུར་པ་ན། རང་ཉིད་སངས་རྒྱས་དཀོན་མཆོག་ཏུ་འགྱུར་ཐུབ་པ་ཡིན།

དེ་ལྟར་རང་ཉིད་སངས་རྒྱས་དཀོན་མཆོག་ཏུ་དངོས་སུ་འགྱུར་རྒྱུ་རྩ་བ་ཆེན་པོར་འཛིན་དགོས་པ་མ་གཏོགས། དུས་རྟག་ཏུ་མདུན་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་ཞིག་བཞག་སྟེ་དེ་ལ་གསོལ་བ་འདེབས་པ་ཁོ་ན་བྱ་རྒྱུ་མ་ཡིན། དེ་ལྟར་སངས་རྒྱས་སྐྱབས་སྟོན་པ་པོ་ཙམ་དང༌། ཆོས་སྐྱབས་དངོས་ཡིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ཆོས་ཉམས་སུ་མ་བླངས་ན་རང་ཅག་སྡུག་བསྔལ་ལས་གྲོལ་མི་ཐུབ། དེར་བརྟེན་རྣམ་ཀུན་སྐད་ཆ་ཡོང་མུས་ལྟར། རང་རེ་བོད་སྤྱི་དོན་ཡིན་ཡང་རུང༌། སྒེར་སོ་སོའི་དོན་ཡིན་ཡང་རུང༌། དེའི་ཚོད་དུ་ཞབས་བརྟན་སྒྲུབ་པ་དེ་ནི་ཚོགས་གསོག་པའི་ཆེད་དུ་ཡིན། ཚོགས་གསོག་ལ་རང་གིས་བསམ་བློ་གཏོང་བ་དེ་རླབས་ཆེ་བ་ཡིན། ཚོགས་གཞན་དག་ལ་གསོག་ཏུ་བཅུག བདེ་སྐྱིད་རང་ལ་ཡོང་རྒྱུའི་རེ་བ་བྱས་ན་དེ་འདྲ་ཡོང་མི་ཐུབ། རང་རེས་བོད་དུ་ཞབས་བརྟན་སྒྲུབ། བརྒྱ་མཆོད་དང༌། སྟོང་མཆོད་ཕུལ་བ་དེ་ལ་དཔག་ཚོད་ཀྱིས་དགེ་མཚན་ཡོང་རྒྱུ་ཡོད་ཀྱང་ཧ་ལས་རྒྱུ་མེད། ལེགས་ཤོས་ནི་རང་ཉིད་སོ་སོས་ཚོགས་བསགས། སོ་སོས་སྒྲིབ་པ་སྦྱངས་ཏེ་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་བྱ་རྒྱུ་དེ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན།

དཔེར་ན། བཀའ་འགྱུར་པོད་བརྒྱ་བརྒལ་བ་འདི་དག་གི་ནང་ལ་གཞན་ཞིག་གིས་སྟོང་མཆོད་འབུལ་རྒྱུ་དང༌། གཞན་ཞིག་གིས་ཞབས་བརྟན་བྱེད་དགོས་པའི་སྐོར་ཚིག་གཅིག་ཀྱང་མེད། དེ་དག་ནི་རང་གི་རྒྱུད་མ་དུལ་བ་འདུལ་སྟངས་སྐོར་གསུངས་པ་ཤ་སྟག་ཡིན། གང་ཟག་འགའ་ཞིག་དང༌། གནས་ཚུལ་དམིགས་བསལ་ཅན་ལ་ཕན་ཐོགས་ཡོང་རྒྱུ་ཡོད་ཀྱང༌། གཙོ་ཆེ་ཤོས་ནི་རང་ཉིད་སོ་སོས་བླང་དོར་བྱ་རྒྱུ་དེ་དག་གལ་ཆེ་བ་ཡིན། གལ་སྲིད། རང་གིས་མ་བྱས་རུང་གཞན་ལ་རེ་ལྟོས་བྱས་པས་འགྲིགས་ཀྱི་ཡོད་ན་ང་ཚོས་དགེ་འདུན་ཐ་མལ་པ་ཞིག་ལ་རེ་ལྟོས་བྱ་དགོས་མེད། ཕྱོགས་བཅུའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ཞབས་བརྟན་སྒྲུབ་མི་ཤེས་པ་མི་སྲིད་ཅིང༌། ཁོང་ཚོས་ཞབས་བརྟན་བསྒྲུབས་ནས་ང་ཚོ་སྔ་མོ་ནས་འཁོར་བ་ལས་གྲོལ་ཚོད་ཡིན་ཡང༌། ཁོང་ཚོས་བསྒྲུབས་པས་ང་ཚོར་ཕན་གྱི་མེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ང་ཚོ་ད་དུང་འཁོར་བར་འཁྱམས་ཏེ་གནས་དགོས་བྱུང་བ་ཡིན།

སློབ་པ་དང་མི་སློབ་པའི་ལམ་ལ་གནས་པའི་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་དག་གིས་ཞབས་བརྟན་བསྒྲུབས་ནས་མ་ཕན་ན། རང་རེ་ཐ་མལ་པ་སྐུ་ཡོན་ཟ་ཐུབ་ཙམ་གྱིས་ཞབས་བརྟན་བསྒྲུབས་ནས་ཕན་རྒྱུ་ཁག་པོ་ཡིན་པས། གཙོ་ཆེ་ཤོས་ནི། ཞབས་བརྟན་སྒྲུབ་པ་དང༌། ཚོགས་གསོག་ཇི་ལྟར་ཡིན་རུང་རང་ཉིད་སོ་སོས་འབད་བརྩོན་བྱ་རྒྱུ་ཤིན་ཏུ་གནད་ཆེན་པོ་ཡིན། རང་ཅག་བོད་མི་རེ་རེའི་རྒྱུད་ལ་དགེ་བ་སྣ་རེ་སྐྱེས་ཐུབ་ན། དེ་ཞབས་བརྟན་ཡིན་ལ། ཚོགས་གསོག་ཀྱང་ཡིན། དེས་བོད་སྤྱི་དོན་ལའང་ཕན་གྱི་རེད། རྒྱུ་མཚན་དེ་ལྟར་ཡིན་པས་ང་ཚོ་ཚང་མས་རང་རང་སོ་སོས་སེམས་ཁུར་འབད་བརྩོན་བྱ་རྒྱུ་གལ་ཆེ་བ་ཡིན།

དེ་ལྟར་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ངོ་ཤེས་པའི་ཐོག་ནས་སྐྱབས་སུ་སོང་བའི་རྗེས་ལ་ལས་འབྲས་ལག་ལེན་ཏུ་འགེལ་དགོས། དེ་ནི་མདོར་བསྡུ་ན་མི་དགེ་བཅུ་སྤོང་བ་དེ་ཡིན། དེ་ལ་མི་དགེ་བཅུ་ནི། ལུས་ཀྱི་སྒོ་ནས་སྲོག་གཅོད་དང༌། མ་བྱིན་ལེན། ལོག་གཡེམ། ངག་གི་སྒོ་ནས་རྫུན་དང༌། ཕྲ་མ། ཚིག་རྩུབ། ངག་འཁྱལ། ཡིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་བརྣབ་སེམས་དང༌། གནོད་སེམས། ལོག་ལྟ་སྟེ་དེ་བཅུ་ཡིན་པས་དེ་རྣམས་ཀྱི་འདོར་ལེན་བྱ་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན། རྒྱུན་དུ་གླེང་མོལ་ཡོང་བཞིན་པ་ལྟར། ནང་པ་ཞིག་ཡིན་ན། མི་དགེ་བཅུ་སྤོང་གི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལག་ལེན་འགེལ་དགོས། མི་དགེ་བཅུ་སྤོང་གི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལག་ལེན་འགེལ་མི་ཐུབ་ན་ནང་པ་མིན་ཞེས་བརྗོད་ན་ལེགས་ཤོས་རེད།

ནང་པ་ཡང་ཡིན་ལ། མི་དགེ་བཅུ་སྤོང་གི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལག་ལེན་ཡང་མ་བཀལ་ན་ཞབས་འདྲེན་ཞུ་མཁན་དུ་འགྱུར་བས་མ་ཚད། གཞན་གྱི་མིག་ལྟོས་ལའང་གནོད་རྐྱེན་བྱེད། རང་ལའང་དྲིན་ཆུང་དུ་འགྲོ་གི་རེད། དེ་ནི་ཤེས་བཞིན་ཁྱད་དུ་གསོད་པ་ཞེས་པ་དེ་ཡིན། མི་དགེ་བཅུ་སྤོང་གི་ཚུལ་ཁྲིམས་སྲུང་མ་ཐུབ་མཁན་ཚོས་ནང་པ་མིན་ཞེས་བརྗོད་ན་རྫུན་དུ་མི་འགྱུར་བ་ཡིན། ནང་པ་བྱེད་དགོས་ཟེར་མཁན་སུ་ཡང་མེད། ནམ་ཞིག་ནང་པ་བྱས་པའི་ཚེ་ངེས་པར་ནང་པའི་མཚན་ཉིད་ཚང་བ་དགོས། མཚན་ཉིད་ཚང་བ་ནི་ལས་འབྲས་ལག་ལེན་བྱེད་པ་དེ་ཡིན། འོ་ན་ལག་ལེན་དེ་ག་དུས་བྱེད་དགོས་སྙམ་ན། ད་ལྟ་རང་ནས་བྱས་ཆོག་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན། རང་གི་གྲལ་མཚེས་པས་གོས་ལེགས་པོ་ཞིག་གྱོན་པ་མཐོང་ནས་འདི་ལེགས་པ་ལ། འདི་བདག་གིར་གྱུར་ཅིག་སྙམ་པ་ལྟ་བུའི་བརྣབ་སེམས་ཤིག་སྐྱེས་བྱུང་ན་སྐད་ཅིག་དེ་མ་ཐག ངས་བརྣབ་སེམས་བྱེད་མི་རུང་སྙམ་དུ་སེམས་མ་རུང་བ་དེ་སྐྱེ་མ་བཅུག་པར་བཀག་ན། དེ་ག་ཆོས་ལག་ལེན་དུ་བཀལ་བ་ཡིན་པ་མ་གཏོགས། ངས་བླ་མའི་ས་ནས་ཆོས་གོ་བྱུང་བས་ད་ཉམས་ལེན་བྱེད་དུ་འགྲོ་གི་ཡིན་ཞེས་རྡོག་ཁྲེས་ཤིག་འཁུར་ནས་ཕྱིན་རུང་དོན་དག་གང་ཡང་མེད།

ཆོས་བྱེད་དུ་རིའི་ལོགས་སུ་འགྲོ་མ་དགོས། གང་ཟག་འགའ་ཤས་ལ་གནས་ཚུལ་དམིགས་བསལ་ཡིན་པ་མ་གཏོགས། སྤྱིར་བཏང་དེ་ལྟར་མིན། ཆོས་ཞེས་པ་ནི་ད་ལྟ་འདི་གར་སྡོད་མུས་འདི་ག་རང་ནས་བྱེད་ཐུབ། དེ་ནི་བསམ་བློའི་གཏོང་ཕྱོགས་གཅིག་ཡིན་པས་ད་ལྟ་ཉིད་ནས་འཕྲལ་མ་འཕྲལ་ཐུང་གིས་ལག་ལེན་འགེལ་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན། དེ་ལྟར་ལག་ལེན་བཀལ་ན་ཆོས་བྱེད་མི་ཐུབ་པ་ནམ་ཡང་མིན། ང་ཚོས་ད་ལྟ་མི་ལུས་ཤིག་ཐོབ་ནས་ཡོད། མི་ལུས་འདི་ཡང་སྤྱིར་བཏང་མི་ལུས་དང་མི་འདྲ་ཙམ་ཞིག་ཡིན། ལུས་རྟེན་འདིའི་སྟེང་ནས་ཆོས་བྱ་རྒྱུ་ཡང་ད་ལྟ་ད་ལྟ་ལག་ལེན་བཀལ་ནས་མ་འགྱངས་པ་བྱ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན།

གང་ཡིན་ཟེར་ན། རང་རེར་འཆི་བ་ཡོང་རྒྱུ་གཏན་འཁེལ་བ་དང༌། འཆི་བ་ནམ་ཡོང་ཆ་མ་མཆིས་པ་ཡིན། གོང་དུ་ལམ་རོབ་བརྗོད་པ་ལས། སྒྲུབ་བྱེད་ཞིབ་པ་བཀོད་མེད་ཀྱང༌། སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་ཡོད་ཐག་ཆོད་ཡིན་པས། འཆི་བ་བྱུང་སྟེ་སྐྱེ་བ་ཕྱི་མར་ཆས་པའི་མཚམས་སུ། སྤུན་ཉེ་འཁོར་ཡོད་ཀྱང་མི་ཕན་ལ། བཟའ་མི་བུ་ཕྲུག་ཡོད་ཀྱང་ཕན་པ་མེད། རྒྱུ་དངོས་པོ་ཡོད་ཀྱང་ཕན་པ་མེད་དོ།། བོད་ཀྱི་བླ་མ་ཚོའི་གསུང་རྒྱུན་དུ། རྒྱལ་པོ་རྒྱལ་གཞིས་བཞག་ནས་འགྲོ།། སྤྲང་པོ་བེར་ཀ་བཞག་ནས་འགྲོ།། ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། མི་ཚང་ཆེ་ཆུང་ཇི་འདྲ་ཡིན་ཡང༌། ཤི་བའི་དུས་སུ་རང་ཉིད་གཅིག་པུར་འགྲོ་རྒྱུ་ལས་སྤུན་བུ་ཕྲུག་ཀྱང་འཁྲིད་ས་མེད། རྒྱུ་དངོས་པོ་ཡོད་ཀྱང་འཁྱེར་ས་མེད། དབུལ་ཕོངས་སྤྲང་པོ་ཞིག་ཡིན་ནའང༌། དབུལ་ཕོངས་ལ་དངོས་པོ་ཉུང་ཤས་ཤིག་ལས་མེད་ཀྱང་དེ་ཡང་འཁྱེར་ས་མེད།

རྣམ་ཀུན་ང་རང་ཚོ་ཚང་མ་བློ་ཁོག་ཆེ་མདོག་ཁ་པོ་ཡོད་ཀྱང༌། འཆི་བ་ཐོག་ཏུ་བབས་པའི་སྐབས་སུ་དེའི་ངོ་གདོང་ལ་བལྟས་ན། ཧ་ཅང་ཁག་པོ་ཡིན། རྣམ་ཀུན་ཆོས་ལ་ཡིད་མ་ཆེས་མཁན་ཞིག་ཡིན་ཀྱང་སྐབས་དེར་ཁོའི་བསམ་བློའི་ནང་ཆུ་འཁོལ་བ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཏན་ཏན་ཡོད་ཀྱི་རེད་བསམ་གྱི་འདུག གང་ཡིན་ཟེར་ན། རྣམ་ཀུན་ཛ་དྲག་གི་གནས་ཚུལ་དང་མ་འཕྲད་པས་གང་དྲག་ཅི་དྲག་ལ་ཐུག་མེད། དབུགས་དབྱུང་རྔུབ་རེ་ཟུང་གི་དུས་ཡུན་ལས་མེད་པའི་ཛ་དྲག་གི་མཚམས་སུ་སླེབས་དུས་ཚོད་ཐིག་རྒྱུ་ཁག་པོ་ཡིན། ཁོས་རྣམ་ཀུན་སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་མེད་ཅེས་བརྗོད་པ་དེ། སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་མེད་པ་མངོན་སུམ་ཚད་མས་ངེས་ནས་དེ་ལྟར་བཤད་པ་མིན་ཞིང༌། ཁོས་སྐྱེ་བ་ཕྱི་མ་མ་མཐོང་བས་དེ་ལྟར་བརྗོད་པ་ཡིན།

དེར་བརྟེན། ཁོའི་བློ་ངོར་སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་མེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་མཐོང་བའི་སྒོ་ནས་ངེས་པ་རྙེད་པའི་ཡིད་ཆེས་གཙང་མ་གང་ཡང་མེད། ཁོས་མ་ཤེས་པ་ལས། མེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་མཐོང་བ་མིན། དེ་འདྲའི་གནས་ཚུལ་ལ་བརྟེན་ནས་ཛ་དྲག་གི་མཐར་སླེབས་དུས་བསམ་བློ་ཆུ་འཁོལ་བ་ལྟ་བུ་ཞིག་འཁོར་རྒྱུར་ཐག་ཆོད་པ་ཡིན། སྐབས་དེར་བསམ་བློ་ཆུ་འཁོལ་བ་ལྟ་བུ་ཞིག་འཁོར་རུང་དུས་ཚོད་རྫོགས་ཟིན་ཏེ་ཕྱིས་དྲགས་པས་བྱ་ཐབས་གང་ཡང་མེད། དེར་བརྟེན་ད་ལྟ་ནས་ང་ཚོས་བསམ་བློ་གཏོང་རྒྱུ་དེ་གལ་ཆེན་པོ་རེད། དེས་ན་ད་ནས་བརྩིས་པའི་ལོ་བརྒྱ་ཚུན་ལ་ང་ཚོ་ཚང་མ་འཆི་བར་ནི་ངེས། དཔེར་ན། འདིར་ལོ་གཉིས་སོན་པའི་བུ་ཕྲུག་ཅིག་ཡོད་ན་ཡང་ཁོ་པ་ལོ་ ༩༨ སོན་མཚམས་སྡོད་རྒྱུ་ཁག་པོ་ཡིན།

ད་ལྟ་འདིར་ཆོས་ཤོད་མཁན་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་དང༌། ཉན་མཁན་ཁྱོད་ཅག་ཚང་མ་ལོ་བརྒྱ་སོང་ན་ཕལ་ཆེར་རྫོགས་ཟིན་གྱི་རེད། ས་གནས་འདིའི་ཤིང་སྡོང་རྒན་པོ་རྣམས་མེད་པར་གྱུར། ཤིང་སྡོང་ཆུང་ངུ་རྣམས་ཆེན་པོར་གྱུར། དེ་དུས་མི་ཚོས་སྔར་འདིར་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་ཞེས་པ་ཞིག་བསྡད་པ་རེད་ཅེས་གླེང་རྒྱུ་ཙམ་ཡོང་ཤས་ཆེ། ད་ལྟ་འདིར་ཡོད་ཀྱི་མི་རྣམས་མཚན་ཐོ་ཞིག་བཀོད་དེ་བཞག་ན་དེ་དུས་རྫོགས་ཟིན་པ་ཐག་ཆོད། དེ་ལྟར་ལོ་བརྒྱ་ཚུན་ལ་ང་ཚོ་ཤི་རྒྱུ་ཡིན་པ་ཐག་ཆོད་པ་ཡིན། ཤི་ཕན་ཆད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ལ་ང་ཚོས་གདེང་འཁེལ་བ་ཡོད་ན། ཆོས་འཆད་ཉན་བྱེད་དགོས་མེད། ཤི་ཕན་ཆད་ལ་གང་འདྲ་ཞིག་ཡོང་གི་ཡོད་མེད་གདེང་འཁེལ་གྱི་མི་འདུག་ན་ཆོས་བྱ་རྒྱུ་གལ་གནད་ཆེན་པོ་ཡིན། དེ་ལྟར་ལོ་བརྒྱ་ཚུན་ལ་འཆི་བར་ངེས། ནམ་འཆི་ངེས་པ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན། ད་ལྟ་ང་ཚོའི་བསམ་བློའི་ནང་སང་ཉིན་ཡས་བྱེད། མས་བྱེད་བསམ་པ་ཞིག་ཡོད་ཀྱང་སང་ཉིན་སྡོད་རྒྱུར་བརྒྱ་ཆ་བརྒྱ་ཐམ་པའི་གདེང་འཁེལ་ཨེ་ཐུབ་ཟེར་ན། ད་ལྟ་གཟུགས་པོ་བདེ་པོ་ཡིན། སྐྱོན་གང་ཡང་མེད། ཕལ་ཆེར་སང་ཉིན་སྡོད་ཀྱི་རེད་སྙམ་པའི་རང་གི་རེ་བ་དང༌། ཚོད་དཔག་བྱས་པ་ཙམ་ལས། གདེང་འཁེལ་རྒྱུ་ཁག་པོ་རེད། རྒྱུ་མཚན་དེ་འདྲ་ལ་བརྟེན་ནས་ཆོས་སྒྲུབ་པ་དེ་ཡང་སང་བྱ་གནངས་བྱའི་ངང་དུ་མ་ལུས་པ་བྱ་དགོས་གསུངས་པ་ཡིན།

འདི་ལས་འཕྲོས་ཏེ་གནས་ཚུལ་ཕྲན་བུ་ཞིག་བརྗོད་འདོད་བྱུང༌། སྤྱིར་བཏང་འཆི་བ་ནམ་ཡོང་ཆ་མེད་ཡིན་པས། ངེད་རང་སློབ་དཔོན་ལ་ཆ་བཞག་ན། དེ་རིང་ཆོས་ཤོད་ཀྱི་ཡོད་ཀྱང༌། སང་ཉིན་འཆི་བ་ཡོང་མིན་ཆ་མི་རྟོགས། འོན་ཀྱང༌། སྤྱིར་བཏང་མིས་ཚོད་རྩིས་བྱེད་པ་ལྟར་ངས་ཀྱང་ཚོད་རྩིས་ཤིག་བྱས་པ་ཡིན་ན། ངས་སྔོན་མ་ནས་བཤད་པ་ལྟར། རྒྱལ་མཆོག་དགེ་འདུན་གྲུབ་པ་དགུང་ལོ་བརྒྱད་ཅུ་གྱ་གྲངས་ཤིག་བཞུགས་ཡོད་པས་དེ་ཙམ་ཞིག་སྡོད་ཨེ་ཐུབ་སྙམ་པའི་སྨོན་ལམ་འདེབས་ཀྱི་ཡོད་ལ། འཕེན་པ་ཡང་གཏོང་གི་ཡོད། འོན་ཀྱང༌། དེ་ལྟར་སྡོད་ཐུབ་དང་མི་ཐུབ་ནི་གནས་ཚུལ་ཐ་དད་ཡིན། ངས་རེ་བ་བྱས་ཚད་འགྲུབ་མི་ཐུབ་ཅིང༌། འཕེན་པ་བཏང་ཚད་ཀྱང་འགྲུབ་མི་ཐུབ། དེ་ལ་ཕྱི་ནང་གི་རྟེན་འབྲེལ་མང་པོ་ཞིག་འགྲིགས་དགོས་ཀྱི་རེད། ཆོས་དང་མ་འབྲེལ་བའི་སྤྱིར་བཏང་གི་གནས་ཚུལ་ནས་བཤད་ཀྱང་རྟེན་འབྲེལ་འགྲིགས་དགོས།

ལྷག་པར་ཆོས་དང་འབྲེལ་བའི་གནས་ཚུལ་ནས་བཤད་ཀྱང་རྟེན་འབྲེལ་མང་པོ་ཞིག་འགྲིགས་དགོས། ངས་རྟེན་འབྲེལ་ཟེར་བ་འདི་ཐོབ་གོ་སའི་གསར་མཇལ་དང༌། ཆང་ས་རྒྱག་པ་ལྟ་བུའི་སྐབས་ཀྱི་རྟེན་འབྲེལ་དེ་མིན། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ཞེས་པ་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་འདི་འབྱུང༌། འདི་ལ་བརྟེན་ནས་འདི་འགྲུབ་ཅེས་པའི་རྟེན་འབྲེལ་དེ་ལ་ཟེར་བ་ཡིན། དེ་འདྲའི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་གནས་ཚུལ་དེ་བཟང་ངན་གྱི་རྒྱུ་འབྲས་གང་འདྲ་ཞིག་ལ་ཡང་ཡོང་རྒྱུ་ཡིན་པས། ངེད་ཚོ་ཚང་མས་གཟབ་གཟབ་བྱེད་རྒྱུ་དེ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན། མ་གཞི་ངའི་མི་ཚེ་ཇི་ཙམ་སྡོད་མི་སྡོད་ཀྱིས་ཕན་ནུས་ཆེན་པོ་གང་ཡང་མེད། ང་མི་གཅིག་ཡིན་ཞིང༌། དེ་ཡང་ཐེབས་ཆག་ཅིག་རེད། ངས་མ་མཛད་མཛད་བཤད་པ་མིན། ང་ལས་མཁས་པ་དང་འཇོན་པ་མང་པོ་ཡོད།

འོན་ཀྱང༌། ད་ཕན་ངས་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེའི་མིང་འཁུར་ཏེ་ལམ་ལྟ་བུ་གཅིག་ཏུ་ཞུགས་ནས་ཡོད། ཁྱེད་རང་ཚོས་ཀྱང་ཕྱེད་ཙམ་རྨོངས་དད་དང༌། ཕྱེད་ཙམ་རྒྱུ་མཚན་གྱི་ཐོག་ནས་ཡིད་ཆེས་བྱེད་པ་འདི་གོམས་ནས་བསྡད་ཡོད། དེ་ལྟར་ཡིད་ཆེས་གོམས་པའི་གནས་ཚུལ་དེས་གཅིག་བྱས་ན་ཕན་ཐོགས་ཕྲན་བུ་འདྲ་ཡོད་ཤས་ཆེ། སྐད་ཆ་ཚིག་དོན་གཅིག་བཤད་པ་འདྲ་འདྲ་ཡིན་ན་ཡང་ངས་བཤད་པ་དང༌། མི་གཞན་གྱིས་བཤད་པར་ཕན་སླེབས་ཁྱད་པར་ཡོང་སྲིད་ཀྱི་རེད། དེ་ནི་ང་ཕོ་རྒོད་དྲགས་པས་བྱུང་བ་མིན་ཡང༌། ཁྱེད་རང་ཚོས་ཡིད་ཆེས་ཡོད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ཕན་ཐོགས་བྱུང་བ་ཡིན། དེ་ལྟར་ངའི་མི་ཚེ་འདིས་བོད་སྤྱི་ལ་ཕན་ཐོགས་ཤིག་ཡོད་པ་ཡིན་ན། ངས་འདི་ལྟར་བརྗོད་པ་འོས་པོ་རང་མི་འདུག་ཀྱང༌། ང་ཆེ་རུང་དགེ་སློང་བསྟན་འཛིན་རྒྱ་མཚོ་དང༌། ཆུང་རུང་དགེ་སློང་བསྟན་འཛིན་རྒྱ་མཚོ་ཡིན་པས་དེ་ལ་འཕར་ཆག་བྱུང་དོགས་གང་ཡང་མེད། ངས་གང་དྲན་པ་དེ་བཤད་པར་འགལ་བ་མི་འདུག ངས་དེ་སྔ་ནས་དགེ་སློང་བསྟན་འཛིན་རྒྱ་མཚོའི་ཁ་ལ་དམ་ཕྲུག་མེད་བརྗོད་པ་དེ་དེ་རིང་ཡང་བསྐྱར་ལབ་ཀྱི་ཡིན།

ལྷག་དོན་དེ་རིང་ཆོས་ཁྲིའི་སྟེང་ནས་བཤད་པ་ཡིན་པས། ངའི་བསམ་བློར་དགེ་སློང་ཐེབས་ཆག་ཅིག་ཡིན་བསམ་པ་ལས། རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་ཡིན་བསམ་ནས་ཤོད་ཀྱི་མེད། ཁྱོད་ཚོ་ཉན་མཁན་ཚོས་ཀྱང་དགེ་སློང་ཞིག་གིས་བཤད་སོང་བསམ་པ་བྱེད་དགོས། ངས་གང་དྲན་པ་དེ་ཤོད་ཀྱི་ཡིན། དེའི་ནང་ལེགས་ཆ་དང༌། ཉེས་ཆ་གཉིས་ཀ་ཡོང་སྲིད། ཁྱེད་ཚོས་ཉེས་ཆ་རྣམས་དོར། ལེགས་ཆ་རྣམས་བླང་དགོས། ངའི་ཚེ་འདི་ཡང་རྟེན་འབྲེལ་ལྟོས་གྲུབ་ཅིག་ཡིན་པས་དེའི་འབྲེལ་བ་སྡེ་ཚན་གསུམ་ཡོང་གི་རེད་སྙམ།

གཅིག་ང་རང་ལ་འབྲེལ་བ་ཡོད། གང་ཡིན་ཟེར་ན། ངའི་མི་ཚེ་འདི་རང་ཉིད་གཅིག་པུའི་ཆེད་དུ་མིན་པར་མི་རིགས་གཅིག་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་ལྟ་བུ་ཡིན། ཡང་ན། གོང་གསལ་མི་རིགས་གཅིག་གི་འབྲེལ་བའམ། ཡང་ན། ཆོས་ཀྱི་ཐོག་ནས་བླ་སློབ་བམ། གདུལ་བྱ་ལྟ་བུའི་འབྲེལ་བ་ཞིག་ཡོད་པ་མ་གཏོགས། ང་གཅིག་པུའི་དོན་མིན། ང་གཅིག་པུའི་དོན་ཡིན་ན། ངའི་བསོད་ནམས་གཅིག་པུ་དང༌། ལས་གཅིག་པུའི་དབང་གིས་འཕེལ་འགྲིབ་འགྲོ་གི་རེད་དེ། དེ་འདྲ་ཞིག་མིན་པར། ང་ཚོ་ཚང་མ་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་ཡིན་སྟབས། ང་ལ་ད་ལྟ་རང་དབང་མེད་ཀྱང་ཕྲན་བུ་ཁྱད་པར་ཡོང་རེས་ངས་འཕེན་པ་རིང་པོ་ཞིག་བཏང་ན་ཡང༌། ཚང་མའི་ཐོག་ནས་ལེགས་པོ་ཞིག་མ་བྱུང་ན་འགྱུར་བ་ཡོང་སྲིད་ཀྱི་རེད།

དེར་བརྟེན། སྐྱ་མིང་ལྷ་མོ་དོན་གྲུབ་དང༌། ཆོས་མིང་བསྟན་འཛིན་རྒྱ་མཚོ་ཞེས་འབོད་པའི་མི་ཐེབས་ཆག་ཅིག་ཡིན་ཡང༌། རང་གི་ལས་དང་སྨོན་ལམ་དབང་གིས་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེའི་མིང་ཞིག་ཐོགས་ནས་ཡོད་པས། ངས་མིང་དོན་མཚུངས་པ་ཞིག་དང༌། གཞན་དག་མ་བྱུང་རུང་བོད་མི་ཚོར་གང་ཕན་ཞིག་མ་བྱས་ན། བསྟན་འཛིན་རྒྱ་མཚོས་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་བྱེད་རྒྱུའི་མཐུན་རྐྱེན་མ་ཚང་བ་རེད། བསྟན་འཛིན་རྒྱ་མཚོ་རང་ངོས་ནས་མཐུན་རྐྱེན་མ་ཚང་ན་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེའི་གྲལ་དུ་སྡོད་མི་ཐུབ། དེ་ནི་གནས་ཚུལ་གཞན་དག་གི་མཐུན་རྐྱེན་མ་ཚང་བ་མིན་ཡང༌། རང་ངོས་ནས་མ་འཇོན་པ་ཡིན་པས། དེ་འདྲའི་རྐྱེན་གྱིས་ཀྱང་ངའི་ཚེ་ལ་འགྱུར་བ་ཡོང་སྲིད་ཀྱི་རེད། དེར་བརྟེན། ང་རང་གི་སྤྱོད་པའི་ངོས་ནས་ཀྱང་ངའི་ཚེ་ལ་འབྲེལ་བ་ཡོང་གི་རེད་བསམ་གྱི་འདུག དེ་སྡེ་ཚན་གཅིག་ཡིན།

གཉིས་པར། ང་ཚོ་མི་ཚང་གཅིག་མིན་ཞིང༌། བླ་བྲང་གཅིག་ཙམ་ཡང་མ་ཡིན་པར། མི་རིགས་གཅིག་གི་རྩ་དོན་ཡིན། མི་རིགས་གཅིག་གི་དོན་སྒྲུབ་པ་ལ་ཐུན་མོང་ངམ། སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ནུས་པ་ཞིག་དགོས། མི་སྒེར་སོ་སོའི་ནུས་པ་རྣམས་གཅིག་ཏུ་བསྡོམས་པའི་སྤྱི་གཞུང་ཞིག་དགོས་པ་དེ་ལ་ང་ཚོས་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་ཞེས་བཏགས་ཡོད་པ་འདི་ནི་གོང་ས་ལྔ་པ་ནས་འགོ་ཚུགས་པ་ཡིན། ད་ལྟ་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་དེ་བོད་ཀྱི་ཡུལ་དུ་གནས་མ་ཐུབ་ཀྱང༌། འཛམ་གླིང་འདིའི་སྟེང་བསྡད་ཡོད། དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་པའི་ཆབ་སྲིད་སྐྱོང་སྟངས་ལ་འགྱུར་བ་མང་པོ་འགྲོ་དགོས། གང་ཡིན་ཟེར་ན། དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་པ་ཐོག་མ་ཚུགས་པའི་སྐབས་ཀྱི་འཛམ་གླིང་གནས་ཚུལ་དང༌། ད་ལྟའི་འཛམ་གླིང་གི་གནས་ཚུལ་བར་ལ་འགྱུར་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཕྱིན་ཡོད། དེ་དུས་རྒྱ་གར་དང༌། རྒྱ་ནག ཡོ་རོབ། ཤར་དཀྱིལ་བཅས་ཀྱི་གནས་སྟངས་གཞན་ཞིག་ཏུ་བསྡད་ཡོད་པ་དེ་ད་ཆ་བསྒྱུར་བཅོས་མང་པོ་ཕྱིན་ཡོད་ཀྱང༌། བོད་ལ་དེ་དུས་ཀྱི་བོད་གཞུང་དེ་རང་བསྒྱུར་བཅོས་མ་ཕྱིན་པར་བསྡད་ཅིང༌། ཡུལ་གཞན་ག་ས་ག་ལ་གསར་བརྗེའི་རྦ་རླབས་འཁྲུག་པའི་སྐབས་ཡིན།

སྤྱིར་བཏང་གསར་བརྗེ་ཟེར་བ་ལེགས་པོ་ཡིན། དགའ་པོ་བྱ་འོས་པ་ཞིག་ཡིན་ཀྱང་ནང་གསེས་དབྱེ་བ་འབྱེད་ཐུབ་པ་དགོས། རྒྱ་མིས་མིང་བཏགས་པའི་གསར་བརྗེ་དེ་དང༌། སྤྱིར་བཏང་གི་གསར་བརྗེ་གཉིས་ལ་ཁྱད་པར་ཡོད། དཔེར་ན། རྒྱ་གར་གྱི་གསར་བརྗེའི་འགྲོ་སྟངས་གཅིག་ཡོད་ཅིང༌། རྒྱ་ནག་གི་གསར་བརྗེའི་འགྲོ་སྟངས་གཅིག་ཡོད། ཕྷ་རན་སིར་བྱུང་བའི་གསར་བརྗེ་དེ་ནས་དུས་རབས་གསར་པའི་འགོ་ཚུགས་ཏེ་དེའི་དོན་ཐ་དད་ཅིག་ཡིན་པས། འགའ་ཤས་ཀྱིས་མ་ཤེས་པར། གསར་བརྗེའི་མིང་གོ་མ་ཐག་ཏུ་གསར་བརྗེ་ཡིན་ཚད་མ་འགྲིགས་པ་ལྟ་བུ་དང༌། ཡང་འགའ་ཤས་ཀྱིས་གསར་བརྗེ་ཡིན་ཚད་ལེགས་པོ་ལྟ་བུར་འཛིན་ཀྱང༌། གསར་བརྗེའི་ནང་ལེགས་ཉེས་གང་ཡང་ཡོད་པས་ང་ཚོས་རྣམ་དབྱེ་ལེགས་པར་ཕྱེ་ནས་ལན་འདེབས་བྱ་དགོས་པ་ཡིན།

མདོར་ན་ཡུལ་རེ་རེའི་ནང་གི་གསར་བརྗེ་ལའང་རྣམ་འགྱུར་མི་འདྲ་བ་མང་པོ་ཡོད། འོན་ཀྱང༌། སྤྱིར་བཏང་གསར་བརྗེ་ཟེར་བ་དགའ་པོ་བྱ་འོས་པ་དེ་ནི་དཔྱིད་ཀྱི་དཔལ་ཡོན་རྒྱས་པ་ལྟར་འཛམ་གླིང་ག་ས་ག་ལ་འཕེལ་རྒྱས་འགྲོ་བཞིན་པ་དེ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་ཆོས་ཉིད་རེད། འཛམ་གླིང་འདིར་ཡུལ་སོ་སོ་དང༌། དུས་སྐབས་སོ་སོའི་གསར་བརྗེའི་ངོ་བོ་མི་འདྲ་བ་ཡོད་ན་ཡང༌། སྤྱིར་བཏང་གསར་བརྗེ་ལ་འཛམ་གླིང་གང་སར་དགའ་མོས་བྱེད་པའི་གནས་ཚུལ་ཞིག་ཡིན་བཞིན་དུ། ང་ཚོ་ལུགས་སྲོལ་རྙིང་པའི་ཐོག་འགྲོ་གི་ཡིན་ཞེས་བརྗོད་མི་སྲིད་ལ། བརྗོད་ཀྱང་ཕན་ཐོགས་མེད། རྒྱ་དམར་ནས་བཙན་རྒྱལ་རིང་ལུགས་པས་རང་ཉིད་ཤི་སའི་ས་དོང་འབྲུ་བ་རེད་ཟེར་བ་དེ་ལྟ་བུ་ཆགས་ཀྱི་རེད།

འཛམ་གླིང་གང་སར་གསར་བརྗེའི་མེ་ཏོག་བཞད་བཞིན་དུ་ང་ཚོས་རྙིང་པའི་ལམ་དུ་འགྲོ་གི་ཡིན་ཞེས་ཟེར་ན། དེ་ནི་རང་ཤི་རྒྱག་པའི་གནས་ཚུལ་ཞིག་རེད། དེར་བརྟེན་ང་ཚོས་ངེས་པར་གསར་བརྗེའི་ལམ་དུ་འགྲོ་དགོས་པ་ལས། རྙིང་པའི་ལམ་དུ་འགྲོ་མི་སྲིད་ལ་འགྲོ་ཡང་མི་ཐུབ། དེར་བརྟེན་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་པའི་ཆབ་སྲིད་སྐྱོང་སྟངས་ལ་འགྱུར་བ་ཡོང་གི་རེད། འགྱུར་བ་དེ་བོད་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་དང་བསྟན་པ་ལ་ཤ་ཞེན་བྱས། དེང་དུས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་དང་མཐུན་པ་བྱས་ནས་འགྱུར་བ་འགྲོ་གི་ཡོད་པ་མ་གཏོགས། ང་ཚོས་སྡུག་པོ་བྱས་ནས་འགྱུར་བ་འགྲོ་གི་མེད་པའི་གནས་ཚུལ་དེ་དབྱེ་བ་ཕྱེ་དགོས་པ་ཡིན། ཕྱིན་ཆད་བོད་ནང་འགྲོ་སྟངས་ནི་ང་ཚོས་མ་འོངས་པའི་རྩ་ཁྲིམས་ཤིག་བཟོས་ཡོད་པ་དེ་གཞིར་བཞག་གིས་འགྲོ་གི་རེད། ལར་ནས་ཕྱིན་ཆད་བོད་ཀྱི་འགྲོ་སྟངས་གཙོ་བོ་ནི། གཞིས་ལུས་རྒྱ་ཆེའི་བོད་མི་མང་གིས་ཐག་གཅོད་བྱེད་པ་མ་གཏོགས། བྱེས་འབྱོར་བོད་མི་སྟོང་ཕྲག་བདུན་ཅུ་ལྷག་ཙམ་གྱིས་ཐག་གཅོད་བྱེད་མི་ཐུབ་ལ། ཁོང་ཚོས་ཀྱང་ངེས་པར་ཡ་རབས་དྲང་བདེན་གྱིས་གསར་བརྗེར་དགའ་མོས་བྱེད་ཀྱི་རེད་སྙམ།

བོད་ཡོངས་རྫོགས་གཅིག་ཏུ་སྒྲིལ་བའི་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་གི་གྲངས་འབོར་འབུམ་བདུན་ཅུ་བརྒྱད་ཅུ་ཙམ་ཡོད་པས་དེའི་ནང་སྟོང་ཕྲག་བདུན་ཅུ་ཙམ་གྱིས་ནུས་པ་ཐོན་མི་ཐུབ། དེ་འདྲའི་བོད་ཀྱི་གཞུང་དེ་འཛིན་སྐྱོང་བྱེད་མཁན་ལས་བྱེད་པ་མང་པོ་ཞིག་དང་འབྲེལ་ནས་ཡོད་པ་ལས། དམ་ཕྲུག་གཅིག་དང་ཁང་སྟོང་གཅིག་ལ་མེད། གཞུང་དེ་ལྟོས་ནས་གྲུབ་པ་ཞིག་ཡིན་གཤིས་ལས་བྱེད་སོགས་མང་པོ་ཞིག་འདུས་པའི་ཚོགས་པ་ཞིག་ལ་བཏགས་པ་ཡིན་པས་གཞུང་གི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་འཕྲིན་ལས་པའམ། ལས་བྱེད་པ་རྣམས་གལ་ཆེན་པོ་འདུག

གལ་སྲིད། གཞུང་ཞབས་ལས་བྱེད་པ་རྣམས་ནས་ལས་དོན་ཚགས་སུ་མ་ཚུད་པ་དང༌། ང་ཚོའི་བསམ་ཚུལ་ལྟར་སྒྲུབ་མ་ཐུབ་པ་བྱུང་ན། མ་ཤེས་པ་དང༌། བསྒྲུབས་ནས་མ་འགྲུབ་པའི་གནས་ཚུལ་ཐ་དད་ཡིན། མ་ཤེས་རྨོངས་པས་སྒྲིབ་པ་ཡོང་གི་རེད་དེ་དེ་ལའང་ཁྱད་པར་ཞིག་ཡོད། ང་ཚོ་སྐྱེས་པའི་སྐབས་ནས་ཤེས་པ་ཞིག་དང༌། སྐྱེས་པའི་སྐབས་ནས་རྨོངས་པ་མེད་པ་ཡོང་མི་ཐུབ་ཀྱང༌། སྐྱེས་དུས་ནས་རྨོངས་པ་མི་ཤེས་པ་ཡོད་པ་དེ་རིམ་པས་སེལ་གྱིན་སེལ་གྱིན་བྱས་ཏེ་མཐར་མ་ཤེས་པའི་རྨོངས་པ་དེ་སེལ་དགོས་པ་ཡིན།

དེར་བརྟེན། མ་ཤེས་རྨོངས་པ་སེལ་ཐབས་འབད་བརྩོན་མཐར་ཕྱིན་པ་བྱས་རུང༌། ཅིས་ཀྱང་ཐབས་ཤེས་མེད་པར་ད་དུང་མ་ཤེས་རྨོངས་པས་བསྒྲིབས་ཏེ་ནོར་འཁྲུལ་བྱུང་བ་ཡིན་ན། དེ་མ་ཤེས་རྨོངས་སྒྲིབ་དངོས་གནས་ཡིན་ཡང༌། བློའི་ཞེ་ཕུགས་རང་ནས་མ་ཤེས་པ་ཤེས་ཐབས་དང༌། རྨོངས་པ་སེལ་བའི་ཐབས་ཤེས་འབད་བརྩོན་གང་ཡང་མ་བྱས་པར་ཁུར་མེད་དུ་བཞག་སྟེ། དེའི་འབྲས་བུར་མ་ཤེས། རྨོངས་བསྒྲིབས་ཀྱི་ནོར་འཁྲུལ་ཞིག་བྱུང་ན་དེའི་གནས་ཚུལ་ཐ་དད་ཅིག་ཡིན།

དེ་ནི་བརྟག་དཔྱད་འབད་བརྩོན་དང༌། སློབ་སྦྱོང་གང་ཡང་མ་བྱས་པར་སྒྱིད་ལུག་གིས་བསྡད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་བ་ཞིག་ལས། འབད་བརྩོན་སློབ་སྦྱོང་བྱས་ནས་སེལ་མ་ཐུབ་པའི་རྨོངས་པ་ཞིག་མ་ཡིན། གང་ལྟར་ཚང་མས་ངོ་ལྐོག་མེད་པར་འབད་བརྩོན་རྣམ་དག་བྱས་ཏེ་སྤྱི་ལ་གཅེས་པའི་ལས་དོན་སྒྲུབ་དགོས། དེ་ནས་དམ་ཚིག་མཐུན་པོ་དགོས། དེས་ཀྱང་མི་འགྲིགས་པས་ཧུར་བརྩོན་ཡོད་དགོས། ཟོན་ཤ་སྟག་བྱས་ཏེ་འཁུམས་ནས་བསྡད་ན་དམ་ཚིག་མཐུན་པོ་ཡོང་ཡོང་པ་རེད་དེ། ང་ཚོས་རང་སྐྱོན་སྤངས་ཏེ་ཡར་ཐོན་འགྲོ་ཨེ་ཐུབ་ལྟ་བའི་ཧུར་བརྩོན་མེད་ན་མི་འགྲིགས། དམ་ཚིག་མཐུན་ལ། ཧུར་བརྩོན་ལྡན་པ། ངོ་ལྐོག་མཚུངས་པ་བྱུང་ན། དེ་མཐུན་རྐྱེན་གཉིས་པ་ཡིན།

ཡང༌། དེ་གཉིས་གཅིག་པུས་ཀྱང་མི་འགྲིགས། ལས་བྱེད་ནང་ཁོངས་དངོས་སུ་མ་ཞུགས་པའི་རྒྱ་ཆེའི་མང་ཚོགས་ཀྱི་དམ་ཚིག་མཐུན་པོ་བྱ་རྒྱུ་དེ་གལ་ཆེན་པོ་མཐོང་གི་འདུག དེ་ཡང་མཐུན་རྐྱེན་གཅིག་ཡིན་གྱི་རེད། ད་དུང་ཉིས་ཟློས་སུ་བཤད་ན། སྤྱིར་བཏང་ཆོས་སྐད་ལ་དམ་ཚིག་ལ་རྒྱ་དང༌། ཕལ་སྐད་ལ་མཐུན་སྒྲིལ་གོང་བུ་གཅིག་གྱུར་ཟེར་བ་འདི་གལ་ཆེན་པོ་འདུག ཚང་མས་ཁ་ནས་དམ་ཚིག་གཟོང་ཁ་ཆིག་སྒྲིལ་ཞེས་ཤོད་ཀྱི་ཡོད་ཀྱང༌། གཙོ་བོ་ལག་ལེན་ལ་དེ་བཞིན་འགྲོ་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན། ཁ་ནས་བཤད། ཡི་གེར་བྲིས་ཇི་ལྟར་བྱས་ཀྱང་ལག་ལེན་ལ་མ་བཀལ་ན་འགྲིགས་ཀྱི་མི་འདུག ཆེ་ས་མི་རིགས་ཕན་ཚུན་དང༌། ངེད་ཚོ་མི་རིགས་གཅིག་ལ་ཡང་ཆོལ་ཁ་ཕན་ཚུན་ཟེར་བ། ལུང་ཚན་སོ་སོ། སྡེ་ཚན་སོ་སོ་སོགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་མ་ཕྱེ་བར་ཚང་མ་བོད་རིགས་གཅིག་གྱུར་ཀྱི་བསམ་བློ་གཏོང་རྒྱུ་འདི་གལ་ཆེན་པོ་འདུག ཆོལ་ཁ་གསུམ་ཞེས་ཐ་སྙད་བྱས་པའི་སྡེ་ཚན་གསུམ་པོ་འདི་ཆིག་སྒྲིལ་བྱ་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན་པ་ཚང་མས་ཤེས་གསལ་ཡིན་ཡང༌། གསལ་སྐྱོར་བྱས་ན། ད་ལྟ་ང་ཚོ་བཙན་བྱོལ་བའི་གནས་སྐབས་སུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན་པས་མ་ཚད། ཕྱིན་ཆད་ཆོས་སྲིད་གཉིས་ལྡན་གྱི་བོད་རང་དབང་བྱུང་བའི་སྐབས་སུ་ཡང་ཧ་ཅང་གི་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན།

ང་ཚོ་ཆིག་སྒྲིལ་མ་བྱུང་ན། ང་ཚོའི་ནུས་པ་སིལ་བུར་འགྲོ་རྒྱུའི་ཉེན་ཁ་ཡོད། དེང་དུས་འཛམ་གླིང་ནང་ཀོ་རི་ཡ་དང༌། བི་ཏི་ནམ་ལྟ་བུ་ལྷོ་བྱང་དུམ་བུ་གཉིས་དང༌། འཇར་མ་ནི་ལྟ་བུ་ཤར་ནུབ་དུམ་བུ་གཉིས་སུ་གྱུར་ནས་ཡོད། དེའི་ལག་རྗེས་ལ་ཡུལ་དེའི་ནང་འཁོན་འཁྲུག་ཤ་སྟག་མ་གཏོགས་གང་ཡང་མེད། ཡུལ་དུམ་བུ་གཉིས་སུ་གྱུར་དུས་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་གནས་སྟངས་མི་འདྲ་བ་དང༌། སྲིད་ཀྱི་འགྲོ་སྟངས་མི་འདྲ་བར་གྱུར། ཟླ་བསྒྲིལ་རྒྱུའི་བསམ་བློ་ཡོད་ཀྱང་སྤྱི་ཚོགས་དང༌། སྲིད་ཀྱི་འགྲོ་སྟངས་ཐ་དད་ཡིན་དུས་གཅིག་གི་འདོད་པ་གཅིག་ལ་མི་འཚམས་པར་གྱུར། འཇར་མ་ནི་ལ་མཚོན་ན། ཤར་མ་དམར་པོའི་ལུགས་དང༌། ནུབ་མ་རང་དབང་དམངས་གཙོའི་ལུགས་སྲོལ་འཛིན་པ་ཡིན། ཤར་ནུབ་བསྒྲིལ་བའི་མཚམས་ནུབ་མའི་བསམ་པར་ཤར་མ་ཡང་ནུབ་མ་ནང་བཞིན་བྱུང་ན་བསམ་པ་དང༌། ཤར་མའི་བསམ་པར་ནུབ་མ་ཡང་ཤར་མ་ནང་བཞིན་བྱུང་ན་བསམ་གྱི་ཡོད་པ་རེད།

བོད་ལ་ཡང་དེ་འདྲའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་མི་མཐུན་པ་དང༌། སྲིད་ཀྱི་ལྟ་བ་མི་མཐུན་པ་ཞིག་ཆགས་ན། དེའི་གྲུབ་འབྲས་ལ་ནང་ཁུལ་མི་མཐུན་པ་དང༌། གསོད་རེས་གཏོང་རྒྱུ་ཞིག་ཡོང་གི་རེད། དཔེར་ན། བི་ཏི་ནམ་གྱི་ནང་ལ་དེང་སང་མི་ག་ཚོད་ཤི་གི་འདུག་གམ། སོག་པོ་ལ་མཚོན་ན། ཕྱི་སོག་རང་བཙན་བྱུང༌། ནང་སོག་རང་བཙན་མ་ཐོབ་པར་རྒྱ་ནག་གི་འོག་ཏུ་ཚུད། སོག་པོ་ཕྱི་ནང་གཉིས་ཀྱི་བསམ་པར་སོག་པོ་ཟླ་བསྒྲིལ་ཐུབ་པའི་བསམ་བློ་ཡོད་པ་རེད། དེ་ལྟར་བྱུང་ན་སོག་པོའི་སྟོབས་ཤུགས་ལ་ཕན་གྱི་རེད་དེ། སྔར་གྱི་གོ་སྐབས་བཟང་པོ་ཞིག་ཆུད་ཟོས་སུ་ཕྱིན་པས་ད་ཆ་ནང་སོག་རྒྱ་མིའི་གདུག་རྩུབ་ཅན་གྱི་ལག་པའི་ནང་ཚུད་སྟབས་བསྒྲིལ་ཐུབ་པ་ཁག་པོ་ཡིན། ནང་སོག་གི་ནང་ལ་སོག་པོ་དང༌། རྒྱ་མི་བྱས་ན་རྒྱ་མི་མང་བ་ཡོད་ཚོད་འདུག དེ་ལྟར་ནང་སོག་གི་ནང་སོག་རིགས་ཇེ་ཉུང་དང༌། རྒྱ་རིགས་ཇེ་མང་དུ་འགྲོ་གི་ཡོད་སྟབས་ཕྱིན་ཆད་རེ་བ་བྲལ་བའི་མཚམས་སུ་སླེབས་ཡོད། དེ་བཞིན་དུ། ཕྱིན་ཆད་བོད་རང་བཙན་བྱུང་རུང༌། བོད་ནང་ཁུལ་དུ་ནང་གསེས་རང་བཙན་གཉིས་སམ། གསུམ་ལྟ་བུ་ཞིག་བྱུང་བ་ཡིན་ན། བི་ཏི་ནམ་ལྷོ་བྱང་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡོང་རྒྱུའི་རྟགས་མཚན་གསལ་པོ་ཡོད།

ཡང༌། བོད་ཀྱི་ས་གནས་གང་འཚམས་ཤིག་ལ་རང་བཙན་བྱུང༌། གང་འཚམས་ཤིག་རྒྱ་ཁོངས་སུ་ཚུད་དེ་གནས་པ་ཡིན་ན། ཕྱི་སོག་དང༌། ནང་སོག་འདྲ་བ་ཞིག་ཡོང་གི་རེད། ཕྱི་སོག་དང་ནང་སོག་ཟེར་བའི་མིང་དེ་ཡང་རྒྱ་མིས་བཏགས་པ་ལས། སོག་པོས་བཏགས་པ་མ་ཡིན། དེ་ནི་མིང་འདོགས་ལུགས་རང་ནས་ཤིན་ཏུ་གསལ་པོ་ཡོད། རྒྱ་ནག་ཕྱོགས་ལ་ཉེ་བར་ནང་དང༌། གཞན་དེར་ཕྱི་ཞེས་བཏགས་ཡོད། མིང་གཉིས་བཏགས་ཤིང༌། དུམ་བུ་གཉིས་སུ་བགོས་པའི་མཐའ་མའི་འབྲས་བུར་རྒྱ་ནག་གིས་སོག་པོ་ཡོངས་རྫོགས་བཟུང་མ་ཐུབ་ཀྱང༌། ནང་མ་དེ་བཟུང་ནས་བསྡད་པ་ཡིན། དེ་བཞིན་བོད་ལ་ཡང་ཕྱི་ནང་གཉིས་སུ་བཏགས་ཡོད། ད་ལྟའི་ཆར་བོད་ཡོངས་རྫོགས་བཟུང་ཡོད་ཀྱང༌། ནམ་ཞིག་བོད་ཕྱི་ནང་ཡོངས་རྫོགས་ལག་ཏུ་ཟིན་མ་ཐུབ་པར། ཕྱི་སོག་ལྟར་བོད་ཕྱི་མ་རང་བཙན་བྱུང་ན། བོད་ནང་མ་དེ་ད་དུང་འཛིན་རྒྱུའི་བསམ་བློ་གཏོང་གི་ཡོད་པ་རེད།

དེ་ལྟར་གཞན་དག་ལ་དཔེ་བལྟས་ནས་རང་ཐོག་ཏུ་མཚོན་ཐུབ་པ་ཡིན། རྒྱ་མིའི་རྒྱ་བསྐྱེད་ཀྱི་བསམ་བློ་དེ་གུང་ཁྲན་ཏང་གཅིག་པུ་མིན། རྒྱའི་མི་རིགས་རང་གི་བསམ་བློར་དེ་འདྲ་ཞིག་ཡོད་པ་རེད། དེ་ངས་རང་དགར་བརྗོད་པ་མིན། རྒྱ་ནག་གི་རྒྱལ་རབས་ལོ་རྒྱུས་ལ་བརྟག་ཞིབ་ལོ་མང་བྱེད་མཁན་གྱི་མཁས་པ་ཚོས་རྒྱ་མིའི་རང་བཞིན་གྱི་བསམ་བློར་རྒྱ་བསྐྱེད་ལ་དགའ་པོ་ཡོད་ལུགས་བརྗོད་ཀྱི་འདུག གནས་ཚུལ་དེ་འདྲར་བརྟེན་བོད་གཅིག་ལ་བོད་ཕྱི་ནང་གཉིས་ཞེས་པའི་མིང་འདོགས་བྱེད་པ་དང༌། ཡང་བོད་ཅེས་པ་སྤྱིའི་མིང་ཡིན་པ་ལ། སྒོས་མིང་དུ་བཟུང་ནས་བོད་དང༌། ཁམས། ཨ་མདོ། ཞེས་དབྱེ་འབྱེད་བྱས་ཡོད། དེ་དེང་སང་རྒྱ་མིས་བེད་སྤྱོད་ཤུགས་ཆེན་པོ་བྱེད་བཞིན་པ་ཡིན། རྒྱ་མིས་རང་རེ་གངས་ལྗོངས་མདོ་སྟོད་སྨད་ཕུད་པའི་བོད་སར་ཤིའི་ཙང་ཞེས་འབོད། ཁམས་ལ་ཤིའི་ཁང་དང༌། ཨ་མདོ་ལ་ཆིང་ཧད་ཅེས་མིང་ཐ་དད་བཏགས།

དཔེར་ན། བགྲོད་ལམ་ལ་ཡང༌། ཁམས་བོད་རླངས་འཁོར་འགྲོ་ལམ་དང༌། མཚོ་བོད་རླངས་འཁོར་འགྲོ་ལམ་ཞེས་མིང་འདོགས་བྱས་ཡོད། མཚོ་སྔོན་དང༌། བོད་དུམ་བུ་གཉིས་སུ་ཕྱེ་སྟེ། དེའི་ལམ་ལ་མཚོ་བོད་རླངས་འཁོར་འགྲོ་ལམ་ཞེས་བཏགས། ཁམས་དང༌། བོད་གཉིས་སུ་ཕྱེ་སྟེ་དེའི་ལམ་ལ་ཁམས་བོད་རླངས་འཁོར་འགྲོ་ལམ་ཞེས་མིང་འདོགས་བྱས་ཡོད་པ་དེ་དག་ལ་བསམ་བློ་མང་པོ་ཞིག་གཏོང་རྒྱུ་ཡོད་པ་རེད། རྒྱ་མིས་ཤིའི་ཙང་ཞེས་ཟེར་བའི་ས་མཚམས་ལ་ཡང་སྐབས་རེ་ཆབ་མདོ་ཡང་ཁམས་ཕྱོགས་སུ་ངོས་བཟུང་སྟེ་རྒྱ་མདའ་ནས། ཡས་མས་དབྱེ་བ་འབྱེད་པ་དང༌། དེ་མིན་འབྲི་ཆུ་ཕན་ཚུན་ནས་དབྱེ་འབྱེད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།

འབྲི་ཆུ་ཕན་དང་དར་མདོ་ཚུན་གྱི་ས་ཆ་རྣམས་ཀྱང་ཐོག་མ་ནས་རྒྱ་མིའི་ཁོངས་སུ་བདག་པ་གང་ཡང་མིན་རུང༌། རྒྱ་མིས་བཙན་ཟོས་བྱས་ཏེ་ལོ་མང་རིང་བཟུང་བ་རེད། ཨ་མདོ་ཁུལ་ལ་མཚོན་ན་ཡང༌། སྔར་ཆོས་རྒྱལ་ཚོའི་དུས་སྐབས་བོད་ཁོངས་བསྙོན་མེད་ཡིན་པ། མཁས་གྲུབ་རིན་པོ་ཆེས་མཛད་པའི་རྗེའི་རྣམ་ཐར་དད་པའི་འཇུག་ངོགས་ནང་དུ་ཡང་གསལ་པོ་ཡོད། ཚང་མས་ཤེས་གསལ། རྗེ་རིན་པོ་ཆེའི་སྐུ་དུས་སུ་བོད་ནང་གི་ལུང་པ་རྣམས་དཔུང་སུ་བཟང་གི་འགྲན་བསྡུར་བྱེད་པ་ཙམ་ལས། བོད་རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་གླེང་འཕྲོས་གང་ཡང་མེད་པས་མཁས་གྲུབ་རིན་པོ་ཆེའི་གསུང་སྒྲོས་ནང་བོད་རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་གླེང་སྨྲོས་ཡོང་དགོས་དོན་མེད་ཀྱང༌། གནས་ཚུལ་དེ་དྲང་པོ་དང༌། བདེན་པ་ཞིག་ཡིན་སྟབས་རྗེ་རིན་པོ་ཆེའི་འཁྲུངས་ཡུལ་སྐོར་གསུང་སྐབས་སྔར་བོད་ཆོས་རྒྱལ་ཚོའི་ཆབ་འབངས་སུ་གཏོགས་པ་ཞེས་རྗེ་རིན་པོ་ཆེའི་འཁྲུངས་ཡུལ་ཨ་མདོ་བོད་སྡེ་ཡིན་པར་བཤད་པ་དེ་དྲང་བདེན་གྱི་གནས་ལུགས་བརྗོད་པ་ཞིག་ལས། སྐབས་དེར་རྒྱ་མིའི་གླེང་རྩོད་དང༌། མཁས་གྲུབ་རིན་པོ་ཆེར་སྲིད་དོན་གྱི་འདྲེས་ལྷད་མེད་པ་གསལ་པོ་ཡིན།

སྲིད་དོན་འདྲེས་ལྷད་གང་ཡང་མེད་པའི་བླ་མ་ཞིག་གིས་དེ་ལྟར་གསུངས་ཡོད་པ་སོགས་དོན་སྙིང་ཨ་མདོ་ཡང་རྩ་བའི་བོད་རྒྱལ་ཁབ་ཆེན་པོ་གཅིག་དང་ཁ་བྲལ་ཐབས་མེད་པའི་དུམ་བུ་ཞིག་རེད་མ་གཏོགས། ཨ་མདོ་དང༌། ཁམས་ཞེས་པ་བོད་དང་ཐ་དད་རྩ་བ་ནས་མིན། འོན་ཀྱང༌། བསམ་བློའི་ནང་བག་ཆགས་ཤིག་གནས་ཏེ་ཁམས་བོད་ཀྱི་དབྱེ་བ་འབྱེད་པ་དང༌། ལྷག་པར་འབྲི་ཆུ་ཕན་ཚུན་གྱི་དབྱེ་བ་དེ་བསམ་བློའི་ནང་བསྡདེ་དེ་འགའ་རེས་ང་ཚོའི་ཆོས་ཀྱི་གཏུགས་ས་ལྷ་ས་ཡིན་ཀྱང༌། སྲིད་ཀྱི་དཔོན་པོ་རྒྱ་མི་ཡིན་སྙམ་དུ་རྒྱ་སྡེ་བོད་སྡེ་ཞེས་དབྱེ་འབྱེད་བྱེད་པའི་བསམ་ཚུལ་མི་འཛིན་པའི་ངེས་པ་མེད་པས། ཚང་མས་བསམ་བློ་ཞིབ་ཏུ་གཏོང་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན། བསམ་བློའི་ནང་བག་ཆགས་ངན་པ་བྱུང་ན་དེའི་སྐབས་ཟིན་ནས་དཀྲུག་ཤིང་གི་ཐབས་བྱུས་བྱས་ཏེ་བོད་རང་བཙན་ཡོང་གི་མ་རེད་ཟེར་བ་དང༌། རང་བཙན་བྱུང་རུང་བར་སྐབས་རྒྱ་སྡེའི་ཁོངས་སུ་ཚུད་པ་རྣམས་རང་བཙན་ཡོང་གི་མ་རེད་ཅེས་བརྗོད་སྲིད་ཀྱི་རེད། དེ་འདྲ་བྱུང་ན། འགའ་ཤས་ནས་རྒྱ་མགོ་མཐོ་ན་རྒྱ་དང༌། བོད་མགོ་མཐོ་ན་བོད་མི་ལྟ་བུར་བསམ་བློའི་ནང་མི་བདེ་བ་ཆགས་ཡོང་གི་རེད།

དེང་སང་བོད་ཀྱི་རྩ་བའི་གནས་ཚུལ་ལ་འཛམ་གླིང་ཕྱོགས་མང་པོ་ནས་དོ་སྣང་བྱེད་པའི་དུས་ཚོད་ཡིན། དུས་ཚོད་འདིའི་སྐབས་ང་ཚོས་ཤུགས་རྒྱག་མ་ཐུབ་ན། དཔེར་ན། དམག་ཆེན་གཉིས་པ་ཐག་ཆོད་ལ་ཉེ་བའི་མཚམས་ཆེན་པོ་གསུམ་གྱི་ཚོགས་འདུ་ཚོགས་པའི་སྐབས་ཕྱི་སོག་སྐོར་གླེང་འཕྲོས་བྱུང་ཡོད། དེ་དུས་སོག་པོ་ཕྱི་ནང་བར་འབྲེལ་བ་དམ་པོ་ཞིག་བྱུང་སྟེ་སོག་པོ་ཕྱི་ནང་བསྒྲིལ་རྒྱུའི་ནུས་པ་ཆེན་པོ་ཞིག་འདོན་རྒྱུ་བྱུང་ཡོད་ན། སྐབས་བཟང་པོ་ཞིག་ཡིན་ཚོད་རེད་དེ་ད་ཆ་སོག་པོ་ཕྱི་ནང་སྒྲིལ་འདོད་ཡོད་ཀྱང་ཁག་པོ་ཆགས་ཡོད།

དེ་བཞིན་དུ་ང་ཚོས་ཀྱང་ད་ལྟ་བོད་རང་བཙན་བརྩོན་ལེན་བྱེད་པའི་དུས་སྐབས་འདིར་ནུས་ཤུགས་གཅིག་ཏུ་བསྒྲིལ་ནས་ལམ་ལེགས་པོ་ཞིག་ལ་འགྲོ་ཐུབ་ན། བོད་དང་བོད་ཆེན་པོ་གཅིག་ཏུ་བསྒྲིལ་བའི་རང་བཙན་ཐོབ་རྒྱུའི་རེ་བ་ཡོད། གནས་དུས་འདིར་འཐུས་ཤོར་སོང་སྟེ་འབྲི་ཆུ་ཕན་ཚུན་ལྟ་བུའི་གནས་ཚུལ་དུ་སོང་ན། བོད་ཕྱི་མ་རང་བཙན་ཐོབ་རུང༌། བོད་ནང་མ་རྣམས་རྒྱ་མིའི་ཚེ་གཡོག་ཏུ་ཚུད་ཀྱི་རེད། ད་ལྟ་དུས་ཚོད་དང་གོ་སྐབས་བཟང་པོ་ཡོད་པའི་སྐབས་སུ་ཆུད་ཟོས་བཏང་ན། ཕྱིན་ཆད་རེ་བ་རྒྱག་རྒྱུ་ཁག་པོ་ཡིན་པས་ད་ལྟ་ནས་ཚང་མས་བསམ་བློ་གཏོང་རྒྱུ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན། ང་ཚོར་དཀའ་ངལ་ཡོང་གི་རེད་དེ་ཞུམ་པ་སྤངས། སྙིང་སྟོབས་མ་ཆུང་བའི་ཐོག དམིགས་ཡུལ་གསལ་པོར་བཟུང་ནས་ཤུགས་རྒྱག་མ་ཐུབ་ན་ཉེན་ཁ་ཡོད།

གོང་བཤད་དེ་འདྲའི་སྲིད་དོན་གྱི་དབྱེ་འབྱེད་བྱེད་པ་དེ་དམ་ཚིག་མི་མཐུན་པའི་གཙོ་རྐྱེན་སྡུག་ཤོས་ཤིག་རེད། ཁ་ནས་ཆོལ་གསུམ་དམ་ཚིག་ཆིག་སྒྲིལ་ཞེས་ཇི་ལྟར་བཤད་རུང་མ་བཤད་རུང༌། བསམ་བློའི་ནང་རིན་གོང་ཡང་ཏིག་སྒྲིག་རྒྱུ་ལྟ་བུ་ཞིག་ལྷགས་ན་སྐྱོན་ཆེན་པོ་རེད། ད་ཕན་ལོ་དྲུག་རིང་ཡར་རྒྱས་གང་འཚམས་ཕྱིན་ཡོད་ཀྱང༌། ད་དུང་བག་ཆགས་ངན་པའི་རྗེས་ཤུལ་ལྷག་སྟེ་འགལ་རྐྱེན་ཡོང་གི་འདུག ད་དུང་གསལ་པོར་ཤེས་དགོས་པ་ཞིག་ལ་དེང་སང་རྒྱ་ནག་ལ་གཞུང་གཉིས་ཆགས་ཡོད། སྐམ་ས་ཆེན་པོ་དབང་སྒྱུར་བྱེད་མཁན་པེ་ཅིན་གཞུང་དེས་དམར་པོའི་ལུགས་སྲོལ་འཛིན་པ་དང༌། ཐའེ་ཝན་གཞུང་དེས་རང་དབང་དམངས་གཙོའི་ལུགས་སྲོལ་འཛིན་བཞིན་ཡོད། དེ་གཉིས་རྩ་བའི་ལུགས་སྲོལ་ཐ་དད་ཡིན། བོད་ལ་མཚོན་ན་ཡང༌། ས་མཚམས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ཙམ་མ་གཏོགས། གོ་མིང་ཏང་དབུས་གཞུང་དང་བོད་ཐད་ཀར་དམག་འཐབ་བྱུང་མེད། གུང་ཁྲན་གྱིས་ཐད་ཀར་བཙན་འཛུལ་ཐབས་སྡུག་པོ་བྱས་ཡོད་སྟབས་དེ་གཉིས་ལ་ཁྱད་པར་ཆེན་པོ་ཡོད་པས་དེ་འདྲའི་གནས་ཚུལ་ཐོག་ནས་བསམ་ན་ཐའེ་པེ་གཞུང་དེ་ང་ཚོའི་གྲོགས་པོ་རེད།

འོན་ཀྱང༌། གོ་མིང་ཏང་གི་རྩ་བའི་བོད་དོན་ཐོག་སྲིད་བྱུས་འཛིན་སྟངས་དེ་པེ་ཅིན་དང་གཅིག་པ་ཡིན་པ་ལས་ཁྱད་པར་མེད། བོད་རྒྱ་ནག་གི་ཆ་ཤས་ཡིན་ཞེས་བརྗོད་མུས་རེད། སྲིད་བྱུས་དེ་ནི་གོ་མིང་ཏང་གི་སྐུ་ཚབ་ཚོས་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ནང་ལའང་གསལ་པོར་བསྟན་ཡོད། སྐམ་ས་ཆེན་པོ་བཅིངས་བཀྲོལ་ཟིན་པའི་འོག་ཏུ་གཞི་ནས་བོད་ལ་རང་ཐག་རང་གཅོད་ཀྱི་གོ་སྐབས་སྤྲོད་ཀྱི་ཡིན་ཞེས་པའི་སྲིད་བྱུས་དེ་དག་ཀྱང་མི་བདེ་བ་ཞིག་རེད། གཞན་དག་ཕར་བཞག་ཕྱི་རྒྱལ་དུ་ཡོད་པའི་རྒྱ་མིའི་སློབ་ཕྲུག་ཞིག་གི་བསམ་བློར་ཡང་བོད་རྒྱ་ནག་གི་ཆ་ཤས་ཡིན་ཟེར་བ་དེ་ཤུགས་རྒྱག་བཞིན་པ་རེད།

ཉེ་ཆར་སཱ་ར་ནཱ་ཐར་འཛམ་གླིང་ནང་པའི་ཆོས་ཚོགས་སུ་བསྐྱོད་སྐབས་ཐའེ་ཝན་ནས་ཡོང་བའི་ཆོས་ཚོགས་ཀྱི་འཐུས་མི་འགའ་ཤས་འདུག་པ་ཁོང་ཚོས་ངེད་རང་འཕྲད་འདོད་བྱེད་པ་ལྟར་ཐུག་འཕྲད་བྱུང་ཞིང༌། འཕྲོས་མོལ་སྐབས་འདིར་ཕེབས་ཁྱོད་ཚོ་དང༌། ང་ཚོ་ཡུལ་ཐ་དད་ཡིན་ལ། མི་རིགས་ཐ་དད་ཀྱང་ཡིན། འོན་ཀྱང༌། ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ལ་དད་པ་ཡོད་པ་གཅིག་གྱུར་ཡིན་པ་དང༌། ཁྱེད་ཚོས་དད་པ་བྱས་ནས་ཡོང་བ་དགའ་པོ་བྱུང་ཞེས་གསལ་པོར་བཤད་པ་ཡིན། ཁོང་ཚོས་ཐའེ་ཝན་ཡར་རྒྱས་ཕྱིན་པའི་སྐོར་དེབ་གཅིག་སྤྲད་བྱུང་བ་སྐབས་དེར་བྲེལ་བས་ལྟ་ཁོམ་མ་བྱུང༌། འདིར་འབྱོར་ནས་ལྟ་དུས་དེའི་ནང་བོད་རྒྱ་ནག་གི་ཆ་ཤས་ཡིན་ཚུལ་ཤུགས་ཆེན་པོ་བྲིས་འདུག ཐའེ་ཝན་ནས་རྣམ་དཔྱོད་གཏོང་རྒྱུ་ཡོད་ན་སྐམ་ས་ཆེན་པོའི་ནང་བཏང་ན་ཤིན་ཏུ་འོས་འཚམས་རེད་དེ། དེ་ལ་འ་འུབ་མི་འདུས་པར་སྡོད་བཞིན་བོད་ཕྱོགས་ལ་ཁུངས་མེད་ཀྱི་སྤོབས་པ་འཛིན་གྱི་འདུག ཁུངས་འབྲེལ་གྱི་སྤོབས་པ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན་ཀྱང༌། ཁུངས་མེད་ཀྱི་སྤོབས་པ་བྱེད་པ་ནོར་འཁྲུལ་རེད།

ཁོ་ཚོས་ད་དུང་བོད་ཟིན་འདོད་ཀྱི་བསམ་བློ་གཏོང་གི་འདུག རྩ་བ་གོ་མིང་ཏང་གི་སྲིད་གཞུང་དེ་ང་ཚོའི་གྲོགས་པོ་རེད། ང་ཚོའི་དབར་སྔར་དམག་འཁྲུག་ཞེ་འཁོན་རིགས་མེད་ཀྱང༌། བོད་དོན་གྱི་སྲིད་བྱུས་འཛིན་སྟངས་ཐད་ལ་ནོར་འཁྲུལ་ཅན་དུ་བལྟ་རྒྱུ་རེད། བོད་དོན་གྱི་སྲིད་བྱུས་ལ་པེ་ཅིན་དང༌། ཐའེ་པེའི་ལྟ་ཚུལ་གཅིག་གྱུར་རེད། པེ་ཅིན་གཞུང་གིས་རྒྱ་ནག་ནང་མི་དམངས་སྤྱི་ཁང་བཙུགས་པ་དང༌། མདུན་མཆོངས་ཆེན་པོ་རྒྱག་པ་སོགས་ལ་ང་ཚོས་སྐྱོན་བརྗོད་བྱེད་ཀྱི་མེད་ལ་བྱེད་པའི་འོས་བབས་ཀྱང་མེད།

འོན་ཀྱང༌། པེ་ཅིན་གྱིས་བོད་དོན་སྲིད་བྱུས་དེར་འབུ་ཆེས་ཆུང་ཟོས་བྱས་བྱུང་ཞེས་སྐྱོན་བརྗོད་བྱེད་མུས་ཡིན། བོད་དོན་སྲིད་བྱུས་ཐོག་པེ་ཅིན་ལ་ང་ཚོས་སྐྱོན་འཛུགས་བྱས་པ་དེ་བཞིན་དུ་གོ་མིང་ཏང་ལའང་གཅིག་པ་བྱེད་དགོས་པ་ཞིག་རེད། གང་ཡིན་ཟེར་ན། ཚུར་བྱེད་སྟངས་ལ་ཁྱད་པར་མེད་སྟབས་ཕར་བྱེད་སྟངས་ལའང་ཁྱད་པར་ཡོང་མི་ཤེས། རྩ་བ་ཐའེ་ཝན་དེ་པེ་ཅིན་དང་མི་འདྲ་བའི་ཁྱད་པར་ཆེན་པོ་ཡོད་པས་དེ་དག་ལ་བརྟེན་ནས་ལྷོད་ཡངས་སུ་འགྲོ་བ་ཡོང་སྲིད། དེ་ནི་གནས་ཚུལ་ཐ་དད་ཡིན། གྲོགས་པོ་ནི་གྲོགས་པོ་ཡིན། འོན་ཀྱང༌། བསམ་བློ་ཏན་ཏན་ཞིག་གཏོང་དགོས། ཚང་མས་ཤེས་གསལ་ལྟར་འཛམ་གླིང་འདིར། གཅིག་ལ་ཉམ་ཐག་པོ་བྱུང༌། གཅིག་གིས་གཅིག་ལ་རོགས་བྱེད་རྒྱུ་ནི་སྤྱིར་བཏང་གི་འགྲོ་སྟངས་ཤིག་ཡིན་ལ། འོས་པ་ཡང་ཡིན།

འོན་ཀྱང༌། རོགས་རམ་དེ་དག་འགྲོ་བ་མིའི་བརྩེ་སེམས་ངང་ནས་བྱེད་དགོས་པ་ལས། ངན་གཡོ་བསླུ་བྲིད་ཀྱི་ཆེད་དུ་བྱས་ན་ནོར་འཁྲུལ་རེད། གཅིག་ནས་ཚང་མས་ཤེས་གསལ་གྱི་སྐད་ཆར་སྦུག་སྦུག་བྱེད་དགོས་དོན་མེད་ཅིང༌། གཉིས་ནས་དགེ་སློང་བསྟན་འཛིན་རྒྱ་མཚོས་བཤད་པར་འགལ་བ་མེད། རྒྱ་གར་ནང་འཛམ་གླིང་གང་ས་ནས་སྐྱོབ་གསོ་ཡོང་གི་ཡོད་པ་དང༌། ཐའེ་ཝན་ནས་ཀྱང་ཡོང་གི་ཡོད་པ་རེད། ཡིན་ནའང༌། ཡོང་སྟངས་མི་འདྲ་བ་ཞིག་ཡོང་གི་འདུག སྐྱོན་ཞིག་མེད་ན་དེ་ལྟར་ཡོང་དོན་མེད། ང་ཚོར་རོགས་རམ་བྱེད་མཁན་ཚང་མས་དབུས་སྐྱོབ་གསོ་བརྒྱུད་ནས་འཁོན་ཐོགས་མེད་པར་ཡོང་བཞིན་པ་ཞིག་ལ། ཚང་མའི་འགྲོ་སར་མ་ཕྱིན་པར་ཁུག་ཀྱོག་ཅིག་ནས་ཡོང་བ་དེ་སྐྱོན་ཞིག་ཡོད་པའི་རྟགས་རེད། སྐྱོན་མེད་ན་རང་ནོངས་བྱས་ནས་དེ་ལྟར་སྦས་དགོས་དོན་མེད།

འཛམ་གླིང་ཚོགས་པ་ཁག་དང༌། སྒེར་སོ་སོ། གཞུང་ཁག་སོགས་རོགས་རམ་བྱེད་མཁན་རྣམས་ལ་སྤྱི་པའི་ལམ་ཞིག་ཡོད་པ་དེར་བཏང་ན་མ་འགྲིགས་པ་གང་ཡང་མེད། གནས་ལུགས་དེ་ཚོ་ཚང་མས་གསལ་པོ་ཤེས་ན་མ་གཏོགས་སྐྱོན་ཡོད། མི་འུ་ཐུག་ན་དངུལ་ལ་དགའ་པོ་བྱེད་ཀྱི་རེད་དེ། བོད་ལ་ཆུ་ལོག་ལྟ་བུ་ཞིག་བྱུང་ནས་ང་ཚོ་མི་ཡུལ་དུ་གྱར་བ་མིན། ང་ཚོར་རང་བཞིན་འབྱུང་བའི་གནོད་པ་བྱུང་ནས་བཙན་བྱོལ་དུ་གྱར་བ་ཡིན་ན། སུས་རོགས་རམ་བྱས་ཀྱང་བླངས་ན་འགྲིགས། སྲིད་དོན་གྱི་བསམ་བློ་གཏོང་དགོས་པ་མེད། ང་ཚོ་སྲིད་དོན་གྱི་གནས་ཚུལ་ལ་བརྟེན་ནས་བཙན་བྱོལ་བར་གྱར་བ་མ་གཏོགས། ང་ཚོར་འབྱུང་བའི་གནོད་པ་བྱུང་བ་མིན།

ཡང༌། བོད་ལ་ལྟོ་གོས་མ་ལྡང་བར་གྱར་བའང་མིན། རྒྱ་མིས་སྲིད་དོན་གྱི་བཙན་གནོན་བྱས་པ་མ་བཟོད་པར་བཙན་བྱོལ་དུ་གྱར་བ་རེད། ཕྱོགས་གཞན་ནས་བརྗོད་ན། གཅིག་ཏུ་མི་རིགས་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་ལ་བཙན་གནོན་བྱུང་བ་མ་འདོད་པ་ཡིན་ལ། གཉིས་ནས་བོད་རང་དབང་རང་བཙན་ཞེས་པ་དེ་འདོད་ནས་མི་ཡུལ་དུ་སླེབས་པ་ཡིན། ང་ཚོ་རྩ་བའི་ཡོང་སྟངས་སྲིད་དོན་གྱི་གནས་ཚུལ་དང༌། རང་དབང་གི་དོན་ལ་གཞན་ཡུལ་དུ་གྱར་བ་ཡིན་སྟབས་སྲིད་དོན་དང་རང་དབང་གི་དོན་ལ་དོ་སྣང་བྱེད་དགོས་པ་མ་གཏོགས། དེ་བརྗེད་དུ་བཅུག་ན་མི་འགྲིགས། ང་ཚོས་རྒྱ་མི་གུང་ཁྲན་གྱིས་བཙན་གནོན་བཏང་བ་མ་བཟོད་པར་ཡོང་ནས་སྲིད་དོན་རང་དབང་རང་བཙན་དོན་གཉེར་བྱེད་བཞིན་དུ། རྒྱ་མི་གཞན་དག་གཅིག་གིས་ཁྱེད་རང་ཚོ་དངུལ་འདི་བཟས་ནས་རྒྱ་མིའི་འོག་ཏུ་བསྡད་ན་ཡག་པོ་རེད་ཅེས་བརྗོད་བྱུང་ན་དེ་ལ་ཉན་འཇོག་བྱེད་རྒྱུའི་བསམ་བློ་འཁོར་བ་ཧ་ཅང་ནོར་འཁྲུལ་ཞིག་བྱས་པ་རེད། གནས་ཚུལ་དེ་ཚོ་གསལ་པོ་ཤེས་དགོས་ཀྱི་འདུག

ངས་དེ་སྔོན་བཤད་པ་ལྟར། དངུལ་གཅིག་པུའི་བསམ་བློ་བཏང་ན་ང་ཚོ་གུང་ཁྲན་འོག་ནས་བྲོས་དགོས་དོན་ཨེ་ཡོད། རྒྱ་གུང་ཁྲན་དྲིན་ཅན་ཕ་མ་རེད།། དངུལ་ཏཱ་ཡང་ཆར་བ་འབབ་འབབ་རེད།། ཅེས་ཟེར་བ་ལྟར་དངུལ་ཏཱ་ཡང་གིས་འགྲིགས་ན་གུང་ཁྲན་ཕ་མ་ཆགས་ཡོད། འོན་ཀྱང༌། ཕ་མ་རྩུབ་དྲགས་ནས་ང་ཚོ་བྲོས་དགོས་བྱུང་བ་རེད། དེར་བརྟེན་དངུལ་གཅིག་པུས་མི་འགྲིགས། ད་ཆ་ང་ཚོའི་བོད་མི་ཁྲི་ཕྲག་འབུམ་ཕྲག་གིས་བོད་རང་དབང་དོན་དུ་སྲོག་བློས་བཏང་དང་གཏོང་བཞིན་ཡོད་པའི་སྐབས་ང་ཚོ་ཕྱི་རྒྱལ་དུ་འབྱོར་བ་ཚོས་སོ་སོའི་གྲོད་པ་ཙམ་གྱི་དོན་དུ་བོད་རང་དབང་གི་གཟི་བྱིན་དེ་ཉམས་སུ་བཅུག་ན་ཤིན་ཏུ་ནོར་འཁྲུལ་རེད། ཐབས་སྡུག་པོ་དང་ངོ་ཚ་པོ་རེད། དེར་བརྟེན། གནས་ཚུལ་དེ་ཚོ་དབྱེ་བ་ལེགས་པོ་འབྱེད་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་འདུག དེ་ཚོ་འཕྲོས་བཤད་ཡིན།

ད་ཆ་ང་ཚོ་དམ་ཚིག་རྡོག་རྩ་ཆིག་སྒྲིལ་བྱེད་དགོས། དེ་ཚོར་དོ་སྣང་བྱེད་དགོས་ཀྱི་མེད་དམ་བསམ་གྱི་འདུག གང་ལྟར། དེ་ཚོ་ཤེས་པ་བྱས་ཏེ། འགྲོ་འཆག་ཉལ་འདུག་གི་སྤྱོད་ལམ་ག་དུས་ཡིན་ཡང་ལག་ལེན་དུ་འཁེལ་བ་བྱ་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་རེད། དེ་ལྟར་རྒྱ་ཆེའི་མང་ཚོགས་ནས་ཀྱང་དམ་ཚིག་གོང་བུ་ཆིག་སྒྲིལ་བྱས་ཏེ་སྤྱིའི་གཞུང་ལམ་དུ་ཤར་བགྲོད་བྱེད་ཐུབ་པ་ཞིག་དང༌། དེ་བཞིན་ལས་བྱེད་པ་རྣམས་ནས་ཀྱང་སྤྱི་དོན་བསྒྲུབ་བྱ་གཟི་འོད་དང་ལྡན་པའི་ལམ་ཕྱོགས་འདིའི་ཐོག་དཀའ་ངལ་དང༌། འགལ་རྐྱེན་ཇི་བྱུང་སེལ་བཟོད་ཐུབ་པ། རང་ངོས་ནས་ཀྱང་བོད་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་དང༌། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པར་ཕན་ཐབས་ཕྲན་བུ་ལས་མ་བྱུང་རུང༌། རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེའི་མིང་དོན་མཚུངས་པའི་ཧུར་ཐག་བྱེད་ཐུབ་པ་བཅས་སྡེ་ཚན་གསུམ་གྱི་ཐོག་ནས་རྟེན་འབྲེལ་ལེགས་པོ་ཞིག་འཛོམས་ཐུབ་པ་བྱུང་ན། ངའི་ཚེ་ལ་འགལ་རྐྱེན་ཡོང་གི་མ་རེད་སྙམ་པའི་གདེང་འཁེལ་ཞིང༌། ཡིད་ཆེས་ཀྱི་འདུག འདི་ལྟར་ཚང་མས་བློར་ངེས་པ་བྱ་དགོས།

ཡང་གནད་འགག་ཆེན་པོ་མི་འདུག་སྟེ་ཕྲན་བུ་བརྗོད་ན། མིའི་འཕེན་པ་ཞེས་པ་འདི་གནད་ཆེན་པོ་ཡིན་ཞིང༌། མིའི་སེམས་ཕམ་དུ་མི་འཇུག་པ་དེ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན། མིའི་སེམས་ཕམ་ན་འཕེན་པ་ཐུང་དུ་འགྲོ་བའི་ཉེན་ཁ་ཡོད། འཕེན་པ་ཐུང་དུ་ཕྱིན་ན། དཔེར་ན། ང་ཐེ་བས་སྤྱིར་མི་སུ་ཞིག་ཡིན་རུང་སོ་སོར་རང་དབང་མེད་ཀྱང་འཕེན་པའི་ཤུགས་ཀྱི་ཁྱད་ཅིག་ཡོད། འཕེན་པ་ལ་ཕྱོགས་གཞན་ནས་བཤད་ན་སེམས་ཤུགས་ཟེར་བ་དེ་ཡིན། མི་རྒས་པོའམ། ནད་པར་སྨན་པ་སོགས་ཀྱི་ཞིབ་འཇུག་སྐབས་ད་ལྟ་རང་འཆི་རྒྱུ་ལས་མེད་ཟེར་མཁན་ཁོ་མ་ཤི་བར་ཡུན་རིང་དུ་སྡོད་མཁན་ཡོང་གི་འདུག་པ་དང༌། འགའ་ཤས་ན་ཚ་ཆུང་ངུ་ལས་མེད་ནའང་ལམ་སང་ཤི་བ་དེ་ཚོ་སེམས་ཤུགས་ཆེ་ཆུང་གི་ཁྱད་ཡིན།

སྔོན་མ་དེའི་བསམ་བློར་ཆགས་པའམ། ཡང་ན་ཁོང་ཁྲོ་དྲག་པོས་བཟུང་སྟེ། དཔེར་ན། དམག་སར་འགའ་ཤས་རྨ་རྨས་ཆེན་པོ་བྱུང་སྟེ་བརྒྱལ་འགྲོ་འོས་པ་ཙམ་ཡོད་ཀྱང༌། ཁོ་ད་དུང་རང་འཚོ་བཟུང་ནས་ཡོང་གི་ཡོད་པ་དེ་ཚོ་ལུས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་འོར་ལྷུངས་ཟིན་རུང༌། སེམས་ཀྱི་འཕེན་ཤུགས་མ་ཆག་པའི་དབང་གིས་ཟིན་པ་དང༌། ད་དུང་བཞད་གད་ལྟ་བུར་བརྗོད་ན། དེ་སྔ་གུང་ཐང་རིན་པོ་ཆེའི་སྐུ་དུས་སུ་དགེ་བཤེས་ཤི་ལ་ཁད་ཅིག་ཞག་ལ་ཆགས་ནས་དབུགས་གཏན་ནས་མ་ཕྱིན་པར་བསྡད་པ་ལ། གུང་ཐང་རིན་པོ་ཆེས་ཁོའི་གནས་ཚུལ་དང་བསྟུན་ཏེ་དགའ་ལྡན་ལ་ཞག་ལེགས་པོ་ཡོད་ཅེས་གསུངས་མ་ཐག་ཁོ་རང་ཤི་བའི་ལོ་རྒྱུས་ཤོད་སྲོལ་ཡོང༌།

གང་ལྟར། སྐྱེ་འཆི་ལ་རང་དབང་ཐོབ་པའི་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་སྨོས་ཅི་དགོས། སྤྱིར་བཏང་རང་རེ་ཐ་མལ་པ་ཡིན་རུང༌། ང་སྡོད་དགོས། ངའི་མི་ཚེ་ལྡང་བ་བྱ་དགོས་སྙམ་པའི་སེམས་ཤུགས་སམ། འཕེན་པ་ཡོད་ན་རྟེན་འབྲེལ་ཞིག་འགྲིགས་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། དེ་ལྟར་མིན་པར་མིའི་བློ་གཅིག་ཕམ། གཉིས་ཕམ་ནས་ད་ནི་ཕན་ཐོགས་གང་ཡང་མི་འདུག་བསམ་པ་ན། ཁོས་གྲི་མེ་མདས་རང་ཤི་རྒྱག་པ་མིན་ཡང༌། སེམས་ཤུགས་ཆག་པ་ཡིན་སྟབས་ཉེན་ཁ་ཞིག་ཡོང་གི་ཡོད་ཚོད་རེད། ང་ཚོ་ཚང་མས་ཧུར་ཐག་བྱས་ན་ཡག་པོ་མིན་ནམ་བསམ་གྱི་འདུག

གང་ལྟར་དེ་འདྲའི་འཆི་བ་མི་རྟག་པ་ལ་ང་ཚོས་ཡང་ཏིག་ཇི་ཙམ་བསྒྲིགས་ཀྱང་ལོ་བརྒྱད་ཅུ་དགུ་བཅུ་ལྷག་སྡོད་ཐབས་མེད། དེ་ནས་ང་ཚོ་ཚང་མ་འགྲོ་རྒྱུ་ཡིན་སྟབས་ཆོས་བྱེད་པ་གལ་ཆེ་ཞིང༌། དེ་ཡང་སང་བྱ་གནངས་བྱར་མ་ལུས་པ་ཞིག་བྱ་དགོས། དེ་ནས་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་སྔོན་དུ་སོང་བའི་ཐོག མི་དགེ་བཅུ་སྤོང་གི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཙམ་ཞིག་ལ་མགོ་འཁོར་ནས་བསྡད་པས་མི་འགྲིགས། དེ་ནི་འཕྲལ་སེལ་གནས་སྐབས་ཀྱི་དོན་ཙམ་ཡིན། རྩ་བ་རང་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པའི་སེམས་མ་དུལ་བའི་སྐྱོན་དེ་རྩ་མེད་བཟོ་མ་ཐུབ་ན། མི་དགེ་བཅུ་སྤོང་གི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལག་ལེན་བཀལ་བ་དེས་སྡུག་བསྔལ་ཆེ་བ་རྣམས་གནས་སྐབས་བཀའ་འགྱངས་ཞུས་པ་ལྟ་བུ་ལས་ཕུགས་ཕན་མི་ཐུབ།

དཔེར་ན། སྲོག་གཅོད་དང༌། མ་བྱིན་ལེན། མི་ཚངས་སྤྱོད་སྤངས་ཤིང༌། སྦྱིན་པ་བཏང་བ་ལྟ་བུས་ཕྱི་མ་མི་ལུས་ཐོབ་པ་དང༌། ཚེ་རིང་བ། འབྱོར་པ་ཆེ་བ་ལྟ་བུར་གྱུར་ནས། ངན་སོང་དང༌། ཚེ་ཐུང་བ་སོགས་བཀའ་འགྱངས་ཞུས་ཀྱང༌། ཡང་བསྐྱར་མི་ཚེ་རྗེས་མ་དེ་ཇི་འདྲ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་མིན་རྟོགས་མི་ཐུབ། མི་ཚེ་དེར་ད་རེས་བཞིན་མི་དགེ་བཅུ་སྤོང་གི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཤིག་སྲུང་ཐུབ་ན་ལྟ་ལེགས་ཀྱང༌། དེ་མིན་ཕན་པ་དཀའ།

དེས་ནས། རང་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པའི་སེམས་མ་དུལ་བ་དེའི་རྩ་བ་མེད་པ་བཟོ་རྒྱུ་དེ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན། ནམ་ཞིག་དེའི་རྩ་བ་མེད་པ་བཟོ་ཐུབ་ན། དེ་ནས་བཟུང་མ་དུལ་བ་གཏན་མེད་དུ་ཕྱིན་ཏེ་བརྟན་པོ་ཆགས་པ་ཡིན། ཆུ་ལྟ་བུར་ལོ་ལྟར་རགས་གསོས་རྒྱག་པ་དང༌། ཆུ་རྩ་རང་ནས་བཀག་པ་དེ་གཉིས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལྟ་བུ་ཡིན། ལོ་རེའི་རགས་གསོས་དེས་ལོ་རེའི་ཆུ་ལོག་ཁེག་ཙམ་འབྱུང་ཡང༌། ལོ་ལྟར་རགས་གསོས་རྒྱག་དགོས་པ་དང༌། ཆུ་རྩ་དེ་མེད་པ་བཟོ་བ་ལ་ཐོག་མར་འགྲོ་སོང་ཆེ་ཡང༌། དེ་བཀག་པའི་རྗེས་ལ་ལོ་ལྟར་རགས་གསོས་རྒྱག་མི་དགོས་པ་དེ་བཞིན་དུ་མི་དགེ་བཅུ་སྤོང་གི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱང་འཕྲལ་སེལ་གནས་སྐབས་ཀྱི་དོན་ཙམ་ཡིན། གཙོ་བོ་རང་རྒྱུད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་མ་རིག་པ་སོགས་མེད་པ་བཟོ་དགོས། དེ་ཚོ་གཏིང་རིང་པོ་ཡིན།

དེ་མེད་པ་བཟོ་བ་ལ་མི་དགེ་བཅུ་སྤོང་གི་ཚུལ་ཁྲིམས་གཞི་རྩར་བཞག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པ་དང༌། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་བསླབ་པ། ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པ་སྟེ་བསླབ་པ་གསུམ་ལ་སློབ་དགོས། ད་དུང་ཚད་མཐོ་པོའི་བསམ་བློ་བཏང་ན། བསླབ་གསུམ་ཉམས་སུ་བླངས་ཏེ་རང་རྒྱུད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་གཏན་ནས་སྤངས་པ་ཞིག་བྱུང་རུང༌། དེས་རང་ཉིད་གཅིག་པུ་འཁོར་བ་ལས་ཐར་ཙམ་ཞིག་ལས་དེ་ལྷག་རང་གཞན་གྱི་དོན་གཉིས་མཐར་ཕྱིན་པ་བྱུང་མེད།

དེས་ན་རང་རེས་དེ་ལས་ལྷག་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་སྒྲུབ་པ་གལ་ཆེ། དེ་ལྟར་ན་ང་ཚོས་དལ་འབྱོར་གྱི་མི་ལུས་ཐོབ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་དང་མཇལ། དེའི་ནང་ནས་ཀྱང་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་མདོ་སྔགས་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བའི་བསྟན་པ་འདི་འདྲ་ཞིག་དང་མཇལ། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དང་འཕྲད་པའི་དུས་སྐབས་འདིར་ཕྱི་མ་ངན་སོང་ལས་གྲོལ་ཏེ་མངོན་མཐོ་ལྷ་མིའི་ལུས་རྟེན་ཙམ་ཐོབ་ན་སྙམ་པ་དང༌། རང་ཉིད་གཅིག་པུ་འཁོར་བ་ལས་ཐར་ན་བསམ་པ་དེ་ཙམ་མ་ཡིན་པར། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་རྒྱུ་དང་བཅས་པ་ལས་སྒྲོལ་བར་བྱ། དེའི་ཆེད་དུ་ངས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་རིན་པོ་ཆེ་ཐོབ་པ་ཞིག་ཅི་ནས་བྱེད་དགོས་སྙམ་པའི་ཀུན་སློང་བཅོས་དགོས་ཤིང༌། དེ་འདྲའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་ཐོབ་པ་ལའང་བྱམས་པ་དང༌། སྙིང་རྗེས་དྲངས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རིན་པོ་ཆེ་ལ་སོ་ཅི་ཐེབས་ཤིག་བྱེད་པའི་ཐོག་ནས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་མདོ་སྔགས་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བའི་ལམ་ལ་སློབ་དགོས། དེ་འདྲའི་ལམ་ལ་སློབ་པ་ལའང་མི་ཚེས་ལྡང་དགོས་པས་དེའི་ཆེད་དུ་ཚེ་དབང་ཟབ་མོ་འདི་ཞུ་སྙམ་པའི་ཀུན་སློང་ཀུན་སྤྱོད་ཀྱི་རིམ་པ་ལེགས་པར་གསལ་བཏབ་སྟེ་གསན་དགོས། ཞེས་སོགས་བཀའ་སྩལ་རྗེས་སྒྲོལ་དཀར་གྱི་ཚེ་དབང་དང༌། གཟུངས་སྔགས་ཡིག་དྲུག་གི་ལྗགས་ལུང་བཀའ་དྲིན་སྩལ།

༡༩༦༥ ཟླ་ ༤ ཚེས་ ༡༡ ཉིན་བོད་མི་སྡོད་སྒར་ཁག་གི་འཐུས་མི་ ༡༧༥ ཁོངས་སོ་སོར་ཐོན་མཇལ་སྐབས་སྐུ་ཕྱྭའི་སྐོར་སྩལ་བའི་བཀའ་སློབ།

བར་ལམ་སྐུ་ཕྱྭའི་སྐོར་ལ་རྒྱ་གར་ནང་ཁུལ་བོད་མི་ཡོད་སའི་ས་གནས་ཕལ་ཆེར་ནས་འཐུས་མི་ཁག་དང་བླངས་ཀྱིས་འཛོམས། ཉིན་ཤས་རིང་ཕར་ཚུར་གྲོས་མོལ་གོ་བསྡུར་བྱས། ཡིག་ཆ་འདྲ་བཟོ་བཀོད་བྱས་ཡོད་པ་དེ་དག་གིས་ང་ཚོའི་མཐུན་སྒྲིལ་དང༌། སྤྱིའི་གཞུང་ལམ་ལ་ཤར་བསྐྱོད་བྱ་རྒྱུའི་ལས་དོན་ཐོག་ཤུགས་སྣོན་ཐེབས་ཏེ་དོན་ཕན་ཡོང་རྒྱུའི་རེ་བ་ཡོད།

ད་རེས་ཁྱེད་རང་ཚོ་འདིར་འཛོམས། རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་མཇལ་བྱུང་ཟེར་རྒྱུ་ཡོད་ཙམ་ཞིག་ལ་ཕན་ཐོགས་དེ་ཙམ་མེད། དེར་བརྟེན། གནས་ལུགས་ཕྲན་བུ་བཤད་རེས་བཏང་ན་དགེ་མཚན་ཆེ། ད་ལྟའི་དུས་སྐབས་འདིར་ང་ཚོའི་མི་རིགས་དང༌། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པའི་དོན་དག་ཆེན་པོ་ཞིག་སྒྲུབ་པའི་སྐབས་ཡིན། ང་ཚོའི་མི་རིགས། ཆོས་དང་ཤེས་རིག་བཅས་པ་རྩ་བརླག་ཏུ་འགྲོ་བ་དང༌། དེ་གཞི་ནས་ཕྲ་ཚུགས་ཐུབ་པ་ཇི་ཡོང་གི་ས་མཚམས་ལྟ་བུར་སླེབས་ཡོད་པའི་ལས་དོན་ཤིན་ཏུ་ཆེན་པོ་དེ་འདྲ་ཞིག་སྒྲུབ་པ་ལ། འགོ་ཁྲིད་བྱེད་མཁན་ངོས་རང་དང༌། དེ་བཞིན་ལས་བྱེད་པ་བཅས་ནས་འཆར་འགོད་འབད་རྩོལ་ཇི་ལྟར་བྱས་ཀྱང༌། རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་ནས་གཅིག་རྒྱབ་གཅིག་གནོན་གྱི་རྒྱབ་སྐྱོར་ནུས་པ་ཐོན་པ་ཞིག་མ་བྱུང་ན་མི་འགྲིགས། དཔེར་ན། དྷ་རམ་ས་ལར་འགོ་ཁྲིད་ཀྱི་ལས་ཁུངས་ཡོད་པ་དེའི་བསམ་ཚུལ་རྣམས་ས་གནས་གཞན་ཁག་ལ་ཡོད་པའི་རྒྱ་ཆེའི་མང་ཚོགས་རྣམས་ཀྱིས་ངེས་པར་དུ་གསལ་པོར་ཤེས་དགོས་པ་དང༌། ཤེས་པའི་ཐོག་ནས་གཅིག་རྒྱབ་གཅིག་གནོན་བྱུང་ན་ནུས་པ་ཆེན་པོ་ཐོན་ཐུབ་པ་ཡིན།

བོད་ཀྱི་གཏམ་དཔེར། མགོ་མཇིང་བྲལ་ཐབས་མེད་ཟེར་བ་ལྟར། འགོ་ཁྲིད་པ་དང་མང་ཚོགས་ཀྱི་ནུས་པ་ནམ་ཡང་མི་འབྲལ་བ་བྱ་དགོས། ས་གནས་ཁག་མང་གི་འཐུས་མི་མང་པོ་ཞིག་དེ་རིང་འདིར་མ་བསྐུལ་དང་བླངས་ཀྱིས་འཛོམས་པའི་སྐབས་འདིར། ང་ཚོའི་འཕྲལ་ཕུགས་ཀྱི་བསམ་བློ་གཏོང་སྟངས་དང༌། བྱེད་སྒོ་རྣམས་རགས་རིམ་ཞིག་བརྗོད་དེ་ཁྱེད་རང་ཚོས་ང་ཚོའི་འཕྲལ་ཕུགས་ཀྱི་བསམ་བློ་དང༌། འགྲོ་སྟངས་འདི་འདྲ་ཞིག་ཡིན་པ་འདྲ་སྙམ་དུ་གནས་ལུགས་དེ་དག་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་ན་ཁྱེད་རང་ས་གནས་སོ་སོའི་འགོ་ཁྲིད་པ་ཚོའི་བསམ་བློའི་ནང་ཤེས་ཚད་ཇི་ཙམ་མཐོ་བ་དེ་ཙམ་གྱིས་དེ་ལ་དེ་བརྟེན་གྱི་མང་ཚོགས་ལ་སློབ་སྟོན་དང༌། སྐུལ་སློང་བྱ་རྒྱུར་ཕན་ནུས་ཆེ་བ་ཡོང་རྒྱུ་ཡིན་སྟབས་དེ་རིང་གནས་ལུགས་ཕྲན་བུ་བརྗོད་ན་བསམ་པ་བྱུང༌།

ད་དུང་འབྲེལ་བརྗོད་གཞན་ཞིག་བྱས་ན། ང་ཚོ་ནི་དགེ་མཚན་དང་གཟི་བརྗིད་ཆེན་པོ་ཡོད་པའི་དམངས་གཙོའི་ལམ་དུ་སྐྱོད་བཞིན་པ་ཡིན། ལམ་དེར་འགྲོ་བ་ལ་མང་ཚོགས་ཀྱི་བསམ་བློའི་ནང་འཕྲལ་ཕུགས་ཀྱི་འགྲོ་སྟངས་རྣམས་ཤེས་རྟོགས་ཐུབ་པ་བྱ་རྒྱུ་གལ་ཆེ་བ་ལས། མི་འགའ་ཤས་ཤིག་ནས་མང་ཚོགས་རྣམས་དུད་འགྲོ་ཁྱུ་འདེད་ལྟ་བུ་བྱ་ཐབས་མེད། མང་ཚོགས་ལ་ལེགས་ཉེས་རྣམ་པར་དཔྱོད་པའི་བློ་གྲོས་ཀྱི་ཤེས་ཚད་ལྡང་བ་ཞིག་ངེས་པར་དུ་དགོས།

གཉིས་ནས། འགོ་ཁྲིད་པས་ལས་དོན་སྒྲུབ་པའི་ཚེ་དེའི་དགེ་སྐྱོན་རྣམས་མང་ཚོགས་ལ་གསལ་བཤད་བྱས་ཏེ་མང་ཚོགས་ནས་གནས་ལུགས་ཤེས་སུ་བཅུག དེ་ནས་གཞེན་བསྐུལ་གྱིས་བསྒྲུབ་དགོས་པ་ལས། མང་ཚོགས་ནས་གནས་ལུགས་གང་ཡང་མ་ཤེས་པར་འགོ་ཁྲིད་པས་སྐུལ་འདེད་བྱས་པ་ཁོ་ནས་འགྲུབ་པ་དཀའ། དུས་ཚོད་རྙིང་པའི་སྐབས་སུ་འཛམ་གླིང་གང་སར་འགྲོ་ལུགས་དེ་ལྟར་ཡིན་ཀྱང༌། དེང་དུས་བསྒྱུར་བཅོས་འགྲོ་བའི་སྐབས་ཡིན་པ་དང༌། ལྷག་པར་མ་འོངས་པར་ང་ཚོ་གནས་ཚུལ་གཞན་དག་ཅིག་གི་ཐོག་འགྲོ་དགོས་པས་ན། འགོ་ཁྲིད་པས་བྱ་བ་གང་འདྲ་ཞིག་བརྩམས་རུང༌། དེའི་བསམ་ཚུལ་འདི་ཡིན། དགོས་པ་འདི་དང༌། དགེ་མཚན་འདི་ཡོད་ཅེས་མང་ཚོགས་ལ་གནས་ལུགས་བཤད། མང་ཚོགས་ཀྱིས་དེ་མགོ་འཚོས། བསམ་བློར་གོ་བ་ཆགས། བསམ་བློའི་ནང་ནས་གཞེན་སྐུལ་ཐེབས་པ་ཞིག་བྱུང་མཚམས་ལས་དོན་ཇི་འདྲ་ཞིག་བསྒྲུབས་ཀྱང་ཚགས་སུ་ཚུད་པ་དང༌། དམིགས་སར་འཁྱོལ་བ་ཡོང་ཐུབ་པ་ཡིན།

དེར་བརྟེན། འགོ་ཁྲིད་པས་མང་ཚོགས་ལ་གནས་ལུགས་བཤད། མང་ཚོགས་ནས་ཀྱང་གནས་ལུགས་ཤེས་པའི་ཐོག་ནས་གཅིག་གྱུར་ཏུ་འགྲོ་ཐུབ་པ་བྱ་དགོས་པ་ལས། འགོ་ཁྲིད་པའི་བསམ་ཚུལ་དང༌། མང་ཚོགས་ཐག་རིང་པོ་བྱས་ན་མི་འགྲིགས། དེ་སྔ་ྋསྐྱབས་མགོན་སྦུག་ཅེས་བརྗོད་པ་ལྟར་སྦུག་ཏུ་བསྡད་པ་རེད། རྒྱ་ཆེའི་མང་ཚོགས་སྙོམས་ཆུང་རྣམས་དངོས་ཡོད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ལ་འཚོ་བ་གང་འདྲ་ཞིག་སྐྱེལ་ཀྱི་ཡོད་པ་དང༌། འགོ་ཁྲིད་པའི་བསམ་ཚུལ་གང་འདྲ་ཞིག་ཡོད་མེད་མ་ཤེས་པའི་གནས་ཚུལ་བྱུང་བ་དེས་འགོ་དམངས་དབར་རིང་ཐུང་ཤོར་བ་དང༌། དོགས་པ་རྣམ་རྟོག་རྣམས་བྱུང་བ་རེད། དེ་ནི་བོད་གཅིག་པུ་མིན་པར་འཛམ་གླིང་གཞན་ལའང་དེ་འདྲ་བྱུང་ཡོད། དེས་ན་འགོ་ཁྲིད་མཁན་དང༌། འཁྲིད་བྱའི་མང་ཚོགས་མཉམ་དུ་འདྲེས་ འགོ་ཁྲིད་པའི་བསམ་ཚུལ་འདི་དང༌། དམིགས་ཡུལ་འདི་ཡིན། བྱེད་སྟངས་འདི་ཡིན་ཞེས་གསལ་པོར་བརྗོད།

མང་ཚོགས་ནས་ཀྱང་འདི་ལེགས། འདི་མི་ལེགས་སྙམ་དུ་རྟོག་དཔྱོད་བྱས། དེ་ནས་མི་དེར་ཡིད་ཆེས་བློས་འགེལ་བྱས་ན་མི་དེས་མང་ཚོགས་ཀྱི་འགོ་ཁྲིད་ཐུབ་རྒྱུ་དང༌། མི་མང་གིས་ཡིད་ཆེས་བློས་འགེལ་ཆ་འཇོག་མ་བྱས་ན་མི་དེས་འགོ་ཁྲིད་བྱེད་མི་ཐུབ། མི་མང་གིས་ཆ་འཇོག་ཡིད་ཆེས་ཡོང་བ་ལ་གདོང་ངོ་ཤེས་པ་ཙམ་གྱིས་མི་ཕན་པས་རང་གི་བསམ་བློ་གང་ཡོད་ཤེས་དགོས་པས། དེ་ལ་གནས་ལུགས་གསལ་པོར་བརྗོད་དགོས་པ་ཡིན།

འགའ་ཤས་ཀྱི་དགོངས་པར། ངས་འདིར་ལངས་ནས་སྐད་ཆ་ཤོད་པར་ཕྲན་བུ་མ་བདེ་བ་ལྟ་བུ་ཡོད་ན་དེ་ལ་འགལ་བ་མེད། ངའི་ནུས་པས་ལྡང་གི་ཡོད་མེད་མི་ཤེས་ཀྱང་ད་ལྟའི་གནས་སྐབས་འདིར་ངས་འགོ་ཁྲིད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་སྟབས་ངའི་བསམ་ཚུལ་དང༌། དྷ་རམ་ས་ལའི་འགོ་ཁྲིད་ལས་ཁུངས་ཀྱི་བསམ་ཚུལ་གང་ཡོད་སྙན་སྒྲོན་ཞུ་བའི་ཚུལ་དུ་བརྗོད་རྒྱུ་འདི་སྐབས་བབས་ཀྱི་ལས་འགན་རེད།

ང་ཚོའི་བསམ་ཚུལ་རྣམས་ཁྱེད་རང་ཚོས་ཤེས། བློ་ངེས་བྱུང་ན་རྗེས་ལ་ལས་དོན་ཞིག་བཀོད་སྒྲིག་བྱུང་བའི་ཚེ་འདིའི་འགྲོ་སྟངས་འདི་ཡིན། འདི་ལ་གནད་འདི་འདྲ་ཞིག་ཡོད་སྙམ་དུ་དྲན་ནས་དེ་བཞིན་དུ་བསྒྲུབ་རྒྱུར་ཕན་ཐོགས་ཡོང་རྒྱུ་ཡིན་སྟབས། དེ་རིང་གང་ཅིའི་གནས་ཚུལ་ཤེས་རྟོགས་ཀྱི་དོན་དུ་གནས་ལུགས་ཕྲན་བུ་བཤད། ཚོགས་འདུ་ལྟ་བུ་བྱས་ན་བསམ་པ་ཡིན།

དང་པོར། ཚང་མས་མཁྱེན་གསལ་ལྟར། ང་ཚོས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ཞེས་རྩ་བ་ཆེན་པོར་འཛིན་གྱི་ཡོད་པ་རེད། བསྟན་པ་འདི་རྩ་བ་ཆེན་པོ་ཡིན་ཐག་ཆོད་ཡིན། འཛིན་སྐྱོང་སྤེལ་གསུམ་གང་འདྲ་ཞིག་བྱ་དགོས་ཀྱང་བྱས་ཏེ། ཉམས་པ་སོར་ཆུད་མི་ཉམས་གོང་འཕེལ་བྱ་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་རེད། སྤྱིར་བཏང་བརྗོད་ན། དེང་དུས་འཛམ་གླིང་འདིར་མདོ་སྔགས་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་སྤུས་དག་པོ་ནི་རང་རེ་བོད་གངས་ཅན་པར་མ་གཏོགས་མེད་པ་ལྟ་བུ་ཡིན། ང་ཚོའི་གཅེས་ནོར་གཞན་ལ་ངོམས་རྒྱུ་གཅིག་ཡོད་པ་ནི་དེ་འདྲའི་ཆོས་དང༌། དེ་དང་འབྲེལ་བའི་ཤེས་རིག་གཏིང་ཟབ་འདི་རང་ཡིན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པའམ། ཆོས་འདི་དག་དར་རྒྱས་གོང་འཕེལ་དུ་གཏོང་དགོས་པ་རྩ་དོན་ངོ་མ་དེ་ཡིན།

ཡར་རྒྱས་གཏོང་སྟངས་ཇི་འདྲ་ཞིག་བྱ་རྒྱུ་ཡིན་ནམ་སྙམ་ན། སྔར་ཕན་བོད་ལ་བསྟན་པ་འཛིན་སྐྱོང་སྤེལ་གསུམ་བྱེད་སྐབས་ཀྱི་གནས་སྟངས་དེ་དང༌། ད་ལྟའི་གནས་ཚུལ་ལ་འགྱུར་བ་བྱུང་ཡོད། ཕྱིན་ཆད་ཀྱང་བོད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་སྔར་གྱི་དེར་གནས་རྒྱུ་མིན་སྟབས། ང་ཚོས་བསྟན་པ་འཛིན་སྐྱོང་སྤེལ་གསུམ་བྱེད་སྟངས་ཀྱང་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ངོ་མ་དང་བསྟུན་པའི་ཐོག་ནས་བྱ་དགོས། ཡུལ་གྱི་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་འགྱུར་བཞིན་པ་ཡིན་ནའང༌། ང་ཚོའི་བྱེད་སྟངས་སྔར་གྱི་དེ་ཁོ་ནར་སྡུག་སྒོམ་བརྒྱབ་སྟེ་བསྡད་ན་མི་འགྲིགས། དེས་ཕན་ཐོགས་ཕྲན་བུ་འབྱུང་ཡང༌། སྤྱི་ཡོངས་མང་ཚོགས་ལ་རླབས་ཆེན་པོའི་ཕན་ཐོགས་འབྱུང་བ་དཀའ། དེས་ན། ཆོས་ཀྱི་འགན་ཁུར་གྲྭ་རིགས་ཉུང་ཤས་ཤིག་ལ་འཁྲི་བ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་པར། ཆོས་ལ་དད་མོས་ཡོད་པའི་མང་ཚོགས་ཚང་མའི་བསམ་བློའི་ནང་ཆོས་ཀྱི་གནད་འགག་རྣམས་སློབ་སྟོན་བྱ་རྒྱུར་ཤུགས་སྣོན་བྱེད་དགོས་པ་གལ་ཆེན་པོར་མཐོང་གི་འདུག ང་ཚོའི་མ་འོངས་པའི་མི་རབས་གཙོ་ཆེ་ཤོས་སློབ་གྲྭའི་ནང་ནས་ཡོང་རྒྱུ་ཡིན་སྟབས། སློབ་གྲྭའི་ནང་ཡོད་པའི་བུ་ཕྲུག་ཆུང་ངུ་ཚོའི་བསམ་བློའི་ནང་ཆོས་ཀྱི་སློབ་སྟོན་བྱ་དགོས།

དེ་ཡང་དེ་སྔ་བོད་ཀྱི་འགྲོ་ལུགས་ལྟར་བུ་ཕྲུག་ཆུང་དུས་ནས་དགོན་པར་བཞག་སྟེ་དགོན་པ་དེའི་ནང་གི་མི་ཚེ་སྐྱེལ་སྟངས་དེ་གཅིག་པུ་ལས། འཛམ་བུ་གླིང་གི་གནས་ཚུལ་དང༌། ཉེ་སྐོར་རྒྱ་དཀར་ནག་གི་གནས་ཚུལ། མདོར་ན་བོད་རང་གི་ཡུལ་སྡེ་ཡས་མས་དང༌། རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་གི་གནས་ཚུལ་ཙམ་ཡང་ཤེས་རྟོགས་མ་ཐུབ་པ། དཔེར་ན། ཡི་གེ་ཡང་ཇི་བཞིན་མི་ཤེས་པའི་གནས་ཚུལ་དེས་ནུས་པ་ལྡང་མི་ཐུབ་པར་བརྟེན། ད་ཆ་རང་རེའི་བུ་ཕྲུག་ཆུང་ངུ་ཚོར་ཆོས་ཀྱི་སློབ་གསོ་བྱེད་པ་དང་ཆབས་ཅིག་དེང་དུས་འཛམ་གླིང་གི་གནས་ལུགས་རྣམས་ཀྱང་ཤེས་ཐུབ་པ་ཞིག་བྱས་ཏེ་དེ་གཉིས་ཟུང་འབྲེལ་དུ་འགྲོ་ཐུབ་པ་བྱེད་དགོས་ལ་བྱེད་ཐུབ་ཀྱི་རེད་བསམ་གྱི་འདུག དེ་ལྟར་བྱུང་ན་ཆོས་ལ་དད་པ་དེ་ཡང་ལམ་སང་གཡོ་འགུལ་གཏོང་མི་ཐུབ་པའི་བརྟན་པོ་ཞིག་ཡོང་གི་རེད།

རྒྱུ་མཚན་དེ་ལྟ་བུ་ལ་བརྟེན་ནས། སློབ་གྲྭ་ཁག་ལ་ཆོས་ཀྱི་སློབ་སྦྱོང་སྤྲོད་རྒྱུ་དེ་གལ་ཆེན་པོར་བརྩིས་ཏེ་ཐོག་མར་སློབ་གྲྭ་ཁག་སོ་སོར་ཆོས་དགེ་བཞག་ཡོད་པ་དང༌། ད་དུང་དེ་ལ་ཤུགས་སྣོན་རྒྱག་དགོས་པ་ཡིན་སྟབས་ཕྱིན་ཆད་སློབ་གྲྭ་ཁག་གི་དགེ་རྒན་རྣམས་ས་དགེ་བཀའ་རྙིང་རིས་མེད་ཀྱི་གཞུང་ཆེན་པོ་ལ་སློབ་གཉེར་བྱས་པའི་སེར་མོ་བའི་ཁོངས་ནས་འགྲོ་ཐུབ་པ་བྱུང་ན། དགེ་རྒན་རྣམས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ཞུགས། ཁྱིམ་ནས་ཁྱིམ་མེད་པར་རབ་ཏུ་བྱུང་སྟེ་དགེ་ཚུལ་སློང་གི་སྡོམ་ལྡན་ཡིན་པས། དེ་ལ་དཔག་པའི་ཀུན་སྤྱོད་ཅིག་ཡོང་རྒྱུ་དང༌། གཞུང་ལ་སྦྱངས་པ་ཡོད་པའི་དབང་གིས་ཆོས་ཞེས་བརྗོད་པའི་ཚེ་ཡང་དེ་ལ་འགྲེལ་བཤད་བྱེད་ཐུབ་པ་ཡོང་རྒྱུར་བརྟེན། དགེ་རྒན་རྣམས་སློབ་གཉེར་ཟིན་པའི་ཁོངས་ནས་འགྲོ་ཐབས་སྐོར་ལ་བསམ་གཞིགས་བྱས་དང་བྱེད་མུས་དེ་ལྟར་ཡིན།

ང་ཚོའི་མི་རབས་རྗེས་མ་བུ་ཕྲུག་འདི་རྣམས་ལོ་དུས་ངེས་ཅན་ཞིག་རིང་སློབ་གྲྭའི་ནང་སློབ་གཉེར་གྱི་འཚོ་བར་སྤྱད་དེ་གནས་རྒྱུ་དང༌། སློབ་གྲྭ་ཐོན་པའི་དུས་མཚམས་སུ་ཆོས་ཀྱི་མཐོ་རིམ་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་འདོད་ཡོད་པ་རྣམས་རང་མོས་ཀྱི་བྱ་རྒྱུ་དང༌། བྱིངས་རྣམས་ཀྱང་ཆོས་སྲིད་གཉིས་ལྡན་གྱི་བསམ་བློ་ལེགས་པོ་ཞིག་ཡོང་གི་རེད་བསམ་གྱི་འདུག དེ་རྣམས་མ་འོངས་པའི་བསམ་ཚུལ་ཡིན།

ད་ལྟའི་ཆར་ཆོས་ཀྱི་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་དང་བྱེད་མུས་དགེ་འདུན་གྱི་སྡེ་རྣམས་འཚོ་ཐབས་སྐོར་ང་ཚོའི་དཀའ་ངལ་ཆེ་ཤོས་ཤིག་ཡིན། གང་ཡིན་ཟེར་ན། དེང་དུས་འཛམ་གླིང་འདིར། ཆོས་ཞེས་པ་ནི་རང་གི་འདོད་པས་དང་དུ་བླངས་ནས་བྱས་པར་ངོས་བཟུང་བས། ཆོས་བྱེད་དགེ་འདུན་པའི་མཐུན་རྐྱེན་སྐོར་གླེང་འཕྲོས་བྱས་ན། མི་འདོད་རྣམ་འགྱུར་དང་མཁྲེགས་བཟུང་བྱེད་མཁན་མང་པོ་ཞིག་ཕྱི་རྒྱལ་དང༌། རྒྱ་གར་ནང་ཁུལ་ལའང་ཡོང་མུས་རེད།

ང་ཚོས་ཕྱོགས་གཞན་ནས་བསམ་བློ་ཞིག་མ་བཏང་ན་ད་མུས་ཀྱིས་ཁུངས་འཁྱོལ་ཐབས་མེད་པ་ཆགས་པར་བརྟེན་གཞི་རིམ་དང༌། འབྲིང་རིམ་གྱི་སློབ་གྲྭ་ཁག་ནས་སློབ་གཉེར་ཐོན་ཟིན་པའི་རྗེས་སུ། ཆོས་ཀྱི་སློབ་གཉེར་བྱ་ཡུལ་ད་ཡོད་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ཀྱི་སློབ་གཉེར་བྱེད་སའི་ཆོས་སྒར་ཆེན་པོ་རྣམས་ཆེས་མཐོའི་མཐོ་རིམ་སློབ་གྲྭའི་རྣམ་པ་ཞིག་ཏུ་བསྒྱུར་ཐུབ་ན། དགེ་མཚན་ཆེན་པོ་ཞིག་མཐོང་སྟེ། དེང་སྐབས་ལས་དོན་དེ་འབད་སྒྲུབ་བྱ་མུས་ཡིན།

དེ་རིང་འདིར་མཁས་པ་བླ་སྤྲུལ་མང་པོ་ཕེབས་ཡོད་སྟབས། གོང་གི་གནས་ཚུལ་ལས་འཕྲོས་པའི་གླེང་མོལ་ཕྲན་བུ་ཞུས་ན། ང་ཚོའི་ཆོས་སྲུང་སྐྱོབ་བྱ་རྒྱུ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེ་བ་དང༌། བྱེད་སྟངས་ལ་ཁྱད་ཅིག་མེད་དམ་སྙམ། སྔར་ཕན་བོད་ལ་ཆོས་དར་བའི་སྐབས་ཡུལ་གྱི་གནས་སྟངས་དེ་ཇི་འདྲ་ཞིག་ཡིན་ནམ་སྙམ་ན། ཡུལ་གྱི་སྤྱི་ཚོགས་གནས་སྟངས་དེ་ཞིང་བྲན་ལམ་ལུགས་དང༌། ས་བདག་གི་གནས་སྟངས་ཐོག་གནས་ཡོད། ཡུལ་གྱི་སྤྱི་ཚོགས་གནས་སྟངས་ཞིང་བྲན་ལམ་ལུགས་སུ་གནས་པ་དེས། ཆོས་དང་ཆོས་བྱེད་སྟངས་ལ་སྐྱོན་བྱུང་མེད་ཀྱང༌། ཆོས་བྱེད་གྲྭ་རིགས་ཚོའི་འཚོ་བ་སྤྱོད་སྟངས་དང༌། ལྷག་པར་བླ་མ་ཆེ་ཁག་ཚོའི་འཚོ་བ་སྤྱོད་སྟངས་ནང་ཞིང་བྲན་ལམ་ལུགས་ཕྲན་བུ་འདྲེས་མེད་དམ་བསམ་གྱི་འདུག དེ་ཇི་འདྲ་ཞིག་ཡིན་ནམ་སྙམ་ན། དཔེར་ན། དགོན་པ་ཚོར་ཆོས་གཞིས་ཡོད། དེ་དག་ཡུལ་གྱི་ནང་སྒེར་ལ་དབང་བའི་ས་ཞིང་མེད་བཞིན་དུ་དགོན་པ་གཅིག་པུར་ས་ཞིང་བྱུང་བ་མིན། ཡུལ་གྱི་ནང་སྒེར་ལ་དབང་བའི་ས་ཞིང་ཡོད་པའི་དབང་གིས་དགོན་ཁག་ཚོར་ཡང་དེ་བཞིན་བྱུང་བ་ཡིན། ཕྱིན་ཆད་ས་ཞིང་རྣམས་གཞུང་ལ་དབང་བ་མ་གཏོགས་སྒེར་ལ་དབང་རྒྱུ་ མིན་སྟབས་དགོན་ཁག་ཚོར་ཡང་ས་ཞིང་ཡོང་ཤེས་སྟངས་མེད། ཡུལ་གྱི་ས་ཞིང་གནས་སྟངས་སྤྱི་ཚོགས་རྙིང་པའམ། ས་བདག་དང༌། ཞིང་བྲན་ལྟ་བུའི་འགྲོ་སྟངས་ཤིག་ཆགས་པའི་དབང་གིས་དགོན་པའི་འགྲོ་སྟངས་ཀྱང་དེ་འདྲ་ཞིག་བྱུང་བ་མིན་ནམ་བསམ་གྱི་འདུག

ང་ཚོ་བོད་གཅིག་པུ་མིན་པར་འཛམ་གླིང་གང་སའི་འགྲོ་ལུགས་ལ་ལྟ་དགོས། དཔེར་ན། ཡོ་རོབ་ཕྷ་རན་སིའི་ནང་དང༌། ཨུ་རུ་སུའི་ནང༌། ང་ཚོའི་ཁྱིམ་མཚེས་རྒྱ་གར་ཡུལ་ནང་འགྲོ་སྟངས་གང་འདྲ་ཞིག་བྱུང་ཡོད་དམ། ཡུལ་གྱི་ནང་དབང་ཆེ་བ་དེ་ལ་ས་ཞིང་རྒྱ་ཆེ་བ་དང༌། རྒྱུ་ནོར་ལོངས་སྤྱོད་མང་བའི་གནས་ཚུལ་ཞིག་ཡོད། མི་དམིགས་བསལ་བ་འགའ་རེའི་ངོས་ནས་བསམ་ན། རྒྱ་གར་གྱི་རྒྱལ་པོ་ཚོའི་ནང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མང་པོ་བྱུང་ཡོད་པ་དང༌། བོད་དང་རྒྱ་ནག་སོགས་ལའང་དེ་བཞིན་བྱུང་ཡོད་ཀྱང༌། སྤྱིར་བཏང་གི་དབང་དུ་བརྗོད་ན། མི་ལ་ཉོན་མོངས་དུག་གསུམ་ཡོད་ཕྱིན་ཆད་རང་ལ་དགའ་པོ་དང༌། གཅེས་འཛིན་བྱེད་པ་ཤུགས་ཀྱིས་འབྱུང༌། དེའི་དབང་གིས་ཡུལ་གྱི་རྒྱལ་པོ་ཚོས་མི་མང་གི་བདེ་སྡུག་ལ་ལྟ་རྟོག་ཇི་ཙམ་བྱས་ཀྱང༌། རང་གི་བདེ་སྐྱིད་དང་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་བསམ་བློ་ཞིག་ངེས་པར་དུ་ཡོང་གི་རེད། རང་གི་རྒྱུ་ནོར་ལོངས་སྤྱོད་སྤེལ་རྒྱུའི་བསམ་བློས་ཡུལ་གྱི་དབང་འཛིན་བྱས་པ་ཡིན།

རྒྱལ་པོའི་གནས་སྟངས་དེ་འདྲ་ཞིག་དང་དུས་མཉམ་དུ་ཡོད་པའི་བླ་མ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཕན་ཚུན་མཆོད་ཡོན་དུ་འབྲེལ་བའི་ཚེ་བླ་མ་རང་ངོས་ཀྱི་བསམ་བློར་སྐྱོན་མེད་པ་ཞིག་ཡིན་ནའང༌། བླ་མའི་ཉེ་འཁོར་ལ་ཡོད་པ་རྣམས་ལ་རིམ་པས་ཤན་ཞུགས་པའམ། ཡུལ་ནང་ཡོད་པའི་ས་བདག་གི་བྱེད་སྟངས་ཀྱི་དྲི་མ་ལྟ་བུ་ཞིག་འགོས་མཆེད་ཡོང་གི་མེད་དམ་བསམ་གྱི་འདུག བཅོམ་ལྡན་འདས་རང་གིས་འདུལ་བའི་ནང་བཀའ་གནང་བའི་གནས་ཚུལ་བྱས་ན། དགེ་སློང་རྣམས་རྒྱལ་བློན་ཁག་དང་རྒྱང་ཙམ་ཞིག་དགོས་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་འདུག་ཀྱང༌། དབང་དང་འབྱོར་པ་འདོད་པའི་མི་ཚོས་དེ་དག་དང་ནང་ཉེ་བྱས་ཏེ་གཅིག་ཕན་གཅིག་གྲོགས་བྱས་པས་བླ་མའི་གནས་ཚུལ་ལ་ས་བདག་ཚོའི་སྤྱོད་ཚུལ་འདྲེས་ལྷད་བྱུང་ཡོད་པ་གསལ་པོ་ཡོད། འགྲོ་ལུགས་དེ་ཚོ་བོད་གཅིག་པུ་མིན་པར་རྒྱ་གར་ནང་གི་བླ་མ་ཆེན་པོ་ཚོར་ཡང་དཔེ་ལྟ་ས་ཡོད། ད་དུང་ཕྷ་རན་སི་དང༌། ཨུ་རུ་སུར་ཤིན་ཏུ་གསལ་པོ་ཡོད། ཨུ་རུ་སུ་དཀར་པོའི་དུས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཚོ་དང༌། སྐབས་དེའི་བླ་མ་ཆེན་པོ་ཚོའི་བར་དམིགས་བསལ་གྱི་འབྲེལ་བ་ཞིག་ཆགས། རྒྱལ་པོ་ཉམས་པའི་ཚེ་བླ་མ་རྗེས་འབྲང་བཅས་པ་ཚོ་ཡང་ཉམས། དེ་བཞིན་ཕྷ་རན་སིར་ཡང་གསར་བརྗེ་ཐོག་མར་བྱུང་སྟེ་ཕྷ་རན་སིའི་རྒྱལ་པོ་མགོ་རྟིང་སློག་པའི་ཚེ་བླ་མ་ཚོ་ཡང་སྤྱི་ཚོགས་ནང་ཕམ་རྒུད་ཆེན་པོ་བཟོས་པ་རེད།

བོད་ཀྱི་བླ་མ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཚོ་ནི་རང་ལས་གཞན་གཅེས་པར་འཛིན་མཁན་ཡིན་པས་གོང་གི་གནས་ཚུལ་དང་མི་འདྲ་ཡང༌། བླ་མ་ཚང་མ་དེ་འདྲ་ཤ་སྟག་ཡིན་བརྗོད་མི་ཐུབ་ཅིང༌། ལྷག་དོན་བླ་མའི་ཉེ་སྐོར་བ་ཚོའི་གནས་ཚུལ་ནི་ཐ་དད་ཡིན་པས། དེ་ཚོའི་ཐོག་སྐྱོན་ཕྲན་བུ་མེད་དམ་སྙམ། ཐག་ཉེ་སར་ང་རང་ཚོའི་དྲན་ཐོག་ལ་རྭ་སྒྲེང་རྒྱལ་ཐོག་དང༌། སྟག་བྲག་རྒྱལ་ཐོག་སྐབས་གནས་ཚུལ་འདྲ་མིན་མང་པོ་བྱུང་ཡོད།

དཔེར་ན། སེ་ར་དང༌། གཞུང་གཉིས་དམག་ག་རེའི་དོན་ལ་ཐུག་པ་རེད། བྱེས་གྲྭ་ཚང་ནས་གཞུང་ལ་རྒྱབ་གཏོད་བྱས་པ་དང༌། བསྟན་པར་རྒྱབ་གཏོད་བྱས་པ་མིན་ཡང༌། བླ་མའི་ཞབས་འབྲིང་ཚོ་མི་མཐུན་པ་དང༌། བླ་བྲང་ཕན་ཚུན་མི་མཐུན་པ་བྱུང༌། བླ་བྲང་གཅིག་གིས་གཞུང་གི་སྲིད་དབང་བཟུང་སྟབས་དེ་དག་ཕན་ཚུན་འདྲེས་ནས་གནས་ཚུལ་དེ་ལྟར་བྱུང་བ་རེད། གནས་ཚུལ་དེ་ཚོ་གཞན་དག་གི་སྐྱོན་མིན་པར་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་གནས་སྟངས་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱོན་བྱུང་བ་མིན་ནམ་སྙམ་པ་འདུག སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་འཛིན་སྐྱོང་བྱེད་པ་དགེ་འདུན་གྱི་སྡེ་ལ་རག་ལུས་པ་དང༌། དེ་ཡང་བསྟན་འཛིན་གྱི་སྐྱེས་བུ་རྣམས་སྐུ་ཚེ་བརྟན་ཅིང༌། མཛད་འཕྲིན་རྒྱས་པ་ལ་རག་ལུས་པ་དེ་རྣམས་དངོས་འབྲེལ་ཡིན། དེ་དག་གི་དོན་དུ་ཚང་མས་བསམ་གཞིགས་བྱེད་མུས་རེད། འོན་ཀྱང༌། ཅི་མཛད་ལེགས་མཐོང་གི་བསམ་ཚུལ་ཐལ་ཆེས་དྲགས་ཏེ་ལྷོད་ཡངས་ཤོར་ན། ང་ཚོའི་མི་ཐོག་འདིར་འགྲིགས་ཀྱང༌། མི་རབས་རྗེས་མ་ཚོས་ཀྱང་ང་ཚོ་ནང་བཞིན་ཅི་མཛད་ལེགས་མཐོང་གི་བསམ་བློ་ཤ་སྟག་གཏོང་མི་ཐུབ་ཅིང༌། གཏོང་མི་སྲིད། དེ་འདྲའི་གནས་ཚུལ་ལ་བརྟེན་ནས་འགྱུར་བ་བྱུང་ན་གནས་ཚུལ་ཚབས་ཆེན་པོར་འགྱུར་ཉེན་ཡོད་པས་འདི་སྐོར་གནས་ལུགས་ཕྲན་བུ་ཞུས་ན་སྙམ་པ་དང༌། ལྷག་པར་ཞུ་མཁན་ཡང་ང་རང་ལ་བབས་འོས་ཡོད་པ་ལྟ་བུ་འདུག མི་གཞན་ཞིག་གིས་བརྗོད་ན་བླ་མ་ལ་ཕྲག་དོག་སྡང་འཛིན་བྱེད་ལུགས་ཟེར་སྲིད། ངེད་རང་བླ་མ་ཡིན་པའི་ཁུལ་ལ་བརྟེན་བླ་མའི་རང་མཚང་བླ་མས་རིག་པ་དང༌། ངེད་རང་ནས་ཀྱང་འཚོ་བ་དེ་ལྟ་བུར་སྤྱད་ཡོད།

ཕྱོགས་གཅིག་ནས་བསམ་ན་དགེ་མཚན་འདྲ་ཡོད་ངེས་ཀྱང༌། ཕྱོགས་གཞན་གཅིག་ནས་བསམ་ན་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེའི་འཚོ་བ་ལ་ཡང་ཞིང་བྲན་ལམ་ལུགས་འདྲེས་པའི་འཚོ་བ་ཞིག་ཡོད་ངེས་ཡིན། རང་གི་ཉམས་མྱོང་གི་ཐོག་ནས་སྐྱོན་མཐོང་བ་ཡིན་སྟབས། སྐྱོན་དེ་དག་བརྗོད་པའི་སྐབས་བབས་ངེད་རང་ལ་ཡོད་པར་བསམ་གྱི་འདུག བླ་མའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་མཛད་སྤྱོད་དང༌། བླ་མའི་ཞབས་འབྲིང་སྡེར་གཏོགས་དང་བཅས་པའི་གནས་ཚུལ་ཐ་དད་ཡིན་པས། ཅི་མཛད་ལེགས་མཐོང་ཐལ་ཆེས་པའི་སྐོར་བསམ་བློ་ལེགས་ཟབ་གཏོང་དགོས། ང་ཚོ་རྒྱ་གར་དུ་འབྱོར་ནས་མི་ལོ་དྲུག་ཙམ་སོང༌། དྷ་རམ་ས་ལར་མཚོན་ན་བསྒྱུར་བཅོས་མང་པོ་འགྲོ་བཞིན་པ་ཡིན། ང་ཚོ་བྱེད་བྱེད་མང་ནས་བསྒྱུར་བཅོས་བྱས་པ་མིན། ང་ཚོ་འགོ་ཁྲིད་ལས་ཁུངས་ཡིན་པའི་དབང་གིས་འཛམ་གླིང་གི་གནས་ཚུལ་ཕྱོགས་མང་པོར་རྟོག་ཞིབ་བྱེད་བཞིན་ཡོད་ལ། དེ་ལྟར་མ་བྱས་རང་བྱས་ལ་ཐུག་ཡོད། འཛམ་གླིང་གི་གནས་ཚུལ་དང་བསྟུན་ནས་ང་ཚོའི་དྲི་མ་རྣམས་གཞན་གྱིས་ཚུར་མ་བཀྲུས་གོང་རང་ངོས་ནས་འཁྲུ་རྒྱུའི་བསམ་བློ་མི་གཏོང་ཐབས་མེད་ཡིན་པ་ལྟར། བསམ་བློ་གཏོང་གི་ཡོད། དེ་ཡང་མི་འདོད་བཞིན་དུ་མིན་པར་དགའ་བཞིན་སྤྲོ་བཞིན་དུ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།

འོན་ཀྱང༌། ད་དུང་རྒྱ་གར་ནང་གནས་ཚུལ་དེ་ཚང་མས་གསལ་པོ་མ་མཁྱེན་པའི་དབང་གིས་རྣམ་འགྱུར་སྟོན་སྟངས་དང༌། སྐད་ཆ་ཤོད་སྟངས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་རྒྱས་ཐབས་ཡིན་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་ལ་དོན་དུ་མི་སྒེར་འགའ་ཞིག་གི་ཁེ་ཕན་ཆེད་འགྲོ་བ་ལྟ་བུ་དང༌། མི་དེ་གའི་བསམ་བློའི་ནང་ངའི་ཁེ་ཕན་ཆེད་ཡིན་བསམ་པ་ཞིག་མེད་ན་ཡང༌། དོན་གྱི་འགྲོ་སྟངས་དེ་འདྲ་ཞིག་ཆགས་པའི་གནས་ཚུལ་ཡོང་སྲིད་ཀྱི་མེད་དམ་བསམ་པ་འདུག དཔེར་ན། བླ་མ་ཞེས་རྒྱལ་པོ་ཆུང་ཆུང་ཞིག་གི་རྣམ་འགྱུར་ལྟ་བུ་ཡོད་པ་འདི་ཚོ། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ཀྱི་ང་ཚོའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་གནས་སྟངས་དེ་དང་རན་གྱི་ཡོད་ན་ཡང༌། གནས་ཚུལ་དེ་གལ་སྲིད་ཞིང་བྲན་ལམ་ལུགས་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན་ན། ཕྱིན་ཆད་ཞིང་བྲན་ལམ་ལུགས་བསྒྱུར་བཅོས་འགྲོ་བའི་ཚེ་གནས་ཚུལ་དེ་དག་མི་རན་པར་འགྱུར་བར་ཐེ་ཚོམ་མེད།

དེར་བརྟེན། ང་ཚོའི་ཆོས་བྱེད་དགེ་འདུན་སྤྱི་དང༌། དེའི་ནང་ནས་བསྟན་འཛིན་གྱི་སྐྱེས་ཆེན་ཚོའི་འགྲོ་སྟངས་ཀྱི་ནང་ཞིང་བྲན་ལམ་ལུགས་ཀྱི་འཚོ་བའི་གནས་ཚུལ་འདྲེས་ཡོད་མེད་བརྟག་དཔྱད་བྱས་ཏེ་གལ་སྲིད་འདྲེས་ཡོད་ན་དགའ་བཞིན་སྤྲོ་བཞིན་དུ་དབྱེ་བ་འབྱེད་དགོས། བསྟན་པ་འཛིན་སྐྱོང་སྤེལ་གསུམ་ལ་མེད་མི་རུང་བའི་གཞི་རྩ་ངོ་ཐོག་དེ་གང་ཡིན་པ་དང༌། ཞིང་བྲན་ལམ་ལུགས་ཡོད་པའི་སྐབས་སུ་བྱ་ཐབས་དེས་བསྟན་པ་འཛིན་སྐྱོང་སྤེལ་གསུམ་ལ་ཕན་གྱི་ཡོད་ན་ཡང༌། ད་ཆ་ཞིང་བྲན་ལམ་ལུགས་མེད་པའི་ཚེ་བྱ་ཐབས་དེས་བསྟན་པ་འཛིན་སྐྱོང་སྤེལ་བར་ཕན་གནོད་ཇི་བྱེད་དབྱེ་བ་གསལ་པོ་ཕྱེ་བའི་ལམ་ཐོག་ཏུ་འགྲོ་མ་ཐུབ་ན། ནམ་ཞིག་སྔར་ཕྷ་རན་སིར་གསར་བརྗེ་བྱུང་བའི་སྐབས་ཆོས་བྱེད་བླ་མ་རྣམས་མགོ་རྟིང་ལོག་པ་ལྟ་བུ་ཡོང་ཉེན་ཡོད།

དེ་འདྲ་མ་བྱུང་ན་བླ་དགེ་སོ་སོ་མི་རེ་ཟུང་དང༌། སྡེར་གཏོགས་བཅས་པར་དཀའ་ངལ་བྱུང་བར་འགལ་བ་གང་ཡང་མེད་ཀྱང༌། དྲི་མ་མེད་པའི་རྒྱལ་བའི་བསྟན་པ་འདི་ཉིད་ལ་ཉམས་ཆག་འགྲོ་གཞིར་སོང་ན་གཏན་ནས་མི་འོས་པས་དེ་རྩིས་བསམ་བློ་གཏོང་དགོས། དཔེར་ན། ངས་སྐྱོན་བརྗོད་བྱས་པ་མིན་ཡང༌། འདི་ལྟ་བུ་ཡོང་གི་འདུག

བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་འདུལ་བའི་ཁྲིམས་ལུགས་ནང་རང་ཉིད་ལོ་ཉི་ཤུ་མ་ལོན་པར་དགེ་སློང་སྒྲུབ་མི་ཆོག་པ་དང༌། གཞན་ལ་དགེ་སློང་གི་སྡོམ་པ་སྦྱིན་པ་ལ་རང་ཉིད་དགེ་སློང་བསྒྲུབས་ནས་ལོ་བཅུ་སོང་བ་ཞིག་དགོས་པར་གསུངས་ཡོད་ཀྱང༌། སྐབས་རེ་བོད་ནང་བསྙེན་པར་རྫོགས་ནས་མ་མཐའ་ལོ་ལྔ་དང་ཕྱེད་ལྷག་མ་སོང་གོང་ནས་གཞན་ལ་སྡོམ་པ་སྦྱིན་པའི་གནས་ཚུལ་བྱུང་ཡོད།

རྒྱལ་དབང་སྐུ་ཕྲེང་ནང་ལའང་དེ་འདྲ་ཞིག་བྱུང་ཚོད་འདུག གནས་ཚུལ་དེ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བཅས་པ་ལ་འདི་ལྟར་ཡོད་ཀྱང༌། བླ་མ་འདི་ཆེན་པོ་ཡིན་པས་དམིགས་བསལ་བྱ་དགོས་ཞེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བཅས་པ་ལས། བླ་མ་གལ་ཆེ་བར་བཟུང་བ་ཡིན། སྐབས་དེའི་བླ་མ་དེར་དམིགས་བསལ་བཏང་ཆོག་པ་ཞིག་ཡིན་དུ་ཆུག་ཀྱང༌། དེའི་མིང་བཟུང་བའི་བླ་མ་རྗེས་མ་དེར་ཡང་སྐུ་གོང་མའི་མཛད་ལམ་འདི་ལྟ་བུ་ཡིན་པས་འདི་བཞིན་བྱ་དགོས་ཞེས་བརྗོད་ན། བླ་མ་རྗེས་མ་དེ་སྐུ་གོང་མ་དང་སྤངས་རྟོགས་མཉམ་པ་ཞིག་ཡོད་ན་ལྟ་ལེགས་ཀྱང༌། དེ་ལྟར་མེད་ན་མི་འཚམས་པར་གྱུར་ཚར་བ་རེད། སོ་སོ་ཐར་པའི་མདོར་ལོ་ཉི་ཤུ་མ་ལོན་པར་བསྙེན་པར་རྫོགས་ནས་སྡོམ་པ་མི་སྐྱེ་ལ། སྡོམ་པ་སྦྱིན་མཁན་ལའང་ཉེས་པ་ཡོད་པར་གསལ་པོར་གསུངས་ཡོད་ཀྱང༌། དགོན་པ་འགའ་ཤས་ནང་བླ་མ་ཆེ་ཁག་ལ་ཁྲི་པ་རེ་འཁོར་ལྟ་བུ་འཁེལ་སྐབས་བླ་མ་དགུང་ལོ་ ༡༥ ནས་ ༡༦ ཙམ་ཡིན་རུང་བསྙེན་རྫོགས་སྒྲུབ་རྐྱང་དང༌། སྡོམ་པ་སྦྱིན་རྐྱང་བྱེད་སྲོལ་ཡོད་ཚོད་རེད།

དུས་སྐབས་གཅིག་གི་བླ་མ་དེ་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཞིག་འཁེལ་བའི་སྐུ་ཚེ་དེར་དགུང་ལོ་ཉི་ཤུར་མ་སོན་ཀྱང༌། ཚེ་རབས་ནས་ཚེ་རབས་རབ་ཏུ་བྱུང་བས་འཆམ་གོས་བརྗེས་པ་ལྟ་བུ་ལས། ནང་གི་སྤངས་རྟོགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཡོད་ཡོད་པ་ཡིན་པས་འགྲིགས་སུ་རུང་ཡང༌། དེ་དག་སྔར་ལམ་དུ་སོང་ནས་སྐུ་ཕྲེང་དང་པོ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་གནས་ཚུལ་དེ་སྐུ་ཕྲེང་རྗེས་མ་ཚང་མར་རྒྱས་འགེབས་ཀྱིས་དེ་བཞིན་ཆོག་པར་འཛིན་པའམ། ཡང་ན། རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་ཡིན་ན། དེ་རིང་བསྙེན་པར་རྫོགས་ནས་སང་ཉིན་སྡོམ་པ་སྦྱིན་ཆོག་པ་ལྟ་བུ་བྱུང་ན་མི་འགྲིགས། གང་འཚམས་ནས་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་ནི་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་རྣམ་སྤྲུལ་ཡིན། སྤྱན་རས་གཟིགས་ལ་བཙུན་པ་ཞེས་བརྗོད་པ་དགེ་སློང་གི་སྡོམ་པ་ཡོད་པར་འདོད་པ་ཡིན་པས། དགེ་སློང་ཉིས་བརྩེགས་མ་བསྒྲུབས་ཀྱང་འགྲིགས་པར་བརྗོད་ཐུབ།

གང་འཚམས་ནས་མདང་སྐྱེས་ཀྱི་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེས་ཀྱང་དེ་རིང་དགེ་སློང་གི་སྡོམ་པ་སྦྱིན་པ་སྦྱིན་དུ་རུང་བ་ལྟ་བུར་བརྗོད་ན། ཆེས་ཤིན་ཏུ་ཐལ་འགྲོ་བ་ཡིན། དེ་ལྟར་ཐལ་ཆ་ཆེན་པོའི་རིགས་སྤངས་ནས་ལག་ལེན་ལེགས་པོ་མ་བྱས་ན། ཆོས་ཁས་མི་ལེན་མཁན་སྨོས་ཅི། ནང་པ་ནང་ཁུལ་འདུལ་ཁྲིམས་ལ་བྱང་བ་ཞིག་གིས་དྲི་བ་བཀོད་བྱུང་ན། སྤྱིར་བཏང་དམིགས་བསལ་མི་འདྲ་བ་དང༌། གསང་བ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཡིན་ཚུལ་ཙམ་བརྗོད་ན་ལས། དེ་མིན་ལན་འདེབས་དཀའ་བར་འགྱུར་ངེས་ཡིན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཛད་པ་རྣམ་ཐར་ལ་གསང་བ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཡོད་ངེས་ཡིན་ཀྱང༌། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་གནས་ཚུལ་ཞིག་དེའི་ཕྱོགས་ནའང་མེད་པའི་མི་རྣམས་ལ་དཔར་བཀབ་བྱེད་མི་ཐུབ། གནས་ཚུལ་དེ་གྲས་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཅས་པའི་ཁྲིམས་དེ་ལས། བླ་མ་དེའི་ཐོབ་གོ་ས་དབང་ཆེ་བ་བྱུང་བ་ཡིན། མང་ཚོགས་ཀྱི་བསམ་བློའི་ནང་དེ་ཚོར་མི་བདེ་བ་མང་པོ་མི་འབྱུང་བ་ནི་བླ་མ་ཆུང་ངུའི་དུས་ནས་དེ་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་གང་མིན་ཚད་ཅིག་ཡིན་ལུགས་བརྗོད་པ་རེད། དེ་ལའང་ནང་འགལ་ཡོད་དེ། བླ་མ་ལ་བསླབ་དགོས་ཀྱི་ཡོད་ཀྱང་ཕྱོགས་གཞན་ནས་བླ་མ་དེ་ཀུན་མཁྱེན་ཡིན་པར་བརྗོད།

དེ་འདྲའི་འགལ་འདུ་མང་པོ་ཞིག་ཡོད་བཞིན་དུ་གསང་བ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དང༌། ཐུན་མོང་སྣང་ངོ་ལ་སོགས་པའི་སྐད་ཆ་མང་པོ་ཞིག་བསྲེས་ཏེ་མཛུབ་མོ་འཛུགས་ས་མེད་པ་ཞིག་བཟོས་པ་རེད། ང་ཚོར་ལེགས་ཆ་དང་ཡོན་ཏན་ཡོད་པ་རྣམས་ཉི་ཤར་སྦར་མོས་མི་ཁེབས་ཟེར་བ་ལྟར་གཞན་གྱིས་རིམ་ཤེས་ཐུབ་རྒྱུ་ཡང༌། ང་ཚོར་སྐྱོན་ཡོད་པ་རྣམས་ལ་གཞན་གྱིས་མཛུབ་མོ་མ་བཙུགས་གོང་ང་རང་ཚོ་ནང་ཁུལ་ནས་ལེགས་བཅོས་བྱས་ན་ལེགས་ཤོས་ལ་བརྟེན་ངས་སྐྱོན་གང་ཡོད་རྣམས་ཞུས་པ་ཡིན། གོ་བ་བཞེས་སྟངས་མ་ནོར་བ་གནང་དགོས།

གོང་ཞུས་བཞིན། ཞིང་བྲན་ལམ་ལུགས་དང༌། བླ་མ་ཆེན་པོ་ཚོའི་འཚོ་བ་སྤྱོད་སྟངས་འདྲེས་ནས་ལག་གདང་དཔུང་སྦྲེལ་བྱས་པའི་ཉེར་ལེན་གྱིས་གནས་ཚུལ་དེ་དག་བྱུང་བ་མིན་ནམ་སྙམ་པས་དེ་དག་དབྱེ་བ་ཕྱེ་དགོས་ཀྱི་འདུག བསྟན་པ་འཛིན་སྐྱོང་སྤེལ་གསུམ་བྱེད་རྒྱུ་གལ་ཆེ་ཡང༌། བྱེད་སྟངས་ལ་གནས་ཚུལ་མང་པོ་ཞིག་གི་ཐོག་ནས་བསམ་གཞིགས་ལེགས་པོ་བྱ་དགོས་པ་ལས། སྔར་གྱི་བྱེད་སྟངས་ཁོ་ན་མི་ཉམས་གོང་འཕེལ་བྱས་པས་འགྲིགས་པར་བསམ་མི་རུང༌། དེ་རྣམས་གནས་ཚུལ་གཅིག་ཡིན།

གཉིས་པར། ང་ཚོའི་ཕ་མེས་ཀྱི་ནོར་བུ་དང་འདྲ་བའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་པ་དང་ཆབས་ཅིག ཆོས་འདི་ང་ཚོའི་མི་རིགས་གཅིག་ཁོ་ནའི་ནང་གནས་པ་མ་ཡིན་པར་ཕྱོགས་གང་སར་ཁྱབ་སྤེལ་གྱིས་གྲ་སྒྲིག་བྱ་རྒྱུའི་དུས་ལ་བབས་པར་མཐོང་གི་འདུག ང་ཚོའི་བླ་མ་གཞོན་པ་ཚོ་སློབ་གཉེར་བྱེད་འཕྲོ་བཞག་ནས་ཕྱི་རྒྱལ་དུ་འགྲོ་བ་དང༌། ལས་དོན་གཞན་དག་བྱེད་དགོས་པ་བྱུང་ཡོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་གང་ཡིན་ཟེར་ན། ང་ཚོ་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ལུགས་ནང་གསེས་ལའང་སིངྒ་ལ། ཐའེ་ལན། བི་ཏི་ནམ། རྒྱ་གར། འབར་མ་སོགས་སུ་ཡོད་པའི་ནང་ནས་ཆོས་ཆ་ཚང་ཞིང་རྒྱུ་མཚན་ལྡན་པའི་སྤུས་དག་པོ་དེ་བོད་ལ་མ་གཏོགས་མེད་པ་ལྟ་བུ་ཡིན།

དེ་དག་བོད་མིས་བཟོས་པ་མིན་པར་རྒྱ་གར་ནས་དར་བ་ཞིག་ཡིན། སྔར་རྒྱ་གར་དུ་ཆོས་འདི་རང་ཡོད་ཀྱང་བར་སྐབས་ཉམས་པ་དང༌། རྒྱ་གར་ནས་བོད་དུ་དར་བ་རྣམས་མ་ཉམས་པར་སྲུང་སྐྱོབ་རྒྱུན་བསྐྱངས་ཏེ་ད་བར་གནས་པ་རེད། བོད་དུ་ཡོད་པའི་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་འདི་ནང་ཆོས་གཞན་ལས་ཟབ་པས་འདི་དག་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་དགོངས་པ་མཐར་ཐུག་པ་དེ་རང་རེད་ཅེས་མི་མང་པོས་དོ་སྣང་བྱེད་པའི་དུས་ཚོད་འདི་འདྲ་ཞིག་ལ་སླེབས་ཡོད་པའི་གོ་སྐབས་འདི་ཟིན་ནས་ང་ཚོས་ལས་ཀ་ཕྲན་བུ་བྱེད་ཐུབ་ན་བསམ་པ་དང༌། ཕྱོགས་གཞན་ནས་བརྗོད་ན། དམར་པོའི་ལྟ་བ་ལ་མཚོན་ན་རྒྱལ་ཁབ་ཕན་ཚུན་དབྱེ་བ་མ་ཕྱེ་བར་རྒྱལ་མཚམས་རིས་མེད་རིང་ལུགས་ཞེས་བརྗོད་དེ་རྒྱ་ནག་དམར་པོས་རྒྱ་གར་ནང་དང༌། འཛམ་གླིང་གང་སར་དམར་པོའི་ལྟ་བ་འཛིན་མཁན་ཡོད་ཚད་ལ་གཡོ་འགུལ་གཏོང་ཐབས་བྱེད་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན།

ང་ཚོའི་ནང་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ནས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དུ་ཟེར་བ་ལས། བོད་རིགས་གཅིག་པུའི་དོན་དུ་ཟེར་བ་མིན་ཞིང༌། འཛམ་གླིང་འདི་གཅིག་པུ་མ་ཡིན་པར། ཁམས་གསུམ་གྱི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཅེས་བརྗོད་པ་ཡིན་པས། ང་ཚོའི་དམིགས་ཡུལ་ངོ་མ་རྒྱལ་མཚམས་རིས་མེད་རིང་ལུགས་ལྟ་བུ་ཡིན་ཀྱང༌། ང་ཚོས་སྤོབས་པ་ཞུམ་ནས་ཆོས་འདི་བོད་རིགས་ནང་ཁུལ་དུ་ཉར་རྒྱུ་ཙམ་དང༌། བོད་རིགས་གཅིག་པུའི་རྒྱུ་ནོར་ཡིན་པ་ལྟ་བུའི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་ཤོད་དགོས་ས་དང༌། བསྟན་དགོས་སར་ཐབས་ཤེས་ལྡང་ངེས་བྱེད་མ་ཐུབ། ད་ལྟ་ཕན་བོད་ལ་ང་ཚོས་ཕན་ཚུན་འབྲེལ་མཚམས་བཅད་ནས་བསྡད་པ་དེས་ང་ཚོར་གྱོང་བྱུང་ཡོད།

ད་ཆ་དུས་སྐབས་འདི་འདྲ་ཞིག་ཏུ་སླེབས་ཡོད་པས་ང་ཚོ་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་སྤུས་དག་པོ་འདི་དག་གཞན་ལ་སྟོན་རྒྱུའི་སྐོར་རྒྱལ་མཚམས་རིས་མེད་རིང་ལུགས་ཀྱི་བསམ་ཚུལ་འཛིན་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་མིན་ནམ་བསམ་པ་འདུག

དེ་རིང་འདིར་ཁྱེད་རྣམ་པ་འགའ་ཤས་ཕེབས་ཡོད། ཁ་སང་ཆོས་འབྲེལ་སྐབས་ཀྱང་ཞུ་རྒྱུ་བྱུང་བ་ལྟར། ང་ཚོས་ཆོས་ཤོད་དགོས་པ་དང༌། ཤོད་སྟངས་ཀྱང་ལུང་འདྲེན་ཙམ་མིན་པར་རིག་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་འབའ་ཞིག་བཀོད་དགོས། དོན་སྙིང་ཆོས་ཤོད་དགོས་སར་ཤོད་པ་དང༌། བསྟན་བཅོས་བརྩམས་དགོས་སར་བསྟན་བཅོས་བརྩམས། འགྲེལ་བཤད་བྱེད་དགོས་སར་འགྲེལ་བཤད་བྱ་རྒྱུ་སོགས་གལ་ཆེན་པོ་འདུག་པས་དེ་སྐོར་དེ་རིང་ཡང་བསྐྱར་གཞེན་སྐུལ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།

ཞོར་འཕྲོས་སུ་དོན་དག་གཞན་ཞིག་ཞུས་ན། ང་རང་ཚོ་བོད་ལ་དཔེ་ཆ་ཧ་ཅང་འབོར་ཆེན་པོ་ཡོད། དེ་རྣམས་ཆོས་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་ཤ་སྟག་དང༌། ཡང་ན་བླ་མའི་མིང་ཡོད་པ་ལྟ་བུའི་གནས་ཚུལ་ལ་བརྟེན་ནས་བརྩམས་པ་ལྟ་བུ་ལས། ཆོས་དང་འབྲེལ་བ་མེད་པའི་སྤྱིར་བཏང་གི་བསྟན་བཅོས་རྩོམ་སྤེལ་ལ་དོ་སྣང་ཆེན་པོ་མ་བྱས་པའི་དབང་གིས། དཔེར་ན། དེང་སང་བུ་ཕྲུག་ཚོར་ཀློག་དེབ་ཀྱི་དགོས་མཁོ་ཡང་ལྡང་གི་མི་འདུག ཆོས་ཀྱི་སྐོར་རྣམས་ནི་མཁྲེགས་དྲགས་ཏེ་ལམ་སང་གོ་རྟོགས་མ་ཐུབ། དེ་མིན་བླ་མའི་རྣམ་ཐར་འདྲ་ཀློག་ན་མ་གཏོགས་མེད། ང་ཚོ་བོད་པར་དེ་འདྲའི་རིགས་བརྩམ་རྒྱུ་མེད་པ་དང༌། རྩོམ་མི་ཐུབ་པ་མིན་ཡང༌། དོ་སྣང་མ་བྱས་པར་ལྷོད་ཡངས་སུ་བཞག་པའི་སྐྱོན་ཡིན་པས། མཁས་པ་ཚོས་དེ་ཚོའི་རིགས་ལའང་དགོངས་པ་བཞེས་ཏེ་ཆོས་གཅིག་པུ་མ་ཡིན་པར་སྤྱིར་བཏང་གི་གནས་ཚུལ་རིགས་འབྲི་རྩོམ་གནང་དགོས།

དཔེར་ན། ཉེ་ཆར་གཞོན་ནུ་ཟླ་མེད་ཀྱི་དཔེ་ཆ་དཔར་འདེབས་ཀྱིས་བཀྲམ་པར་བུ་ཕྲུག་ཚོས་དགའ་པོ་བྱེད་ཀྱི་འདུག དེ་བཞིན་དུ་བར་སྐབས་བོད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་དང༌། རྒྱ་མིའི་བཙན་འཛུལ་སྐོར། འདི་ཕྱོགས་ཡོང་རྐྱེན་སོགས་ང་རང་ཚོ་རྒན་པ་ཚོའི་བློ་ལ་ངེས་ཡོད་པས་དོ་སྣང་མ་བྱུང་ཡང༌། ང་ཚོའི་མི་རབས་རྗེས་མ་ཚོར་ཡི་གེ་ཞིག་འཇོག་མ་ཐུབ་ན། ཁོང་ཚོས་ཇི་བཞིན་ཤེས་པ་དཀའ་བས་རང་རང་གི་བློ་ངེས་ཡོད་པའི་ལོ་རྒྱུས་རྣམས་དྲན་ཐོག་གསལ་ཐོག་ཏུ་འབྲི་རྩོམ་གནང་ན་ལེགས་པོ་འདུག འདི་ཚོའི་སྐོར་ཆོས་དོན་དང༌། ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་སོགས་ནས་སྐུལ་མ་ཞུ་རྒྱུ་དང༌། འོས་བབས་ཀྱི་མཐུན་རྐྱེན་སྦྱོར་རྒྱུ་ཡང་ཡོང་རྒྱུར། འདི་འདྲའི་བསྟན་བཅོས་བརྩམ་རྒྱུར་དོ་སྣང་བྱ་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་མཐོང་གི་འདུག ཕྱོགས་གཞན་ནས་ཞུས་ན། མི་རབས་རྗེས་མ་ཚོས་གནས་ལུགས་མ་ཤེས་པ་རྣམས་ཤེས་ཐུབ་པ་དང༌། བསམ་བློར་བློ་བསྐྱེད་ཡར་རྒྱས་ཡོང་བའི་ཆེད་དུ་བསྟན་བཅོས་གང་མང་བརྩམས་ན་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་ཡོང་གི་རེད་བསམ་པ་འདུག དེ་རྣམས་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐོར་ཡར་རྒྱས་གཏོང་ལུགས་བསམ་ཚུལ་སྙིང་པོ་ཉུང་བསྡུས་ཞུས་པ་ཡིན།

གསུམ་པར། ཤེས་རིག་སྐོར་ཡིན། རྒྱ་གར་གཞུང་ནས་ཧ་ཅང་ཐུགས་ཁུར་ཆེ་བཞེས་གནང་སྟེ་སློབ་གྲྭ་ཁག་ལ་བུ་ཕྲུག་དྲུག་སྟོང་སྐོར་བདག་སྤྲོད་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པ་དེ་དག་ལོ་ཤས་ནང་ཐོབ་པའི་རྒྱལ་ཁ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན། སློབ་གྲྭ་དེ་དག་གི་འགྲོ་སྟངས་ཇི་འདྲ་ཞིག་ཡིན་ནམ་སྙམ་ན། ང་ཚོའི་ཆོས་སྲིད་ཟུང་འབྲེལ་གྱི་བསམ་བློ་རྣམས་སློབ་གྲྭའི་ནང་སློབ་སྦྱོང་སྤྲོད་པ་ཡིན། དེ་ཡང༌། དེང་དུས་འཛམ་གླིང་འདིར་ཡོད་པའི་རིག་གསར་གྱི་ཤེས་བྱའི་རྣམ་གྲངས་གཙོ་ཆེ་བ་རྣམས་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་པ་དང་ཆབས་ཅིག་ཏུ། ང་རང་ཚོའི་མི་རིགས་ཀྱི་ཆོས་དང༌། ཤེས་རིག་ཙམ་མ་ཟད། ང་ཚོའི་གོམས་གཤིས་བཟང་པོ་རྣམས་ཀྱང་འཇགས་ཐུབ་པའི་སློབ་སྦྱོང་བྱས་ཏེ་དོན་སྙིང་ཆོས་སྲིད་སྒྲོ་གཤོག་ཟུང་ལྡན་འབྱུང་ཐབས་ལ་འབད་བརྩོན་བྱེད་བཞིན་པ་ཡིན།

ད་ཆ་དཀའ་ངལ་གང་ཡོད་དམ་སྙམ་ན། ང་ཚོས་སློབ་གྲྭ་འཛུགས་མ་ཐུབ་པའི་དཀའ་ངལ་ལས་རྒྱལ་ཁ་ཐོབ་སྟེ་སློབ་གྲྭ་བཙུགས་ཟིན་ན་ཡང༌། ད་ཆ་སློབ་གྲྭ་བཙུགས་ཟིན་པ་རྣམས་སྤུས་དག་ཏུ་གཏོང་རྒྱུར་འབད་རྩོལ་ཐུབ་མཁན་ཤེས་ཡོན་ཅན་ཡོང་ཐབས་བྱེད་བཞིན་ཡོད། དེ་གལ་ཆེན་པོ་ཞིག་འདུག ང་ཚོ་བཙན་བྱོལ་བར་གནས་པའི་རིང་བུ་ཕྲུག་རྣམས་ནས་ཤེས་བྱའི་རྣམ་གྲངས་མང་པོ་ཞིག་ཤེས་པའི་མཚམས་ཁོ་ཚོས་སྣག་ཤོག་ཁོ་ནའི་ལས་དོན་བྱ་རྒྱུའི་བསམ་ཚུལ་བྱུང་ན་བུ་ཕྲུག་གང་འཚམས་ཤིག་ལས་བྱེད་པའི་ཁོངས་ཚུད་ཞུགས་ཐུབ་རྒྱུ་ཡང༌། བྱིངས་རྣམས་གཞན་དུ་ཁ་འཐོར་འགྲོ་རྒྱུར་དེ་ལྟར་ཕྱིན་ན་ཕན་ཐོགས་མ་བྱུང་བ་ཡིན།

འདིར་འགྲེལ་བཤད་ཕྲན་བུ་བྱས་ན། ང་ཚོས་གཞིས་ཆགས་ལ་ཤུགས་སྣོན་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པ་དེ་ད་ལྟའི་མི་རྣམས་ཀྱི་འཚོ་ཐབས་ཙམ་མིན་པར། ཕྱིན་ཆད་ང་ཚོ་གཞན་ཡུལ་དུ་མི་ཐོག་རེ་གཉིས་ཤིག་སྡོད་དགོས་བྱུང་ཚེ། ང་ཚོའི་ཆོས་དང༌། ཤེས་རིག མདོར་ན་མི་རིགས་དང་བཅས་པ་རྣམས་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་པའི་ཆེད་དུ་ཡིན། དེ་དག་སྲུང་སྐྱོབ་གཙོ་བོ་གཞིས་ཆགས་ཁག་ཏུ་བྱེད་པ་ལས། དྷ་རམ་ས་ལ་ལྟ་བུའམ། བོད་མི་ཁ་འཐོར་དུ་གནས་པ་ཚོས་སྲུང་སྐྱོབ་དེ་ལྟར་བྱེད་མི་ཐུབ། ད་ལྟ་གཞིས་ཆགས་ནང་ཡོད་པའི་མི་ཐོག་འདིའི་རྗེས་སུ་མི་ཐོག་གཞན་ཞིག་ངེས་པར་ཡོང་དགོས།

ད་ལྟའི་གཞིས་ཆགས་པ་ཚོ་རང་ཉིད་ཤེས་ཡོན་དམན་པའི་དབང་གིས་འཇོར་དང༌། སྦྱག་མ་འཁུར་ནས་ལས་རྩོལ་མི་བྱེད་རང་བྱེད་ཡིན་ཀྱང༌། སློབ་གྲྭ་ཁག་ནས་ཐོན་ཡོང་མཁན་ཚོ་ངལ་རྩོལ་ཐུབ་པའི་ཤེས་ཡོན་ཅན་ཞིག་མ་བྱུང་བར་ཤེས་ཡོན་གཅིག་པུར་སྔས་བཅོལ་བྱ་མཁན་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ན། ཤེས་ཡོན་ཡོད་སྟབས་རང་གི་ལྟོ་གོས་ཀྱི་ཐབས་ཤེས་ནི་བྱེད་ཐུབ། ངལ་རྩོལ་ལ་མི་དགའ་བ་ཡིན་པས་གནས་ཚུལ་ཉེན་ཁ་ཅན་དུ་འགྱུར་ངེས་ལ་བརྟེན། སློབ་གྲྭ་ཁག་གི་སློབ་ཕྲུག་རྣམས་ཆོས་སྲིད་གཉིས་ལྡན་དང༌། ངལ་རྩོལ་ལ་བརྟེན་པའི་ཤེས་ཡོན་ཅན་ཞིག་ཡོང་ཐུབ་པའི་བསམ་རྩིས་བཟུང་སྟེ་འབད་བརྩོན་བྱེད་བཞིན་ཡོད།

དེ་ནས་འཕྲོས་ཏེ་ཞུ་རྒྱུར། ཤེས་ཡོན་སློབ་སྦྱོང་ཞེས་པ་སློབ་གྲྭར་འགྲོ་མཁན་གྱི་ལོ་ཆུང་ཚོ་གཅིག་པུར་འཁྲི་བ་ལྟ་བུ་མིན། ཤེས་ཡོན་སློབ་སྦྱོང་ཞེས་པ་སློབ་སྦྱོང་བྱ་རྒྱུ་ནི་སེར་སྐྱ་ཕོ་མོ་རྒན་གཞོན་ཚང་མར་འཁྲི་བ་ཞིག་ཡིན། རྒྱ་ཆེའི་མང་ཚོགས་ཀྱི་ཤེས་ཡོན་བསམ་ཚད་མཐོ་རུ་གཏོང་མ་ཐུབ་ན་ཧ་ཅང་དཀའ་ངལ་དང༌། སྐྱོན་ཆེན་པོ་ཡོང་གི་འདུག་པས་ཁྱེད་རང་ཚོ་སོ་སོས་དོ་སྣང་བྱེད་དགོས་པ་དང༌། ཁྱེད་ཚོ་བརྒྱུད་ནས་རང་རང་འབྲེལ་ཡོད་ཚོ་ལ་ཡང་གཞེན་སྐུལ་བྱས་ཏེ་སྔར་མ་ཤེས་པ་རྣམས་གསར་དུ་ཤེས་ཐབས་ཀྱི་འབད་བརྩོན་བྱ་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་འདུག ཤེས་རིག་གི་བསྡོམས་དེ་འདྲ་ཞིག་ཡིན།

བཞི་པར་སྲིད་དོན་གྱི་གནས་ཚུལ་སྐོར་ཡིན། སྲིད་དོན་གྱི་གནས་ཚུལ་འདི་དག་རྩ་བའི་གནད་དོན་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན་སྟབས། འཕྲལ་འཕྲལ་འཇོག་བཟོ་ཐོན་རྒྱུ་དཀའ་ཡང༌། བར་ལམ་ལོ་དྲུག་རིང་ཡར་རྒྱས་གང་ལེགས་ཕྱིན་ཡོད་པ་དང༌། རྒྱལ་སྤྱིའི་ནང་བོད་དོན་སྐོར་མ་བརླག་པའི་ཐོག སོས་ཧྲིལ་ཧྲིལ་དུ་གནས་ཡོད།

ལྷག་པར་ ༡༩༦༢ ལོར་རྒྱ་དཀར་ནག་བར་དངོས་སུ་དམག་འཁྲུག་བྱུང་བ་ནས་བཟུང༌། བོད་དོན་སྐོར་གསོན་ཤུགས་ཆེ་རུ་ཕྱིན་ཡོད། དེ་བཞིན་རྒྱ་གར་ནང་ལའང་འགྱུར་བ་ཆེན་པོ་བྱུང་སྟེ་རྩ་བའི་བོད་དོན་ཐོག་མཐར་ཐུག་གི་སྲིད་བྱུས་འཛིན་སྟངས་ང་ཚོ་དང༌། རྒྱ་གར་གཞུང་ཐག་ཉེ་པོ་ཆགས་ཡོད། ད་དུང་ང་ཚོས་སྒྱིད་ལུག་དང༌། ཞུམ་པ་སྤངས་པའི་ཐབས་ཤེས་ལེགས་པོ་ཞིག་བྱེད་ཐུབ་ན། ངེས་པར་དུ་དོན་འབྲས་བཟང་པོ་ཞིག་འགྲུབ་པའི་རེ་བ་ཡོད། ད་ཕན་རྒྱལ་ཁ་གང་ལེགས་ཐོབ་ཡོད་ཀྱང༌། དེས་ལྡང་ཐབས་མེད་པས་ད་དུང་འབད་བརྩོན་ཤུགས་བསྐྱེད་བྱ་དགོས། བོད་དོན་སྐོར་ལ་བདེན་པ་ང་ཚོའི་ཕྱོགས་སུ་ཡོད་པ་ལྟར། གནས་ཚུལ་བཟང་པོ་ཞིག་གི་ཐོག་ནས་བདེན་པར་རྒྱལ་ཁ་ཐོབ་རྒྱུར་ཡིད་ཆེས་གཙང་མ་བྱས་ཆོག་པ་ཡིན་ནའང༌། ཡོང་སྟངས་ཇི་འདྲ་ཞིག་དང༌། དུས་ཚོད་གང་འདྲ་ཞིག་ལ་ཡོང་ཟེར་ན། དེ་གཏིང་རིང་པོ་ཡིན་པས་ལམ་སང་གསལ་པོར་བརྗོད་པ་དཀའ། གཅིག་བྱས་ན་ལོ་ལྔ་དྲུག ཡང་ན་བཅུ་སྐོར། བཞི་བཅུ་སྐོར། བརྒྱ་སྐོར་ཇི་འདྲ་ཞིག་འགོར་མིན་ངེས་པ་མེད། གནས་ཚུལ་འགྱུར་བ་ཇི་འདྲ་ཞིག་གི་ཐོག་ནས་ཡོང་གི་ཡོད་མེད་ཀྱང་བརྗོད་རྒྱུ་ཁག་པོ་རེད།

འོན་ཀྱང༌། ང་ཚོའི་གྲ་སྒྲིག་བྱེད་སྟངས་ཐད་གཅིག་བྱས་ན་འདི་འདྲ་ཞིག་གི་ཐོག་ནས་འགྱུར་བ་ཡོང་སྲིད། ཡང་ན་དེ་འདྲ་ཞིག་ལའང་ཡོང་སྲིད་སྙམ་པའི་གྲ་སྒྲིག་བྱ་དགོས་པས། ང་ཚོས་ཞི་རྒྱས་དབང་དྲག་གི་སློབ་སྦྱོང་སྡེ་ཚན་མང་པོ་ཞིག་བྱེད་བཞིན་པ་དེ་རྣམས་རྩ་བའི་བོད་ཀྱི་སྲིད་དོན་གནས་ཚུལ་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་ཤ་སྟག་ཡིན། གློ་བུར་གྱི་འགྱུར་བ་ཇི་འདྲ་ཞིག་ཡོང་མིན་ཆ་མི་རྟོགས། དཔེར་ན། དེང་སང་བི་ཏི་ནམ་གྱི་གནས་ཚུལ་ཛ་དྲག་པོ་འདི་འདྲ་ཞིག་ཡོད། གཅིག་བྱས་ན། རྒྱ་ནག་དང་ཨ་རི་ཐད་ཀར་དམག་ཐུག་རྒྱུའི་ཉེན་ཁ་ཡང་ཡོད། དེ་འདྲ་ཞིག་བྱུང་ན། ཨུ་རུ་སུ་དང༌། རྒྱ་ནག་གི་འབྲེལ་བ་གང་འདྲ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་ཡོང༌། རུ་སུ་དང༌། རྒྱ་གར་གྱི་འབྲེལ་བ་གང་འདྲ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་ཡོང༌། སྤོ་ལོ་རིལ་བ་ལྟ་བུར་སྲིད་དོན་གྱི་གནས་ཚུལ་ཇི་འདྲ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་མིན་བརྗོད་མི་ཐུབ། དེས་ན་ང་ཚོ་བོད་དོན་གྱི་རྒྱལ་ཁ་ཡང་རྒྱལ་སྤྱིའི་གནས་ཚུལ་མང་པོ་ཞིག་དང་སྦྲེལ་ནས་འགྲོ་དགོས་པ་ལས། བོད་གཅིག་པུར་ཟུར་དུ་འགྲོ་སྟངས་ཤིག་མ་འོངས་པར་ཡོང་མི་སྲིད་པ་མིན་ཡང་ད་ལྟའི་སྐབས་འདིར་ཁག་པོ་ཡིན།

དེར་བརྟེན། ང་ཚོའི་བོད་དོན་རྒྱལ་སྤྱིའི་གནས་ཚུལ་དང་འབྲེལ་དགོས་པས་ན་རྒྱལ་སྤྱིའི་གནས་ཚུལ་ལ་དོ་སྣང་བྱས། རྒྱལ་སྤྱིའི་གནས་ཚུལ་གྱི་འགྲོས་དང་བསྟུན་ཏེ་ཐབས་ཤེས་བྱ་དགོས། གནས་ཚུལ་འདི་འདྲ་ཞིག་བྱུང་ན་འདི་བྱས། འདི་འདྲ་བྱུང་ན་འདི་ལྟར་བྱ་སྙམ་དུ་གྲ་སྒྲིག་ཕྱོགས་གང་ས་ནས་འགྱོད་པ་མེད་པ་ཞིག་བྱ་དགོས། དཔེར་ན། སྤོ་ལོ་རྩེད་མཁན་ཚོས་སྤོ་ལོ་ཕྱོགས་གར་ཡོང་ངེས་པ་མེད་པ་ཕྱོགས་ཚང་མར་ཨང་གསར་གྱིས་སྡོད་པ་ལྟར། ང་ཚོས་ཀྱང་ད་ལྟ་ཕན་ལ་སྡེ་ཚན་ཁག་མང་པོ་ཞིག་ནང་ས་བོན་ལྟ་བུ་བཏབ་ནས་ཡོད། ད་དུང་རྒྱ་གར་གཞུང་དང་ང་ཚོའི་དབར་འབྲེལ་བ་ལེགས་པོ་ཡོད་སྟབས་ལོ་རེ་ནས་ལོ་རེར་ཇེ་ལེགས་སུ་འགྲོ་བའི་རེ་བ་ཡོད།

ལྔ་པ། དེ་ནས་ཁ་ཚ་དགོས་གཏུགས་གལ་ཆེ་ཤོས་ཤིག་ནི། ནང་སྲིད་ཁོངས་ནས་ལྟ་རྟོག་བྱེད་པའི་གཞིས་ཆགས་སྐོར་འདི་ཡིན། འདི་ནི་འཕྲལ་སྒང་ཛ་དྲག་ཆེ་ཞིང༌། ཕུགས་རྒྱང་རིང་པོའི་ཆ་ནས་འདི་ལས་གལ་ཆེ་བ་མེད་པ་ལྟ་བུ་ཡིན། ད་ལྟ་ཕན་ལ་འདི་སྐོར་འབད་རྩོལ་གང་ཡོང་བྱས་ཡོད་ཀྱང་སྒོ་མང་པོ་ཞིག་ལ་བསྟུན་དགོས་པས་ལམ་སང་གྲུབ་འབྲས་འདི་བྱུང་ཞེས་སྟོན་རྒྱུ་ཁག་པོ་རེད། འོན་ཀྱང༌། མུ་མཐུད་འབད་རྩོལ་བྱས་ན་གྲུབ་འབྲས་ལེགས་པོ་ཡོང་རྒྱུར་ཡིད་ཆེས་ཡོད། མང་ཚོགས་ནས་ཀྱང་གཞིས་ཆགས་འདི་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན་པར་ཆ་འཇོག་བྱེད་དགོས་པ་དང༌། གཞིས་ཆགས་ནང་སླེབས་སྐབས་རང་ཁྱིམ་གྱི་འདུ་ཤེས་བྱ་དགོས། ལོ་གཅིག་གཉིས་གོང་གི་གནས་ཚུལ་དང་མི་འདྲ་བར་དེང་སང་ལམ་བཟོ་ཁག་ལ་ཡོད་པའི་བོད་མི་ཚོས་གཞིས་ཆགས་ལ་འགྲོ་འདོད་ཆེན་པོ་བྱེད་ཀྱི་འདུག་པ་དེ་དག་ལ་དགའ་པོ་ཡོད། དེ་ཚོ་ལེགས་པོ་རེད།

གཞིས་ཆགས་ནང་སླེབས་པའི་རྗེས་སུ་སྐྱོབ་གསོ་ཟས་ཕོགས་ཉིན་གཅིག་ལས་མིན་ཡང་སྔ་ཙམ་ལེན་མ་དགོས་པ་གཙོ་བཟུང་བྱ་དགོས་པ་ལས། རང་འཚོ་རང་བྱུང་གིས་ཡོང་རེ་བྱས་ཏེ་རང་གིས་འབད་རྩོལ་མ་བྱས་ན་ཉེན་ཁ་ཆེན་པོ་ཡིན། ད་ཕན་རོགས་རམ་བྱེད་མཁན་འགའ་ཞིག་གི་མཐོང་ཚུལ་ལ་བོད་མི་གཞིས་ཆགས་པ་ཚོས་ལས་རྩོལ་ཤུགས་སྐྱེད་མི་བྱེད་པའི་མཐོང་ཚུལ་བྱུང་ཡོད། བོད་མིས་ལས་ཀ་མ་བྱས་པ་མིན་ཡང༌། རང་རེའི་བོད་ཡུལ་ནང་ཧ་ཅང་སོས་དལ་གྱི་གནས་སྟངས་ཡོད་པའི་མིག་ལྟོས་འཇགས་པ་ལྟ་བུས་ལས་དོན་འཐུས་ཤོར་འགྲོ་གི་ཡོད་པ་རེད། དེས་ན་གཞིས་ཆགས་པ་ཚོས་དཀའ་ངལ་འཛེམས་མེད་སེམས་ཤུགས་ཆེན་པོས་ཧུར་བརྩོན་བྱ་དགོས། ད་ལྟའི་ཆར་ས་ཞིང་ཐོག་གཞིས་ཆགས་ཁག་ལྔ་ཙམ་ཡོད་པ་རྣམས་འགྱངས་མཐར་ལོ་གཉིས་ནང་ཚུད་རང་འཚོ་ཐུབ་པའི་རེ་བ་དང་འབད་བརྩོན་བྱ་མུས་ཡིན།

ད་ལྟ་ལམ་བཟོའི་ཐོག་ཡོད་པ་རྣམས་དཀའ་ངལ་ཆེ་ཞིང༌། ལྷག་པར། ཉེ་དུས་ནས་བཟའ་བཅའི་ཉོ་ཐང་འཕར། གླ་ཆ་མ་འཕར་བ་སོགས་ཀྱི་དཀའ་ངལ་ཆེན་པོ་ཞིག་འདུག གཞན་གྱིས་ལས་ཇི་བསྐུལ་དང༌། གླ་ཇི་སྤྲད་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་པར། ང་རང་ཚོས་ལམ་བཟོའི་རུ་ཁག་རུ་ཁག་ལྟ་བུ་བཟོས་ཏེ་ཡོང་འབབ་འཕར་སྣོན་ཡོང་ཐབས་འདྲ་བྱ་རྒྱུ་མེད་དམ་སྙམ་པས་འདི་སྐོར་ནང་སྲིད་ནས་བསམ་བློ་གཏོང་མུས་ཡིན། གང་ལྟར། གཞིས་ཆགས་སོགས་ལ་ད་ལྟ་ཡལ་ག་ལོ་འདབ་རྒྱས་མེད་ཀྱང༌། ད་ཕན་ལོ་ཤས་རིང་རྩ་བ་ལྟ་བུ་ལེགས་ཚུགས་ཡོད་པས་རིམ་པས་ལེགས་པོ་ཡོང་གི་རེད་བསམ་པ་འདུག

ད་ཕན་ང་ཚོས་བསམ་བློ་གཏོང་སྟངས་དང༌། ལས་ཀ་བྱེད་སྟངས་གོང་དུ་ཞུས་པའི་ལམ་དེ་འདྲ་ཞིག་ཐོག་ཏུ་འགྲོ་གི་ཡོད། འོན་ཀྱང༌། དམིགས་ཡུལ་རྒྱ་ཆེན་པོ་དེ་རྣམས་འགྲུབ་དང་མི་འགྲུབ་ནི། ངས་ད་ཕན་ལན་མང་བརྗོད་པ་ལྟར་རང་གིས་འབད་རྩོལ་བྱས་ཏེ་རང་ཉིད་ཀྱི་བདེ་སྐྱིད་སྒྲུབ་དགོས་པ་མ་གཏོགས། རང་ཉིད་ཉལ་ནས་བསྡད་དེ་བླ་མ་དཀོན་མཆོག་ལ་གསོལ་བ་བཏབ་པ་ཙམ་གྱིས་འགྲུབ་པ་ཁག་པོ་ཡིན། དོན་དག་ཆེ་ཆུང་གང་འདྲ་ཞིག་ཡིན་ཀྱང་འགྲུབ་དང་མི་འགྲུབ་མིའི་འབད་བརྩོན་རང་ལ་རག་ལུས་པ་ཡིན་པས་ང་ཚོ་ཚང་མས་འབད་བརྩོན་ཤུགས་ཆེ་བྱ་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་རེད། དེ་ཡང་རྩ་དོན་ཆེན་པོའི་རིགས་ཉི་མ་རེ་ཟུང་དང༌། ཟླ་བ་རེ་ཟུང་འབད་བརྩོན་བྱས་ནས་འགྲུབ་མི་ཐུབ་ཅིང༌། ད་ཆ་དཀའ་ལས་བརྒྱབ་ཀྱང་འགྲུབ་རྒྱུ་མི་འདུག་སྙམ་ནས་སྒྱིད་ལུག་བྱས་ན་ནམ་ཡང་མི་འགྲིགས་པས་ལོ་ནས་ལོ་བསྟུད་འབད་བརྩོན་བྱ་དགོས།

མདོར་ན་མི་རིགས་གཅིག་དང༌། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པའི་དོན་ལ་ཐུག་པ་ཡིན་པས་མི་རབས་ནས་མི་རབས་བསྟུད་ནས་དཀའ་ལས་རྒྱག་དགོས་ན་ཡང༌། རྒྱག་རིན་ཆོག་པ་དང༌། རྒྱག་འོས་པ་ཡིན་པས་ཚང་མས་འབད་བརྩོན་བྱ་དགོས་པ་མ་གཏོགས། ལོ་རེ་གཉིས་ནས་ཡིད་ཐང་ཆད་དེ་བསྡད་ན་ནམ་ཡང་འགྲིགས་ཐབས་མེད།

དེར་བརྟེན། ཚང་མས་ངས་མི་ནུས་མི་ཐུབ་སྙམ་པའི་སྒྱིད་ལུག་དང༌། ཞུམ་པ་གཏན་ནས་སྤངས། མིའི་རིགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་རྒྱུའི་བྱ་བ་ཞིག་ཡིན་ཕྱིན་ང་ཚོས་ངེས་པར་དུ་བསྒྲུབ་ཐུབ་ཀྱི་རེད་སྙམ་དུ་བློའི་སྤོབས་པ་བསྐྱེད། དཀའ་ངལ་ཇི་འདྲ་ཞིག་བྱུང་རུང་དང་དུ་བླངས་ན་དོན་དག་གང་ཡང་ངེས་པར་དུ་འགྲུབ་ཐུབ། དེ་ཡོང་བ་ལ་ཡང་ཚང་མ་དམ་ཚིག་མཐུན་པོ་ཞིག་བྱུང་ན། ཕན་ཚུན་བློ་རོགས་གྲོས་རོགས་དང༌། ཕན་ཚུན་བློ་བག་སྤྲོས་རོགས་བྱས་ཏེ། འདི་ཡང་ང་ཚོའི་གྲོགས་པོ་ཡིན། འདི་ཡང་ང་ཚོའི་བློ་མཐུན་ཡིན་སྙམ་པ་བྱུང་ན་ལེགས་པོ་ཡོང་རྒྱུ་ལས། དམ་ཚིག་ལར་རྒྱ་གཅིག་གྱུར་ལེགས་པོ་མ་བྱུང་བར་འདི་ཡང་གང་འདྲ་ཡིན་ནམ། དེ་ཡང་གང་འདྲ་ཡིན་ནམ་སྙམ་སྟེ། བློས་འཁེལ་ལ་མ་འཁེལ་ལྟ་བུ་བྱུང་ན། འབད་རྩོལ་བྱེད་བསམ་མཁན་ཚོ་ཡང་ཡིད་ཐང་ཆད་གཞིར་འགྲོ་རྒྱུར་ཚང་མས་དམ་ཚིག་མཐུན་པོ་བྱ་རྒྱུ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་པོ་འདུག དེ་རྣམས་ཞིབ་ཆ་ཞུ་མ་དགོས་པ་ཚང་མས་མཁྱེན་གསལ་རེད།

ལུང་ཚན་ཕན་ཚུན་ཤོག་འཐེན་བྱེད་པ་དང༌། དེ་བཞིན་ཕྱིའི་རྟགས་དང༌། ཐ་སྙད་འདོགས་ཚུལ་ཙམ་ལས་ཁྱད་མེད་པའི་གྲུབ་མཐའ་ནང་ཁུལ་ལ་ཧ་ལམ་ཕྱི་ནང་ཐུག་པ་ལྟ་བུའི་འཐེན་འཁྱེར་བྱེད་པ་སོགས་ཉེན་ཁ་ཆེན་པོ་ཡིན་པས། ཚང་མས་དམ་ཚིག་ལ་གནོད་གཞིའི་ལས་དོན་ཆུང་ཆུང་ཞིག་ཡིན་རུང་མི་འབྱུང་བ་གཙོ་འདོན་བྱས་ན་ལེགས་པོ་འདུག གཞི་རྩ་ད་ཕན་ལོ་ཤས་རིང་ཡར་རྒྱས་གང་ལེགས་ཕྱིན་ཡོད་ཀྱང༌། ད་དུང་ཚང་མས་གཟབ་གཟབ་གནང་ཐུབ་ན་གང་ལེགས་ཡོང་རྒྱུ། དམ་ཚིག་མཐུན་པོ་དེ་ཡང་གོང་ཞུས་བཞིན། ལུང་ཚན་དང༌། གྲུབ་མཐའི་བར་ལ་བྱེད་དགོས་པས་མ་ཚད། མང་ཚོགས་དང་ལས་བྱེད་པའི་དབར། མང་ཚོགས་དང་འགོ་ཁྲིད་དབར་ལའང་བྱ་དགོས། ཕན་ཚུན་གྱི་གནས་ལུགས་གསལ་པོ་ཤེས་ཐུབ་པ་བྱུང་ན། འགོ་ཁྲིད་པའི་མཛུབ་སྟོན་བྱས་པའི་ཚེ་མང་ཚོགས་ནས་ཤར་བགྲོད་བྱེད་ཐུབ་པ་ཡོང་རྒྱུ།

བྱ་བ་གང་འདྲ་ཞིག་སྒྲུབ་པ་ལ་ཡང་སྒྲིག་འཛུགས་དང་ལྡན་པ་དགོས་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན། སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་ནུས་པ་མཐར་ཐུག་པ་ནི་གཞུང་ཡིན་པས། རང་གི་གཞུང་ལ་དགའ་ཞེན་དང༌། བརྩི་བཀུར་ཆེན་པོ་བྱ་དགོས། ད་ལྟའི་སྐབས་སུ་མིའི་སྲོག་དབུགས་ཆད་ལ་ཁད་ལྟ་བུའི་དུས་སྐབས་ཡིན་པས་གནས་ཚུལ་གསལ་པོ་མ་རྟོགས་པའི་དབང་གིས་མཐོང་ཚུལ་མཐུན་མིན་ཕྲན་བུ་བྱུང་བ་རྒྱུ་མཚན་དུ་བྱས་ཏེ་བསམ་བློའི་ནང་ཡིད་མ་བདེ་བ་བྱས་ན་མི་ལེགས་པས། རྩ་བའི་སྤྱི་གཞུང་ལ་དགའ་ཞེན་བྱས་ནས་དེའི་ལས་དོན་ཐོག་མང་ཚོགས་ནས་གཅིག་རྒྱབ་གཅིག་གནོན་གྱི་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས་ན་ལས་དོན་ནུས་པ་ཆེན་པོ་ཐོན་ཡོང་རྒྱུ་དང༌། ཆོས་ཕྱོགས་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་སེམས་ཅན་གཞན་གྱི་ཞབས་འདེགས་ཞུ་མཁན་ལས་སེམས་ཅན་གྱི་དཔོན་པོ་ཡིན་སྙམ་པའི་འདུ་ཤེས་མེད་པ་ལྟར། ལས་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱང་མང་ཚོགས་ཀྱི་ཞབས་ཕྱི་ཞུ་མཁན་ལས། མང་ཚོགས་ཀྱི་དཔོན་པོ་ནམ་ཡང་མིན།

ང་ལས་བྱེད་པ་ཡིན་པས་འདྲ་འདྲའི་ནང་ནས་མི་འདྲ་ཙམ་གྱི་ལྟོ་གོས་ལེགས་པ་ཞིག་དགོས་སྙམ་པ་དང༌། མང་ཚོགས་ལ་གཉའ་གནོན་བཤུ་གཞོག་གཏོང་རྒྱུའི་བསམ་ཚུལ་བཟུང་ན་ཤིན་ཏུ་ནོར་འཁྲུལ་རེད། དེ་འདྲའི་རིགས་བྱུང་ན་ནོར་འཁྲུལ་བྱེད་མཁན་གྱི་དོ་བདག་དེ་རང་ལ་མཛུབ་མོ་བཙུགས་ཏེ་སྐྱོན་བརྗོད་བྱེད་དགོས་པ་མ་གཏོགས། སྤྱི་སྤོམ་ལ་ངན་སྨྲས་བྱེད་པ་དང༌། དྷ་རམ་ས་ལའི་ལས་བྱེད་པ་ཚོ་ཞེས་བརྗོད་ན། ཚང་མ་དེ་རིགས་མིན་པས་བློ་ཕམ་ཡོང་གི་རེད། དེ་འདྲར་མ་སོང་བ་དབྱེ་གསལ་ཆོད་པོ་བྱ་དགོས། མི་མང་དང༌། ལས་བྱེད། འགོ་ཁྲིད་ཚང་མས་ཕན་ཚུན་བསམ་ཚུལ་ཤེས་རྟོགས་ལེགས་པོ་བྱ་དགོས། བསམ་ཚུལ་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་ན་ཡིད་ཆེས་སྐྱེ་བ་དང༌། ཕན་ཚུན་ཐག་རིང་པོ་བྱས་ནས་བསྡད་ན་དེང་སྐབས་དུས་ཚོད་འདིར་དཀྲུག་ཤིང་གི་རིགས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཡོང་སྲིད་པ་ཡིན་པས་དེ་ཚོའི་རིགས་ལ་ཚང་མས་དགོངས་པ་ཟབ་བཞེས་གནང་རོགས་གནང༌།

ད་ཕན་སྐད་ཆ་ཐེངས་མང་བྱུང་བ་ལྟར། ལས་བྱེད་པ་ལ་ཡང་ནོར་འཁྲུལ་ངེས་པར་དུ་ཡོང་གི་རེད། དེ་རིགས་བྱུང་བའི་ཚེ་སྦུག་བསྡམས་ནས་མ་བསྡད་པར་ཐད་ཀར་སྐྱོན་སེལ་བྱ་དགོས། འདིར་མི་མང་གི་འཐུས་མི་གཏན་འཛུགས་བྱེད་པའི་ལས་འགན་གཙོ་བོ་ཡང༌། ཕྱོགས་གཅིག་ནས་གཞུང་གི་ལས་ཁུངས་ཁག་གི་ལས་དོན་བྱེད་སྟངས་ལ་ལྟ་རྟོག་བྱས་ཏེ་གནས་ཚུལ་རྣམས་རྒྱ་ཆེའི་མང་ཚོགས་ལ་བརྗོད་རྒྱུ་དང༌། གཉིས་ནས་མང་ཚོགས་ཀྱི་དཀའ་ངལ་སེལ་རྒྱུ་རྣམས་སྨོས་ཅི། ལེགས་ཆའི་བསམ་འཆར་ཇི་ཡོད་དང༌། སྐྱོན་དང་ནོར་འཁྲུལ་སེལ་དགོས་པའི་བསམ་ཚུལ་ཇི་ཡོད་ལས་ཁུངས་སོ་སོར་གསལ་འདེབས་མཚམས་སྦྱོར་ལྟ་བུ་བྱེད་པའི་ཆེད་དུ་ཡིན་གཤིས། ད་ཕན་གྲུབ་འབྲས་ཕྲན་བུ་ཐོན་ཡོད་ཀྱང༌། ད་དུང་ཐོག་མའི་བསམ་རྩིས་ལྟར་འགྲུབ་ཐུབ་མིན་སྣ་ཚོགས་བྱུང་ཡོད་པས། ད་ཕྱིན་ཡང་སྐྱོན་དང་ནོར་འཁྲུལ་སེལ་འོས་པ་གང་ཡོད་སྦས་ནས་མ་བཞག་པར་ཐད་ཀར་འདོན་ཐུབ་པ་བྱུང་ན། ཆུ་ལ་ཆུ་བཞག་ཟེར་བ་ངེས་པར་ཡོང་གི་རེད། ད་ཕན་གང་ལེགས་ཡོད་ཀྱང་ད་དུང་ཡང་ཤུགས་སྣོན་ནན་གཟབ་བྱས་ཏེ་སེལ་འཇུག་ཕྲ་མོ་ཙམ་ཡང་མི་ཡོང་བའི་ཁུར་བརྩོན་གནང་རོགས།

དེ་ནས་མཇུག་བསྡོམས་ཞུ་རྒྱུར། ད་རེས་ཁྱེད་རང་རྣམས་སྐུ་ཕྱྭའི་སྐོར་ཡིན་ཞེས་འཛོམས་པ་རེད། ཡང་སྐུ་ཕྱྭ་དང༌། ཞབས་བརྟན་ལ་བསྙད་བཏགས་ནས་ཞལ་འདེབས་བསྡུ་བ་དང༌། དོན་མེད་ཀྱི་བརྡབ་གསིག་བཟོ་བ། ལས་ཀ་མ་བྱས་པར་ཉིན་མང་པོ་ཟ་འདུ་བྱས་ནས་བསྡད་ན་ང་དགའ་པོ་གང་ཡང་མེད། དེ་རིགས་མ་བྱེད། གཙོ་བོ་ནང་གི་ཞབས་རིམ་གོང་དུ་བཤད་པའི་གནས་ཚུལ་རྣམས་སེམས་ལ་བཞག ལམ་ཕྱོགས་དེ་རྣམས་གཞི་རྩར་བཟུང་ནས་སྤྱི་དོན་ལེགས་པོ་ཞིག་བསྒྲུབས་ཏེ་བོད་ལ་བདེ་སྐྱིད་དང༌། བསྟན་པ་རྒྱས་པ་བྱུང་ན་ང་ལ་དགོས་རྒྱུ་དེ་རང་ཡིན། དེ་མིན་ངའི་འདོད་པ་སྒྲུབ་པའི་དོན་དུ་གཟབ་གཟབ་ཇི་ལྟར་བྱས་ཀྱང་ངོས་ལ་འདོད་པ་གཞན་ནི་གང་ཡང་མེད། ང་མི་ཆུང་ཆུང་དགེ་སློང་ཐེབས་ཆག་བོད་ཀྱི་གཏམ་དཔེ་ལ་ལངས་ན་སྤོས་དང༌། འགྱེལ་ན་སྤོས་ཟེར་བ་དེ་རང་ཡིན་ལ་ངོས་འཛིན་ཡང་དེ་འདྲ་རང་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།

ང་རྒྱལ་པོ་དང༌། རྗེ་དཔོན་རིགས་གང་ཡང་མིན། ང་ལ་ཡོན་ཏན་དང༌། འཇོན་ཐང་གང་ཡང་མེད་ཀྱང༌། ང་ཤིན་ཏུ་སྟབས་བདེ་པོ་ཡིན་པ་དེས་རང་གི་སྒོ་གསུམ་ནུས་པ་གང་ཡོད་དེ་བསྟན་པ་ཆབ་སྲིད་དང༌། བོད་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་གི་ཞབས་ཕྱི་ཞུ་རྒྱུར་འདོན་ཐུབ་ཀྱི་རེད་བསམ་པའི་ཡིད་ཆེས་ཡོད། གལ་ཏེ། ངེད་རང་འདོན་ཕ་གཞིས་ཀྱི་བདག་པོའམ། བཟའ་མི་བུ་ཕྲུག་དང་འབྲེལ་བ་ཞིག་ཡིན་ན་རང་གི་ནུས་པ་བརྒྱ་ཆ་བརྒྱ་ཐམ་པ་ཡོངས་རྫོགས་བོད་སྤྱི་དོན་ལ་བཏོན་མི་ཐུབ། གང་ཡིན་ཟེར་ན། རང་གི་བཟའ་མི་བུ་ཕྲུག་ལ་བསམ་བློ་གཏོང་དགོས་ཀྱི་རེད། ལས་བྱེད་སེར་སྐྱའི་ནང་ལའང་གནས་ཚུལ་དེ་དང་ཆ་མཐུན་ཡོང་གི་འདུག ང་དགའ་པོ་ཡོད་པ་ནི་བོད་སྤྱི་དོན་ལེགས་པོ་བསྒྲུབ་རྒྱུ་དེ་རང་ཡིན། དེ་མིན་མདུན་དུ་སྤྲེལ་ལད་འཁྲབ། སྐད་ཆ་མཁས་པོ་སྙན་པོ་བཤད་ན། གཏིང་ནས་བསུན་སྣང་སྐྱེ་བ་ལས་དགའ་པོ་གང་ཡང་མེད་པས་དེ་རྩིས་ཚང་མས་སྤྱི་དོན་བསྒྲུབ་བྱར་ཁུར་བརྩོན་ཆེ་བསྐྱེད་གནང་རོགས་གནང༌། གཞན་དག་ད་རིང་ཞུ་རྒྱུ་གང་ཡང་མེད། ཁྱེད་རང་ཚོ་གཞན་དག་དགོངས་འཆར་གསུང་མཁན་ཡོད་ན་གསུང་ན་འགྲིགས། ཞེས་སྩལ།

རྒྱ་གར་ཤེས་རིག་བློན་ཆེན་ཨེམ་སི་ཅག་ལས་ལྡི་ལི་བོད་ཁང་སྒོ་འབྱེད་མཛད་སྒོའི་ཐོག་གནང་བའི་གསུང་བཤད།

ང་རང་ལ་དུས་ཡུན་རིང་པོ་ཞིག་ནང་བོད་ཁང་འདི་སྒོ་འབྱེད་བྱེད་རྒྱུ་བྱུང་བ་ལས་ལྷག་པའི་སྤྲོ་སྣང་ཞིག་དེ་སྔ་བྱུང་མྱོང་མེད། ྋགོང་ས་མཆོག་གིས་ཞིང་གཤེགས་དམ་པ་པཎྜི་ཏ་ནེ་ཧ་རུའི་སྐོར་ལ་གསུངས་སོང༌། ད་ཆ་ཁོང་སྐུ་འཚོ་བཞུགས་མེད་པར་སོངྋགོང་ས་མཆོག་གི་ཐུགས་ལ་ཡུལ་པོ་ཡོད་པ་ནང་བཞིན་ང་རང་ལའང་དེ་ལྟར་ཡོང་གི་འདུག ཁོང་སྐུ་འཚོ་བཞུགས་སྐབས་ང་རང་ཤེས་རིག་བློན་ཆེན་དུ་བསྐོ་གཞག་གནང་སྟེ་བཙན་བྱོལ་དུ་འབྱོར་བའི་བོད་པའི་སློབ་ཕྲུག་ཚོའི་ཤེས་ཡོན་ཐོག་ལ་ལྟ་སྐྱོང་གཟབ་ནན་དགོས་པའི་བཀའ་སློབ་ལམ་སྟོན་ཕེབས་པ་བཞིན། རང་ངོས་ནས་ཀྱང་གང་ནུས་བྱས་ཡོད་བསམ་པ་དྲན་གྱི་འདུག ད་རེས་ངས་ྋགོང་ས་མཆོག་གི་སྐུ་མདུན་ལ་ཁས་ལེན་དམ་བཅའ་ཞུ་རྒྱུར། རྒྱ་གར་ནང་མཚན་སྙན་ཧ་ཅང་ཆེ་བའི་མི་སྣ་ཞིག་གིས་བོད་པའི་སློབ་ཕྲུག་གི་ཤེས་ཡོན་ཐོག་ལ་བཀའ་སློབ་ལམ་སྟོན་ཇི་ལྟར་གནང་བ་ལྟར་སེམས་ལ་བཅངས་ཏེ་ཤར་བསྐྱོད་བྱ་རྒྱུའི་ཆོད་སེམས་བརྟན་པོ་ཡོད།

སྟོན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཞི་བདེ་དང་བྱམས་བརྩེའི་སྐོར་གྱི་ལམ་སྟོན་གསུང་འཕྲིན་དེ་རྒྱ་གར་ས་ཐོག་ནས་འགོ་འཛུགས་ཐོག་མར་གནང་བ་ཞིག་ཡིན་ཡང༌། སྐུ་ཉིད་ཀྱིས་མཁྱེན་ཆུབ་ལྟར། ཁོང་གི་བསླབ་བྱ་འཛམ་གླིང་ཁྱོན་ཡོངས་སུ་དར་འཕེལ་ཡོང་ཐབས་ལ་དམིགས་པ་གཞིར་བཟུང་དེང་སྐབས་རྒྱལ་ཁབ་མང་པོ་ཞིག་གི་ནང་དར་ཁྱབ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད། འོན་ཀྱང༌། ནང་ཆོས་གང་དུ་དར་སའི་གནས་དེ་དང་དེར་རང་གི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རིག་གཞུང་ཞིག་གསར་གཏོད་བྱུང་ཡོད། རིག་པའི་གཞུང་ལུགས་གཅིག་པ་ཡིན་རུང་ནང་ཆོས་གང་དུ་དར་སའི་ས་གནས་དེ་དང་འཚམས་པའི་རིག་གཞུང་དམིགས་བསལ་ཞིག་དར་ཁྱབ་བྱུང་ཡོད་པ་རེད། བོད་ལ་དེ་ག་ནང་བཞིན་བྱུང་ཡོད། བོད་ནི་ནང་པའི་ལྟ་གྲུབ་དང༌། རིག་གནས་ཀྱི་བང་མཛོད་ཆེ་ཤོས་གྲས་གཅིག་ཡིན་པ་ཤེས་རྟོགས་བྱུང༌། ཡིན་ནའང༌། བོད་ནང་བོད་མི་རང་ཉིད་ཀྱི་རིག་གཞུང་ཧ་ཅང་རྩ་ཆེ་ཞིག་དར་ཁྱབ་བྱུང་ཡོད་པས། ང་ཚོར་དེ་གཅེས་ཉར་བྱ་རྒྱུའི་ལས་འགན་ཡོད།

རྒྱ་དམར་ནས་བོད་ཐོག་བཙན་རྒོལ་གྱིས་མཐར་བོད་རང་སྐྱོང་གི་གནས་བབས་ཡོངས་སུ་འཕྲོག་བཅོམ་བྱས་རྗེས། ྋགོང་ས་མཆོག་བཙན་བྱོལ་གྱིས་རྒྱ་གར་དུ་ང་ཚོའི་སྐུ་མགྲོན་གལ་ཆེ་ཞིག་གི་ངོ་བོར་ཕེབས་བསུ་ཞུས་ཡོད། ད་ཆ་ྋགོང་ས་མཆོག་ང་ཚོའི་ལྷན་དུ་བཞུགས་བཞིན་ཡོད་པ་ནི་ང་ཚོའི་གཟི་བརྗིད་དང༌། སྤོབས་པ་ཡིན་བསམ་གྱི་འདུག ྋགོང་ས་མཆོག་དང་ལྷན་དུ་བོད་མི་སྟོང་ཚོ་མང་པོ་བཙན་བྱོལ་དུ་འབྱོར་ཡོད་པ་རེད། འགྲོ་བ་མིའི་བཟང་སྤྱོད་ཀྱི་ཆ་ནས་ང་ཚོས་བོད་མི་དེ་རྣམས་ལ་སྣེ་ལེན་བྱས་ཏེ་ལྟ་རྟོག་གང་ཐུབ་ཞུ་རྒྱུའི་འབད་བརྩོན་ཞུས་ཡོད། ངས་བལྟས་ན། རང་གི་ལུང་པ་བཞག་སྟེ་གཞན་ཡུལ་དུ་སྐྱབས་བཅོལ་ལ་ཕེབས་དགོས་པ་འདི་ལས་ཐབས་སྐྱོ་བའི་གནས་ཚུལ་གཞན་ཡོད་པ་མ་རེད་བསམ་གྱི་འདུག ཕྱོགས་གཅིག་ནས་བཤད་ན། དེ་ནི་ལོ་ངོ་བརྒྱ་ཕྲག་མང་པོའི་རིང་འཕགས་བོད་གཉིས་ཀྱི་དབར་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ལྟ་གྲུབ་དང༌། རིག་གཞུང་དང་ལེགས་བྱང༌། ཕན་ཚུན་གོ་རྟོགས་ཀྱི་འབྲེལ་ལམ་ཉེ་པོ་ཡོད་པ་བཅས་ཀྱི་ཆ་ནས་ཡིན་གྱི་རེད།

བོད་ནས་འབྱོར་བའི་བོད་མི་ཚོར་སྐྱབས་བཅོལ་གྱི་གནས་བབས་སྤྲད་ཚར་བའི་རྗེས་ད་ཆ་ང་ཚོས་བོད་མིའི་རིག་གཞུང་མི་ཉམས་རྒྱུན་འཛིན་བྱ་རྒྱུའི་དུས་ལ་བབས་པར་མཐོང་གི་ཡོད། འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་གི་གནད་དོན་ཐད་ལ་ཆ་བཞག་ནའང་རྒྱ་དམར་གྱི་བྱེད་སྟངས་དེ་ནི་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་བཅའ་ཁྲིམས་ལ་རྩིས་མེད་རྡོག་རོལ་བཏང་བ་ཙམ་དུ་མ་ཟད། དེ་ལས་སྡུག་པའི་བྱེད་སྟངས་ངན་པ་གང་བྱས་ཡོད་ཅེ་ན། མི་རིགས་ཤིག་གི་རིག་གཞུང་རྩ་མེད་བཟོས་པ་དེ་ནི་འགྲོ་བ་མིའི་བླ་སྲོག་རྩ་མེད་བཟོ་ཐབས་བྱས་པ་ཞིག་རེད། གང་ཡིན་ཟེར་ན། རིག་གཞུང་ནི་མིའི་རྣམ་དཔྱོད་ཇི་འདྲ་ཡིན་མིན་མཚོན་གྱི་ཡོད། མིའི་ཚེ་སྲོག་ལ་ངེས་བརྟན་མེད་པར་འཆི་རྐྱེན་བྱེད་ཅིང༌། མི་རབས་བརྗེ་འགྲོ་གི་ཡོད་པ་རེད། འོན་ཀྱང༌། མི་རིགས་ཀྱི་རིག་གཞུང་མེད་པར་ཆགས་པ་ཡིན་ན། དེའི་ཚབ་བཟོ་སྐྲུན་བྱ་རྒྱུ་མེད།

གལ་ཏེ་ཁྱོད་ཚོས་འཛམ་གླིང་འདིའི་ནང་དུ་བྱུང་བའི་རིག་གཞུང་གི་ལོ་རྒྱུས་ལ་བལྟས་པ་ཡིན་ན། མང་པོ་ཞིག་ནི་ཆོས་མེད་ཀླ་ཀློའི་དཔུང་ཚོགས་ཀྱིས་འཐབ་རྒོལ་བྱས་པའི་བརྒྱུད་རིམ་ནས་སམ། ཡང་ན། རྒྱུ་རྐྱེན་གཞན་པའི་དབང་གིས་རྩ་ཡལ་དུ་ཕྱིན་ཡོད། བྱས་ཙང༌། ང་ཚོ་ཚང་མས་རིག་གཞུང་གཅེས་སྐྱོང་བྱ་རྒྱུ་ནི་འགྲོ་བ་མིའི་རྣམ་དཔྱོད་ལ་ཡིད་ཆེས་ཡོད་མཁན་ཚང་མའི་ལས་འགན་ཡིན། རྒྱ་དམར་གྱིས་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་རྩ་གཏོར་གཏོང་རྒྱུའི་ཐབས་ཤེས་བྱེད་བཞིན་ཡོད་ནའང༌། དེ་མ་བརླག་པར་སྲུང་སྐྱོབ་བྱ་རྒྱུ་ང་ཚོའི་ཁུར་དུ་འཁྲི་བའི་འོས་འགན་ཡིན་པ་རེད།

བྱས་ཙང༌། ངས་བོད་ཁང་འདི་བཞིན་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་གི་ལྟེ་གནས་ཤིག་ཏུ་འགྱུར་རྒྱུར་སྙིང་ཐག་པ་ནས་རེ་བ་དང་སྨོན་ལམ་རྒྱག་གི་ཡོད། འདི་ནི་འགོ་འཛུགས་ཆུང་ཆུང་ཞིག་ཡིན་ཞེསྋགོང་ས་མཆོག་གིས་བཀའ་གནང་སོང༌། བོད་ཁང་འདི་རིམ་བཞིན་ཡར་རྒྱས་ཀྱི་ངོ་བོར་གོམ་སྤོས་ཀྱིས་ཕྱོགས་གང་ས་ནས་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་ལ་གོ་རྟོགས་ཡོང་རྒྱུའི་ཐད་འབད་བརྩོན་བྱེད་མཁན་མང་དུ་ཕྱིན་པ་དང་ཆབས་ཅིག་བོད་ཀྱི་གནས་བབས་ཇི་འདྲ་ཡིན་མིན་ཤེས་རྟོགས་ཐུབ་རྒྱུར་ང་ལ་རེ་བ་ཆེན་པོ་ཡོད། རྒྱ་དམར་གྱིས་བོད་རང་སྐྱོང་གི་གནས་བབས་སྲུང་སྐྱོང་ཡོང་བའི་རེ་བར་ང་ཚོས་བོད་ཐོག་རྒྱ་དམར་གྱི་མིང་ཙམ་གྱི་དབང་བསྒྱུར་ (Suzerainty) ཡོད་པའི་ངོས་ལེན་བྱས་པ་རེད། རྒྱ་དམར་གྱིས་བཤད་པའི་སྐད་ཆར་ང་ཚོས་ཡིད་ཆེས་བྱས་པ་རེད། རྒྱ་དམར་གྱིས་ང་ཚོར་མགོ་སྐོར་བསླུ་བྲིད་དང༌། ཁོ་ཚོས་བཤད་པའི་སྐད་ཆར་ཡིད་ཆེས་བྱས་པ་དེར་ནོར་འཁྲུལ་ཇི་བྱུང་ད་ལྟ་གཞི་ནས་ང་ཚོར་དྲན་གསོ་ཞིག་ཡོང་གི་ཡོད། ཆ་རྐྱེན་དེ་རྣམས་རྒྱ་དམར་གྱིས་རྩིས་མེད་རྡོག་རོལ་བཏང་ཚར་བ་རེད། ད་ཆ་བོད་ལ་རང་སྐྱོང་གི་གནས་བབས་ཤིག་བསྡད་མེད། རྒྱ་དམར་རང་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་གྲུབ་དང༌། ཡུལ་གོམས་གཤིས་ལུགས་ཐོག་བོད་མིའི་ཡིད་དབང་འགུག་ཐབས་བྱས་ཡོད།

སྔོན་དུ་ཞུས་ཟིན་པ་ལྟར། བོད་མི་ཚོ་ནི་སོ་སོའི་ལུང་པ་དང་བྲལ། རང་གི་རྩ་ཆེའི་རིག་གཞུང་དེའང་རྩ་མེད་དུ་གྱུར་ཟིན། ད་ཆ་བོད་ནང་ཅི་གང་ཡང་ལྷག་མེད་པའི་གནས་སྟངས་ཤིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད། དེས་ན། ད་ཆ་བོད་ཀྱི་གནས་སྟངས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད་སྙམ་ན། བོད་ཐོག་རྒྱའི་མིང་ཙམ་གྱི་བདག་དབང་ཡོད་པའི་ཆ་རྐྱེན་དེ་ད་ཆ་དོན་ལ་གནས་མེད་ཅིང༌། ང་ཚོས་གཞི་ནས་བསམ་བློ་གསར་པ་ཞིག་གཏོང་དགོས་པ་དེ་ནི་དེ་རིང་ཞོགས་པ་ྋགོང་ས་མཆོག་གི་བཀའ་ཕེབས་དོན་བཞིན། ད་ནི་ང་ཚོས་ཡིན་གཅིག་མིན་གཅིག་བོད་དུ་རྒྱའི་མིང་ཙམ་གྱི་བདག་དབང་ངོས་ལེན་ཐོག་གནས་དགོས་པ་ཆགས་ཀྱི་ཨེ་ཡོད་སྙམ།

ྋགོང་ས་མཆོག་སྐུ་ཉིད་རང་ཡུལ་དུ་བདེ་འབྱོར་ཐོག་ཕེབས་ཐུབ་པའི་ཉིན་མོ་ཞིག་མགྱོགས་མྱུར་འཆར་བའི་སྨོན་འདུན་ཞུ་བཞིན་ཡོད། འཛམ་གླིང་འདི་གདུག་རྩུབ་ཅན་ཞིག་ཡིན་པས་སྐབས་རེ་ལས་ངན་པ་བྱས་པ་དེར་རྒྱལ་ཁ་ཐོབ་པ་ལྟ་བུའི་སྣང་ཚུལ་ཞིག་ང་ཚོས་མཐོང་གི་ཡོད། འོན་ཀྱང༌། རྒྱལ་རབས་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་སྡུག་སའི་ཕྱོགས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་འབའ་ཞིག་ལ་བལྟ་དགོས་ཀྱི་རེད་བསམ་པ་ཞིག་ངས་དྲན་གྱི་མི་འདུག ང་ཚོས་རྒྱལ་རབས་ལོ་རྒྱུས་ལ་བློ་གཟུ་བོར་གནས་པའི་ཐོག་ནས་བལྟས་པ་ཡིན་ན་བདེན་པར་མཐའ་མ་རྒྱལ་ཁ་ཐོབ་པར་བསྟན་པ་མ་གཏོགས་རྫུན་བསྒྲིགས་བྱས་པའི་གནད་དོན་ཐོག་ལ་རྒྱལ་ཁ་ཐོབ་པ་བྱུང་མེད། དེང་སྐབས་འཛམ་གླིང་ནང་རྒྱ་དམར་ལྟ་བུ་སྟོབས་ཤུགས་ཇི་ལྟར་ཆེ་རུང་བོད་མིའི་བདེན་དོན་གྱི་ཉི་མ་མཐར་གསལ་རྒྱུ་ཡིན་པ་ང་ལ་ཡིད་ཆེས་གཙང་མ་ཡོད།

ྋགོང་ས་མཆོག་ཡུལ་ལུང་འདིའི་ནང་ཕེབས་པར་དུས་དང་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་དགའ་བསུ་ཚད་མེད་ཞུ་གི་ཡོད། བོད་མི་རྣམས་འདིར་ཕེབས་པར་ཡང་དགའ་བསུ་ཡོད། ངས་གོང་དུ་ཞུས་ཟིན་པ་ལྟར་ཁོང་ཚོ་ནི་ང་ཚོའི་ཕྲུ་གུ་ནང་བཞིན་ཡིན་པས་རྒྱུན་དུ་ལྟ་རྟོག་བྱེད་ཀྱི་ཡིན། ཁོང་ཚོའི་ཤེས་ཡོན་དང་འཚར་ལོངས་ཐོག་ལ་ལྟ་རྟོག་བྱེད་རྒྱུ་ང་ཚོའི་འགན་འཁྲི་ཞིག་ཏུ་བསམ་གྱི་ཡོད། སྔར་ཁྱེད་ཚོས་སོ་སོའི་ལུང་པ་སྲུང་སྐྱོབ་བྱས་ཡོད་པ་ནང་བཞིན་ཉིན་གཅིག་ཁྱེད་ཚོ་ཚང་མ་རང་ཡུལ་ལ་ཕྱིར་ལོག་གིས་རང་དབང་དགའ་བདེའི་དཔལ་ལ་ལོངས་སུ་སྤྱོད་རྒྱུ་ཡོང་བའི་ཉི་མ་ཤར་བ་ཡིན་ན། དེ་ལས་ལྷག་པའི་དགའ་ཚོར་ཞིག་ང་ལ་ཡོང་རྒྱུ་མེད་པ་ལྟ་བུ་རེད།

བོད་ཁང་འདིའི་སྒོ་འབྱེད་བྱ་རྒྱུར་ང་རང་ལ་དགའ་སྤྲོའི་ཚོར་བ་ཤུགས་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡོང་གི་འདུག འགོ་འཛུགས་ཆུང་ཆུང་འདིའི་འོག་ནས་མ་འོངས་པར་འབྲས་བུ་ཧ་ཅང་བཟང་པོ་ཞིག་ཐོན་པའི་རེ་འདུན་བྱེད་བཞིན་ཡོད། འདི་ནི་བོད་མིའི་རིག་གཞུང་གི་ངོ་བོ་མཚོན་པའི་དྲན་གསོ་བྱ་ཡུལ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་རྒྱུ་ཡིན་ཞིང༌། མི་ལོ་བརྒྱ་ཕྲག་མང་པོའི་སྔ་རོལ་ནས་དར་བའི་རིག་གཞུང་ཞིག་དྲན་སྐུལ་བྱ་རྒྱུ་ཙམ་དུ་མ་ཟད། ཕ་མེས་ནས་བརྒྱུད་པའི་གཅེས་ནོར་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཞིག་ཡིན་པར་སོང་འཛམ་གླིང་སྟེང་གི་མི་ཚོས་གཅེས་ཉར་བྱ་གལ་ཆེ།

གང་ཡིན་ཟེར་ན། རིག་གཞུང་ཞེས་པ་ནི་སྒེར་པ་ཞིག་དང་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་གི་གནད་དོན་མ་རེད། ཕྱོགས་གཞན་ནས་བཤད་ན། འདི་ནི་འཛམ་གླིང་སྤྱི་པའི་ཆེད་དུ་ཡིན་པ་རེད། གལ་སྲིད། རིག་གཞུང་ཞིག་རྩ་མེད་དུ་ཕྱིན་པ་ཡིན་ན། འཛམ་གླིང་འདི་བཞིན་ཐབས་སྐྱོ་རུ་འགྲོ་གི་ཡོད་ཅེས་བརྗོད་ན་མ་འགྲིགས་པ་མེད། དེ་འདྲ་སོང་ཙང༌། འཛམ་གླིང་ཁྱོན་ཡོངས་ཀྱིས་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་གཅེས་སྐྱོང་དང་བདག་འཛིན་བྱ་རྒྱུའི་ཐོག་ལ་དོ་སྣང་ངེས་པར་དུ་སྤྲོད་དགོས་པ་ཡིན།

ད་རེས་འདིར་རིས་མེད་འདུ་འཛོམས་ཆེན་པོ་བྱུང་བའི་ཐོག་ནས་ཚང་མས་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་གཅེས་ཉར་བྱ་ཕྱོགས་ཐད་སེམས་ཁུར་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་བླངས་པར་ངོས་རང་ཧ་ཅང་དགའ་པོ་བྱུང༌། ྋགོང་ས་མཆོག་ལ་ཞུ་རྒྱུར། ངོས་རང་ལ་བོད་ཁང་འདི་སྒོ་འབྱེད་བྱ་རྒྱུ་བྱུང་བར་དངོས་ནས་དགའ་སྤྲོ་དང་བཅས་བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། ཞེས་གསུངས།

གསུམ་བཅུའི་དུས་དྲན་ཐེངས་བདུན་པའི་ཐོག་སྩལ་བའི་གསུང་འཕྲིན།

རྒྱ་དམར་གུང་ཁྲན་དམག་དཔུང་གིས་བོད་ཡུལ་བདག་བཟུང་བཙན་དབང་གཉའ་གནོན་ཤུགས་ཆེའི་འོག་བོད་མི་ཚོས་རང་འདོད་ལྟར་ངོ་རྒོལ་གྱེན་ལངས་བྱས་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཉིན་མོ་འདི་བྱུང་ནས་ད་བར་མི་ལོ་ཧྲིལ་པོ་བདུན་སོང་ཡོད།

ང་ཚོར་དཀའ་ངལ་མང་ཞིང་རྒྱའི་སྟོབས་ཤུགས་ལ་དོ་ཡ་སྙོམས་པའི་མྱོང་ནུས་མ་མཆིས་ཀྱང༌། མི་མང་རྣམས་བློ་རྩེ་གཅིག་སྒྲིལ་རང་སྲོག་བློས་བཏང་གིས་དབང་སྒྱུར་མཁན་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱས་པ་རེད། དེ་ལྟ་བུའི་དཀའ་སྤྱད་འབད་བརྩོན་གྱི་བྱ་བའི་ནང་བོད་མི་ཆེས་མང་པོའི་ལུས་སྲོག་དོར་བ་དང༌། མང་པོ་ཞིག་གིས་མནར་གཅོད་རྡུང་རྡེག་དང༌། དམའ་འབེབས་ཚད་མེད་མྱངས་ཡོད།

བོད་རྒྱལ་ཁབ་མི་རིགས་དང་བཅས་པར་ཤ་ཞེན་ཆེན་པོས་རང་རེའི་དམིགས་དོན་སྒྲུབ་ཕྱིར་དཀའ་སྡུག་མང་པོ་མྱོང་བ་དང༌། ཤིན་ཏུ་རྩ་ཆེའི་སྲོག་ཀྱང་བློས་གཏོང་བྱེད་མཁན་རྣམས་ཀྱི་ཆེད་དུ་ང་ཚོས་དེ་རིང་འདིར་དྲན་གསོ་བྱེད་བཞིན་ཡོད། འཛམ་གླིང་ས་ཁུལ་གང་སར་ཡོད་པའི་བོད་མི་ཚང་མས་འདི་ལྟ་བུའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཉིན་མོ་འདི་དྲན་གསོ་བྱེད་པས་མ་ཚད། གཞུང་བཟང་ལྷག་བསམ་དཀར་པོས་ལུས་སྲོག་བློས་གཏོང་བྱས་པ་རྣམས་ཀྱི་དམིགས་ཡུལ་ཉམས་བརླག་ཏུ་མི་འགྲོ་བའི་སླད་དུ་རང་རང་གི་སེམས་ཤུགས་ཀྱང་གོང་ནས་གོང་མཐོར་གཏོང་བཞིན་ཡོད།

༡༩༤༩ ལོར་རྒྱ་དམར་གུང་ཁྲན་གྱིས་བོད་དུ་དྲག་པོའི་བཙན་འཛུལ་བྱས་ནས་བཟུང་ང་ཚོ་བོད་ཀྱི་མི་མང་རྣམས་ནི། རང་གི་བོད་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་མཚན་གནས། བོད་མི་རབས་ནས་མི་རབས་སུ་བརྒྱུད་པའི་རིག་གཞུང་གི་ཐོབ་ཐང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་རྩ་བརླག་ཏུ་གཏོང་མཁན་ཕྱི་རྒྱལ་དབང་སྒྱུར་བའི་བྲན་གཡོག་གི་གནས་སྟངས་ཤིག་ཏུ་གྱུར་སོང་ཞིང༌། ཡིན་ནའང་རྒྱ་མིས་བདེན་པར་བརྩི་མེད་ཀྱིས་བཙན་འཛུལ་དང༌། མི་སྤྱོད་ལས་འདས་པའི་གདུག་རྩུབ་ཅན་གྱི་ཉེས་སྤྱོད་དངོས་སུ་ལག་ལེན་བསྟར་བ་རྣམས་བཅིངས་བཀྲོལ་དང༌། ཡར་རྒྱས་ཀྱི་མིང་གྲགས་ཆེན་པོས་སྒྲིབ་ཐབས་བྱས་པ་མ་ཟད། ང་ཚོའི་མི་མང་ལ་ཚད་མེད་པའི་མནར་གཅོད་སྡུག་སྦྱོང་བཏང་ནས་ལུས་སྲོག་ལ་ལག་རྩེད་དང༌། གནའ་དུས་ཀྱི་ནོར་མཛོད་ཁག་ཇག་བཅོམ། དེ་བཞིན་བོད་མིའི་གཞི་རྩའི་རང་དབང་ཡང་ཆ་ཙམ་མེད་པར་བཙན་འཕྲོག་གིས་ཚང་མ་རྒྱ་མིར་ཞབས་འདེགས་ཞུ་བའི་མི་སེར་གྲལ་རིམ་གཉིས་པ་ཞིག་ཏུ་བསྒྱུར།

མདོར་ན། བོད་མི་རྣམས་རྒྱ་རིགས་བཙན་རྒྱལ་རིང་ལུགས་པའི་བཙན་དབང་དང༌། གཉའ་གནོན་མྱོང་མཁན་ཉམ་ཐག་ཐ་ཆད་ཅིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད་ཀྱང༌། རྒྱ་དམར་གྱིས་ནི་དེ་ལས་ལྡོག་སྟེ་བོད་མི་ཚོས་ལོག་སྤྱོད་པར་འབྲེལ་བ་དང་ཡར་རྒྱས་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་ཀྱི་འདུག་ཅེས་སྐྱོན་བརྗོད་བྱས་ཏེ། ང་ཚོ་བོད་མི་རྣམས་ལ་དུས་ཚོད་དང་བསྟུན་ནས་འགྲོ་རྒྱུའིསེམས་ཤུགས་ཡོད་པ་དང༌། དེང་དུས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་དང་མི་འཚམས་པའི་འགྲོ་ལུགས་དང་སྤྱི་ཚོགས་ཆེས་རྙིང་པའི་གནས་སྟངས་ལ་ཆགས་ཞེན་མེད་པར་ཕྱོགས་གང་འདྲ་ཞིག་ནས་ཡིན་ཡང་རུང་ཡར་རྒྱས་འགྲོ་བའི་བྱ་གཞག་ལ་བོད་མི་ཚོས་དགའ་བསུ་ཞུ་བཞིན་ཡོད་པའི་དངོས་དོན་གནས་ཚུལ་ཚང་མ་རྒྱ་མིས་སྦས་བསྐུངས་སྦུག་བསུབས་བྱས་པ་རེད། ང་ཚོས་ངོ་རྒོལ་བྱེད་པའི་དམིགས་ཡུལ་གང་འདྲ་ཞིག་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ནི་རྒྱ་མིས་གོང་མའི་བཙན་རྒྱལ་རིང་ལུགས་དང་མི་སེར་སྤེལ་བའི་སྲིད་བྱུས། དངོས་བདེན་རྒྱུ་མཚན་གང་ཡང་མེད་པའི་རྒྱའི་རང་འདོད་བཙན་ཤེད་རིང་ལུགས་དང༌། རྒྱ་རིགས་ཆེན་པོར་རློམ་པའི་བྱ་སྤྱོད་རྣམས་ཡིན།

མིང་ཚིག་སྙན་པོ་དང༌། སྒྲིབ་གཡོག་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་རྒྱ་མི་གུང་ཁྲན་རང་ཉིད་ཀྱི་བཙན་རྒྱལ་སྲིད་བྱུས་དེ་སྦས་ཐབས་བྱེད་པ་དཔེར་ན། སྔ་ལོ་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་བཙུགས་ལུགས་སྐོར་ནུས་ཤུགས་གང་ཡོད་བཏོན་ནས་བེད་སྤྱོད་དྲིལ་བསྒྲགས་རྒྱ་ཆེར་བྱས་ཡོད་པ་རེད། འོན་ཀྱང་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཟེར་བ་ཞིག་ཡོད་ཚུལ་འདྲ་ཆགས་པོ་དེ་ཡང་བོད་ཀྱི་ས་ཁུལ་ཆ་ཤས་ཙམ་ཞིག་ལ་ཡིན་པ་ལས། རྒྱ་ཆེའི་བོད་ས་གཞན་དག་དུམ་བུར་ཁ་འཕྲལ་དབྱེ་བགོས་ཀྱིས་དབང་སྒྱུར་བྱེད་པའི་བཙན་རྒྱལ་གྱི་སྲིད་བྱུས་རྙིང་རུལ་ད་དུང་ཡང་སྤྱོད་བཞིན་ཡོད་པ་སྟེ། འདི་དག་ནི་གནས་ཚུལ་ནམ་ཡང་སྦས་ཐབས་མེད། བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཟེར་བའི་འཐུས་མི་གསུམ་ཆ་གཅིག་རྒྱ་རིགས་ཡིན་པ་དང༌། བོད་མིའི་ནང་ལའང་ཁོ་ཚོས་ས་བདག་གྲལ་རིམ་དུ་མིང་འདོགས་བྱས་པའི་ཁོངས་ནས་འདེམས་བསྐོ་བྱས་ཡོད་པ་ཡང་ངོས་ལེན་མི་བྱེད་མཐུ་མེད་མ་ཟད། གནད་ཆེའི་འགན་དབང་ཡོངས་རྫོགས་རྒྱ་མིས་དམ་བཟུང་གིས་བོད་མི་རྣམས་ནི་དབང་མེད་འགྱིག་གི་རྟགས་ཐེལ་ལྟ་བུ་ཞིག་རེད།

བསམ་མེད་དང༌། སྐབས་འཚོལ་བ་ཉུང་ཤས་ཤིག་མ་གཏོགས། དེ་བྱིངས་བོད་མི་ཡོངས་རྫོགས་རང་དབང་ཅན་གྱི་བོད་རྒྱལ་ཁབ་རང་བཙན་ཞིག་བསྐྱར་དུ་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་པར་བློ་སེམས་གཅིག་སྒྲིལ་དུ་གནས་ཡོད་ཅིང༌། ལྷག་པར་རྒྱ་མིས་རང་གི་ལས་བྱེད་པར་ཆེད་དམིགས་སློབ་སྦྱོང་དང༌། གསོ་སྐྱོང་སྤྲད་པའི་བོད་རིགས་རྣམས་ཀྱིས་རང་ཡུལ་བོད་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་དོན་དུ་རྒྱ་མི་ཁོ་རང་ཚོར་ངོ་རྒོལ་བྱེད་མཁན་གྱི་མདུན་གྲལ་དུ་ལངས་ཡོད། བོད་མི་ཚོའི་རང་གི་རྒྱལ་ཁབ་རང་དབང་འདོད་པའི་སེམས་ཤུགས་དེ་ནི་གཏན་ནས་ཕམ་ཆག་མི་ཐུབ་པ་སྨོས་ཅི། བཙན་དབང་དང་གཉའ་གནོན་གྱི་འོག་ནས་མཐར་ཐུག་གི་རྒྱལ་ཁ་དེ་ང་ཚོར་འཐོབ་ངེས་པ་ཡིན།

ཕྲན་ནས་རང་དབང་གི་དོན་དུ་སྲོག་ཁྲག་བཏང་བའི་ངའི་མི་མང་ཚོ་དང༌། ལྷག་པར་བོད་ནང་རྒྱ་དམར་ལ་ངོ་རྒོལ་རྒྱུན་བསྟུད་བྱེད་བཞིན་པའི་བོད་མི་རྣམས་དང༌། བཙན་བྱོལ་བོད་མི་ཡོངས་རྫོགས་བཅས་ཀྱི་ཚབ་བྱས་ཏེ། མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཚོགས་ཆེན་ཐོག་བོད་ནང་རྒྱའི་བཙན་དབང་འཕྲལ་དུ་མཚམས་འཇོག་དགོས་པ་དང༌། བོད་མི་ཚོའི་གཞི་རྩའི་རང་དབང་ལ་སྲུང་བརྩི་དགོས་པའི་གྲོས་གཞི་འབུལ་བརྒྱུད་གནང་མཁན་རྒྱལ་ཁབ་ཨལ་སར་པ་ཀྲོར་དང༌། ཕྷི་ལི་པིན། ན་ཁ་ར་ཀོ་ཝ། ཐའེ་ལན་ཌ། ཨར་ལན་ཌ། མ་ལ་ཤེ་ཡ། མལ་ཌ་བཅས་ལ་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་རྒྱུ་དང༌། གྲོས་ཆོད་དེ་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་གནང་མཁན་གྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་ལའང་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། རྒྱ་གར་གཞུང་ནས་བོད་དོན་གྲོས་ཆོད་དེར་རྒྱབ་སྐྱོར་གནང་བས་མ་ཚད། ང་ཚོར་བྱམས་བརྩེའི་གཟིགས་སྐྱོང་གིས་བཙན་བྱོལ་བོད་མིར་གཞིས་ཆགས་དང༌། སློབ་སྦྱོང་གི་གོ་སྐབས་ཐོབ་ཆེད་རྒྱ་ཆེའི་འཆར་གཞི་ལག་ལེན་གནང་བ་བཅས་ལ་རྒྱ་གར་གཞུང་དང༌། རྒྱ་གར་མི་མང་ལའང་ཐུགས་རྗེ་ལྷག་པར་དུ་ཆེ་ཞེས་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། དུས་ཚོད་འདི་དག་ནི་ང་ཚོ་བོད་མི་རྣམས་ལ་དཀའ་དུབ་དང་འཇིགས་སྐྲག་དངངས་འཚབ་ཆེ་བའི་གནས་སྐབས་ཤིག་ཡིན་ཞིང༌། དེར་བརྟེན་ང་ཚོའི་སྤུན་གྲོགས་ཚོ་ཡང་བཙན་འཛུལ་དང༌། མནར་གཅོད་གདུག་རྩུབ་དྲག་པོའི་འོག་ཏུ་བཟོད་ཐབས་བྲལ་བའི་སེམས་གཅོང་སྡུག་བསྔལ་ཚད་མེད་མྱོང་མུས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་མཐའ་དག་ང་ཚོའི་ཐོག་གསལ་པོར་མྱོང་ཚོར་ཡོང་བཞིན་ཡོད་པ་ནི་བཅོས་མིན་ཆོས་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་རེད།

འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་བདེ་བར་འཚོ་གནས་ཐུབ་པ་ནི་ཞི་བདེ་མཉམ་གནས་ཀྱི་ལམ་ལས་གཞན་དུ་མེད་ལ། དེ་ཡང་ཕན་ཚུན་གྱི་གནས་སྟངས་གསལ་རྟོགས་ཐུབ་པ་དང༌། ཕན་ཚུན་གྱི་ཐོབ་ཐང་ལ་བརྩི་འཇོག་བྱེད་པ་དེ་ལས་ལྷག་པའི་ཐབས་གཞན་གང་ཡང་མ་མཆིས་ཤིང༌། ངོས་ནས་ཟིང་འཁྲུག་གར་ཡོད་ལ་ཞི་བདེ་འབྱུང་ཐུབ་པ་དང༌། ཁྲིམས་འགལ་དང༌། བཙན་འཛུལ་དང༌། བཙན་དབང་བཅས་ཡོད་པའི་གནས་ཡུལ་གང་སར་ཡ་རབས་སྤྱོད་བཟང་གི་ཕྱོགས་དེར་བདེན་པའི་རྒྱལ་ཁ་ཐོབ་པའི་རེ་སྨོན་ཤུགས་ཆེ་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པ་བཅས། ཞེས་སྩལ།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་ལྡི་ལི་གསར་པར་མི་མང་ཞབས་འདེགས་ཚོགས་པའི་ཚོགས་འདུའི་ཐོག་སྩལ་བའི་གསུང་བཤད།

གྲོགས་པོ་ལྷན་རྒྱས་ལ། ངས་ཁྱེད་ཚོར་གླེང་མོལ་མ་ཞུས་གོང༌། ཕྲན་ལ་ཁྱེད་ཚོས་དགའ་བསུ་གནང་བ་དང༌། གལ་ཆེའི་ཚོགས་པ་འདིར་གླེང་མོལ་ཞུ་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་བྱུང་བ་ལ་དགའ་མོས་གཏིང་ཟབ་བྱུང་ཞེས་ཞུ་རྒྱུ།

མི་མང་ཞབས་འདེགས་ཚོགས་པ་འདི་ནི་རང་དོན་སྤངས་ཏེ་དྲང་བདེན་རྩ་ཆེའི་དོན་དུ་འབད་བརྩོན་བྱ་མཁན་གྱི་མིག་དཔེ་ངོ་མ་ཞིག་རེད། ཚོགས་པ་འདིའི་རླབས་ཆེན་ཆེས་མཐོའི་བསམ་ཚུལ་རྩ་ཆེར་ཡིད་ཆེས་ཀྱིས་ལས་དོན་ཕྱོགས་གང་ས་ནས་འབད་སྒྲུབ་གནང་མཁན་གྱི་ཚོགས་མི་རྣམས་ནི་ང་ཚོར་སེམས་ཤུགས་སྐྱེ་བའི་གཞི་རྟེན་ལྟ་བུ་རེད།

ཚོགས་པའི་དྲུང་ཆེ་ནས། དུས་རབས་བརྒྱད་པའི་བོད་སྐོར་གླེང་མོལ་བྱས་ན་ཞེས་པའི་དགོངས་འཆར་གནང་བ་ལྟར་ཞུ་འོས་ཀྱང༌། དང་པོ། ཕྲན་རང་རྒྱལ་རབས་མཁས་པོ་མི་ཤེས་པ་དང༌། གཉིས་པ། དེ་རིང་གི་དུས་ཚོད་ཐུང་ངུའི་ནང་རྒྱ་ཆེའི་ལོ་རྒྱུས་དེ་ལྟ་བུ་ཞུ་རྒྱུ་ཁག་ཙམ་རེད། འོན་ཀྱང༌། ཁྱེད་ནས་གནད་དོན་འདིར་ཐུགས་སྣང་གནང་བ་དང༌། ཉེ་དུས་ལོ་ཤས་སྔོན་བོད་མི་འབོར་ཆེ་རང་ཡུལ་སྤངས་ནས་རྒྱ་གར་དུ་བྲོས་བྱོལ་བྱ་དགོས་བྱུང་བ་དང་བཅས། བོད་ཀྱི་རྒྱལ་རབས་གཞི་རྩའི་གནས་ཚུལ་ལམ་རོབ་ཅིག་ཤེས་རྟོགས་བྱ་རྒྱུ་གལ་ཆེ་ཡིན་པར་བསམ་གྱི་འདུག དེ་རིང་གི་དུས་སྐབས་ཐུང་ངུ་འདིར་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་རབས་སྤྱིར་བཏང་མ་ཡིན་པར། དུས་རབས་མང་པོ་ཞིག་གི་རིང་བོད་དང་རྒྱ་གར་འབྲེལ་བ་བྱུང་བའི་ལོ་རྒྱུས་ཞིབ་ཙམ་ཞུ་ཐབས་བྱ་རྒྱུ་ཡིན།

བོད་མིའི་བརྗོད་སྲོལ་ལ་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཐོག་མ་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོ་ནི་རྒྱ་གར་གྱི་རྒྱལ་སྲས་ཤིག་དམག་ཕམ་ནས་བོད་དུ་བྱོན་པར་བཤད་ཅིང༌། བོད་ཀྱི་དཔེ་ཆའི་ནང་ལོ་རྒྱུས་དེ་ནི་ཡེ་ཤུའི་གོང་ལོ་ ༡༢༧ ཙམ་གྱི་སྔོན་དུ་ཡིན་པར་བཤད་ཡོད་ཀྱང༌། བོད་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་དར་ནས་བཟུང་བོད་དང་རྒྱ་གར་གྱི་འབྲེལ་བ་ངོ་མ་དེ་འགོ་ཚུགས། བོད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཉེར་བརྒྱད་པ་ལྷ་ཐོ་ཐོ་རི་གཉན་བཙན་སྐབས་བོད་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་དར་བ་དེ་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་སྔ་ཤོས་སུ་གསལ།

འོན་ཀྱང༌། བརྒྱ་ཕྲག་བདུན་པའི་ནང་བྱུང་བའི་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་སོ་གསུམ་པ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་སྐབས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ལ་ཕན་ནུས་ལྡན་པའི་འགོ་ཚུགས། སྲོང་བཙན་སྐུ་གཞོན་ནུའི་དུས་ཁོང་གི་བློན་པོ་ཤེས་རིག་བཀྲ་བ་ཐུ་མི་སམ་བྷོ་ཊ་རྒྱ་གར་དུ་སློབ་སྦྱོང་ཆེད་བཏང༌། སམ་བྷོ་ཊ་བོད་དུ་ཕྱིར་ལོག་རྗེས་དེ་ཝ་ན་ག་རའི་ཡི་གེར་ (Devanagari Script) དཔེ་བྱས་ཏེ་བོད་ཡིག་གི་ཀ་ཁ་གསར་དུ་འགོ་འཛུགས་ཐོག སུམ་རྟགས་སོགས་བརྡ་དག་གི་རྣམ་གཞག་རྒྱ་ཆེར་བརྩམས། རྒྱལ་བློན་ཚོས་ཡི་གེ་གསར་པ་དེའི་འབྲི་ཀློག་སྦྱང་བརྩོན་གནང་སྟེ་བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་གི་ས་བོན་བཏབ། ནང་པའི་ཆོས་དང༌། སུམ་རྟགས། སྙན་ངག མཚན་ཉིད་ལ་སོགས་པ་བསྒྱུར་འགོ་བཙུགས། དེ་ནས་ལོ་བརྒྱ་ཕྲག་འགའ་ཤས་ཀྱི་རྗེས་ལ་སཾསྐྲྀཏ་ནས་བོད་ཡིག་ཏུ་བསྒྱུར་བའི་དཔེ་ཆ་ཕོན་འབོར་ཆེན་པོ་ཆགས། སཾསྐྲྀཏའི་ཐོག་ཡོད་པའི་དཔེ་ཆ་མང་པོ་དེང་སང་ལྷག་བསྡད་མེད་ཀྱང༌། དེ་དག་བོད་ཡིག་ཏུ་བསྒྱུར་བ་རྣམས་བདག་ཚགས་བྱས་ཏེ་བསྡད་ཡོད་པ་རེད། སྲོང་བཙན་གྱི་དུས་རབས་སྐབས་རྒྱ་གར། བལ་ཡུལ། རྒྱ་ནག་བཅས་ནས་ལག་རྩལ་རིགས་སྣེ་མང་དར་ཞིང༌། བོད་ཡུལ་གྱི་དཔལ་འབྱོར་ཡང་ཡར་རྒྱས་གང་འཚམས་ཕྱིན། བོད་དང་རྒྱ་གར་གྱི་འབྲེལ་བར་དུས་ཡུན་ཇི་སོང་གསལ་རྟོགས་མ་ཐུབ་ཀྱང༌། བོད་མིས་རྒྱ་གར་ནས་སློབ་སྦྱོང་དུ་མ་བྱས་པ་དེས། བོད་མི་མང་པོ་རྒྱ་གར་གྱི་སློབ་གྲྭ་ཆེ་ཁག་ནང་ཡུན་རིང་བསྡད་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ལ་སློབ་སྦྱོང་བྱས་པ་དེ་གསལ་བར་བསྟན་ཡོད།

བརྒྱ་ཕྲག་དགུ་པའི་སྟོད་ཆར་བྱུང་བ་བོད་ཀྱི་ཆོས་རྒྱལ་སོ་བདུན་པ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེའུ་བཙན་གྱི་སྐུ་རིང་ལ་མཁན་ཆེན་བྷོ་དྷི་སཏྭ་དང༌། གུ་རུ་པདྨ་སཾ་བྷ་ཝ་རྣམ་གཉིས་བོད་དུ་ནང་ཆོས་སྤེལ་སླད་གདན་ཞུ་གནང༌། མཁན་ཆེན་བྷོ་དྷི་སཏྭ་ཤིན་ཏུ་མཁས་པ་ཆེན་པོར་བརྟེན། ཁོང་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མང་པོ་བོད་ཡིག་ཏུ་སྒྱུར་བའི་ལས་དོན་གནང་ཡོད། གུ་རུ་པདྨ་སཾ་བྷ་ཝ་ནི་སྔགས་དང༌། རྩ་རླུང་ལ་མཁས་ཤིང༌། མངོན་ཤེས་རྫུ་འཕྲུལ་མངའ་བ་ཞིག་ཡིན།

ཁྲི་སྲོང་ལྡེའུ་བཙན་གྱི་དུས་སྐབས་རིང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྒྱུན་མི་ཆད་དུ་བསྒྱུར། སྤྱིར་བཏང་བསྒྱུར་སྟངས་ནི། རྒྱ་གར་གྱི་མཁས་པ་བོད་ཡིག་མཁྱེན་མཁན་དང༌། བོད་ཀྱི་མཁས་པ་སཾསྐྲྀཏ་ཤེས་མཁན་ཐུན་མོང་ནས་བསྒྱུར་བ་ཡིན་འདུག མ་དཔེ་ནས་བོད་ཡིག་ཏུ་ཤིན་ཏུ་ཟབ་ནན་ལྷག་མེད་དུ་བསྒྱུར་བའི་གྲུབ་འབྲས་སུ། ད་ཆ་སཾསྐྲྀཏའི་མ་དཔེ་འཐོར་བརླག་སོང་ཡང་བོད་ཡིག་ནས་ཚུར་སྒྱུར་འཕེར་བ་བྱུང་འདུག

དུས་རབས་བརྒྱ་ཕྲག་དྲུག་པ་ནས་བཅུ་དྲུག་པའི་བར་བོད་དམག་ཤུགས་ཆེན་པོ་ཡིན་འདུག་ཅིང༌། བྱང་ཤར་ཕྱོགས་དེང་དུས་རྒྱ་ནག་གི་ཞིང་ཆེན་ཀན་སུའུ། ཡུན་ནན། ཟི་ཁྲོན་བཅས་ཀྱི་ས་ཁུལ་རྒྱ་ཆེན་པོ་བོད་ཀྱིས་བཟུང༌། དེ་བཞིན་ས་ཕྱོགས་གཞན་དག་ལའང་བོད་ཀྱི་སྟོབས་ཤུགས་སླེབས། ཀོ་ཏན་དང༌། ཤིང་ཅང་གི་ཁུལ་ལའང་ནང་པའི་ནུས་ཤུགས་གང་འཚམས་དར། རྒྱ་གར་དུ་བགྲོད་ལམ་འཁེལ་བའི་ལ་དྭགས་དང༌། ཀ་ཤི་སྨིར་ཡང་དེ་བཞིན་རེད།

ངས་གོང་དུ་ཞུས་པ་ལྟར། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་དང༌། སཾསྐྲྀཏའི་ཤེས་ཡོན་བོད་དུ་དར་བ་དེ་མཁས་པ་འགའ་ཤས་ཀྱིས་བྱས་པའི་འབྲས་བུ་ག་ལ་ཡིན། རྩོམ་སྒྱུར་དེ་དག་རྒྱ་ཆེ་ཆུང་དང༌། མང་ཉུང༌། སཾསྐྲྀཏའི་ཤེས་ཡོན་བོད་སྐད་ཐོག་འབྲེལ་ཁྱབ་ཡོང་སྟངས་ལ་གཞིགས་ན། བོད་དང་རྒྱ་གར་གྱི་འབྲེལ་བ་ཇི་འདྲ་ཞིག་བྱུང་མིན་རྟོགས་ཐུབ། མཁས་པའི་འབྲེལ་འགྲུལ་དེ་ལྟ་བུ་བྱུང་བ་དང་མཉམ་དུ་ཚོང་གི་འབྲེལ་བ་ཡང་གང་འཚམས་བྱུང་ཡོད་པ་གཞིར་བཅས།

བོད་ཀྱི་རྒྱལ་རབས་བཞི་བཅུ་པ་ཁྲི་རལ་པ་ཅན་གྱི་སྐབས་སུ་སྔར་བསྒྱུར་བའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ལ་བསྒྱུར་བཅོས་རྣམ་དག་མཛད། དེའི་དོན་དུ་རྒྱ་གར་ནས་པཎྜི་ཏ་སྤྱན་དྲངས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཉམས་སུ་ཚུལ་བཞིན་ལེན་པའི་དགེ་འདུན་རབ་བྱུང་གི་སྡེ་དང༌། སྔགས་པའི་སྡེ་རྣམས་ལ་རྒྱལ་པོས་གུས་བཀུར་བླ་ན་མེད་པ་གནང༌།

བརྒྱ་ཕྲག་བཅུ་པའི་སྟོད་ཆར་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཞེ་གཅིག་པ་གླང་དར་མས་ཁྲི་བཟུང༌། ཁོང་གིས་ལོ་བརྒྱ་ཕྲག་འགའ་ཤས་ནང་བྱུང་བའི་ལས་དོན་ལ་རྒྱབ་འགལ་བྱས་ཏེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་བསྣུབས་ཐབས་བྱས། འོན་ཀྱང༌། ཁོང་བཀྲོངས་པའི་མཇུག་རྗེས་འཇུག་སུས་བྱེད་ལ་རྩོད་གླེང་ཡུན་རིང་བྱུང༌། ཐོག་མར་བོད་ཡུལ་ཁག་བགོས་བྱས། དེ་ནས་རྒྱལ་ཕྲན་ཆུང་ཁག་དང༌། ཆོས་སྡེ་ཁག་མང་བྱུང༌། དེ་ལྟར་བོད་ཁམས་སིལ་བུར་གྱུར་ནས་མི་ལོ་ ༣༠༠ ལྷག་ཙམ་སོང་བའི་རིང་དུས་སྐབས་ངན་པ་ཞིག་ཏུ་ངོས་བཟུང་བྱ་འོས་པ་ཡིན། དེའི་རིང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་དང༌། སཾསྐྲྀཏའི་ཤེས་ཡོན་རྣམས་ཀྱི་ས་བོན་མ་བརླག་ཙམ་གནས་ཡོད་ཀྱང༌། སྔ་དུས་ལྟ་བུའི་མཁས་པ་ཚོས་རྩོམ་སྒྱུར་བྱ་རྒྱུའི་ལས་དོན་ནུས་པ་ཐོན་པ་སྒྲུབ་མ་ཐུབ།

ཕྱི་ལོ་ ༡༠༤༢ ལོར་རྒྱ་གར་གྱི་པཎྜི་ཏ་དཱི་པཾ་ཀ་ར་ཤྲཱི་ཛྙཱ་ན་བོད་དུ་ཕེབས། ཁོང་གིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་སྔར་གྱི་གནས་ཚད་དང་གཟི་བྱིན་ལ་སླར་ཡང་བསྐྱར་འགོད་གནང༌། ཁོང་ནས་མི་ལོ་སུམ་ཅུའི་དུས་ཡུན་རིང་དགོན་གནས་མང་པོ་གསར་བཏབ་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་སློབ་གཉེར་བྱེད་པའི་གཞི་རྩ་རྒྱ་ཆེ་ཚུགས་ཐུབ་པའི་མཛད་པ་དེ་ནི་ངོ་མཚར་ཆེ་བ་ཡིན།

བོད་ཀྱི་གྲུབ་ཆེན་སྙན་གྲགས་ཅན་རྗེ་བཙུན་མི་ལ་རས་པའི་སློབ་དཔོན་ལྷོ་བྲག་མར་པ་ལོ་ཙཱ་རྒྱ་གར་ནཱ་ལེའི་སློབ་གྲྭ་ཆེན་པོའི་མཁས་དབང་ན་རོ་པའི་དྲུང་དུ་སློབ་གཉེར་གནང་སྟེ་བོད་དུ་ཕྱིར་ཕེབས་གནང་བའི་དུས་སྐབས་དེ་ནི་བསྒྱུར་སྟབས་ཕྱི་མ་དེ་ཡིན། མར་པས་ཆོས་གང་འཚམས་བོད་བསྒྱུར་གནང་ཡོད་པས་ཁོང་ལ་ལོ་ཙཱ་བ་ཞེས་མཚན་དུ་ཆགས། དེ་ནས་བོད་ཀྱི་ཤེས་ཡོན་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་རིམ་པ་རྗེས་མ་དེ་བསྒྱུར་རྒྱུའི་ལས་དོན་ཙམ་མ་ཡིན་པར། མདོ་སྔགས་ཀྱི་ཆོས་ལ་འགྲེལ་བ་བརྩམས་པ་དང༌། དེ་མིན་གྱི་ཤེས་ཡོན་རིགས་སོགས་བོད་ཡིག་རང་གི་ལས་དོན་རྒྱ་ཆེན་པོར་གྱུར།

སྔ་དུས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་བོད་དུ་དར་སྐབས་ལྟ་བུའི་ཡུལ་གཉིས་དབར་མཁས་གྲུབ་འགྲོ་འོང་གི་འབྲེལ་ལམ་དེ་རིམ་བཞིན་ཇེ་ཆུང་དུ་སོང༌། དེ་ལ་རྒྱུ་མཚན་མང་པོ་ཡོད། དང་པོ་རྒྱ་གར་རང་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིང་ལུགས་ཉམས་གུད་བྱུང༌། དེ་དང་མཉམ་དུ་བོད་མིའི་བསམ་བློའི་ནང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་འདྲེས་པ་ལྟ་བུ་གྱུར་པས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་དེ་ཁོ་ན་ལྟར་ཡོད་ཀྱང༌། ནང་པའི་ཆོས་དེ་བོད་མིའི་གཤིས་ལུགས་དང༌། བསམ་བློའི་ནང་ཐིམ་པ་ལྟ་བུ་ཆགས་ཏེ། དཔེར་ན། ཤེས་རིག་གི་ཐོག་ནས་བོད་རང་དབང་རང་བཙན་ལྟ་བུར་གྱུར་མཐར་བོད་ཀྱི་དམག་ཤུགས་ཉམས་གུད་བྱུང་སྟེ། དུས་རབས་བརྒྱད་པ་དང་དགུ་པའི་ནང་བོད་ཀྱི་ཉེ་འཁོར་ས་ཁུལ་ལ་རྒྱ་བསྐྱེད་བྱས་པ་རྣམས་ཀྱང་ཕྱིར་སྡུད་བྱས། སྔ་དུས་བོད་དང་རྒྱ་གར་དབར་ས་བབས་འབྲེལ་ཐག་ཉེ་པོར་གྱུར་པ་དེ་ཡང་བསྐྱར་རིང་དུ་སོང་འདུག

སྔ་དུས་བོད་དང་རྒྱ་གར་གྱི་འབྲེལ་བ་བྱུང་ཚུལ་ཅུང་ཟད་ཞུས་པ་དེའི་གྲུབ་འབྲས་ལ་གཞིགས་ན། རྒྱ་གར་ནི་བོད་ཀྱི་ཁྱིམ་མཚེས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་ཙམ་མིན་པར། སངས་རྒྱས་ཞབས་བཅགས་ཤིང༌། ཆོས་གསུངས་པའི་ཡུལ་འདི་ནས་བོད་དུ་ཤེས་ཡོན་རྒྱ་ཆེ་དར་བ་ལ་བརྟེན་ཡུལ་འདིར་ང་ཚོའི་ཆོས་ཀྱི་འབྱུང་ཡུལ་དུ་བརྗོད་ཆོག་པ་ཡིན།

རྒྱ་གར་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཉམས་གུད་བྱུང་རྗེས་དུས་ཡུན་གང་འཚམས་རིང་ཡུལ་གཉིས་དབར་འབྲེལ་བ་ཆད་ལ་ཁད་དུ་གྱུར་ན་ཡང༌། ཤེས་རིག་དང༌། ལྟ་བའི་འབྲེལ་ཐག་ཉེ་པོར་གནས་ཡོད། སྔ་དུས་རྒྱ་གར་གྱི་མཁས་གྲུབ་དཔལ་མགོན་ཀླུ་སྒྲུབ་དང༌། འཕགས་པ་ལྷ། ལེགས་ལྡན་འབྱེད། ཟླ་བ་གྲགས་པ་སོགས་ནས་བརྩམས་ཆོས་རྣམས་བོད་ཀྱི་སློབ་གཉེར་ཁང་ཁག་ལ་སྦྱང་བརྩོན་བྱེད་བཞིན་ཡོད།

ཆོས་ཕྱོགས་ཙམ་དུ་མ་ཟད། བོད་མི་ཤེས་ཡོན་ཅན་ཞིག་ཡིན་ན། ཀ་ལི་དྷ་སའི་ (Kalidas) ཟློས་གར་དང༌། སྒྲ་པ་ནི་སོགས་ཀྱང་ཤེས་མཁན་ཡོད་ཅིང༌། དེ་བཞིན་སྐར་རྩིས་དང༌། སྙན་ངག་སོགས་ཀྱང་སྦྱང་བརྩོན་བྱེད། སྤྱིར་བཏང་བོད་མི་ཚོའི་བསམ་བློར་ཡང༌། རྒྱ་གར་གྱི་རྩ་ཆེའི་གནས་དག་མཇལ་འདོད་ཀྱི་དད་ཤུགས་ཆེན་པོ་ཡོད། དེ་ལྟར་ཡུལ་འདི་གཉིས་ཀྱི་དབར་ལ་སྔ་དུས་ཀྱི་འབྲེལ་ཐག་ཉེ་པོ་དེས་འབྲེལ་ལམ་གཞི་རྩ་བརྟན་པོ་ཞིག་བཙུགས་ཡོད།

དེའི་རྗེས་སུ་ལོ་རྒྱུས་ནང་བོད་དང་རྒྱ་གར་དབར་རྒྱ་གར་དབྱིན་ཇིའི་གཞུང་འཛིན་སྤྱི་ཁྱབ་ཝ་རན་ཧ་སེ་ཀྲིང་ (Warren Hastings) གི་དུས་སུ་འབྲེལ་བ་བྱུང་འདུག ཁོང་ནས་ཚོང་འབྲེལ་འཛུགས་པ་དང༌། རྒྱ་ནག་ཏུ་བགྲོད་ལམ་འཚོལ་བའི་དོན་དུ་བོད་ལ་སྐུ་ཚབ་གཉིས་མངགས་རྫོང་བྱས། བརྒྱ་ཕྲག་བཅུ་དགུ་པའི་མཇུག་ཏུ་དབྱིན་ཇི་དང༌། རྒྱ་ནག་དབར་གྲོས་མཐུན་བཞག་སྟེ། རྒྱ་གར་དང༌། བོད་ཀྱི་ས་མཚམས་ལ་འགྲེལ་བརྗོད་གསལ་པོ་བྱས་པ་དང༌། དབྱིན་ཇིས་བོད་ནང་ཚོང་ལས་བྱས་ཆོག་པའི་ཐོབ་ཐང་སྤྲད་འདུག གྲོས་མཐུན་འཇོག་མཁན་གྲས་སུ་བོད་མི་མེད་སྟབས་གྲོས་མཐུན་དེར་རྩ་འཛིན་མ་བྱས། དེར་བརྟེན། བོད་ནང་རྒྱ་མིའི་དབང་ཆ་མེད་པ་དབྱིན་ཇིས་གསལ་རྟོགས་བྱུང་བ་དང༌། རུ་སུའི་ནུས་ཤུགས་བོད་ནང་སླེབས་དགོས་བྱུང་སྟེ་དེ་སྐབས་དབྱིན་ཇིའི་རྒྱལ་ཚབ་ལོར་ཀྲ་ཀར་ཛིན་ (Lord Curzon) ནས་དམག་དཔུང་བོད་དུ་བཏང་བ་ ༡༩༠༣ ལོར་ལྷ་སར་འབྱོར། ༡༩༠༤ ལོར་བོད་དབྱིན་དབར་གྲོས་མཐུན་བཞག་སྟེ། ས་མཚམས་ཐག་ཆོད་དང༌། དབྱིན་ཇིར་ཚོང་ལས་བྱེད་སྒོ་ཐག་གཅོད་བྱས་ཏེ་དབྱིན་དམག་བོད་ནས་ཕྱིར་འཐེན་བྱས། ༡༩༡༠ ལོར་རྒྱ་ནག་གི་དམག་ལྷ་སར་འབྱོར་ཏེ་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་རྒྱ་གར་དུ་ཕེབས་དགོས་བྱུང༌། ༡༩༡༡ ལོར་རྒྱ་ནག་མན་ཇུའི་རྒྱུད་དབང་ཉམས་ཤིང༌། རྒྱ་ནག་ཏུ་ངོ་ལོག་ལངས། ལྷ་སྡོད་རྒྱ་ནག་དཔོན་རིགས་ནང་ཕོགས་ཐོབ་ལ་བསྙད་པའི་ནང་འཁྲུག་བྱུང་སྟབས། བོད་མིས་རྒྱ་དམག་ཡོངས་རྫོགས་མཐར་སྐྲོད་བྱས། ༡༩༡༢ ལོར་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་གསུམ་པ་ལྷ་སར་ཕྱིར་ཕེབས་ཀྱིས་བོད་རང་བཙན་གྱི་ཁྱབ་བསྒྲགས་མཛད།

༡༩༡༣ ལོར་བོད་དང་རྒྱ་གར་དབྱིན་ཇི་ས་མཚམས་སྐོར་དང༌། དེ་མིན་བོད་དོན་སྐོར་གོ་བསྡུར་བྱེད་སླད་བོད་དང༌། རྒྱ་ནག་སིམ་ལར་མགྲོན་འབོད་བྱས། སྐུ་ཚབ་གསུམ་གྱི་གཞུང་སོ་སོའི་སྐུ་ཚབ་ཐོབ་ཐང་འདྲ་མཉམ་ཐོག་མཇལ་འཛོམས་གྲོས་བསྡུར་ཡུན་རིང་བྱས། དབྱིན་ཇིས་བོད་ལ་རྒྱ་ནག་གི་སུད་ཛ་རན་ཀྲི་ངོས་ལེན་བྱེད་དགོས་པ་དང༌། རྒྱ་ནག་ལ་བོད་རང་བཙན་ངོས་ལེན་བྱེད་དགོས་པའི་འབོད་སྐུལ་བྱས་པས་མ་ཟད། དབྱིན་ཇི་དང༌། རྒྱ་ནག་གཉིས་ཀས་བོད་ནང་དམག་དཔུང་མི་གཏོང་བ་དང༌། བོད་ཀྱི་ནང་སྲིད་ལ་ཐེ་བྱུས་མི་བྱེད་རྒྱུ་བྱས། གྲོས་མཐུན་དེ་ལ་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་གཏན་འབེབས་ཁས་ལེན་མ་བྱས་སྟབས། དབྱིན་བོད་གཉིས་ནས་རྒྱ་ནག་གིས་ཁས་ལེན་མ་བྱས་ན་གྲོས་མཐུན་དེར་གསལ་རྒྱ་ནག་གི་ཐོབ་ཐང་རྣམས་མེད་པར་ངོས་བཟུང་བྱས། རྒྱ་གར་གྱིས་གཏན་འབེབས་རྩ་བ་ནས་བྱས་མེད།

༡༩༡༢ ནས་ ༡༩༥༠ བར་བོད་ནང་རྒྱ་ནག་གི་དབང་ཆ་གང་ཡང་མེད་ཀྱང༌། བོད་རྒྱ་ནག་གི་ཆ་ཤས་ཡིན་ལུགས་རྒྱ་མིས་མུ་མཐུད་ཀྱིས་བརྗོད། རྒྱ་ནག་དང་ཉི་ཧོང་དམག་སྐབས་དང༌། དམག་ཆེན་གཉིས་པའི་སྐབས་བོད་བར་གནས་སུ་བསྡད། དུས་ཡུན་དེའི་རིང་བོད་ནས་ཕྱི་རྒྱལ་ཁག་ལ་འབྲེལ་བ་མ་བྱས་པ་དང༌། རྒྱལ་སྤྱིའི་ཚོགས་ཁག་ནང་འཛུལ་ཞུགས་མ་བྱས་སྟབས་རང་དབང་རང་བཙན་གྱི་རྟགས་མཚན་གསལ་པོ་བྱུང་མེད་ཀྱང༌། སྐབས་དེར་དེ་ལྟར་བྱེད་པའི་དགོས་པ་མཐོང་ཡོད་པ་མ་རེད། དེ་ལྟར་མི་བྱེད་ཁར་རྒྱལ་སྤྱིའི་རྙོག་འཛིང་དང་ཁ་བྲལ་གྱིས་རང་ཉིད་གཅིག་པུར་སྡོད་རྒྱུའི་སྲིད་བྱུས་ཤིག་བཟུང་འདུག འོན་ཀྱང༌། བོད་རང་དབང་རང་བཙན་གྱི་ཐོབ་ཐང་རྒྱལ་ཁབ་མང་པོས་ཡང་ཡང་ངོས་འཛིན་བྱས་ཡོད། དཔེར་ན། ༡༩༤༨ ལོར་བོད་ཀྱི་ཚོང་དོན་ཚོགས་པ་ཞིག་རྒྱ་གར་དང༌། རྒྱ་ནག ཕྷ་རན་སི། དབྱིན་ཇི། ཨ་རི་སོག་ས་ལ་བོད་གཞུང་གི་ལག་ཁྱེར་འཁུར་ནས་ཕྱིན། དེ་བཞིན་རྒྱ་གར་རང་བཙན་བྱུང་རྗེས། ༡༩༤༧ ལོར་ལྡི་ལིར་ཤར་ཕྱོགས་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་གི་མཉམ་འབྲེལ་ཚོགས་འདུའི་སྐབས་བོད་ཀྱི་སྐུ་ཚབ་འཐུས་མི་ངོ་མའི་གྲས་སུ་ཞུགས། བོད་ཀྱི་རྒྱལ་དར་གཞན་དག་དང་འདྲ་བར་བསྒྲེངས།

དུས་ཡུན་ཐུང་ངུ་ཞིག་གི་རིང་འཛམ་གླིང་གིས་རྒྱ་ནག་གུང་ཁྲན་གྱི་དམག་ཤུགས་གསར་པ་ཞིག་མཐོང༌། རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་ཐོག་མ་ནས་བོད་བཙན་རྒྱལ་རིང་ལུགས་པའི་འོག་ནས་བཅིངས་བཀྲོལ་གཏོང་རྒྱུ་ཡིན་ལུགས་བརྗོད་པ་དང༌། ༡༩༤༩ ལོའི་ནང་བོད་ཤར་ཕྱོགས་ས་ཁུལ་ནང་དམག་དཔུང་འཛུལ་བསྐྱོད་ཀྱི་ལས་འགུལ་རྒྱ་ཆེར་བྱས། ༡༩༥༠ ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༡༩ ཉིན་ཆབ་མདོར་དམག་འཐབ་བྱས། བོད་གཞུང་ནས་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་སུ་ཞུ་སྐུལ་དང༌། ལྷ་སའི་རླུང་འཕྲིན་ནས་འཛམ་གླིང་ལ་འབོད་སྐུལ་བྱས་པ་དབྱིན་ཇི་གསར་སྤེལ་ཁང་ (BBC) ནས་ཟིན་འགོད་བྱས། ཨལ་སལ་པ་ཀྲོར་ནས་བོད་དོན་གླེང་སློང་བྱས་ཀྱང་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ནས་དེ་སྐོར་གོ་བསྡུར་མ་བྱས་སྟབས། ༡༩༥༡ ལོའི་ནང་འུ་ཐུག་གིས་བོད་པས་གྲོས་མཐུན་ཞིག་མི་འཇོག་ཐབས་མེད་བྱུང༌།

དེ་རྗེས་ཀྱི་བྱུང་ཚུལ་སྐོར་ཚང་མས་མཁྱེན་གསལ་ཡིན་པས་ཕྲན་ནས་ཞིབ་ཆ་ཞུ་རྒྱུ་མིན། རྒྱ་མིས་བོད་མི་ཚོར་བཙན་གནོན་ཤུགས་དྲག་གིས་བོད་ཀྱི་ཆོས་དང༌། ཤེས་རིག རྒྱལ་ཞེན་བཅས་ལ་བརྩི་འཇོག་མ་བྱས་པར་བོད་རྒྱ་མིའི་མི་སེར་སྤེལ་ཡུལ་ཞིག་ཏུ་བསྒྱུར་རྐྱེན་རྒྱ་མིར་མི་དགའ་བ་དང༌། ངོ་རྒོལ་རྒྱ་ཆེར་བྱས་ཏེ་ ༡༩༥༩ ཟླ་ ༣ པའི་ངོ་རྒོལ་དེ་བར་དུ་ཐུག དེའི་གྲུབ་འབྲས་སུ་བོད་མི་བདུན་ཁྲི་ཙམ་རང་ཡུལ་བྲལ་དགོས་བྱུང་བ་དང༌། མི་གྲངས་ལྔ་ཁྲི་སྐོར་རྒྱ་གར་ནང་བཙན་བྱོལ་དུ་འབྱོར། ཕྲན་ནས་གོང་ཞུས་ལྟར་རྒྱ་གར་ནི་ང་ཚོའི་ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་ནང་ཁྱིམ་དེ་ཡིན་སྟབས་ཕྱི་མི་གསར་པ་ཞིག་ཡིན་བསམ་གྱི་མེད།

དེར་མ་ཟད། རྒྱ་གར་གཞུང་དང༌། མི་མང་ནས་ཤ་ཚ་དང་རོགས་རམ་གནང་བ་དེས་ང་ཚོར་སེམས་ཤུགས་བསྐྱེད་ཅིང༌། སེམས་གསོའི་གཞི་རྟེན་ལྟ་བུ་བྱུང༌། ལོ་བརྒྱ་ཕྲག་མང་པོའི་རིང་བྱུང་བའི་བོད་དང༌། རྒྱ་གར་དབར་གྱི་མཛའ་གྲོགས་གུས་བརྩིའི་འབྲེལ་ལམ་དེ་ཡང་བསྐྱར་ཇེ་གསལ་དུ་སོང༌། རྒྱ་གར་གཞུང་ནས་བོད་ཕྲུག་ཚོར་སློབ་སྦྱོང་སྤྲོད་རྒྱུའི་འཆར་གཞི་རྒྱ་ཆེ་ལག་ལེན་བསྟར་བཞིན་ཡོད་པ་དེ་དག་གིས་སྔ་དུས་རྒྱ་གར་ནང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོ་ཚོའི་ནང་བོད་མི་མང་པོ་སློབ་སྦྱོང་དུ་ཡོང་གི་ཡོད་པ་དེའི་དྲན་གསོ་ལྟ་བུར་གྱུར་ཏེ། རྒྱ་གར་ནི་ཡང་བསྐྱར་བོད་མི་ཚོའི་ཤེས་ཡོན་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་ཡུལ་ཞིག་ཏུ་གྱུར།

སྔ་དུས་ནང་པའི་ཆོས་བོད་དུ་དར་བ་ལྟ་བུར་མ་འོངས་པར་བོད་མི་མང་ལ་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་འབྱུང་ངེས་ཡིན། བོད་མིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་འཛིན་སྐྱོང་བྱས༌། ཡུལ་སྲོལ་གོམས་གཤིས་དང་འདྲེས་པས་བོད་དང་ནང་པ་ཞེས་གོ་དོན་གཅིག་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་དེ་བཞིན་དུ། དེང་དུས་ཀྱི་ཚན་རིག འཕྲུལ་འཁོར། སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་སྒྲིག་འཛུགས་སོགས་ཀྱང་མ་འོངས་པར་བོད་ཀྱི་ཤེས་རིག་གི་ཆ་ཤས་སུ་འགྱུར་དགོས། ང་ཚོའི་མི་མང་ཤེས་ཡོན་ཆུང་གྲས་ཤིག་ཡིན་རུང༌། རྒྱ་གར་ནང་སྡོད་ཡུན་རིང་རླབས་ཆེན་དམངས་གཙོའི་འཆར་གཞི་ལག་ལེན་བསྟར་བ་དེ་དང༌། རྒྱ་མིས་སྙིང་རྗེ་མེད་པའི་བྱེད་ཐབས་ལག་ལེན་བསྟར་བ་གཉིས་དབྱེ་འབྱེད་བྱེད་ཐུབ་ངེས་ཡིན།

གལ་ཏེ། རྒྱ་མིས་བོད་ལ་དངོས་པོའི་ཡར་རྒྱས་བཏང་དབང་དུ་སོང་རུང༌། དེ་ཡང་བཙན་དབང་རིང་ལུགས་བྱས་ཏེ་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་དང༌། སྒེར་གྱི་རང་དབང་བྲལ་བའི་བྱེད་སྟངས་ཤིག་རེད། བཙན་དབང་དེས་མིའི་ལུས་བཅིངས་པས་མ་ཚད། སེམས་ཐོག་ལ་ཡང༌། གུང་ཁྲན་གྱི་ལྟ་བ་མ་གཏོགས་མི་བདེན་པ་དང༌། མིའི་ཡིད་བྱེད་གཞན་དག་ཚང་མ་སྤོངས་ཞེས་པའི་བཀའ་བཀོད་ཉན་པའི་ཚེ་གཡོག་ལྟ་བུ་བཟོ་ཐབས་བྱེད་པ་རེད། དེ་ལྟར་གུང་ཁྲན་དྲིལ་བསྒྲགས་འཕྲུལ་འཁོར་གྱི་བཟོ་ཁྱད་བཏོན་པའི་གནས་ཚུལ་མ་གཏོགས། འཛམ་གླིང་གི་གནས་ཚུལ་གང་ཡང་ཤེས་རྟོགས་མི་ཐུབ་པའི་མུན་པའི་ནང་ང་ཚོའི་བོད་མི་རྣམས་འཇུག་ཉར་བྱས་ཡོད། དེར་བརྟེན། རྒྱ་གར་ནི་ང་ཚོས་འཛམ་གླིང་དང༌། རང་དབང་ལྟ་སའི་སྒེའུ་ཁུང་ལྟ་བུ་ཡིན། ཞེས་སྩལ།

གསུམ་བཅུའི་དུས་དྲན་ཐེངས་བརྒྱད་པའི་ཐོག་སྩལ་བའི་གསུང་འཕྲིན།

ད་ཕན་ལོ་བརྒྱད་སོང་བའི་སྔོན་གྱི་དེ་རིང་གི་ཉི་མ་དེར། བོད་མི་མང་མ་བསྐུལ་རང་འགུལ་གྱི་ཐོག་ནས་རྒྱ་ནག་གི་དྲག་གནོན་དབང་ཤུགས་ལ་ངོ་རྒོལ་སྒེར་ལངས་བྱས་པ་འདི་ནི་བོད་མི་མང་རྣམས་རྒྱ་དམར་གྱི་བཙན་གནོན་གདུག་རྩུབ་ཉིན་རེ་བཞིན་ཇེ་ཆེ་ཇེ་ཆེར་འགྲོ་བའི་མནར་གཅོད་ལས་ཡོངས་སུ་ཐར་ཆེད་དཔའ་མཛངས་ལྡན་པའི་འཐབ་རྩོད་བྱས་པ་ཞིག་ཡིན། དེ་ཉིན་མཚོན་བྲལ་བོད་མི་སྐྱེས་ཕོ་མོ་བུ་ཕྲུག་དང་བཅས་པས་ང་ཚོ་བོད་རང་བཙན་བསྐྱར་གསོ་དགོས་པ་དང༌། བོད་མི་མང་གི་རང་དབང་བསྐྱར་གསོ་དགོས་པའི་སྐད་འབོད་གྲགས་ཆེར་སྒྲོག་བཞིན་ལྷ་སའི་བར་སྐོར་ལམ་གཞུང་དང་སྲང་ལམ་གང་སར་ཞི་བའི་ཁྲོམ་སྐོར་བྱས་ཡོད། སྒེར་ལངས་ལས་འགུལ་དེ་ཐོག་རྒྱ་དམར་གྱིས་དྲག་གནོན་བྱས་ཏེ་ཉེས་མེད་བོད་མི་སྟོང་ཕྲག་མང་པོ་དམར་གསོད་བཏང་བ་དང༌། གྲངས་ལས་འདས་པ་ཞིག་བཙོན་བཅུག་སྡུག་མནར་བཏང་བ། ཡང་ན་བཙན་ཤུགས་ཆེན་པོས་ངལ་རྩོལ་ར་བར་རྒྱང་འབུད་བཏང་བ་བཅས་བྱས་པ་རེད།

དེ་རིང་ནི་བོད་རང་བཙན་བསྐྱར་གསོའི་དོན་དུ་རང་སྲོག་གཏོང་མཁན་རང་རིགས་དཔའ་བོ་རྣམས་དྲན་གསོའི་དུས་ཚེས་གཟི་བརྗིད་ཅན་ཞིག་ཡིན། ཁོང་ཚོས་ཤིན་ཏུ་རྩ་ཆེའི་རང་སྲོག་བློས་བཏང་བའི་དམིགས་དོན་དེ་ང་ཚོས་དྲན་གསོ་བྱེད་པ་དང་ཆབས་ཅིག་སྲོག་ཁྲག་བཏང་བའི་དམིགས་དོན་དངོས་སུ་བསྒྲུབ་པའི་སླད་དུ་ཞུམ་པ་མེད་པའི་བློ་ཤུགས་ཆེ་བསྐྱེད་དགོས་པ་ནི་རང་རེའི་འོས་པའི་ལས་འགན་ཡིན།

རྒྱ་དམར་གྱིས་བོད་ནང་དྲག་པོའི་བཙན་འཛུལ་བྱས་ནས་ལོ་བཅུ་དྲུག་ཙམ་སོང་བ་འདིའི་རིང་བོད་མི་ཡོངས་རྫོགས་རང་བཞིན་བསམ་བརྗོད་ལས་འདས་པའི་སྡུག་བསྔལ་དྲག་པོ་མྱོང་དགོས་བྱུང་ཞིང༌། བོད་ཀྱི་ཞིང་འབྲོག་ཚང་མའི་རང་གི་དཀའ་སྤྱད་ལས་རྩོལ་གྱིས་བསྒྲུབས་པའི་ཐོན་སྐྱེད་གང་ན་ཅི་ཡོད་ཐམས་ཅད་རྒྱ་དམར་ནས་བཙན་འཕྲོག་གིས་བོད་མི་ཚོ་ཁག་མང་པོར་ཉིན་ཟས་ཉུང་ངུ་ཞིག་ལས་ཚོང་སྤྲོད་མ་བྱས་པར། ད་དུང་རྒྱ་མིའི་དམག་ལམ་དང༌། དམག་སྒར་ཁག་སོགས་འཛུགས་སྐྲུན་གྱི་ངལ་རྩོལ་ནང་བཙན་དབང་དྲག་ཤུགས་ཆེན་པོས་བསྐུལ་འདེད་བྱས། བོད་མི་མང་གྲངས་མེད་པར་ཉེས་རྡུང་འཐབ་འཛིང་གཏོང་བ་དང༌། མི་གྲལ་ནས་ཕྱིར་འབུད་བྱེད་པ་སོགས་མང་ཚོགས་ཀྱི་དཀྱིལ་དུ་དམའ་འབེབས་གདུག་རྩུབ་ཀླ་ཀློའི་བྱ་སྤྱོད་རྟག་ཏུ་མྱོང་དགོས་ཤིག་བཟོས་པ་རེད།

དུས་རབས་མང་པོའི་རིང་ལ་གཅེས་གསོག་བྱས་པའི་བོད་ཀྱི་དངོས་རིགས་རྒྱུ་ནོར་ཡོངས་རྫོགས་རྒྱ་ནག་ཏུ་ཇག་འཁྱེར་བྱས། ང་ཚོའི་བོད་ཡུལ་དེ་རྒྱ་ཡུལ་དུ་བསྒྱུར་བའི་ཆེད་དུ་ལས་འགུལ་སྣ་ཚོགས་ཤིག་འབད་བརྩོན་ཆེན་པོས་ལག་བསྟར་གྱིས་བོད་ཡིག་དང༌། བོད་སྐད་ཀྱི་ཚབ་ཏུ་རྒྱ་ཡིག་དང༌། རྒྱ་སྐད་སློབ་སྦྱོང་བེད་སྤྱོད་བྱེད་དུ་འཇུག་པ་བཅས་རྒྱ་མི་དམར་པོའི་ལུགས་ཀྱི་བོད་རང་སྐྱོང་ཟེར་བ་དེ་ནི་དངོས་དོན་ཐོག་གོང་གི་དངོས་དོན་དེ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད།

ཉེ་བའི་གནས་ཚུལ་ལ་གཞིགས་ན། རྒྱ་མི་བཙན་རྒྱལ་རིང་ལུགས་པའི་ལོག་སྤྱོད་དྲག་རྩུབ་ཀྱི་འཇིགས་སྣང་སྔར་ལས་ཤུགས་ཆེར་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་པ་སྟེ། དམར་སྲུང་དཔུང་ཚོགས་ཟེར་བ་སྒྲིག་བཙུགས་ཀྱིས་རིག་གཞུང་གསར་བརྗེ་ཟེར་བའི་ལས་འགུལ་དེ་ཚུགས་ནས་ནང་པའི་ཆོས་དང༌། བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་ཡོངས་རྫོགས་གང་བྱུང་ཅི་བྱུང་གིས་རྩ་མེད་བཟོ་བའི་ངན་སྤྱོད་དྲག་རྩུབ་སྲིད་ན་མ་གྲགས་པ་ཞིག་རྒྱ་ཆེ་ཁྱབ་བརྡལ་དུ་བཏང་ནས་དགོན་པ་དང༌། ལྷ་ཁང་ཡོད་ཚད་གཏོར་བཤིག་སྨོས་ཅི།

མདོར་ན་སྒེར་གྱི་ཁྱིམ་ཚང་ཚུན་ལ་ཡང་ཆོས་ཀྱི་རྟེན་ཉེར་སྤྱད་གང་ན་ཅི་ཡོད་ཚང་མ་རྩ་མེད་གཙང་མར་བཟོ་བ་བཅས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། སྐུ་རྟེན་གྲངས་ཀྱིས་མི་ཆོད་པ་ཞིག་རྩ་གཏོར་བཏང་བའི་གྲས་སུ་ཕྱི་ལོ་བརྒྱ་ཕྲག་བདུན་པའི་ནང་གསར་བཞེངས་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་རང་བྱུང་ལྔ་ལྡན་གྱི་སྐུ་བརྙན་བྱིན་ཅན་དེ་ཡང་ཡོད་ཅིང༌། སྐུ་བརྙན་དེའི་དབུ་ཞལ་ཞལ་གསེར་གཏོར་བཤུས་བྱས་པ་གཉིས་གསང་ཐབས་ཀྱི་ཐོག་ནས་རྒྱ་གར་ནང་གདན་འདྲེན་ཞུ་ཐུབ་སྟེ་དེ་དག་ཉེ་སྔོན་ལྡི་ལིར་ཕྱི་རྒྱལ་གསར་འགྱུར་བྱེད་པོ་ཁག་མང་སོགས་ལ་མཇལ་སྟོན་ཞུས་པ་རེད།

སྐུ་བརྙན་འདི་ནི་བོད་མི་ཚོས་དུས་རབས་མང་པོའི་རིང་ལ་བཀུར་སྟི་དང༌། ཤིན་ཏུ་རྩ་ཆེ་ཞུ་བ་མ་ཟད། བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་འདི་འདྲ་འགྲུབ་མི་ཐུབ་པའི་དད་རྟེན་བྱིན་རླབས་ཅན་ཞིག་ཡིན། འདི་གཏོར་བཤིག་བཏང་བ་དེས་ང་ཚོ་བོད་མི་མང་ཚང་མར་ཚད་མེད་པའི་སྡུག་བསྔལ་དང༌། གྱོང་ཁ་ཡིད་ཕམ་ཧ་ཅང་ཆེ་བ་ཞིག་བྱུང༌།

མའོ་ཙེ་ཏུང་གིས་སློབ་ཕྲུག་ཚོ་ལ་རིག་གཞུང་གསར་བརྗེ་ཟེར་བའི་ངན་བསླབ་བརྒྱབ་སྟེ་སྨྱོ་འཚུབ་ཆེན་པོས་རྟོག་དཔྱོད་གང་ཡང་མེད་པའི་ཟིང་སློང་གཏོར་བཤིག་མི་རྣམས་ཞེན་པ་གཏིང་ནས་ལོག་པའི་ལས་འགུལ་འདི་ནི་རྒྱ་དམར་དབང་སྒྱུར་བ་ཚོས་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་རྩ་མེད་གཙང་མར་གཏོང་རྒྱུར་འབད་བརྩོན་ཤུགས་ཆེ་ཇི་ཙམ་བྱས་པའི་ར་སྤྲོད་གསལ་པོ་བྱུང་བ་ཞིག་ཀྱང་རེད།

རྒྱ་མིས་བོད་མི་ཚེ་གཡོག་ཏུ་བཀོལ་སྤྱོད་བྱས་པས་མ་ཚད། བོད་ཀྱི་ཤིན་ཏུ་གཅེས་པའི་རིག་གཞུང་དག་ཀྱང་ཤུལ་མེད་གཏོར་བརླག་གཏོང་བ་འདི་ནི་འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་དང༌། འཛམ་གླིང་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཐོག་ནས་ངེས་པར་སྐྱོན་བརྗོད་ཉེས་འཛུགས་བྱ་རྒྱུར་ཐག་ཆོད་པ་ཞིག་རེད། སྔོན་ཆད་རྒྱ་མིར་ལག་སྦྲེལ་བྱེད་པ་དང༌། རྒྱ་མིས་བདག་སྤྲོད་བྱེད་པའི་བོད་ཀྱི་མི་སྣ་ཚོ་ཡང་ད་ཆ་ཀོ་ཐག་གཙང་མ་གློད་དེ། ྋཀུན་གཟིགས་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེའི་དབུ་གནས་སྐུ་དབང་ཡོངས་རྫོགས་མེད་པ་བཟོས་ཁར། ཡོངས་གྲགས་འཐབ་འཛིང་དྲག་པོ་བཏང་བ་མཐར་ལོག་སྤྱོད་པའི་གྲས་སུ་བསྐྱུར་འཇོག་བྱས་ཡོད་པ་རེད།

རྒྱ་མིས་བོད་དུ་དམར་པོ་དམར་རྐྱང་གི་ལས་བྱེད་དཔུང་ཚོགས་བཟོ་རྒྱུའི་ཆེད་དུ་བོད་ཕྲུག་གཞོན་ནུ་མང་པོ་རྒྱ་ནག་ཏུ་བཙན་ཁྲིད་ཀྱིས་དམིགས་བསལ་སློབ་སྦྱོང་སྤྲད་དེ་བོད་དུ་ཕྱིར་བཏང་བྱས་པ་རྣམས་ནས་བོད་མི་མང་ཚང་མས་སྡུག་བསྔལ་མནར་གཅོད་ཚད་མེད་མྱོང་བཞིན་ཡོད་པའི་གནས་ལུགས་དངོས་རྟོགས་བྱུང་ཡོད་པ་དང༌། ཁོང་ཚོའི་ཁོངས་ནས་ན་གཞོན་མང་པོས་རང་གི་རྒྱལ་ཁབ་རང་བཙན་བསྐྱར་ལེན་བྱེད་པའི་གདོང་ཕྱོགས་རུ་སྣེའི་ནང་དུ་ངོ་ཞུགས་ཡོད་པ་རེད།

བོད་ནང་རང་རེའི་མི་མང་ཡོངས་ནས་མི་བཟད་སྡུག་བསྔལ་ཤིན་ཏུ་དྲག་པོ་མྱོང་མུས་ཧ་ཅང་བློ་ཕམ་གྱི་གནས་ཚུལ་ཞིག་མཐོང་བཞིན་ཡོད་པ་ལྟར། ང་ཚོས་དེ་རིང་གི་ཉི་མོ་འདིར་བོད་རང་དབང་བསྐྱར་གསོའི་དམ་བཅའ་སྔར་ལས་ལྷག་པའི་བརྟན་པོ་ཞིག་འཇོག་དགོས་པ་ཡིན། ད་བར་ལོ་བརྒྱད་ཙམ་སོང་བ་འདིའི་རིང་ལ་རང་རེས་རང་བཙན་གྱི་བོད་རྒྱལ་ཁབ་ཏུ་ཕྱིར་ལོག་ཐུབ་པའི་ཉི་མ་ཞིག་འཆར་རྒྱུའི་དོན་ལ། གང་ཅིའི་ཐབས་ཤེས་གྲ་སྒྲིག་བྱས་ཡོད།

དམིགས་དོན་དེའི་ཆེད་དུ་ང་ཚོས་བདག་ཅག་གི་སྟོན་པ་ཐུགས་རྗེ་ཅན་གྱིས་ལེགས་པར་གསུངས་པའི་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་དགོངས་དོན་དྲང་བདེན་དང༌། འདྲ་མཉམ། དམངས་གཙོ་བཅས་ཀྱི་གཞི་རྩའི་ཐོག་ཏུ་བོད་ཀྱི་རྩ་ཁྲིམས་འཆར་ཟིན་ཞིག་གསར་བཀོད་ཁྱབ་བསྒྲགས་བྱས་ཡོད་ཅིང༌། དེ་ལ་བོད་མི་མང་ནས་དགའ་སྤྲོ་ཆེན་པོས་མགུ་བསུ་བྱེད་པ་དང༌། ལྷག་པར་ཕྱི་རྒྱལ་དུ་བཙན་བྱོལ་མི་མང་ནས་འདེམས་བསྐོས་སྤྱི་འཐུས་ཚང་མས་དགའ་བསུ་རྒྱ་ཆེ་ཞུས་ཡོད།

རྒྱ་གར་གཞུང་ནས་རྒྱ་ཆེའི་རོགས་རམ་དང༌། གདུང་སེམས་མཉམ་བསྐྱེད་གནང་བར་བརྟེན་ནས་ང་ཚོས་གཞིས་ཆགས་དང༌། ཤེས་ཡོན་ཡར་རྒྱས་ཀྱི་འཆར་གཞི་མང་པོ་ལག་ལེན་བསྟར་ཡོད། ངོས་ཀྱི་མི་མང་དང༌། ངོས་རང་ཉིད་བཅས་ནས་རྒྱ་གར་གཞུང་གིས་གཞིས་ཆགས་དང༌། ཤེས་ཡོན་སྐོར་ཙམ་མིན་པར་ཆོས་དང༌། རིག་གཞུང་ཐོག་ལའང་རོགས་རམ་གནང་ཡོད་པར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་རྒྱུ། དེ་བཞིན་རྒྱ་གར་དང་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་རོགས་ཚོགས་མང་པོས་ང་ཚོར་གང་ཅིའི་ཕན་རོགས་གནང་བར་བཀའ་དྲིན་ཆེ་ཞེས་ཞུ་རྒྱུའི་ཐོག ད་དུང་ཡར་རྒྱས་ཆེད་མུ་མཐུད་རོགས་རམ་ཡོང་བའི་རེ་བ་ཡོད།

མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ནང་བོད་དོན་ཐོག་རྒྱབ་སྐྱོར་གནང་མཁན་རྒྱ་གར་གཞུང་དང༌། ཕྱི་རྒྱལ་གཞན་ཁག་བཅས་ལའང་ང་ཚོས་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་རྒྱུ། ཡིན་ནའང་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ནས་ཐེངས་འགའ་ཤས་འབོད་སྐུལ་གནང་བའི་བོད་མི་མང་གི་གཞི་རྩའི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་ནི་ད་ལྟའང་བྱུང་མེད་པའི་ཐོག བོད་ནང་གདུག་རྩུབ་མནར་གཅོད་ཀྱི་རྐྱེན་ངན་ཇེ་ཞན་ཇེ་སྡུག་ཏུ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་པ་བཅས་ད་ཆ་ང་ཚོར་རྒྱ་གར་གཞུང་ནས་སྲིད་དོན་གྱི་རྒྱབ་སྐྱོར་དངོས་སུ་གནང་རོགས་ཞུ་དགོས་པའི་དུས་སྐབས་སུ་སླེབས་ཡོད།

འཛམ་གླིང་ཞི་བདེ་སྤྱི་དང༌། བྱེ་བྲག་ཨེ་ཤ་ཡའི་ནང་དུས་བདེ་ཞི་འཇགས་ཡོང་བའི་ཆེད་དུ་སྟོབས་ལྡན་རྒྱ་གར་རྒྱལ་ཁབ་དང༌། རྒྱ་ནག་གཉིས་པོའི་དབར་ཞི་མཐུན་མཛའ་འབྲེལ་དགོས་རྒྱུ་དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེ་གནད་ཆེ་རེད། འོན་ཀྱང་ང་ཚོའི་བསམ་ཚུལ་ལ་ཇི་སྲིད་བོད་རང་དབང་རང་བཙན་ཕྱི་རྒྱལ་སུས་ཀྱང་དྲག་འཛུལ་དམག་འཇོག་མི་ཆོག་པའི་ཞི་བའི་རྒྱལ་ཁབ་གཙང་མ་ཞིག་ཏུ་མ་གྱུར་པ་དེ་སྲིད་དུ་ཚང་མས་འདོད་པའི་ཞི་བདེ་དེ་རྩ་བ་ནས་ཡོང་མི་ཐུབ། དེས་ན་རྒྱ་གར་ནི་དེང་རབས་འཛམ་གླིང་ནང་ཧ་ཅང་གནད་ཆེ་བའི་གོ་གནས་དང་ལྡན་པ་ཞིག་ཡིན་པ་དང༌། དམངས་གཙོའི་རྒྱལ་ཁབ་ཆེ་ཤོས་ཡིན་པ། དྲང་བདེན་དང༌། ཞི་བདེ། རང་དབང་བཅས་ཀྱི་ཐོག་ལ་དུས་རྟག་ཏུ་ནུས་ཤུགས་ཆེ་བསྐྱེད་གནང་མཁན་ཞིག་ཡིན་པར་འཛམ་གླིང་ཕྱོགས་གང་ས་ནས་ཆ་འཇོག་བརྩི་བཀུར་ཆེན་པོ་ཐོབ་བཞིན་ཡོད་པའི་ནུས་སྟོབས་ལ་བརྟེན་ནས་ང་ཚོར་རྒྱབ་སྐྱོར་རོགས་རམ་གྱི་འབོད་སྒྲ་ཤུགས་ཆེ་ཞིག་སྒྲོག་ཐུབ་པ་ཡིན་ན། དེ་ནས་ང་ཚོ་བོད་མིའི་ད་ལྟའི་སྡུག་བསྔལ་མཐའ་དག་མྱུར་སེལ་ཐུབ་རྒྱུ་མ་ཟད། དེང་སྐབས་བོད་ནང་བཟོད་གླགས་བྲལ་བའི་མནར་གཅོད་དྲག་པོ་མྱོང་བཞིན་པའི་ང་ཚོའི་མི་མང་ཡོངས་ཀྱི་རང་དབང་དང༌། བདེ་སྐྱིད། གཟི་མཐོང་བཅས་བསྐྱར་གསོའི་ཉི་མ་ལྷག་པར་མྱུར་བ་ཞིག་འཆར་ཐུབ་པའི་ཕན་གྲོགས་ཡོང་ངེས་བཅས། ཞེས་སྩལ།

ཚིག་འགྲེལ།

བློ་གསར་བ་སོགས་མཛད་རྣམ་འདི་ཀློག་པ་པོ་ཕྱི་བོད་ཐ་སྙད་གསར་རྙིང་གི་དངོས་དོན་ཤེས་རྒྱ་ཆུང་བ་རྣམས་ཀྱིས་གོ་དོན་རྟོགས་སླ་བའི་ཆེད་དུ། སྤྱིར་བཏང་ཡོངས་གྲགས་མིན་པ་དང༌། ཚིག་མཛོད་ཆེ་ཆུང་ཁག་ནང་མ་གསལ་བའམ། གསལ་ཡང་ཚིག་དོན་འགྲེལ་ཚུལ་མི་འདྲ་བའི་ཚིག་དང༌། ཚིག་གྲུབ། དག་ཆ་འདྲ་མིན་བཅས་པར་དམིགས་བསལ་འགྲེལ་བཤད་དགོས་རིགས་ཟུར་བཏོན་འདི་གཤམ་ཀ་སྡེའི་རིམ་པར་བཀོད་ཡོད། མཁྱེན་ལྡན་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཚིག་འགྲེལ་འདི་དག་ལ་དཔྱད་ཞིབ་གནང་སྟེ། བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་ཁུངས་དག་དར་ཁྱབ་སླད་དུ་སྐྱོན་སེལ་དགོངས་འཆར་གསལ་པོར་སྩོལ་བའི་རེ་བ་ཆེན་པོ་ཞུ་བཞིན་ཡོད།

ཀ་དར་སྒྲོག མཛད་སྒོའི་རིམ་པ་གྲུབ་སྟེ་གྲོལ་ཁར་རྟེན་འབྲེལ་སླད་ཚོམས་ཆེན་གྱི་ཀ་རིང་མདུན་མ་གཉིས་རེ་རེར་དར་དཀར་ཨ་ཤེ་རེ་བསྣར་ཏེ་བསྒྲོགས་པ་ལ་ཟེར་ཞིང༌། ཀ་བ་ཕྲ་བའི་རིགས་ལ་ཀ་དར་བཅིངས་ཞེས་འབྲི་དགོས།

བཀར་ཡོང་བོགས་གསུམ། བཀར་འཇུག ཡོང་བཞེས། བོགས་མ་བསྡུ་མཁན།

ཀེར་ལེབ་སྒུར་གསུམ། མི། ས། ཕྱུགས།

བཀའ་བློན་བླ་མ། སེར་མོ་བའི་བཀའ་བློན།

དཀར་སྤྲོ། མཛད་སྒོའི་སྐབས་བསྒྲིགས་པའི་མར་ཁུ་དང་སྣུམ་ལ་བསྲེགས་པའི་ཁ་ཟས་ཀྱི་ཞེ་ས།

བཀའ་སྒྱུར་སྩལ། ྋགོང་ས་མཆོག་དང༌། ྋརྒྱལ་ཚབ་བམ། སྲིད་སྐྱོང༌། བཀའ་ཤག་ཅི་རིགས་ནས་བཀའ་ཁྱབ་གནང་དགོས་རིགས་མགྲོན་གཉེར་ཆེན་མོ་དང༌། སྣེ་མགྲོན། བཀའ་མགྲོན་བཅས་ཁུངས་སོ་སོ་བརྒྱུད་དེ་ཡིག་ཐོག་དང༌། ངག་ཐོག་ཇི་འོས་སྐབས་བསྟུན་བཀའ་ཁྱབ་སྩལ་བ་དེ་ལ་མགྲོན་བརྒྱུད་བཀའ་སྒྱུར་སྩལ་ཟེར།

བཀའ་ཐམ་བདེ་སྐྱིད་མ། ྋགོང་ས་སྐུ་འཕྲེང་བདུན་པ་བསྐལ་བཟང་རྒྱ་མཚོ་མཆོག་གིས་བོད་གཞུང་བཀའ་ཤག་བསྐྱར་འཛུགས་བསྐྱངས་པ་དེ་སྐབས་བཀའ་ཤག་ལ་སྩལ་བའི་ཐམ་ག་ཞལ་རིས་སུ་ཧོར་ཡིག་‘བདེ་སྐྱིད’ཅེས་འཁོད་པ་དེ་ཡིན།

བཀའི་གུང་བློན། བཀའ་བློན་ལ་གོ་དགོས།

སྐུ་རྒྱབ་སློང་ཁྲ། བཞུགས་ཁྲིའི་སྟེང་གི་རྒྱབ་བསྙེས།

བཀྱེ་ཆོག་ཞུས། མཛད་སྒོའི་སྐབས་བསྒྲིགས་པའི་དཀར་སྤྲོ་དང༌། ཤིང་འབྲས་སྣ་ཚོགས་ལ་སོགས་པའི་ཕུད་དེ་ྋགོང་ས་མཆོག་ལ་འབུལ་བ་དང༌། དེ་ནས་མཛད་སྒོར་བཅར་བ་གོང་རིམ་ལ་འབུལ་འགྲེམས་ཞུ་བ། དེ་མིན་ཡོངས་རྫོགས་མི་དམངས་ལ་སྟོན་ཆེན་བཤམས་ཆོག་པ་ཞེས་ྋསྙན་གསན་ཞུས་པའི་དོན།

ཀྲད་བཀྲོན། གཞུའི་འཐེན་སྐུད།

བཀྲུ་བྱབས། བྱབས་ཁྲུས་དང་དོན་གཅིག

བསྐྲུ་བ། ཟས་སློང་བའི་དོན་ཡིན།

ཁ་ཡར། ཁ་ཤས་ཀྱི་དོན་ཡིན།

ཁ་ཤའི་གཤག་དེར། སྨོན་ལམ་རྟ་པའི་ཆ་ཆས་གྲས།

ཁང་ཡོད་ཁང་ཆུང༌། ལྷ་ས་ཁུལ་གཞུང་སྒེར་ཆོས་བཅས་ཀྱི་ཁང་ཁུངས་རྒྱ་ཁྱོན་ཆེ་ཆུང་སྣ་ཚོགས་ཡོད་པའི་ཁོངས་ནས་སྒེར་པ་ཁྱིམ་ཚང་ཁག་གཅིག་ལ་ས་ཞིང་ཡང་ཡོད་འདུག་ཅིང༌། དེ་དག་གིས་རང་རང་གི་ས་རྟེན་ལ་འཁྲི་བའི་རྟ་འུལ་དང༌། ཁལ་མ་གཏོང་བ་སོགས་གཞུང་ཁྲལ་བསྒྲུབ་དགོས་པའི་དུད་ཚང་དེ་རྣམས་ལ་ནང་གསེས་ཁང་ཡོད་ཁང་ཆུང་ཟེར་བའི་ཐ་སྙད་ཅིག་ཐོགས་འདུག

ཁད་ཆུད། ས་ཁད་རྒྱང་ཐག་རིང་ལ། ལམ་ཀྱོག་ཏུ་ཆུད་པ།

ཁོག་བརླམས། ཆོས་སྐྱོང་གི་སྐུ་རྟེན་ནམ། ལྷ་པའི་ཁོག་ཏུ་ཡེ་ཤེས་པ་ཞུགས་པ་ལ་ཟེར།

ཁྲི་དར་སྒྲོན། མཛད་སྒོའི་རིམ་པ་གྲུབ་འཕྲལ་ྋགོང་ས་མཆོག་བཞུགས་ཁྲི་ལས་མ་བཞེངས་ཙམ་ལ་རྟེན་འབྲེལ་སླད་བཞུགས་ཁྲིའི་མདུན་སྟེང་མཇལ་དར་ཨ་ཤེ་ཕྲེད་དུ་བསྣར་ཏེ་བསྒྲོན་པ་ལ་ཟེར།

ཁྲུང་ཞུ་མ། ཆང་འདྲེན་མ།

ཁྲོམ་ཆོས། ཁྲོམ་ཚོགས་ལྟ་བུའི་སྐྱེ་བོ་སེར་སྐྱ་མང་པོ་འདུས་ཚོགས་ལ་གསུང་ཆོས་གནང་བ།

གུ་ཤའི་ཨ་ཁྲབ། སྨོན་ལམ་རྟ་པའི་ཆ་ཆས་གྲས།

གོས་ཆེན་གྱི་གྷན་སྦྱར། འདི་ནི་ཡོངས་འཛིན་རྣམ་པས་མཆོད་བཞེས་ཀྱི་སྐུ་བེར་དང་ཆ་འདྲ་བ་ཞིག

གྲུ་སུག་བྱས། སྐབས་འདིར་གྲུ་ནི། ལག་ངར་བསྐུམས་པའི་ཟུར་ཐོན་ཚིགས་རྡོག་གྲུ་མོ་ལ་ཟེར་བ་དང༌། གྲུ་མོའི་ཟུར་དེ་རང་གི་ཉེ་འཁྲིས་སུ་ཡོད་པར་བསྣུན་པའམ། བཙུགས་པ་ལ་གྲུ་སུག་བྱས་ཟེར།

གླིང་མེ། དགའ་ལྡན་ལྔ་མཆོད་དང་འདྲ་བར། དགོན་པ་རི་ཁྲོད་ཁག་ལ་སོགས་པའི་གླིང་ཡོངས་ཀྱི་ཐོག་ཁའི་སྟེང་དང༌། སྒེའུ་ཁུང་གི་ཕྱི་རོལ་ཏུ་མཆོད་མེ་སྟོང་ཕྲག་མང་པོ་སྟར་བསྒྲིགས་ཀྱིས་འབུལ་བ་ལ་ཟེར།

མགོ་དང་འགོ འཇུག་ཡུལ་མི་འདྲ་བ་འབྲི་སྲོལ་ཡོད་ཅིང༌། འདིར་ནི་ལུས་ཀྱི་མགོ་མཇུག་མ་མགོ་དང༌། བྱ་བའི་འགོ་མཇུག་འ་འགོ་ཡིན། ཞེས་པ་སྟེ། དཔེ་བརྗོད་དུ་ “མགོ་ཆེན་མགོ་སྐོར་ཐེབས་ནས་མགོ་བོ་ན། ལས་འགོ་འཛུགས་སྐབས་འགོ་ཁྲིད་གྲལ་འགོར་འཁོད།” ཅེས་པ་འདི་ལྟའི་སྔོན་འཇུག་འདྲ་མིན་འཇུག་ཚུལ་གྱི་ཁྱད་པར་རྩ་བཟུང་གཅིག་གྱུར་འབྲི་སྤྱོད་བྱས་ཡོད།

གོ་དྲུང༌། དྲུང་ཡིག གོར་ཁའི་སྐུ་ཚབ་ཀྱི་དྲུང་ཡིག

མགྲོན་ཚབ། རྩེ་མཁན་མགྲོན་ཆེ་བའམ། མགྲོན་གཉེར་ཆེན་མོའི་ལས་ཚབ་རྩེ་མགྲོན་ལ་ཟེར།

འགག་དེབ། རྩེ་འགག་ཏུ་རྩེ་མགྲོན་གྱིས་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོའི་ཉིན་རེའི་མཛད་པ་ཡིག་ཐོག་བཀོད་པའི་མཛད་དེབ་ཆེན་མོ་ཞེས་པའི་དེབ་ཆེན་མང་པོ་ཡོད་པ་དེ་དག་གི་བསྡུས་མིང་ཡིན།

མགོ་མཆན་ཐམ་འབྱར། ཆོག་མཆན་གནང་བ་ཞིག

རྒྱ་རྡོའི་སྒྲོམ་སྐྱོར། རྒྱ་ཕྲ་ལྟ་བུ།

རྒྱན་བཞི་མཚལ་ཀའི་ཡོལ་བ། གྱང་ལ་འགེལ་བྱེད་གོས་ཆེན་རྒྱན་བཞིའི་ཡོལ་བ།

གྱ་རི་གྱུ་རི། བརྟན་པོ་མེད་པའི་དོན།

རྒྱ་གར། མིང་ཚིག་འདིའི་རྩ་བའི་དག་ཆ་ ‘རྒྱ་དཀར་’ ཡིན་ཞིང༌། དེ་ལ་འགྲེལ་བཤད་འདི་ལྟར་ཡོད། སྔར་བོད་དང༌། རྒྱ་དཀར་ནག་དབར་ལ་འབྲེལ་བ་ཐོག་མར་བྱུང་སྐབས། གངས་རིའི་ར་བས་བསྐོར་བའི་བོད་ཀྱི་ཡུལ་སྡེའི་ལྷོ་རྒྱུད་རི་བོ་རྣམས་ཀྱི་ལྷོ་ཕྱོགས་སུ་རྒྱ་ཐང་ངམ། ས་ཐང་རྒྱ༵་ཆེར་ཡུལ་ལུང་ཆགས་ཡོད་པ་དང༌། ཡུལ་དེའི་མི་རྣམས་ཀྱིས་གོས་དཀ༵ར་པོ་གྱོན་པ་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་བ་ལ་བརྟེན་ནས། ཡུལ་མིང་ལ་ ‘རྒྱ་དཀར་’ དང༌། ཡུལ་མི་ལ་ ‘རྒྱ་དཀར་བ་’ ཞེས་འབོད་པའི་ཐ་སྙད་ཐོགས།

‘རྒྱ་དཀར་’ ཞེས་ངག་ནས་བརྗོད་པའི་སྒྲ་ལ་ (རྒྱ་གར་) ཞེས་རང་བཞིན་གྱིས་ཐོན་གྱི་ཡོད་པ་དེ་ལྟར་ཡིག་ཐོག་ཏུ་འབྲི་སྲོལ་དར་བ་ཞིག་ཡིན། དེ་ཡང་བོད་སྐད་ནང་ཚིག་འབྲུ་གཉིས་བསྡེབས་པའི་མིང་དང༌། ཚིག་གང་རུང་གི་ཚིག་འབྲུ་སྔོན་མའི་སྒྲ་དམའ་པོ་དང༌། ཚིག་འབྲུ་ཕྱི་མའི་སྒྲ་མཐོ་པོ་ཡིན་ཚེ། ཚིག་འབྲུ་སྔོན་མའི་སྒྲ་དམའ་བའི་ཤུགས་ཀྱིས་ཚིག་འབྲུ་ཕྱི་མའི་སྒྲ་མཐོ་པོ་དེ་རང་བཞིན་གྱིས་དམའ་བར་འགྱུར་འགྲོ་བ་ཡིན། དཔེར་ན། སྐད་ཆ་ཤོད་སྐབས་ ‘འབྲས་དཀར་’ལ་ (འབྲས་གར་) དང༌། ‘འགྲོ་སྟངས་’ ལ་ (འགྲོ་སྡངས་) ཟེར་བ་ལྟ་བུ་ཡིན། དེ་བཞིན་ཚིག་འབྲུ་སྔོན་མའི་སྒྲ་མཐོ་བའི་ཤུགས་ཀྱིས་ཚིག་འབྲུ་ཕྱི་མའི་སྒྲ་དམའ་པོ་ཡང་རང་བཞིན་གྱིས་མཐོ་བར་འགྱུར་འགྲོ་བ་ཡིན། དཔེར་ན། ‘དབྱར་ག་’ ལ་ (དབྱར་ཀ་) ཟེར་བ་དང༌། དེ་བཞིན་ ‘རྒྱུན་གཏན་’ལ་ངག་ནས་ (རྒྱུན་གདན་) ཞེས་ཚིག་འབྲུ་ཕྱི་མ་‘གཏན་’གྱི་སྒྲ་རང་བཞིན་གྱིས་དམའ་བར་འགྱུར་ཞིང༌། དེ་ལས་‘རྒྱུན་ལྡན་’ཞེས་པའི་དག་ཆ་སྣ་སྒྲ་ཅན་ལ་འགྱུར་བའང་འབྲི་སྲོལ་དར་བ་ལྟ་བུ་ཡིན། འདི་རིགས་ནི། སྐད་རིགས་ཚང་མའི་རང་བཞིན་སྒྲ་འགྱུར་འགྲོ་ལུགས་གཅིག་གྱུར་ཅིག་ཡིན་སྐོར་འཕྲུལ་སྤྱད་ལ་བརྟེན་ནས་བརྟག་ཞིབ་བྱས་པའི་རྒྱལ་སྤྱིའི་བརྡ་སྤྲོད་རིག་གནས་ཀྱི་ཆ་ཤས་སྒྲ་འགྱུར་རིག་པར་དཔྱད་ན་དངོས་དོན་གསལ་བར་རྟོགས་ཐུབ།

རྒྱ་སེའི་གཟར་ཆེན་གཟར་ཆུང༌། རྟ་སྒའི་འོག་ཏུ་འདིང་རྒྱུའི་གོས་ཆེན་གྱི་གདན་ཞིག

རྒྱ་ནག འདི་ལའང་རྒྱ་དཀར་དང་འདྲ་བའི་འགྲེལ་བཤད་ཡོད། དེ་ནི་གངས་རིའི་ར་བས་བསྐོར་བའི་བོད་ཀྱི་ཡུལ་སྡེའི་ཤར་རྒྱུད་རི་བོ་རྣམས་ཀྱི་ཤར་ཕྱོགས་སུ་རྒྱ་ཐང་ངམ། ས་ཐང་རྒྱ༵་ཆེར་ཡུལ་ལུང་ཆགས་པ་དང༌། ཡུལ་དེའི་མི་རྣམས་ཀྱིས་གོས་ན༵ག་པོ་གྱོན་པས་ན། ཡུལ་མིང་ལ་ ‘རྒྱ་ནག’ དང༌། ཡུལ་མི་ལ་ ‘རྒྱ་ནག་པ་’ ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་ཐོགས།

རྒྱ་འདྲེ་བརྒྱབ། ཚིག་འདི་ནི་ཕལ་སྐད་དུ་ ‘རྒྱམ་འདྲེ་བརྒྱབ་’ ཟེར་བ་དེ་ཡིན། ཚིག་འདིར་ཁ་རྩོད་བརྒྱབ་པ་དང༌། རྒྱག་རེས་བརྒྱབ་པའམ། གཞུ་རེས་བཏང་བ་གཉིས་ཀའི་གོ་དོན་ཡོད། རྒྱ་འདྲེ་ལ་ ‘རྒྱམ་འདྲེ’ ཟེར་བ་ནི། དགྲ་འདུལ་ལ་ ‘དགྲམ་འདུལ་’ ཟེར་བའི་སྒྲ་འགྱུར་འགྲོ་ལུགས་དང་འདྲ་བ་ཡིན།

སྔར་སྲོལ་སྦད་རྒྱང་བཤད་པ། གཟིམ་ཆུང་དམག་མིའི་དམག་རྩལ་དང་དམག་གཞས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས།

ཅ་འགྲོས་ཅ་འགྲོས། འདི་ནི་ཚིག་རིས་ལྟར་རིམ་བཞིན་གྱི་དོན།

ཆབ་བདག་མ་གཉིས། གདན་ས་ཁག་གི་ལས་སྣེ་གལ་ཆེ་བ་ཞིག

ཆིབས་བསྟར། རྟ་བཞོན་པ་མང་པོ་བསྟར་བསྒྲིགས་པའི་ཞེ་ས་ཡིན།

ཆིབས་རགས་དང་ཆིབས་ཧྲག ཆིབས་རགས་ནི། ཆིབས་བསྟར་གྱི་རིམ་པ་མ་འཁྲུགས་པར། ཆུ་རགས་ཀྱི་རྡོ་བསྟར་ཇི་བཞིན་གྲལ་བསྟར་འགྲིགས་པོར་བསྒྲིགས་པ་དེ་ལ་ཟེར། ཆིབས་ཧྲག་ནི། ཆིབས་རྟ་ཤེད་ལྡན་ཞེ་གཅིག་བཅིབས་པའམ། བཞོན་པའི་རྟ་པ་མང་པོ་ཞིག་སྟེ། དེ་རྣམས་མཐའ་གཅིག་ཏུ་སྔ་རྟིང་གྲལ་བསྟར་བསྒྲིགས་མ་དགོས་པར། གཉིས་གསུམ་མམ། འགའ་ཤས་མཉམ་སྐྱོད་དང༌། སྡེབ་སྐྱོད་བྱས་ནའང་འགྲིགས། ཁ་རྒྱུན་དུ་རྟ་ཧྲག་མི་ཧྲག་ཟེར་བ་དེ་ཡིན།

འཇུ་ལང༌། སོག་པོའི་དམག་དཔོན་ཞིག་གི་གནས་བབས་རྒྱུད་འཛིན་བྱེད་པའམ། ཚབ་བྱེད་ཀྱི་མི་སྣ།

འཇུ་ཐ། མདོའི་རྣམ་གྲངས་སམ་མིང༌།

ལྗགས་རྒྱངས། གཞས་གདངས་ཀྱི་མིང་དམག་གཞས།

མཆོང་དམར། མཆོང་ཞེས་པའི་རྡོ་རིགས་ཁ་དོག་དམར་ཤས་ཆེ་བ་ཞིག་འཇོག་བཟོ། རྗེས་འབྲས་སམ། ལྟ་བཟོ།

སྙན་གསན་ཞུས། སྙན་དུ་གསན་པར་གསོལ་བའི་དོན་གང་ཞིག་ཡིག་ངག་ཅི་རིགས་ནས་ཞུས་པ་ལ་ཟེར་བ་ཡིན། བར་ལམ་ཞིག་ནས་གཞུང་སྒེར་ཡིག་ཆ་ཁག་ནང༌། ‘སྙན་གསན་’ དང༌། ‘སྙན་གསང་’ ‘སྙན་སང’ ‘སྙན་གསེང༌།’ ‘སྙན་སེང༌།’ ཞེས་དག་ཆ་མི་འདྲ་བ་ལྔ་བྲིས་དང་འབྲི་བཞིན་དུ་མཆིས།

སྙེག་ལ་ཁད། སྙེག་ལ་ཉེ་བ། སྙེག་གྲབས།

གཏན་མེད་ཀྱི་གཏོང་བ། གཏན་མེད་ནི་སྒོ་གཏན་མེད་པ་སྟེ། སྒོ་དབྱེ་མི་ཐུབ་པའི་ཆེད་དུ། སྒོ་རྒྱབ་ལ་ཕྲེད་གཏན་ཟེར་བའི་ཤིང་གདུང་ཞིག་གིས་བཀག་སྟེ་སྒོ་བརྒྱབ་པ་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་པར། མཛོད་ཀྱི་སྒོ་མོ་ཡོངས་སུ་ཕྱེ་སྟེ། དགོས་འདོད་ཀྱི་ཟས་ནོར་ཅི་ཡང་འཛད་མེད་མཆོད་སྦྱིན་དུ་གཏོང་བའི་དོན་ཡིན།

གཏན་ཞལ། ཁྱོ་ཤུག་གམ། བཟའ་ཚང་གི་ཞེ་ས་ཡིན། སྟེང་ཞལ་དང༌། སྟངས་དཔྱལ་ཞེས་ཀྱང་འབྲི་སྲོལ་སྣང༌།

རྟགས་ཐམ། ལས་ཁུངས་གང་ཞིག་མཚོན་པའི་དམ་ཕྲུག

སྟན་དམར། འགོ་སྣམ་མཚལ་ཀ་ཁ་གདན་རིང་པོའི་ཆ་ཚད་དང་མཚུངས་པར་མཐའ་ལྕགས་གོས་ཆེན་ཧོར་ཇུས་དམར་པོས་བརྒྱན་པ། ནང་ཤ་གྲུའུ་ཙེ་མཚལ་སྨུག་ཅན་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་ལ་ཟེར། དེ་ནི་ྋགོང་ས་མཆོག་གམ། ྋརྒྱལ་ཚབ་བམ། སྲིད་སྐྱོང་གིས་སྐུ་ཕྱག་འབུལ་གནང་སྐབས་སུ་གཙང་སྟན་གྱི་ཚུལ་དུ་འདིང་དགོས་པ་ཡིན།

ལྟག་མཚེར། གླེགས་བམ་གཉིས་པའི་ཟུར་སྣོན་ཡིག་ཆའི་དཀར་ཆག་ལ་གཟིགས།

སྟེགས་སྟན། སྟེང་དུ་གདན་ཆུང་བཏིང་བའི་རྐུབ་སྟེགས་ལ་ཟེར།

བསྟེན་སྐྱིལ། གང་ཞིག་གིས་རང་གི་དགོས་དོན་ཆེད་དུ་མི་གཞན་དག་གམ། རྟ་ཟོག་སེམས་ཅན་ཅི་རིགས་འཇམ་རྩུབ་ཐབས་མཁས་ཀྱི་སྒོ་ནས་བསྟེན་ཉར་བཀག་བསྐྱིལ་བྱས་པ།

ཐོན་ཐི་ཚོན་ཁྲའི་ཞྭ་མོ་སྒ་སྦུབ་རྒྱབ་འཇར་ཅན། རྩེ་དྲུང་ཚོས་དགུན་ཁ་ཆིབས་བསྒྱུར་སྐབས་གྱོན་བྱེད་ཞྭ་མོ་ཞིག

མཐར་ཐོན་ཐི་མཚལ་སེར་གྱི་ཁ་གོས། གོས་ཆེན་གྱི་རིགས་ཤིག

ཐོལ་བྱུང༌། གློ་བུར་དུ་བྱུང་བ།

ཐེ་ཇི་འོ་ཆུ་སྡེ་དཔོན་དགའ་བཞི་བ། སོག་སྐད་ཀྱི་ཆེ་བསྟོད་ཅིག

དག་པ་ཤེལ་རི། བོད་དབུས་ཙ་རིའི་ནང་བདེ་མཆོག་གི་ཕོ་བྲང་ཡིན་པར་གྲགས་པའི་གནས་ཆེན་གངས་རི་ཞིག

དར་སང༌། དར་གོས་སྲབ་མོ་སང་རས་འདྲ་བ།

དོན་མཐུན། མངོན་བརྗོད་དུ་གསལ་བ་ལྟར། འདིར་ཡང་ཚོང་པའི་མིང་ཡིན་ཏེ། མཐའ་ཡི་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ནས་ནོར་བུ་ལོན་པར་བྱ་བའི་ཆེད་དུ། གྲུ་ཆེན་གཅིག་གི་ནང་མཉམ་ཞུགས་ཚོང་པ་ཇི་ཡོད་ཀྱིས་ཐབས་བྱུས་ནུས་ཤུགས་གཅིག་ཏུ་སྒྲིལ་བའི་ཁུར་མཉམ་ལེན་བྱེད་པ་ལྟ་བུར་དོན་མཐུན་རྒྱ་མཚོར་ཞུགས་པ་ཇི་བཞིན་ཞེས་དཔེ་མཚོན་དུ་འབྲི་བརྗོད་བྱེད་སྲོལ་ཡོད།

དྲི་རྟོག དྲི་བ་བཀོན་པ་དང་རྟོག་ཞིབ་བྱེད་པ།

དྲུང་འཁོར། ཤོད་དྲུང་དང་དོན་གཅིག་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ཡིན།

དྲུང་ཇ་ཚོགས། ྋགོང་ས་ལྔ་པ་ཆེན་པོས་གདན་ས་འབྲས་སེ་དགའ་གསུམ་སོགས་དགོན་ཁག་ནས་དགེ་འདུན་པ་ལྔ་བཅུ་སྐོར་ཞིག་གཞུང་ཞབས་སྐྱ་བོ་རྣམས་དང་ཟུང་སྦྲེལ་གྱི་ཐོག་ནས་གཞུང་གི་ལས་ཁུངས་ཁག་དང༌། རྫོང་གཞིས་ཁག་བཅས་པར་གཞུང་དོན་ལས་ཁུར་མཉམ་ལེན་ཞུ་བའི་ལམ་སྲོལ་གསར་གཏོད་བསྐྱངས། དུས་དེ་ནས་བཟུང་ལྷ་སར་གནས་འཁོད་གཞུང་ཞབས་སེར་མོ་བ་རྣམས་ཉིན་རེ་འཆར་ཅན་ཞོགས་པ་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོའི་སྐུའི་ཉེ་དྲུང་ངམ། ཉེ་འབྲེལ་ཚོམས་ཆེན་གྱི་མདོ་སྦུག་ཏུ་ཚོགས་ཚུགས་ཐོག རྩེ་གསོལ་ཐབ་ནས་ཚོགས་ཞུགས་ཡོངས་ལ་གསོལ་ཇ་བཏེགས། ཚོགས་ཡུན་ཆུ་ཚོད་གཅིག་ཙམ་གྱི་རིང་དེར་ྋགོང་ས་མཆོག་གི་མཇལ་ཁ་སྩལ་དགོས་རིགས་དང༌། བཀའ་འབྲེལ་གཞུང་གི་ལས་དོན་དང༌། གཞུང་ཞབས་ཀྱི་ལས་ཁུར་བསྐོ་གཞག་སོགས་མགྲོན་བརྒྱུད་བཀའ་སྒྱུར་སྩལ། ཚོགས་ (དྲུང་ཇ་) གྲོལ་རྗེས་རང་རང་གི་ལས་ཁུངས་སོ་སོར་ཉིན་རེའི་ལས་ཁུར་ཞུ་བར་བསྐྱོད་དགོས་པ་བཅས་སོ།།

དྲུང་ན་སྤྱོད་པ། ཉེ་འཁོར་དུ་ལས་སུ་གཞུག་བཞིན་གནས་པ་དག་ལ་ཟེར་ཡང༌། སྐབས་འདིར་གཞུང་སའི་དྲུང་ན་སྤྱོད་པ་ཞེས་པ་དེ་གཞུང་ཞབས་སམ། གཞུང་གི་སྲི་ཞུ་བ་དག་ལ་གོ་དགོས་པ་ཡིན།

དྲུང་མདའ། དྲུང་ཡིག་ཆེན་མོའམ་མཁན་དྲུང་དང༌། མདའ་དཔོན་བསྡུས་ཚིག

དྲུང་རྩིས། དྲུང་ཡིག་ཆེན་མོའམ་མཁན་དྲུང་དང༌། རྩིས་དཔོན་བསྡུས་ཚིག

དྲུང་རིགས་སེར་སྐྱ། སེར་མོ་བའམ་རྩེ་དྲུང་དང༌། སྐྱ་བོའམ་ཤོད་དྲུང་ཁོངས་གཏོགས་དང་བཅས་པའི་གཞུང་ཞབས་སྤྱིའི་མིང༌།

དྲེལ་བྱམས། དྲེལ་སྔ་རྗེས་གཉིས་ཀྱི་བར་དུ་འཁུར་བའི་འགྱོགས་བྱམས་འདྲ་བ་ཞིག་ལ་ཟེར།

ཌག་ཁང༌། ཚིག་འདི་ཧིན་དཱིའི་ཡིག་ཐོག་ ‘ཌག་ཁ་ན་’ ཞེས་པ་ལས་བྱུང་ཞིང༌། ྋརྒྱལ་དབང་སྐུ་གོང་མའི་རྣམ་ཐར་བོད་དཔར་ནང་འཁོད་པ་སོར་བཞག

ཌན་ཌི། འགྱོགས་བྱམས་དང་འདྲ་བ། ནང་དུ་སྟེགས་བུ་གདན་བཅས་ཀྱི་གཞོགས་གཡས་གཡོན་སོ་སོར་རྒྱུག་པ་རིང་པོ་རེ་རང་སྦྱར་དུ་ཡོད་པ། དེའི་རྒྱབ་མདུན་སོ་སོ་ནས་མི་གཅིག་རེས་སམ། གཉིས་རེས་དཔུང་ པ་སྒྲེང་བའི་སྟེང་དུ་འཁུར་དགོས་པ་དེ་ལ་ཟེར། འདི་ནི་རྒྱ་གར་ནས་བོད་དུ་དར་བ་ཞིག་ཡིན་འདུག འདི་ལ་ ‘སྒྲེང་ཁྲི་’ དང༌། ཞེ་སར་ ‘ཕེབས་ཁྲི་’ ཞེས་བྲིས་པའང་འདུག

གདུང་ཆོག བླ་མ་ཞིང་གཤེགས་ཀྱི་སྐུ་གདུང་བཀྲུས་ཏེ་དེ་ལ་ན་བཟའ་དང༌། དབང་ཆས་བསྒྲོན་ནས་བཞུགས་སུ་གསོལ་ཐོག དེའི་མདུན་དུ་བླ་མ་དགེ་འདུན་དང༌། བཙུན་མ་ལ་སོགས་པས་ཡི་དམ་ཅི་རིགས་ཀྱི་བདག་འཇུག་ཆོ་ག་འདོན་པ་ལ་ཟེར།

བདེ་སྟན། འབོལ་གདན་སྲབ་མོ་འདྲ་བའི་བཞུགས་གདན་གྲུ་བཞི།

དཱ་ཁུ་རལ། ཕྱི་སོག་གམ། མོང་གོལ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རྒྱལ་སའི་མིང་རྙིང་པ་ཡིན་ཞིང༌། དེང་སང་ཨུ་ལན་བྷ་ཀྲོར་ཟེར།

དུམ་མཚམས་འཕྲེང་འབེབས། དབྱིན་ཚིག་ (Paragraph) ཟེར་བ་དང་དོན་གཅིག་ཡིན་ཏེ། ཡིག་གཞུང་གཅིག་གི་ནང་བརྗོད་གཞི་དོན་དག་འདྲ་མིན་ཡོད་རིགས་མངོན་གསལ་དོད་པོར་ཤེས་རྟོགས་ཐུབ་ཆེད། དེ་རིགས་དུམ་མཚམས་ཟུར་དབྱེ་ཡིག་འཕྲེང་གཅིག་གཉིས་འོག་ཏུ་ཕབ་པ་ལ་ ‘འཕྲེང་འབེབས་’ སམ། ‘འབེབས་’ ཡང་ཟེར་བ་ཡིན། དཔེར་ན་ྋསྙན་ཞུ་སོགས་སུ་ྋཞབས་དྲུང་དུ་ཞེས་བྲིས། དེ་ནས་ ‘འཕྲེང་འབེབས་’ ཡིག་འཕྲེང་ཇི་འོས་བཞག་སྟེ། གུས་པས་ཞེས་འབྲི་བ་ལྟར་ཡིན་ནོ།།

ལྡང་དང་འདང༌། ལྡང་ནི། ཡར་ལང་བ་དང༌། འབོར་ཚད་ལོངས་པ་གཉིས་ཀར་འཇུག་པ་འདི་རང་དག་པར་ངེས། དགོས་མཁོ་ལྡང་དང་ལྡང་མིན་ལ་འདང་དང༌། འདེང་འབྲི་བ་ནི། མ་དག་རྒྱུན་འཇགས་སུ་སོང་བར་མངོན།

ན་བཟའ་སྐུ་བེར། ཟླ་གམ་དང་འདྲ་མཚུངས་གོས་བེར་ཡང་ཟེར།

ནང་མ་མཁན་སྡེ། སེར་མོའི་གོ་གནས།

ནང་མ་མཁན་སྡེ་ཆེ་ཆུང༌། སྐུ་བཅར་ནང་མའི་གྲས་མཁན་ཆེ་དང་མཁན་ཆུང༌།

ནས། དུས་རབས་ ༡༧ དང་ ༡༨ ནང༌། བོད་དབུས་གཙང་ཁུལ་‘སྐུ་ཞབས’ཞེས་པ་དང་དོན་མཚུངས་ཞེ་སའི་ཚིག་ཏུ་སྣང༌། དཔེར་ན། གླེགས་བམ་དང་པོའི་ཤོག་གྲངས་ ༡༠༡ ནང་‘སྟར་སྡོང་ནས་ཀྱིས’ཞེས་པ་དེ་ནི། སྐུ་ཞབས་སྟར་སྡོང་བས་ཞེས་པའི་དོན་ཡིན།

རྣམ་རྒྱུ་སྤྱན་སྦུག སྣམ་བུ་ཐིག་མའི་གྲས།

སྣང་རྩེ་ལྷ་མོ་བ། གྲོང་སྡེ་ཞིག་གི་ལྷ་མོ་ཟློས་གར།

གནམ་བྲོ་ཐག་རྩེད་པ། རྩེད་རིགས་ཤིག

པ་པོ། བ་བོ། མ་མོ། འདི་དག་བདག་སྒྲར་སྦྱོར་ཚུལ་དངུལ་ཆུ་ཡབ་སྲས་ཀྱི་བཞེད་པ་རྩ་བཟུང་ཐོག མིང་མཐའི་འཇུག་ཚུལ་ནི་དབྱངས་ཅན་གྲུབ་པའི་རྡོ་རྗེའི་གསུང་ལས། “བདག་པོའི་སྒྲ་སྟེ་ག་ད་ན༌།། བ་མ་ས་དང་དྲག་མཐར་པ།། ང་འ་ར་ལ་མཐའ་མེད་ལ།། བདག་སྒྲ་ཡར་གྱུར་བ་དང་ནི།། ཆ་ལ་པ་ཉིད་སྦྱོར་བ་ལེགས།། མིང་མཐའི་པ་བའང་ཕལ་ཆེར་འདྲ།” ཞེས་པ་ཇི་བཞིན་བཀོད་ཡོད། དཔེར་ན། ཟློས་གར་བ་དང༌། གར་པ་ལྟ་བུའོ།།

པུ་ཏི། བོད་ཡིག་ནང་གླེགས་བམ་ཞེས་པར་པུ་ཏི་དང༌། པོ་ཏི། པོད་ཅེས་དག་ཆ་མི་འདྲ་བ་གསུམ་ཡོད་པ་དང༌། དེ་དག་གི་རྩ་བ་སཾསྐྲྀཏའམ། ལེགས་སྦྱར་གྱི་སྐད་དུ་པུསྟིཀཿ ཞེས་པ་སྒྲ་ཟུར་ཆག་གི་འབྲི་ཚུལ་ཞིག་ཡིན།

དཔའ་དམ་འུར་ཐུ། སྨོན་ལམ་རྟ་པའི་ཆ་ཆས་གྲས།

དཔར། འདི་ནི་‘སྤར་’གྱི་ཡིག་གཟུགས་འགྱུར་བའི་འབྲི་སྲོལ་ཞིག་ཡིན། ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། གནའ་སྔ་མོའི་དབུ་ཅན་ཡིག་གཟུགས་ལ་སྤ་ཞེས་འབྲི་བ་འདིའི་རྩེག་པ་‘ས’ཡི་ཆ་ཤས་ཕྱི་མ་དོར་ཏེ། ངྤ་ ཞེས་འབྲི་བ་རིམ་པས་‘དཔ’ ལ་འགྱུར་བར་མངོན། དཔེར་ན། ‘འཇམ་དཔལ་’དེ་གནའ་ཡིག་ཏུ་ཐོག་མར་‘འཇམ་སྤལ་’ཞེས་བྲིས་ཡོད་པ་ནི། དུས་དེང་སང་གི་ལ་དྭགས་པའི་ངག་རྒྱུན་ལ་འཇམ་སཔལ་ཟེར་བ་དང༌། གནའ་བོའི་ཡིག་གཟུགས་ལ་དཔྱད་ནའང་གསལ་བར་ཤེས་ཐུབ། དཔྱད་ཚུལ་འདི་ནི་ཨ་མདོ་བ་མཁས་དབང་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱིས་ས་སྐྱ་པཎྜི་ཏས”རིག་པས་དཔྱད་ན་ཆོས་ལུགས་མི་འགལ་”ཞེས་གསུངས་པ་འདི་བདེན་པར་ངེས་ཞེས་བསྔགས་བརྗོད་མཛད་པའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་པ་ཞིག་ཡིན།

དཔྱིད་ཆོས། བོད་ཟླ་དང་པོའི་སྨོན་ལམ་ཆེན་མོའི་སྐབས་དང༌། དེ་མིན་དཔྱིད་དུས་ཀྱི་སྐབས་སུ་དགོན་ཁག་སོགས་སུ་གསུང་ཆོས་གནང་བ་ལ་ཟེར།

སྤྱན་རྒྱ། ྋགོང་ས་ཆེན་པོ་ཆིབས་བསྒྱུར་སྐབས་ཀྱི་སྤྱན་འདྲེན་རྒྱ་གླིང༌།

སྤྱི་ཁྱབ་མཁན་པོ། ྋགོང་ས་ཆེན་པོའི་སྐུ་བཅར་ཞབས་ཞུ་བའི་གཙོ་བོ་དང༌། གཞུང་ཞབས་སེར་མོ་བ་ཡོངས་ཀྱི་སྤྱི་ཁྱབ་ཡིན་ལ། ྋགོང་ས་མཆོག་སྐུ་སྒེར་གྱི་མཛོད་སྦུག་དང༌། མཛོད་ཆུང་ལས་ཁུངས་ཀྱི་དབུ་འཛིན་ཡང་ཡིན། གནས་རིམ་བཀའ་བློན་དང་འདྲ་བའི་ཐོག བཀའ་ཤག་ནང་གཞུང་གི་ཆབ་སྲིད་འཛིན་སྐྱོང་སྤྱི་དང༌། བྱེ་བྲག་སྲིད་དོན་འབྲེལ་ཡོད་དོན་གནད་ཆེ་རིགས། དེ་བཞིན་ཡིག་ཚང་ལས་ཁུངས་ནས་རྩེ་དྲུང་གི་ལས་ཚན་བསྐོ་འཐེན་འཆར་གཞི་འགོད་སྐབས་བཅས་པའི་ལྷན་ཚོགས་སུ་མཉམ་གཞུག་གནང་དགོས་པ་ཡིན།

སྤྱི་ཆོས། སྐྱེ་བོ་སེར་སྐྱ་མང་ཚོགས་སྤྱི་ཡོངས་ལ་གསུང་ཆོས་གནང་བ།

སྤྱི་སོ། དགོན་པ་ཆེ་ཁག་གི་གཏོང་སྒོ་དང་ཡོང་སྒོ་བདག་གཉེར་བྱེད་མཁན་དགོན་པའི་ལས་སྣེ་དང༌། དེ་དག་གི་ལས་ཁང༌།

དཔལ་གསོལ་མ། ལྷ་མོ་གསོལ་མཆོད་ཞུ་མཁན་བུད་མེད་ན་གཞོན་ཁག་གཅིག

ཕྱར་གྲུ་ཕྱར་སྟོད། གཞུང་ཞབས་རྩེ་དྲུང་གི་གཟབ་བཞེས་གྲྭ་ཆས་ཐེར་གཟན་ལ་མཐའ་ལྕགས་གོས་ཆེན་ཚོན་ཁྲས་བརྒྱན་པ་དེར་ཕྱར་གྲུ་དང༌། གོས་སྟོད་ཀྱི་གོང་པ་དང༌། ཕུ་ཐུང་ལ་གོས་ཆེན་ཚོན་ཁྲ་ཕྱར་གྲུ་དང་ཞེ་མཚུངས་ཀྱིས་བརྒྱན་པ་དེར་ཕྱར་སྟོད་ཟེར།

ཕྱིང་དམར། ཕྱིང་པ་དམར་པོའི་ས་གདན་ཞིག

རྦད་བཤད་ལྗགས་རྒྱངས། གཟིམ་དམག་མིའི་དམག་གཞས་ཤིག

བླ་མ་དམིགས་བརྩེ་མ། གྲྭ་པའི་ལས་སྣེ་ཞིག

འབྲས་ལྷང༌། འབྲས་དོ་པོ།

བླ་མ་གཞུང་ལས་པ། གདན་སའི་ལས་སྣེ་ཞིག་གི་མིང༌།

བླ་མ་གཙང་ལས་པ། གོང་མཚུངས།

བླ་ཕྱག ལྷ་སའི་ཇོ་ཁང་གི་ཁྱམས་རའི་བྱང་ངོས་བླ་བྲང་སྟེང་དུ་ཡོད་པའི་གཞུང་གི་ཉིན་རེའི་གཏོང་ཡོང་དོ་དམ་ལས་ཁུངས་བླ་བྲང་ཕྱག་མཛོད་ཅེས་པ་དེའི་བསྡུས་མིང༌།

དབུ་ཞྭ་འདིང་བ། བླ་མ་ལ་གུས་འདུད་ཤིན་ཏུ་ཆེན་པོ་ཞུ་བ་མཚོན་ཕྱིར། བླ་མ་ཕེབས་ལམ་དུ་དགེ་འདུན་པ་རྣམས་ཀྱིས་དབུ་ཞྭ་འདིང་བ།

འབྲི་སྒྲུབ། དཀྱིལ་འཁོར་འབྲི་བ་དང་སྒྲུབ་པའི་དོན།

མར་གསར་དཀྲོག་ཀ འོ་མ་དཀྲོགས་ནས་མར་གསར་ཐོན་པ་རྡོག་རྡོག་སྒོག་ཕོར་ཆེ་བའི་ཚད་ཙམ་ཞིག་ལ་དཀྲོག་ཀ་ཟེར།

མི་མང༌། དབུལ་ཕྱུག་དང༌། གོ་དབང༌། ལས་རིགས། རིགས་རུས། ཕོ་མོ། སེར་སྐྱ། ཆོས་ལུགས། ལུང་ཚན་སོགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ཅི་ཡང་མེད་པར་མིའི་རིགས་སུ་སྐྱེས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱི་མིང་ཡིན་ཏེ། དབྱིན་ཚིག་ People (པིའི་པཱལ་) ཟེར་བ་དང་འདྲ། དཔེར་ན། བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན། ཁོང་རྣམ་པ་ནི་བོད་ཀྱི་དབུ་ཁྲིད་བླ་ན་མེད་པས་དབུས་པའི་བོད་མི་མང་ངམ། བོད་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཆབ་འབངས་སྤྱིའི་འཐུས་མི་ཡིན།

མི་དམངས། འདིའི་གོ་དོན་ནི། གཙོ་བོ་དང༌། གཅིག་གམ། ཉུང་བའི་ཆ་དེ་ཕུད་པའི་སྐྱེ་བོ་གྲངས་འབོར་མང་ཆེ་བ་རྣམས་མཚོན་པའི་སྤྱི་མིང་ཡིན་ཏེ། མི་དམངས་ཞེས་པའི་ཁོངས་སུ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་དབུ་ཁྲིད་ལྟ་ཅི་སྨོས། གཞུང་གི་སྲི་ཞུ་བ་གཞན་དག་ཀྱང་ཚུད་མེད། སྔར་སྲོལ་བོད་གཞུང་གི་ཡིག་ཆའི་ནང༌། “སེར་སྐྱ་མི་དམངས་མཐའ་དག་ལ་བཟློ་བ་” དང༌། ‘གྲྭ་དམངས་ཀྱི་སྒྲིག་ལམ་ཀུན་སྤྱོད་’ ཅེས་འཁོད་པ་དང༌། ཆོས་རྒྱལ་ཁྲི་སྲོང་སྐུ་དུས་ཀྱི་ཞོལ་རྡོ་རིང་ཆེ་མོར་ཡང་ ‘དམངས་འདྲང་’ ཞེས་འཁོད། དེའི་གོ་དོན་ནི་མི་དམངས་ཀྱིས་ཡིད་མཐུན་བྱེད་པ་ལ་ཟེར། དེ་བཞིན་དེང་སྐབས་ས་ཁུལ་གང་ཞིག་གི་མི་དམངས་ཀྱི་འགོ་གཙོ་དང༌། འཐུས་མི་དག་གིས་ཀྱང༌། “ང་རང་གིས་འདི་འདྲ་བསམས་ཀྱང༌། དེ་ལ་མི་དམངས་ཀྱིས་མོས་མཐུན་མི་བྱེད།” ཅེས་ཡིག་ཐོག་ཏུ་བྲིས་པའང་ཡོད། དེའི་གོ་དོན་ནི་དབྱིན་ཚིག་ Public (པབ་ལིག་) ཟེར་བ་དང་དོན་མཚུངས་ལྟ་བུ་ཞིག་སྣང༌། གང་ལྟར་བོད་མིའི་སེམས་སུ་ ‘དམངས་’ ཞེས་པ་དེ་གཙོ་བོ་སོགས་ཉུང་བའི་ཆ་དེ་ཕུད་པའི་སྤྱི་བྱིངས་མང་བའི་ཆ་ཞིག་ལ་ངོས་འཛིན་བྱེད་པ་ལས། རིགས་དམའ་བའམ། དམངས་རིགས་དང༌། གདོལ་རིགས་ཀྱི་རྣམ་རྟོག་ཙམ་ཡང་མེད་པ་གོང་གསལ་དཔེ་མཚོན་ནས་གསལ་བར་མངོན།

མན་ཏོག་ཞྭ། མུ་མེན་གྱི་ཏོག་ཡོད་པའི་དཔོན་ཞྭ།

རྩད་གཅོད་དང་རྩད་དཔྱོད། རྩད་གཅོད་ནི། དངོས་དོན་ཇི་ཡིན་རྩད་ཞིབ་བགྱིས་མཐར། འདི་བདེན་དང༌། འདི་རྫུན་ཞེས་ཐག་གཅོད་བྱེད་པ་དང༌། རྩད་དཔྱོད་ནི། འཚོལ་བར་བྱ་བའི་སེམས་ལྡན་སེམས་མེད་ཅི་རིགས་པ་དེ་གང་དུ་ཡོད་རྩད་ཞིབ་དང་འབྲེལ་གང་རྙེད་པ་དེ་ལ་དཔྱད་ཞིབ་བམ། བརྟག་དཔྱད་བྱས་ཏེ། དཔྱད་ཡུལ་དེའི་ཐོག་ནས་སྣང་ཚུལ་ཇི་བྱུང་འདི་དང་འདི་ཞེས་དཔྱད་གཞི་གསལ་སྟོན་བྱེད་པ་ཙམ་ལས། འདི་རང་དུ་ངེས་ཞེས་ཐག་གཅོད་མི་བྱེད་པའམ། ཐག་གཅོད་བྱེད་པའི་དབང་ཆ་མི་ལྡན་པ་སྟེ། ཡང་སྲིད་རྩད་དཔྱོད་ཞུས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན།

རྩེ་སྐོར། རྩེ་དྲུང་རྣམས་དང༌། རྩེ་དྲུང་གི་ཁོངས་གཏོགས་བཅས་པའི་གཞུང་ཞབས་སྤྱིའི་མིང༌།

རྩེ་མཁན་མགྲོན་ཆེ་བ། རྩེ་འགག་སྟེ། ྋགོང་ས་མཆོག་གི་གཟིམ་ཆུང་ཆེན་མོའི་འགག་ཏུ་ལས་ཁུངས་ཚུགས་ཏེ་ྋསྙན་ཞུ་འབུལ་བ་དང༌། ྋསྙན་གསན་ཞུ་བ། ཉིན་རེའི་མཛད་ཐོ་འགོད་པ། མཛད་སྒོ་ཁག་གོ་སྒྲིག ཕྱི་ནང་མི་སྣར་རྒྱུས་སྟོན་སྣེ་ཤན་སོགས་ཀྱི་ལས་ཁུར་ཞུ་མཁན་ལས་ཚན་གནས་ལྔ་པ་རྩེ་མགྲོན་བཅུ་དྲུག་ཡོད་པ་དེ་དག་གི་སྤྱི་འདོམས་སུ་གནས་བཞི་པ་ (མཁན་ཆུང་) མགྲོན་གཉེར་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་ལ་རྩེ་མཁན་མགྲོན་ཆེ་བའམ། མགྲོན་གཉེར་ཆེན་མོ་ཞེས་འབོད།

རྩེ་དྲུང༌། གཞུང་ཞབས་སེར་མོ་བ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱི་མིང༌།

རྩེ་ཕྱག རྩེ་ཕོ་བྲང་དུ་གཞུང་གི་ཉིན་རེའི་གཏོང་ཡོང་དོ་དམ་ཕྱག་མཛོད་ལས་ཁུངས་ཤིག་ཡོད་པ་དེའི་བསྡུས་མིང་ཡིན་ཞིང༌། མིང་གཞན་འཕྲལ་བདེ་ལས་ཁུངས་ཀྱང་ཟེར།

རྩེ་གསོལ་ཐབ། ྋགོང་ས་མཆོག་དང༌། སྐུ་བཅར་གསོལ་གཟིམ་མཆོད་གསུམ་ལ་སོགས་པར་ཉིན་རེའི་གསོལ་ཇ་གསོལ་ཚིགས་དང༌། རྒྱུན་གཏན་དྲུང་ཇ་དང་མཛད་སྒོ་ཁག་ལ་གསོལ་ཇ་བཞེས་འབྲས་དང༌། ཡང་མཛད་སྒོ་ཁག་དང་ཆབ་གཞུག་གི་སྐབས་སོགས་སུ་གསོལ་ཚིགས་ཀྱང་བཟོ་འབུལ་ཞུ་དགོས་ཀྱི་ཐབ་ཚང་ཆེན་མོ་དེའི་མིང་ཡིན།

ཚིགས་བུབ། རྟ་ཁ་བརྡབས་པའི་དོན།

ཚིག་ཐོ་སྤྱི་ཐམ་བཞི་སྦྱར། གདན་ས་གསུམ་དང་གཞུང་ཞབས་སྤྱིའི་རྟགས་ཐམ་ལ་ཟེར།

ཚོན་སྤེལ་བ། ཚོན་མདངས་འདྲ་མིན་བསྒྲིགས་པ།

ཚོས་མན་ཏོག་ཞྭ། གཞུང་ཞབས་ཚོའི་ཆས་གོས་བྱེ་བྲག་པ་ཞིག

མཚན་གཟིམ་ལྷ་མོ་ཁང༌། རྩེ་ཕོ་བྲང་ཤར་རྒྱུད་ཀྱི་ཡང་སྟེང་ྋགོང་ས་ཆེན་པོའི་གཟིམ་ཆུང༌། དཔལ་ལྡན་ལྷ་མོའི་སྐུ་ཐང་གསུང་བྱོན་མ་རྒྱུན་འགྲེམས་ཞུ་ས་དེའི་མཚན།

མཚལ་སྣག རྡོ་རིགས་རྒྱ་མཚལ་བསྣུར་བའི་སྣག་ཚ།

ཞུ་འགབ། ཞུ་འོས་པའམ། ཞུས་ན་འཚམས་པ།

གཞི་ཕབ། གནས་གཞིར་གཏན་འཇགས་སུ་འཁོད་པའི་དོན།

གཞུང་སོག སོག་པོ་གུ་ཤྲི་བསྟན་འཛིན་ཆོས་རྒྱལ་གྱིས་རང་ཉིད་འཁོར་འབངས་བཅས་པ་ྋགོང་ས་ལྔ་པ་ཆེན་པོའི་མངའ་ཞབས་སུ་ཕུལ་ཏེ་བོད་གཞུང་གི་ཆབ་འབངས་སུ་གྱུར་པའི་སོག་རིགས་བོད་དབུས་འདམ་གཞུང་དུ་གཞིས་ཆགས་པ་རྣམས་ལ་ཟེར།

བཞེས་ཐུག་ཐ་ཞི་བཏེགས། འབྲས་ཐུག་གི་རིགས་ཤིག

ཟན་བརྟག རྩམ་པ་བརྫིས་པའི་ཟན་གོང་ཧྲིལ་པོར་བསྒྲིལ་བ་གཉིས་གསུམ་གྱི་ནང་བརྟག་པར་བྱ་བའི་མཚན་མིང་དང༌། བྱ་བ་བཟང་ངན་འདི་དང་འདི་ཞེས་པའི་ཡི་གེ་ཤོག་སྐྱུར་ཐོག་བྲིས་ཏེ་བཅུག་ཡོད་པ་དེ་དག་དཀར་ཡོལ་ཡུ་རིང་ཞིག་ནང་བླུགས་ནས། སྐུ་བརྙན་རྩ་ཆེའི་མདུན་དུ་དཀར་ཡོལ་གྱི་ཡུ་བ་ལག་གཉིས་ཀྱིས་བཟུང་སྟེ་གཡས་སུ་སྐོར་བཞིན་གསོལ་བ་སྨོན་ལམ་འདེབས་སྐབས། ཟན་ཧྲིལ་གཅིག་ཁེ་གཙང་ཕྱིར་ཐོན་ཡོང་བ་དེའི་ནང་མཚན་མིང་དང༌། བཟང་ངན་གང་འཁོད་པ་དེ་དངོས་བདེན་དུ་ངེས་པར་བརྩི་བའི་བརྟག་པ་བྱེད་སྲོལ་ལ་ཟེར།

གཟིམ་པ་འགོ་དམངས། དམག་མིའི་ཡོངས་ཁུངས། སྔར་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་པོའི་སྐུ་སྲུང་དམག་མི་ཡིན་ཞིང༌། ཉེ་དུས་སྨོན་ལམ་ཆེན་མོའི་སྐབས་རུ་སྒྲིག་ཏུ་ཡོང་བའི་བོད་སྔ་རབས་པའི་ཆས་གོས་ཅན་གྱི་དམག་མི།

བཟེད་ཞལ་སྤྱིལ་བླུགས། གསོལ་ལྡན་བླུག་པའམ་ཞག་བླུག

ཡ་སོར། དམག་དཔོན་གྱི་གོ་གནས། སྔར་ལྷ་ལྡན་སྨོན་ལམ་གཏོར་རྒྱག་གི་དམག་རུའི་སྤྱི་ཁྱབ།

ཡུམ་བུ་གླ་སྒང༌། གླེགས་བམ་དང་པོའི་ནང་‘གླ་སྒང་’ཞེས་བཀོད་ཡོད། དེའི་རྒྱུ་མཚན་འགྲེལ་བཤད་དང༌། དེ་མིན་‘བརླ་མཁར་’ལ་སོགས་པའི་དག་ཆ་མི་འདྲ་བ་བརྒྱད་སྣང་བ་དེ་དག་གང་དང་གང་དུ་འཁོད་སྐོར་གླེགས་བམ་དང་པོའི་ཟུར་སྣོན་ནང་ཚིག་འགྲེལ་གསལ་བཤད་རིམ་པར་བཀོད་ཡོད། དེ་ནི་ཀློག་པ་པོ་རྣམས་ཀྱི་དཔྱད་གཞིའི་སླད་དུ་ཡིན།

གཡང་ཊིའི་སམ་ཊ། ཡི་གེ་ཟིན་བྲིས་རྒྱག་ས་སྦྱངས་ཤིང་ལྟ་བུ་ཆུང་ཆུང་ཞིག

རིན་རྒྱན་ཁྲི་པ། རིན་ཆེན་རྒྱན་ཆ་བ་རྣམས་ཀྱི་གཙོ་བོ་ཡིན།

རགས་སྐྱོར། ཁང་པའི་ཕྱིའི་ཟུར་ཁུག་སོགས་སུ་ཆུ་རགས་ལྟ་བུའི་རྡོ་རྐྱང་བརྩིགས་པའི་སྐྱོར་བ་ལ་ཟེར།

རིམ་པ་བཞི་པ། གཞུང་ཞབས་མཐོ་རིམ་རིམ་པ་བཞི་པ།

རུས་ཆེན་དྲུག བོད་ཀྱི་མི་བུ་ (མིའུ་) གདུང་དྲུག་གམ། རུས་ཆེན་དྲུག་གི་རྩ་བའི་ཁུངས་གཏུགས་ས་ནི། ཕ་སྤྲེའུ་དང༌། མ་བྲག་སྲིན་འདུས་པ་ལས་བཙས་པའི་སྤྲེལ་ཕྲུག་སྤུ་མདོག་མི་འདྲ་བ་དྲུག་ཡིན་ཞིང༌། སྤྲེའུ་སྤུ་མདོག་སེར་ཤས་ཆེ་བ་དེ་ལ་སེ་དང༌། སྤུ་མདོག་སྨུག་པོ་དེ་ལ་སྨུ། དཔྲལ་བར་མདོངས་ཅན་དེ་ལ་ལྡོང་དང༌། སྤུ་མདོག་དཀར་ཤས་ཆེ་བ་དེ་ལ་སྟོང༌། སྤུ་མདོག་སྔོ་ཤས་ཆེ་བ་དེ་ལ་འབྲུ་དང༌། རྟ་རགས་པའི་སྤུ་མདོག་དང་མཚུངས་པ་དེ་ལ་དབྲ་ཞེས་སྤུ་མདོག་འདྲ་མིན་སོ་སོར་ཐ་སྙད་རེ་ཐོགས། སྤྲེའུ་སྤུ་མདོག་མི་འདྲ་བ་དེ་དག་ལས་མཆེད་པར་ཕྱི་མོ་རུས་ཆེན་བཅུ་གཉིས་ལ་སོགས་པའི་རུས་མིང་མི་འདྲ་བའང་རིམ་པར་བྱུང་བ་སྣང༌།

ལུག་ཚར། ལུག་ཕྲུག་གི་ (ལུ་གུའི་) པགས་པ་བལ་རང་འབྱར་མཉེད་མ་ལ་ཟེར།

ལུང་སྒྱུར་ཐམ་ཀ་གྲུ་བཞི། དབང་སྒྱུར་བྱེད་དམ་ཕྲུག

ལོ་ཕྱག ལོ་གསར་ལ་རྟེན་འབྲེལ་ཞུ་མི་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་མི་སྣ་ལྟ་བུ།

ཤ་བ་རི་རྫོང༌། གླེགས་བམ་གཉིས་པའི་ཟུར་སྣོན་ལ་གཟིགས།

ཤེལ་གྲོང༌། གྲོང་ཚོ་ཞིག་གི་མིང༌།

ཤིང་གཉེར་གཅིག སྨོན་ལམ་ཚོགས་ཆེན་གྱི་ལས་སྣེ་ཞིག

ཤོད་སྐོར། ཤོད་དྲུང་རྣམས་དང༌། ཤོད་དྲུང་གི་ཁོངས་གཏོགས་བཅས་པའི་གཞུང་ཞབས་སྤྱིའི་མིང༌།

ཤོད་དྲུང༌། གཞུང་ཞབས་སྐྱ་བོ་ཞབས་རྟེན་ཕ་གཞིས་ཡོད་པ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱི་མིང༌།

གསོལ་ཚིགས་ཆེན་མོ། བོད་ཟས་ཁེ་གཙང་གི་གསོལ་སྟོན་རྒྱས་པ་ཞིག

སེལ་ཐམ། ཡིག་ཆ་སོགས་བརྩི་མེད་སོང་བའི་རྟགས་དམ།

སྲས་རྣམ་པ། གཞུང་ཞབས་བཀའ་བློན་སོགས་མི་དྲག་ཆེའི་སྲས།

སྲིད་བཀའ་ལྷན་རྒྱས། སྲིད་སྐྱོང་ངམ། སྲིད་བློན། སྲིད་ཚབ་རྣམ་པ་ཅི་རིགས་དང༌། བཀའ་བློན་དང་བཀའ་ཚབ་ངོ་མ་ཇི་ཡོད་ལྷན་རྒྱས་ཚོགས་པ་ལ་ཟེར།

སྲིད་དོན། གཞུང་གི་ཆབ་སྲིད་འཛིན་སྐྱོང་ནང་གསེས་ཕྱི་འབྲེལ་སྲིད་བྱུས་ཀྱི་དམིགས་དོན་འགྲུབ་ཐབས་གཙོ་བོར་བཟུང་བའི་ལས་དོན་ལ་”སྲིད་དོན་” ཞེས་འབྲི་བརྗོད་བྱེད་པ་ཡིན། སྲིད་དོན་གྱི་ལས་རིགས་ནང་གཞུག་མཁན་ལ་”སྲིད་དོན་པ་” ཟེར་བ་དང༌། ཕྱི་འབྲེལ་ཐབས་བྱུས་ལ་མཁས་པ་དང༌། སྤྱི་སྒེར་གྱི་བྱ་བའི་ཐོག་གཡོ་ཐབས་ལ་བྱང་ཆུབ་པའི་མི་ལ་”སྲིད་དོན་མཁས་པ་”ཟེར།

གསོལ་ཚ་ཕེབས་སྒྲིག གསོལ་ཚ་ནི་ཚ་བབས་ཀྱི་ཞེ་ས་ཡིན་ཞིང༌། སྐབས་འདིར་ཚ་བབས་མཛད་སའི་ཕེབས་སྒྲིག་ལ་ཟེར།

གསོལ་གཟིམ་མཆོད་གསུམ། ྋགོང་ས་ཆེན་པོའི་གསོལ་ཇ་དང་གསོལ་ཚིགས་ཞབས་ཞུ་བ་སྐུ་བཅར་གསོལ་དཔོན་བགྲེས་གཞོན་དང༌། ྋགོང་ས་ཆེན་པོའི་སྐུའི་ན་བཟའ་ཉེར་ཆས་ལ་སོགས་པའི་ཞབས་ཞུ་བ་སྐུ་བཅར་གཟིམ་དཔོན་མཁན་པོ། ྋགོང་ས་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཕྱོགས་མཛད་པའི་ཞབས་ཞུ་བ་སྐུ་བཅར་མཆོད་དཔོན་མཁན་པོ་བཅས་ཁོང་རྣམ་པ་གསུམ་ལ་གསོལ་གཟིམ་མཆོད་གསུམ་ཞུ་བ་ཡིན།

ལྷ་ལྡན་རྒྱལ་ས། གངས་ཅན་ལྗོངས་སུ་གྲགས་པའི་བོད་ཡུལ་མདོ་དབུས་ཁམས་གསུམ་སྤྱིའི་རྒྱལ་ས་སྟེ། ལྷ་ས་གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་མོར་ཟེར་བ་ཡིན།

ལྷག་ལྷ། ལྷག་པའི་ལྷ་སྟེ། རང་གི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཡི་དམ།

དྷཱ་སྒོག་རྩེ། གོས་ཆེན་གྱི་གྱོན་པ་སྟེང་གོན་སྐེ་རགས་འཆིང་མི་དགོས་པ་ཞིག་སྟེ། སོག་པོ་ནས་བྱུང་བའི་གོ་སའི་གྱོན་ཆས་ཤིག

ལྷ་ཞོལ་བྲོ་པ་གཞས་མ། ལྷ་ས་དང་ཞོལ་པའི་བྲོ་པ་གཞས་མ།

ལྷ་ས་ཚོགས་པ། གྲོང་ཁྱེར་སྤྱིར་ཚོ་ཁག་གསུམ་ཡོད་པའི་ཡ་གྱལ།

ལྷམ་རས་ཟོན་གོས་རྒྱ་མ། གོས་ཆེན་གྱི་རྒྱན་སྤྲས་ཡོད་པའི་གྲྭ་ལྷམ།

ཨོཾ་ཁང་བྲོ་པ། བྲོ་འཁྲབ་མཁན།

ཨ་ཙ་གྲུམ་འཇར། སྣ་རྒྱན་བྱེ་བྲག་པ་ཞིག

ཨོད་མ་གར་པོ། གཞུ་བྱེ་བྲག་པ་ཞིག

འདྲེན་རྟགས་ལ་སོགས་པའི་མཚོན་དོན་འགྲེལ་བཤད།

འདྲེན་རྟགས།

ལུང་འདྲེན་གྱི་རྟགས་ལ་ཟེར། དེ་ཡང་ཉིས་གཤིབས་དང༌། ཆིག་རྐྱང་ཞེས་པ་གཉིས་ཡོད།

འདྲེན་རྟགས་ཉིས་གཤིབས།

“ “ དཔེར་ན། ྋརྒྱལ་བ་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུས་ “དུས་རྒྱུན་དུ་སེམས་པ་བཟང་པོ་བྱེད་དགོས་” ཞེས་བཀའ་སློབ་གནང་གི་འདུག ཅེས་པ་ལྟ་བུ།

འདྲེན་རྟགས་ཆིག་རྐྱང༌།

‘ ’ དཔེར་ན། ‘ངོས་ཀྱི་ཡུལ་དང༌། ངོས་ཀྱི་མི་མང་’ ཞེས་པའི་ྋརྒྱལ་བའི་རང་རྣམ་ནང༌། ‘ཀརྨ་པ་རོལ་པའི་རྡོ་རྗེ་’ དང༌། ‘གངས་རི་ཨ་མྱེས་སྐྱེ་རི་’ ལ་སོགས་པའི་མཚན་མིང་འཁོད་འདུག ཅེས་པ་ལྟ་བུ་དང༌།

འདྲེན་རྟགས་ཉིས་གཤིབས་ཀྱི་ནང་ཁོངས་འདྲེན་རྟགས་ཆིག་རྐྱང་ཡོད་པ། དཔེར་ན། ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོས། “ངས་བདེན་ཚིག་སྨོན་ལམ་ནང་ ‘ཡོངས་རྫོགས་བོད་ལྗོངས་རང་དབང་གཙང་མའི་དཔལ།’ ཞེས་བཀོད་ཡོད་པ་དེ། ང་རང་ཚོ་གངས་ཅན་པ་ཡོངས་རྫོགས་ཀྱི་གནས་ཡུལ་བོད་ཆོལ་ཁ་གསུམ་གྱི་ས་ཁྱོན་ཡོངས་ལ་ཟེར་གྱི་ཡོད།” ཅེས་བཀའ་སློབ་སྩལ་སོང༌། ཞེས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན།

གུག་རྟགས།

() ༡ དོན་གཅིག་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་འགོད་དགོས་སྐབས་སུ་སྤྱོད་དགོས། དཔེར་ན། ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོའི་བཀའ་རྩོམ་ “བདེན་གསོལ་སྨོན་ཚིག་” (བདེན་ཚིག་སྨོན་ལམ/ཚད་མེད་ཡོན་ཏན་) ཅེས་པའི་ནང་”ཡོངས་རྫོགས་བོད་ལྗོངས་ (གངས་ལྗོངས་ཁྱོན་ཡོངས།) རང་དབང་གཙང་མའི་དཔལ།” ཞེས་འཁོད་པ་དེ་བོད་ཡུལ་མདོ་དབུས་ཁམས་གསུམ་ (བོད་ཆོལ་ཁ་གསུམ་) ཡོངས་རྫོགས་ཀྱི་སྐྱེ་འགྲོའི་རང་དབང་ཆེད་དུ་ཐུགས་སྨོན་མཛད་པ་ཞིག་རེད། ཅེས་པ་ལྟ་བུ་དང༌། ༢ ལོ་དང་ཟླ་ཚེས། མིང་ཚིག རྗོད་པ་ཅི་རིགས་བོད་ཡིག་དང་ཕྱི་ཡིག་གང་ཞིག་སྔོན་དང༌། གཞན་དེ་རྗེས་སུ་འགོད་དགོས་པའི་ཐོག་སྤྱོད་དགོས། དཔེར་ན། ཤིང་འབྲུག་ཟླ་ ༧ ཚེས་ ༢༧ (1904/09/07) ཉིན་ལྷ་སར་དབྱིན་བོད་རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་དབར་ཆིངས་ཡིག་བཞག་ཅེས་དང༌། ཝར་རེན་སིམིཐ་ (Warren Smith) ཡིས་བརྩམས་བྲིས་དབྱིན་དེབ་ (Tibetan Nation) (བོད་རྒྱལ་ཁབ་) ཅེས་པའི་ནང༌། ཞེས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན། འོན་ཀྱང་ཡི་གེ་ཀློག་པའི་སྐབས་སུ་གུག་རྟགས་ () ནང་འཁོད་པ་དེ་བཀླག་མི་དགོས།

གྲུ་རྟགས།

[ ] འདི་ནི་ ༡ ཕྱི་ཚིག་ཅིག་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་ཡིག་ཐོག་འཁོད་ཡོད་པ་དེ་བོད་ཡིག་ཏུ་སྒྲ་སྒྱུར་མཉམ་དུ་ཡོད་སྐབས་སྤྱོད་དགོས། དཔེར་ན། ཡུལ་མིང་ Australia[ཨོ་སེ་ཀྲ་ར་ལི་ཡ་]དང༌། Austria[ཨོ་སེ་ཀྲ་རི་ཡ་]ལྟ་བུ་དང༌། ཕྱི་ཡིག་མཉམ་དུ་མེད་ན། ཨོ་སེ་ཀྲ་ར་ལི་ཡ་དང༌། ཨོ་སེ་ཀྲ་རི་ཡ་ཞེས་འབྲི་བ་ལས། གྲུ་རྟགས་[ ]སྤྱོད་མི་དགོས། ༢ གསལ་བཤད་དགོས་རིགས་ལ་སྤྱོད་དགོས། དཔེར་ན། ཡིག་ཆ་ངོ་མའི་ནང་”ཐོན་མི་ལ་དཔྱད་པ་” ཞེས་འཁོད་པར་ “ཐོན་མི་[སཾ་བྷོ་ཊ། བོད་ཀྱི་བློན་པོ། བོད་ཡིག་གསར་འགོད་མཛད་པོ་]ལ་དཔྱད་པ་ཞེས་དང༌། ཡང་དངོས་མིང་ཨོ་རྒྱན་རྡོ་རྗེ་ཡིན་པ་ལ་ཡིག་ཆའི་ནང་ཨོ་རྒྱན་མ་གཏོགས་འཁོད་མེད་ན། དེ་གསལ་ཁ་དོད་དུ་གཏོང་ཆེད་ཨོ་རྒྱན་[རྡོ་རྗེ་] ཞེས་འགོད་དགོས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན། ཡི་གེ་ཀློག་སྐབས་གྲུ་རྟགས་ནང་གང་འཁོད་པ་རྣམས་བཀླག་དགོས།

སེག་རྟགས།

/ འདི་ནི། མཚན་མིང་གང་འཁོད་དེ་དང་འབྲེལ་ཡོད་ཀྱི་དོན་གཞན་སྟོན་པའི་ཚིག་དང༌། ཚིག་གྲུབ་གཅིག་གམ། གཉིས་སོགས་དཀྱུས་གཅིག་ཏུ་བཀོད་པ་དེ་དག་གི་བར་མཚམས་དབྱེ་བའི་རྟགས་སུ་སྤྱོད་དགོས། དཔེར་ན། མཚན་མིང་ཤོག་གྲངས་ནང༌། དགའ་ལྡན་ཁྲི་ཟུར་རིམ་པའི་མཚན་ཁོངས་སུ་ (མཁྱེན་རབ་དབང་ཕྱུག་/སྡེ་དྲུག་/ཡོངས་འཛིན་/སྲིད་སྐྱོང་) ཞེས་འཁོད་པ་ལྟ་བུ་དང༌། དེ་མིན་ལོ་དང་ཟླ་ཚེས་ཨང་ཀི་ཁེ་གཙང་འགོད་སྐབས་ལོ་དང་ཟླ་ཚེས་བར་ལ་སེག་རྟགས་འགོད་དགོས། དཔེར་ན། ཤིང་འབྲུག་ཟླ་ ༧ ཚེས་ ༢༧ (༡༩༠༤/༠༩/༠༧) ཉིན། ལྷ་སར་དབྱིན་བོད་རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་དབར་ཆིངས་ཡིག་བཞག་ཅེས་པ་འདི་ལྟར་རོ།།

བསྡུས་རྟགས།

... ...འདི་ནི། ཚིག་དང་རྗོད་པ་བསྡུས་པའི་རྟགས་ཡིན་ཏེ། བོད་ཡིག་ནང་ཚིག་རྗོད་བསྡུས་པ་ལ་ཀུར་རྟགས་××× འདི་ལྟར་འཁོད་པ་དང་འདྲ་བ་ཡིན། དཔེར་ན། ྋརྒྱལ་བའི་ཞབས་བརྟན་གསོལ་འདེབས་ནང༌། “རབ་འབྱམས་རྒྱལ་བའི་གསང་གསུམ་མ་ལུས་པ།། གང་འདུལ་ཅིར་ཡང་འཆར་བའི་སྒྱུ་འཕྲུལ་གར།། སྲིད་ཞིའི་དགེ་ལེགས་ཀུན་འབྱུང་ཡིད་བཞིན་ནོར།། དངོས་བརྒྱུད་དྲིན་ཅན་བླ་མའི་ཚོགས་རྣམས་ལ།། བདག་ཅག་གདུང་ཤུགས་དྲག་པོས་གསོལ་འདེབས་ན།། གངས་ཅན་མགོན་པོ་བསྟན་འཛིན་རྒྱ་མཚོ་ཡི།། སྐུ་ཚེ་མི་ཤིགས་བསྐལ་བརྒྱར་རབ་བརྟན་ཅིང༌།། བཞེད་དོན་ལྷུན་གྱིས་འགྲུབ་པར་བྱིན་གྱིས་རློབས།། ཆོས་དབྱིངས་ཀུན་གསལ་ཁྱོན་དང་མཉམ་འཇུག་པའི།། རྡུལ་བྲལ་བདེ་ཆེན་ཡེ་ཤེས་སྒྱུ་མའི་སྤྲིན།། གྲངས་མེད་རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ།། ཤར་བའི་ཡི་དམ་ལྷ་ཚོགས་ཐམས་ཅད་ལ།། བདག་ཅག་... ...གངས་ཅན་མགོན་པོ་... ...སྐུ་ཚེ་མི་ཤིགས་... ...བཞེད་དོན་ལྷུན་གྱིས་......”ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ།།

ཨང་གྲངས་བསྡུས་རྟགས།

དཔེར་ན། མཚན་མིང་ཤོག་གྲངས་ནང༌། མི་མིང་བཀྲ་ཤིས་ཟེར་བ་ཞིག་ཤོག་གྲངས་ ༡ ནས་ ༡༠ བར་གྱི་ཤོག་ངོས་རེ་རེའི་ནང་འཁོད་ཡོད་ན། ཤོག་གྲངས་དེ་དག་གི་ཨང་ཀི་རེ་རེ་བཞིན་མ་བཀོད་པར་བསྡུས་ཏེ། བཀྲ་ཤིས་ ༡ ,_ ༡༠ ཞེས་བཀོད་པ་ལྟ་བུ་ཡིན།

ཤོག་ལྡེབས།

ན དང་ བ ངོ་སྤྲོད། བོད་ཡིག་ཕྱག་དཔེ་ཤོག་ལྷེ་སོ་སོའི་མདུན་ལྡེབས་ཀྱི་གཡོན་ཕྱོགས་མཐའ་བཅད་ནང་ཤོག་གྲངས་ཇི་ཡིན་ཡིག་ཐོག་བཀོད་ཡོད་ཀྱང༌། ཤོག་ལྷེའི་རྒྱབ་ལྡེབས་སུ་གང་ཡང་བཀོད་མེད་ཅིང༌། དེ་ལྟ་ནའང་ཕྱག་དཔེའི་ནང་ནས་ལུང་འདྲེན་བྱས་པ་འཚོལ་ཁུངས་གཤམ་མཆན་འགོད་སྲོལ་ཧ་ཅང་སྟབས་བདེ་ཞིག་ཡོད། དཔེར་ན། བཀའ་གདམས་གླེགས་བམ་བུ་ཆོས་ལེའུ་ལྔ་པའི་ཤོག་ལྡེབས་བཅུ་གཉིས་པའི་མདུན་ངོས་ཡིག་འཕྲེང་གསུམ་པ་དང༌། རྒྱབ་ངོས་ཡིག་འཕྲེང་བཞི་པ་ཞེས་འགོད་དགོས་པར། ཤོག་ལྡེབས་ ༡༢ ན ༣ པ་དང༌། བ ༤ པ་ཞེས་བཀོད་ན་འགྲིགས། འདིར་ ན ནི་མདུན་གྱི་རྗེས་འཇུག་དང༌། བ ནི་རྒྱབ་ཀྱི་རྗེས་འཇུག་ཡིན་པས། ཤོག་ལྷེའི་མདུན་དང་རྒྱབ་ཀྱི་དོན་མཚོན་པ་བཅས་སོ།།

རྒྱུ་ཆ་འབྱུང་ཁུངས།

༡༽ བོད་ཡིག་ཁག

༡༽ ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་དགེ་འདུན་གྲུབ་པ་དཔལ་བཟང་པོའི་རྣམ་ཐར་ངོ་མཚར་རྨད་བྱུང་ནོར་བུའི་འཕྲེང་བ། མཛད་པ་པོ། ཤཱཀྱའི་དགེ་སློང་ཡེ་ཤེས་རྩེ་མོ།

༢༽ བླ་མ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་རྣམ་ཐར་ངོ་མཚར་མཛད་པ་བཅུ་གཉིས་པ། མཛད་པ་པོ། དགེ་སློང་ཀུན་དགའ་རྒྱལ་མཚན།

༣༽ ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་གསུང་འབུམ་ཐོར་བུ་ལས་རྗེ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་ཐར།

༤༽ ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་དགེ་འདུན་རྒྱ་མཚོའི་རྣམ་ཐར་རྟོགས་བརྗོད་དཔག་བསམ་གྱི་ལྗོན་ཤིང༌། མཛད་པ་པོ། སྟོད་ཆ་ཡོངས་རྫོགས་གཡང་པ་ཆོས་རྗེ་དང༌། སྨད་ཆ། དགེ་སློང་དཀོན་མཆོག་སྐྱབས།

༥༽ ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་བསོད་ནམས་རྒྱ་མཚོའི་རྣམ་ཐར་དངོས་གྲུབ་རྒྱ་མཚོའི་ཤིང་རྟ། མཛད་པ་པོ། ྋརྒྱལ་མཆོག་ལྔ་པ་ཆེན་པོ།

༦༽ ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོ་དཔལ་བཟང་པོའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་ནོར་བུའི་འཕྲེང་བ།

༧༽ ྋརྒྱལ་དབང་ལྔ་པ་ཆེན་པོའི་རང་རྣམ། ཟ་ཧོར་གྱི་བན་དེ་ངག་དབང་བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོའི་འདི་སྣང་འཁྲུལ་པའི་རོལ་རྩེད་རྟོགས་བརྗོད་ཀྱི་ཚུལ་དུ་བཀོད་པ་དུ་ཀཱུ་ལའི་གོས་བཟང་ལས་གླེགས་བམ་དང་པོ་བཞུགས་སོ།། ཞོལ་པར་མ།[བསྡུས་པར་ “དུ་ཀཱུ་ལའི་གོས་བཟང་” གླེགས་བམ་དང་པོ། གཉིས་པ། གསུམ་པ།]

༨༽ དྲིན་ཅན་རྩ་བའི་བླ་མ་ངག་དབང་བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོའི་ཐུན་མོང་ཕྱིའི་རྣམ་ཐར་དུ་ཀཱུ་ལའི་གོས་བཟང་གླེགས་བམ་གསུམ་པའི་འཕྲོས་བཞི་པ་དང༌། ལྔ་པ། དྲུག་པ། མཛད་པ་པོ། སྡེ་སྲིད་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོ།

༩༽ པད་དཀར་འཛིན་པ་ངུར་སྨྲིག་གར་རོལ་ལྔ་པ་སྡོམ་བརྩོན་རྒྱལ་བའི་ཚུལ་འཆང་བ་དྲུག་པར་འཕོས་པའི་གཏམ་རྣ་བའི་བཅུད་ལེན་ཡིད་ཀྱི་ཀུན་དགའ། མཛད་པ་པོ། སྡེ་སྲིད་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོ།

༡༠༽ ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ངག་དབང་ཆོས་གྲགས་ (རིན་ཆེན་ཚངས་དབྱངས་རྒྱ་མཚོ་) དཔལ་བཟང་པོའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་གཏམ་སྙན་ལྷའི་ཏམྦུ་རའི་རྒྱུད་ཀྱི་སྒྲ་དབྱངས། མཛད་པ་པོ། ལྷ་བཙུན་ངག་དབང་རྡོ་རྗེ།

༡༡༽ ཐམས་ཅད་མཁྱེན་གཟིགས་རྡོ་རྗེ་འཆང་བློ་བཟང་བསྐལ་བཟང་རྒྱ་མཚོ་དཔལ་བཟང་པོའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་དཔག་བསམ་རིན་པོ་ཆེའི་སྙེ་མ། མཛད་པ་པོ། ལྕང་སྐྱ་རོལ་པའི་རྡོ་རྗེ།

༡༢༽ ཐམས་ཅད་མཁྱེན་གཟིགས་བློ་བཟང་བསྟན་པའི་དབང་ཕྱུག་འཇམ་དཔལ་རྒྱ་མཚོ་དཔལ་བཟང་པོའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་འཛམ་གླིང་ཐ་གྲུ་ཡངས་པའི་རྒྱན། མཛད་པ་པོ། དེ་མོ་ཧོ་ཐོག་ཐུ་བློ་བཟང་ཐུབ་བསྟན་འཇིགས་མེད་རྒྱ་མཚོ།

༡༣༽ ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་བློ་བཟང་བསྟན་པའི་འབྱུང་གནས་ངག་དབང་ལུང་རྟོགས་རྒྱ་མཚོ་དཔལ་བཟང་པོའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་དད་པའི་ཡིད་འཕྲོག མཛད་པ་པོ། དེ་མོ་ཧོ་ཐོག་ཐུ་བློ་བཟང་ཐུབ་བསྟན་འཇིགས་མེད་རྒྱ་མཚོ།

༡༤༽ ཐམས་ཅད་མཁྱེན་གཟིགས་བཅུ་པ་ཆེན་པོ་ངག་དབང་བློ་བཟང་འཇམ་དཔལ་བསྟན་འཛིན་ཚུལ་ཁྲིམས་རྒྱ་མཚོ་དཔལ་བཟང་པོའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་ངོ་མཚར་ནོར་བུའི་འཕྲེང་བ། མཛད་པ་པོ། སྐུ་བཅར་དར་ཧན་མཁན་སྤྲུལ་བློ་བཟང་འཕྲིན་ལས་རྣམ་རྒྱལ།

༡༥༽ ཕྱག་ན་པདྨོ་ྋརྗེ་བཙུན་ངག་དབང་བསྐལ་བཟང་བསྟན་པའི་སྒྲོན་མེ་མཁས་གྲུབ་རྒྱ་མཚོ་དཔལ་བཟང་པོའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་ངོ་མཚར་ལྷའི་རོལ་མོ་དབྱངས་ཅན་རྒྱུད་དུ་སྙན་པའི་ཏམ་བུ་ར། མཛད་པ་པོ། སྐུ་བཅར་དར་ཧན་མཁན་སྤྲུལ་བློ་བཟང་འཕྲིན་ལས་རྣམ་རྒྱལ།

༡༦༽ ྋརྒྱལ་མཆོག་ངུར་སྨྲིག་འཆང་བ་བཅུ་གཉིས་པ་ཆེན་པོའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་དྭངས་ཤེལ་མེ་ལོང༌། མཛད་པ་པོ། ཡོངས་འཛིན་ཕུར་ལྕོག་བློ་བཟང་ཚུལ་ཁྲིམས་བྱམས་པ་རྒྱ་མཚོ།

༡༧༽ ལྷར་བཅས་སྲིད་ཞིའི་གཙུག་རྒྱན་ྋགོང་ས་རྒྱལ་བའི་དབང་པོ་བཀའ་དྲིན་མཚུངས་མེད་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་གསུམ་པ་ཆེན་པོའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་རྒྱ་མཚོ་ལྟ་བུ་ལས་མདོ་ཙམ་བརྗོད་པ་ངོ་མཚར་རིན་པོ་ཆེའི་འཕྲེང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་གླེགས་བམ་སྟོད་ཆ་བཞུགས་སོ།། [བསྡུས་པར་ “ངོ་མཚར་རིན་པོ་ཆེའི་འཕྲེང་བ་” གླེགས་བམ་དང་པོ། གཉིས་པ།]

༡༨༽ ྋགོང་ས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་སྐུ་འཕྲེང་རིམ་བྱོན་གྱི་མཛད་རྣམ། འཇིགས་མེད་བསམ་གྲུབ་ཀྱིས་བརྩམས།

༡༩༽ ཞྭ་སྒབ་པ་དབང་ཕྱུག་བདེ་ལྡན་གྱིས་སྦྱར་བ། བོད་ཀྱི་སྲིད་དོན་རྒྱལ་རབས་དེབ་དང་པོ་དང༌། གཉིས་པ།

༢༠༽ ཡོངས་འཛིན་གླིང་སྤྲུལ་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཐུབ་བསྟན་ལུང་རྟོགས་རྣམ་རྒྱལ་འཕྲིན་ལས་དཔལ་བཟང་པོའི་མཛད་པ་རྣམ་ཐར་ནོར་བུའི་དོ་ཤལ། མཛད་པ་པོ། ཤཱཀྱའི་དགེ་སྦྱོང་བསྟན་འཛིན་རྒྱ་མཚོ།

༢༡༽ ཡོངས་འཛིན་ཁྲི་བྱང་རིན་པོ་ཆེའི་རང་རྣམ་རང་གི་ངང་ཚུལ་མ་བཅོས་ལྷུག་པར་བཀོད་པ་འཕྲུལ་སྣང་སྒྱུ་མའི་ཟློས་གར།

༢༢༽ གཞུང་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་དབུ་བརྙེས་ནས་ལོ་ ༣༦༠ འཁོར་བའི་བཀའ་དྲིན་རྗེས་དྲན་དང་མ་འོངས་མདུན་བསྐྱོད་ཀྱི་ཁ་ཕྱོགས། དེབ་འཕྲེང་དང་པོ་དང༌། གཉིས་པ།

༢༣༽ བྱམས་བརྩེ་དང་དྲང་བདེན་གྱི་བླ་སྲོག རྩོམ་པ་པོ་རོང་པོ་བློ་བཟང་སྙན་གྲགས།

༢༤༽ ཇོ་བོ་རྗེ་ལྷ་གཅིག་དཔལ་ལྡན་ཨ་ཏི་ཤའི་རྣམ་ཐར། བཀའ་གདམས་ཕ་ཆོས།

༢༥༽ འབྲོམ་སྟོན་པ་རྒྱལ་བའི་འབྱུང་གནས་ཀྱི་སྐྱེས་རབས་བཀའ་གདམས་བུ་ཆོས་ལེའུ་ཉི་ཤུ་པ།

༢༦༽ རྒྱུད་ ཐ པའི་ནང་འཇམ་དཔལ་རྩ་རྒྱུད།

༢༧༽ རྒྱུད་ ན པའི་ནང་འཇམ་དཔལ་རྩ་རྒྱུད།

༢༨༽ མདོ་ ཆ པའི་ནང་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་པདྨ་དཀར་པོ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་དང༌། སྙིང་རྗེ་པདྨ་དཀར་པོ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ།

༢༩༽ མདོ་ ཇ པའི་ནང་ཟ་མ་ཏོག་བཀོད་པའི་མདོ།

༣༠༽ མཆོད་སྡོང་འཛམ་གླིང་རྒྱན་གཅིག་གི་དཀར་ཆག མཛད་པ་པོ། སྡེ་སྲིད་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོ།

༣༡༽ པདྨ་བཀའི་ཐང་ཡིག་དང༌། བཀའ་ཐང་སྡེ་ལྔ།

༣༢༽ སྲོང་བཙན་བཀའ་འབུམ།

༣༣༽ གྲུབ་ཐོབ་དངོས་གྲུབ་ཀྱིས་གཏེར་ནས་བཏོན་པའི་མ་ཎི་བཀའ་འབུམ།

༣༤༽ བདུད་འཇོམས་འཇིགས་བྲལ་ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེའི་གསུང་ལྷ་དབང་གཡུལ་ལས་རྒྱལ་བའི་རྔ་བོ་ཆེ།

༣༥༽ བོད་ཆེན་པོའི་སྲིད་ལུགས་དང་འབྲེལ་བའི་རྒྱལ་རབས་དེབ་ཐེར་དཀར་པོ། མཛད་པ་པོ། དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ།

༣༦༽ བོད་ཀྱི་རྒྱལ་རབས་རྫོགས་ལྡན་གཞོན་ནུའི་དགའ་སྟོན།མཛད་པ་པོ། ྋགོང་ས་ལྔ་པ་ཆེན་པོ།

༣༧༽ རྒྱལ་རབས་གསལ་བའི་མེ་ལོང༌། མཛད་པ་པོ། ས་སྐྱ་པ་བླ་མ་དམ་པ་བསོད་ནམས་རྒྱལ་མཚན།

༣༨༽ དེབ་ཐེར་སྔོན་པོ། མཛད་པ་པོ། འགོས་ལོ་གཞོན་ནུ་དཔལ།

༣༩༽ ཆོས་འབྱུང་མཁས་པའི་དགའ་སྟོན། སྟོད་ཆ། མཛད་པ་པོ། དཔའ་བོ་གཙུག་ལག་ཕྲེང་བ།

༤༠༽ རྨད་བྱུང་བསྐལ་པ་མའི་ཚིག་རྒྱན་མདུད་འགྲོལ་མུ་ཏིག་ཆུན་པོ། མཛད་པ་པོ། སྡེ་སྲིད་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོ།

༤༡༽ བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་རགས་རིམ་གཡུ་ཡི་ཕྲེང་བ། སྟོད་ཆ་དང༌། བར་ཆ། སྨད་ཆ། སྒྲིག་རྩོམ་མཁན། ཆབ་སྤེལ་ཚེ་བརྟན་ཕུན་ཚོགས་དང༌། ནོར་བྲང་ཨོ་རྒྱན།

༤༢༽ མདོ་སྨད་ཆོས་འབྱུང་དེབ་ཐེར་རྒྱ་མཚོ། བྲག་དགོན་པ་དཀོན་མཆོག་བསྟན་པ་རབ་རྒྱས།

༤༣༽ བསྟན་རྩིས་ཀུན་ལས་བཏུས་པ། ཚེ་ཏན་ཞབས་དྲུང་གིས་བརྩམས།

༤༤༽ དེབ་ཐེར་ཀུན་གསལ་མེ་ལོང༌། ཕུན་ཚོགས་ཚེ་རིང་གིས་རྩོམ་སྒྲིག་བྱས།

༤༥༽ བོད་ཀྱི་གནའ་རབས་ཀྱི་ཡིག་ཆ་གཅེས་བསྡུས། བསོད་ནམས་སྐྱིད་དང་དབང་རྒྱལ་ནས་ཕྱོགས་བསྒྲིགས།

༤༦༽ ཏུན་ཧོང་ནས་ཐོན་པའི་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཆ། དབང་རྒྱལ་དང་བསོད་ནམས་སྐྱིད་ཀྱིས་བསྒྱུར་བ་བོད་རྒྱ་ཤན་སྦྱར།

༤༧༽ བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་རིག་གནས་དཔྱད་གཞིའི་རྒྱུ་ཆ་བདམས་བསྒྲིགས། སྤྱིའི་འདོན་ཐེངས་ ༡ པོ་ནས་ ༢༣ བར།

༤༨༽ ྋགོང་ས་སྐུ་བཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོའི་རང་རྣམ་ངོས་ཀྱི་ཡུལ་དང་ངོས་ཀྱི་མི་མང༌། རྡོར་གླིང་དཔར་ཁང༌། ༡༩༦༣

༤༩༽ བོད་ཀྱི་གནས་བབས། ཤིན་ཞིག་དཔར་ཁང༌། ༡༩༨༩

༥༠༽ སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ངོས་འཛིན་ཞུས་ཚུལ་དང་གསེར་ཁྲི་མངའ་ གསོལ། བོད་དཔར་དཔེ་གཟུགས།

༥༡༽ སྐྱེས་རབས།

༥༢༽ ལྟག་མཚེར་ཐུབ་བསྟན་འཇིགས་མེད་ནོར་བུའི་མཛད་རིམ་བསྡུས་དོན་དཔྱོད་ལྡན་ཡོངས་ལ་གཏམ་དུ་བྱ་བ་སྔོན་མེད་ལེགས་བཤད་ངེས་དོན་སྤྲིན་གྱི་ཕོ་ཉ། མདོ་སྨད་པ་ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོས་བྲིས།༡༩༨༩

༥༣༽ བོད་མི་གསར་བརྗེ་བ་ཞིག འབའ་བ་ཕུན་ཚོགས་དབང་རྒྱལ་གྱི་སྲིད་དོན་མི་ཚེ་དང་དུས་སྐབས། ཆུང་ཚེ་རིང་གིས་བསྒྱུར། བོད་ཀྱི་དུས་བབ། ༢༠༠༦

༥༤༽ ཚ་བ་དཔལ་ལྡན་རྒྱ་མཚོའི་རང་གི་མྱོང་ཚོར་ལས་དྲངས་པའི་བོད་དོན་བདེན་གླེང༌། ངག་རྒྱུན་དེབ་ཕྲེང༌། ༡༩ བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང༌། ༢༠༠༥

༥༥༽ ཆུང་ཚེ་རིང་དང་བསོད་ནམས་རྡོ་རྗེས་བརྩམས་པའི་བོད་མི་དམངས་འཆིང་བྱེད་ཀྱི་ལྕགས་སྒྲོག སྣར་ཐང་དཔར་ཁང༌། ༢༠༠༡

༥༦༽ བཤད་ཟུར་གྱི་རང་གི་ལོ་རྒྱུས་ལྷད་མེད་ཅེས་པའི་ཕྱག་དེབ།

༥༧༽ སྟག་ལྷ་ཕུན་ཚོགས་བཀྲ་ཤིས་ཀྱི་མི་ཚེའི་བྱུང་བ་བརྗོད་པ་དེབ་གཉིས་པ་དང༌། གསུམ་པ། བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང༌། ༡༩༩༥

༥༨༽ མགྲོན་གཉེར་ཆེན་མོ་ཕ་ལྷ་ཐུབ་བསྟན་འོད་ལྡན་གྱི་ངག་རྒྱུན་ལོ་རྒྱུས། བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད། ༡༩༩༦

༥༩༽ མཛད་རྣམ་གསེར་གྱི་ཡང་སྙིང༌། ནོར་གླིང་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་གཅེས་སྐྱོང་ཁང༌། ༢༠༠༡

༦༠༽ བསམ་འགྲུབ་ཕོ་བྲང་བསྟན་འཛིན་དོན་གྲུབ་ཀྱི་མི་ཚེའི་རྦ་རླབས་འཁྲུགས་པོ།

༦༡༽ ྋགོང་ས་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་མི་མང་ལ་སྩལ་བའི་བཀའ་སློབ་ཕྱོགས་བསྡེབས། པོད་དང་པོ་དང༌། གཉིས་པ། གསུམ་པ། བོད་གཞུང་ཕྱི་དྲིལ་ལས་ཁུངས།

༦༢༽ ྋགོང་ས་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོའི་སློབ་སྦྱོང་སྐོར་བཀའ་སློབ་ཕྱོགས་བསྡེབས། པོད་དང་པོ་དང༌། གཉིས་པ། བོད་གཞུང་ཕྱི་དྲིལ་ལས་ཁུངས།

༦༣༽ ྋགོང་ས་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོའི་ཆབ་སྲིད་ལམ་སྟོན་བཀའ་སློབ་ཕྱོགས་བསྡེབས། (༡༩༦༠ ནས་ ༢༠༠༥) བོད་གཞུང་ཕྱི་དྲིལ་ལས་ཁུངས།

༦༤༽ ྋགོང་ས་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་སྤྱི་འཐུས་དང་བཀའ་ཤག་ལ་སྩལ་བའི་བཀའ་སློབ་ཕྱོགས་བསྡེབས། པོད་དང་པོ། བོད་གཞུང་ཕྱི་དྲིལ་ལས་ཁུངས།

༦༥༽ ྋགོང་ས་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོའི་ཤེས་ཡོན་ལམ་སྟོན། (༡༩༦༠ ནས་ ༡༩༩༦) བོད་གཞུང་ཤེས་རིག་དཔར་ཁང༌།

༦༦༽ ྋགོང་ས་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་ཚོགས་པ་ཁག་ལ་སྩལ་བའི་བཀའ་སློབ། བོད་གཞུང་ཕྱི་དྲིལ་ལས་ཁུངས།

༦༧༽ ཙོང་ཁ་ལྷ་མོ་ཚེ་རིང་གི་བཙན་རྒོལ་རྒྱལ་སྐྱོབ། དེབ་དང་པོ་དང༌། གཉིས་པ། གསུམ་པ། བཞི་པ། ཨ་མྱེས་རྨ་ཆེན་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་ཞིབ་འཇུག་ཁང༌།

༦༨༽ བོད་གཞུང་ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་མ་ལག་དང་བཅས་པའི་ལོ་རྒྱུས། (༡༩༥༩ ནས་ ༢༠༠༩) བོད་གཞུང་ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས།

༦༩༽ བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་གཞི་རིམ་སློབ་གྲྭ་ཁག་གི་ལོ་རྒྱུས། (༡༩༥༩ ནས་༢༠༠༩) བོད་གཞུང་ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས།

༧༠༽ བོད་གཞུང་ཕྱི་དྲིལ་ལས་ཁུངས་མ་ལག་ཁྱབ་ཁོངས་དང་བཅས་པའི་བྱུང་རིམ་སྙིང་བསྡུས། བོད་གཞུང་ཕྱི་དྲིལ་ལས་ཁུངས།

༧༡༽ གཞུང་ཞབས་མི་སྣ་ཁག་གི་ལོ་རྒྱུས་ཕྱོགས་བསྡེབས། བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང༌།

༧༢༽ ཁེ་སྨད་བསོད་ནམས་དབང་འདུས་ཀྱི་རྒས་པོའི་ལོ་རྒྱུས་འབེལ་གཏམ། བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང༌།

༧༣༽ གཡུ་ཐོག་ཚེ་རིང་སྒྲོལ་དཀར་གྱིས་བརྩམས་པའི་ཡབ་གཞིས་གཡུ་ཐོག་ས་དབང་དམ་པ་བཀྲ་ཤིས་དོན་གྲུབ་མཆོག་གི་སྐུ་ཚེའི་བྱུང་བ་ཆེ་ལུང་ཙམ་མ་བཅོས་ལྷུག་པར་བརྗོད་པ། ཨ་མྱེས་རྨ་ཆེན་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་ཞིབ་འཇུག་ཁང༌།

༧༤༽ རི་ཁ་བློ་བཟང་བསྟན་འཛིན་གྱིས་བརྩམས་པའི་རྒྱུན་མཁོའི་ཆོས་སྲིད་ཤེས་བྱ་གནས་བསྡུས། ཝཱར་ཎ་ལེགས་བཤད་གཏེར་མཛོད་ཁང༌།

༧༥༽ ཕྲེང་རིང་རིན་ཆེན་སྒྲོལ་མའི་བོད་ཀྱི་བུ་མོ། བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང༌།

༧༦༽ རྣམ་གླིང་དཔལ་འབྱོར་འཇིགས་མེད་ཀྱི་མི་ཚེའི་ལོ་རྒྱུས་དང་འབྲེལ་ཡོད་སྣ་ཚོགས། བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང༌།

༧༧༽ ཤན་ཁ་འགྱུར་མེད་བསོད་ནམས་སྟོབས་རྒྱལ་གྱི་རང་གི་ལོ་རྒྱུས་ལྷད་མེད་རང་བྱུང་ཟངས། བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང༌།

༧༨༽ གྲྭ་བཞི་བརྒྱ་དཔོན་སྐལ་བཟང་དགྲ་འདུལ་གྱི་ཞི་དྲག་གི་སྲི་ཞུ་བསྒྲུབས་པའི་བརྗེད་བྱང༌། བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང༌།

༧༩༽ བར་ཞི་རྩེ་མགྲོན་ངག་དབང་བསྟན་སྐྱོང་གི་མི་ཚེའི་ལོ་རྒྱུས་དངོས་བྱུང་བདེན་པའི་རང་སྒྲ། བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང༌།

༨༠༽ ལྷར་བཅས་སྲིད་ཞིའི་གཙུག་རྒྱན་ྋགོང་ས་རྒྱལ་དབང་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོ་ངོས་འཛིན་ཞུ་ཚུལ་དང་གསེར་ཁྲིར་མངའ་གསོལ་སོགས་མདོ་ཙམ་བཀོད་པ། ༡༩༩༩ སྐུ་སྒེར་ཡིག་ཚང༌།

༨༡༽ བེ་རི་དགེ་བཤེས་འཇིགས་མེད་དབང་རྒྱལ་གྱིས་བརྩམས་པའི་བོད་གཞུང་ཟློས་གར་ཚོགས་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཀུན་བཟང་ཞིང་གི་མཆོད་སྤྲིན་མིག་ཡིད་རྣ་བའི་དགའ་སྟོན། (༡༩༥༩ ནས་ ༢༠༠༩) བོད་གཞུང་ཟློས་གར་ཚོགས་པ།

༨༢༽ མདའ་ཟུར་ལི་ཐང་དབྲ་ཕྲུག་ངག་དབང་གི་མི་ཚེའི་ལོ་རྒྱུས་ཟོལ་མེད་སྲོང་པོའི་གཏམ་གྱི་རོལ་མོ། སྟོད་ཆ། སྨད་ཆ། ཨ་མྱེས་རྨ་ཆེན་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་ཞིབ་འཇུག་ཁང༌།

༨༣༽ སྣེའུ་ཤག་ཐུབ་བསྟན་ཐར་པའི་བོད་གཞུང་རྩེ་ཡིག་ཚང་དང་ཕྱི་རྒྱལ་ལས་ཁུངས། བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང༌།

༨༤༽ རྩེ་དྲུང་ཤར་རྩེ་ཡེ་ཤེས་ཐུབ་བསྟན་གྱི་མི་ཚེའི་མྱོང་ཚོར་གསལ་བར་བཤད་པ། བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང༌།

༨༥༽ བཀའ་ཟུར་བདེ་གྲོང་དབང་འདུད་རྡོ་རྗེའི་སྒེར་ཟུར་ཁང་གི་གཡོག་ནས་བོད་ཀྱི་བཀའ་བློན་ཁྲི་པ་བར་གྱི་ལོ་རྒྱུས་བཤད་པ། བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང༌།

༨༦༽ ཆོས་སྲིད་གཉིས་ལྡན་བོད་དམངས་གཙོའི་སྲིད་གཞུང་དབུ་བརྙེས་ནས་ལོ་ཉེར་ལྔ་འཁོར་བ། ༡༩༨༥ སྐབས་བརྒྱད་པའི་བོད་མི་དམངས་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས།

༨༧༽ ༡༩༦༠ ནས་ ༡༩༨༠ བར་གྱི་བོད་མིའི་རང་དབང་གསར་ཤོག

༨༨༽ འགྲོ་ཕན་སྨན་རྩིས་ཁང་གི་གདན་རབས་དྲི་མེད་ཤེལ་གྱི་མེ་ལོང༌། བོད་གཞུང་སྨན་རྩིས་ཁང༌།

༨༩༽ འོས་བསྡུ་ལས་ཁང་དང་གཞུང་ཞབས་འདེམས་བསྐོ་ལྷན་ཁང་གི་ལོ་རྒྱུས་ཕྱོགས་བསྡུས། ༢༠༡༠ འོས་བསྡུ་ལས་ཁང་དང་གཞུང་ཞབས་འདེམས་བསྐོ་ལྷན་ཁང༌།

༩༠༽ བསམ་དཀྱིལ་རིན་ཆེན་དབང་རྒྱལ་གྱི་མི་ཚེའི་བདེ་སྡུག་མྱོང་ཚོར་ལས་བྱུང་བའི་གཏམ་རྒྱུད། བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང༌།

༩༡༽ བཀའ་ཟུར་ཀུན་གླིང་འོད་ཟེར་རྒྱལ་མཚན་གྱི་མི་ཚེའི་ལོ་རྒྱུས་ལས་འཕྲོས་པའི་གཏམ་ཐབས་བྱུས་སྙིང་སྟོབས་ཀྱི་འབྲས་བུ། དེབ་དང་པོ་དང་གཉིས་པ།

༩༢༽ ལྷ་རམས་པ་དགེ་བཤེས་ཚེ་དབང་གིས་བརྩམས་པའི་སྦག་ས་ཆོས་སྒར་གྱི་བྱུང་བ་ནོར་བུའི་ཕྲེང་བ། ནོར་གླིང་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་གཅེས་སྐྱོང་ཁང༌།

༩༣༽ མང་གཙོའི་ལམ་བུ། བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས།

༩༤༽ མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་བཅའ་ཁྲིམས། བོད་ཀྱི་གྲོས་ཚོགས་དང་སྲིད་བྱུས་ཉམས་ཞིབ་ཁང༌། ༢༠༡༠

༩༥༽ བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་མང་གཙོའི་བྱུང་བ་བརྗོད་པ། དེབ་དང་པོ་དང༌། གཉིས་པ། བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས།

༩༦༽ ལེགས་ཉེས་བདེན་རྫུན་རྣམ་འབྱེད་ལུང་རིགས་གསེར་གྱི་ལྡེ་མིག དགེ་ལྡན་བསྟན་བདག་ལྷན་ཚོགས་དང༌། རྒྱལ་སྤྱིའི་དགེ་ལྡན་ལྷན་ཚོགས། དགེ་ལྡན་ཆོས་ཁྲིམས་འཛིན་སྐྱོང་ལྷན་ཚོགས།

༩༧༽ རང་རྒྱལ་གྱི་མི་རིགས་གནད་དོན་དང་མི་རིགས་ལས་དོན་སྐོར་གྱི་ཕྱིར་རྟོག ཕུན་ཚོགས་དབང་རྒྱལ། (ཕུན་དབང༌།) ཁ་བ་དཀར་པོ་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་སྲི་ཞུ་ཁང་གིས་པར་དུ་བསྐྲུན།

༩༨༽ ང་དགའ་ལྡན་པའི་དམ་སྲི་ཁོ་ཡིན། རྩོམ་པ་པོ་ཕུན་ཚོགས་བཀྲ་ཤིས། ༢༠༡༣

༩༩༽ བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་དགོན་སྡེ་ཁག་གི་ལོ་རྒྱུས། དེབ་ཕྲེང་དང་པོ་དང༌། གཉིས་པ། གསུམ་པ། བཙན་བྱོལ་བོད་གཞུང་ཆོས་རིག་ལས་ཁུངས་ནས་པར་བསྐྲུན་དང་འགྲེམས་སྤེལ་ཞུས།

༡༠༠༽ བཀའ་ཟུར་ཨ་ལགས་འཇིགས་མེད་རིན་པོ་ཆེའི་སྐུ་ཚེའི་བྱུང་བ་བརྗོད་པ་ཆོས་སྲིད་གཏམ་གྱི་ཐེམ་སྐས། སྟོད་ཆ་དང༌། སྨད་ཆ། རྡོ་རྗེ་དབང་ཕྱུག་གིས་བརྩམས། བདེན་རྒྱབ་རྩོམ་སྒྲིག་ཚོགས་ཆུང་གིས་དཔར་འགྲེམས་ཞུས།

༡༠༡༽ བཀའ་བློན་ཁྲི་ཟུར་འཇུ་ཆེན་ཐུབ་བསྟན་གྱི་སྐུ་ཚེའི་ལོ་རྒྱུས་དེབ་དང་པོ་ནས་ཉེར་གཉིས།

༡༠༢༽ ༡༩༦༨ ནས་ ༡༩༨༠ བར་གྱི་ཤེས་བྱ་གསར་དེབ།

༡༠༣༽ བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་གཞིས་ཆགས་ཁག་གི་ལོ་རྒྱུས། དེབ་ཕྲེང་དང་པོ་དང་གཉིས་པ། བོད་གཞུང་ནང་སྲིད་ལས་ཁུངས་ནས་འགྲེམས་སྤེལ་ཞུས།

༡༠༤༽ ནང་པའི་ལྟ་སྤྱོད་ཀུན་བཏུས། རིགས་སློབ་ལྷན་བརྩེགས་ཚོགས་ཆུང་ནས་བོད་བསྒྱུར་ཞུས།

༡༠༥༽ ཆོས་སྐྱོང་བསྟེན་ཕྱོགས་སྐོར་བཀའ་སློབ་སྔ་རྗེས་སྩལ་བ་ཁག་ཆ་ཚང་ཕྱོགས་བསྡེབས་ཞུས་པ། བོད་གཞུང་ཤེས་རིག་དཔར་ཁང་ནས་དཔར་སྐྲུན་ཞུས།

༡༠༦༽ ཆབ་སྲིད་ལམ་སྟོན། གསུམ་བཅུའི་གསུང་འཕྲིན་དང་བཀའ་སློབ་ཕྱོགས་བསྒྲིགས། བོད་གཞུང་དྲིལ་བསྒྲགས་ཁང་ནང་སྣར་ཐང་དཔར་ཁང་དུ་བསྐྲུན། (༡༩༦༠ ནས་ ༡༩༨༦)

༡༠༧༽ ཆབ་སྲིད་ལམ་སྟོན། གཉིས་པ། བོད་གཞུང་ཕྱི་དྲིལ་ཁང་ནས་སྣར་ཐང་དཔར་ཁང་དུ་དཔར་གཞི་བསྒྲིགས་ཏེ་དཔར་སྐྲུན་ཞུས།

༢༽ དབྱིན་དེབ་ཁག

1) Avedon, John F. In Exile from the Land of Snows, Vintage Books, New York, 1986

2) Bell, Sir Charles, Portrait of a Dalai Lama, Wm. Collins, London, 1946

3) Bell, Sir Charles, Tibet Past and Present, Oxford University Press (First Published 1924)

4) Belleezza, John Vincent, Antiquities of Northern Tibet, Antiquities of Upper Tibet.

5) Chapman, F.Spencer, Lhasa: The Holy City. (Readers Union Ltd,London)

6) Craig, Mary, Kundun, Harper Collins Publishers, Great Britian, 1997

7) Dian, David Zhang, Academic Journal (March 2002 America) .

8) Golstein, Melvyn C.A History of Modern Tibet, 1913-1951. Munshiram Manoharlal Publisher Pvt. Ltd. 1993

9) Goodman, M.H., The Last Dalai Lama, (Boulder and London: Shambala, 1986)

10) Gould, B.J., The Jewel in the Lotus, Chatto & Windus,London,1957

11) Norbu, Thubten Jigme, Tibet is my Country, Wisdom Publications, 23 Dering Street, London W1, England, 1986

12) Mckay, Alex, Tibet and the British Raj: The Frontier Cadre, 904- 1947 (London Curzon Press, 1998)

13) Pema, Jetsun, Tibet My Story (Autobiography) , Element Books Limited, Shaftesbury, Dorset SP7 8BP, Great Britain, 1997

14) Richardson, Hugh, High Peaks, Pure Earth. Serindia Publications , 10 Parkfields, London, SW15 6NH, 1998

15) Richardson, Hugh, Tibet and Its History, (Boulder and London: Shambala, 1984)

16) Rockhill, W.W. The Dalai Lamas of Lhasa and Their Relations with the Manchu Emperors of China: 1644-1908. T’oung - Pao, XI (1910)

17) Smith Jr, Warren W. Tibetan Nation, Harper Collins Publishers India, 1997

18) Teichman, Eric, Travels of a Consular Officer in Eastern Tibet, (Cambridge University Press,1922)

19) Tsarong, Damdul Namgyal, In the Service of His Country, The Biography of Dasang Damdul Tsarong, Commander General of Tibet.

20) Yasha, Zhang, China’s Tibet Vol.12 No. 6 (2001)

21) Indian Leaders on Tibet, Department of Information and International Relations, (1998)

22) A History of Modern Tibet by Goldstein, (1993)

23) Th Fate of Tibet by Claude Arpi, (1999)

24) New York Times

25) Tibet Disappears by Chanakya Sen.

26) A History of Modern Tibet-Volume 2 (1951-1955) by Melvyn C.Goldstein, (2007)

27) Freedom in Exile by H.H.The Dalai Lama 1990

28) Tibetan Nation by Warren W. Smith, Jr. (1996)

29) With Nehru in the Foreign Office by Subimal Dutt.

30) The Assam Tribune

31) The Times, London.

32) The Hindu, Madras.

33) The Hindustan Times.New Delhi.

34) Tibet in the United Nations 1950-1961,Issued by The Bureau of H.H The Dalai Lama

35) The Story of Tibet, Conversations with the Dalai Lama, Thomas Laird, Grove Press New York

36) International Resolutions and Recognitions on Tibet (1959-2004) Published by the Department of Information and International Relations

37) Tibet: Human Rights and the Rule of Law,International Commission of Jurists December 1997

38) Failures of the U.N.O, A.N. Bharadwaj, Published by Jay Kay Book House

39) Indian Parliament on the issue of Tibet, Lok Sabha 1952-2005Published by Tibetan Parliamentary and Policy Research Centre

40) International Resolutions and Recognitions on Tibet 1959-1997Published by the Department of Information and International Relations

41) Tibetans in Exile 1959-1969Compiled by the Office of H.H Dalai Lama, Dharamsala

42) United Nations Resolutions on Tibet Compiled by the Department of Information and International Relations

43) The Ocean of Wisdom, By P.N Chopra

44) Tibetans in Exile 1959-1980,Compiled, edited and published by The Department of Information and International Relations.

45) The Spirit of Tibet: Universal Heritage, Selected Speechesand Writings of H.H The Dalai Lama, XIV Edited by A.A Shiromany

46) Dalai Lama, My Son: A Mother’s Story, Diki Tsering, Edited & introduced by Khedroob Thondup

47) Tibet:The Position in International Law.

48) Tibetan Review (1970-1980)

49) Tibet:The Road Ahead by Dawa Norbu.

50) Lonely Planet:Lonely Planet Publications.

51) The Power-Places of Central Tibet Dowman.

52) The Noodle Maker of Kalimpong, Gyalo Thondup & Anne F. Thurston.

མཇུག་བྱང༌།

༡༽ རྩོམ་སྒྲིག་གཙོ་འགན་ལེན་མཁན།

ནོར་གླིང་ངེས་སྟོན་པ་སྐལ་བཟང་ཡེ་ཤེས། (བཀའ་བློན་ཁྲི་ཟུར།)

༢༽ ཆེད་ལས་རྩོམ་སྒྲིག་པ།

ཁ་སྒང་ཤེས་རབ་རྒྱ་མཚོ།

༣༽ འཕྲི་སྣོན་བསྒྱུར་བཀོད་དང་དཔྱད་ཞིབ་ཀྱི་ཐུགས་འགན་སྐྱེད་མཁན།

ནོར་གླིང་ངེས་སྟོན་པ་སྐལ་བཟང་ཡེ་ཤེས། (བཀའ་བློན་ཁྲི་ཟུར།)

བཀྲས་ཁང་རྣམ་རྒྱལ་རྡོ་རྗེ། (གཞུང་ཞབས་འདེམས་ལྷན་དང་འོས་བསྡུ་ལྷན་ཁང་གི་ཚོགས་གཙོ་ཟུར་པ།)

མཁར་སྟེང་འབར་རོ་བསོད་ནམས་ཚེ་རིང༌། (བཀའ་དྲུང་ཟུར་པ།) གུ་གེ་ཤང་རྩེ་བ་ཀརྨ་རྡོ་རྗེ། (དང་སློབ་འགོ་འཛིན་ལས་རོགས་ཟུར་པ།)

༤༽ རྩོམ་སྒྲིག་ལས་རོགས།

བཀྲས་ཁང་རྣམ་རྒྱལ་རྡོ་རྗེ། མཁར་སྟེང་འབར་རོ་བསོད་ནམས་ཚེ་རིང༌། འབའ་པ་དགེ་བཤེས་ཡེ་ཤེས་དགའ་བ། རེབ་གོང་ལེགས་བཤད། ཨ་རིག་བཀའ་བཅུ་མའི་དགེ་འདུན།

༥༽ ཚིགས་བཅད་རྩོམ་མཁན།

ནོར་གླིང་ངེས་སྟོན་པ་སྐལ་བཟང་ཡེ་ཤེས། (བཀའ་བློན་ཁྲི་ཟུར།)

(རླབས་འཕྲེང་སོ་གཉིས་པ་ནས་སོ་དྲུག་པའི་ས་བཅད་གཉིས་པ་བར་གྱི་ཚིགས་བཅད་ཡོངས་རྫོགས་དང༌། རླབས་འཕྲེང་ཞེ་གཅིག་པ་ནས་ཞེ་བརྒྱད་བར་གྱི་ཚིགས་བཅད་ཡོངས་རྫོགས།)

བྱ་གཞུང་སྐལ་བཟང་ཚུལ་ཁྲིམས། (རླབས་འཕྲེང་སོ་དྲུག་པའི་ས་བཅད་གསུམ་པ་ནས་རླབས་འཕྲེང་བཞི་བཅུའི་བར་གྱི་ཚིགས་བཅད་ཡོངས་རྫོགས།)

ཁ་སྒང་ཤེས་རབ་རྒྱ་མཚོ། (རླབས་འཕྲེང་ཞེ་དགུ་པ་དང་ལྔ་བཅུ་པའི་ཚིགས་བཅད་ཡོངས་རྫོགས།)

༦༽ སྐུ་ཡིག་སོགས་འབྲེལ་ཡོད་ཁག་ནས་རྒྱུ་ཆ་བསྡུ་རུབ་གནང་མཁན།

བཀྲས་ཁང་རྣམ་རྒྱལ་རྡོ་རྗེ།

༧༽ དབྱིན་ཡིག་ནས་བོད་བསྒྱུར་གནང་མཁན།

གུ་གེ་ཤང་རྩེ་བ་ཀརྨ་རྡོ་རྗེ། འབའ་པ་དགེ་བཤེས་ཡེ་ཤེས་དགའ་བ།

༨༽ གློག་ཀླད་དུ་འགོད་འཇུག་དང་ཇུས་འགོད་པ།

རེབ་གོང་ལེགས་བཤད།

༩༽ རྒྱབ་ཤ་ཇུས་འགོད་པ།

བསོད་ནམས་ཆོས་འཛོམས་ཡེ་ཤེས།